II SA/Po 530/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-10-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
rekultywacjaodpadyplan miejscowycele rolniczeochrona środowiskazagospodarowanie przestrzenneSKOWSAprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na postanowienie SKO, które utrzymało w mocy negatywną opinię Burmistrza w sprawie rekultywacji gruntu z wykorzystaniem odpadów ceramicznych, ze względu na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Skarżący H. i J. C. domagali się zgody na rekultywację swojej działki poprzez wykorzystanie odpadów ceramicznych. Burmistrz wydał negatywną opinię, powołując się na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który przeznacza teren pod cele rolnicze i zakazuje działalności mogącej znacząco oddziaływać na środowisko. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. WSA w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że prawo miejscowe wyłącza możliwość wykorzystania odpadów do rekultywacji na terenie przeznaczonym pod cele rolnicze, a skarżący nie posiadają już ważnego zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Przedmiotem sprawy była skarga H. i J. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w P., które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza negatywnie opiniujące wniosek skarżących dotyczący rekultywacji gruntu poprzez wykorzystanie odpadów ceramicznych. Działka skarżących, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przeznaczona jest na cele rolnicze (17R), a plan ten zakazuje działalności mogącej znacząco oddziaływać na środowisko oraz nie dopuszcza przetwarzania odpadów na tym terenie. Skarżący argumentowali, że rekultywacja nie jest zmianą przeznaczenia gruntu i powoływali się na opinię biegłego oraz wcześniejsze zezwolenie na przetwarzanie odpadów. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że prawo miejscowe, w szczególności uchwała Rady Miejskiej, jednoznacznie wyłącza możliwość wykorzystania odpadów do celów rekultywacyjnych na terenie przeznaczonym pod uprawy rolne. Dodatkowo, sąd wskazał, że skarżący nie posiadają już ważnej decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów, gdyż ta wydana w 2014 r. wygasła. Sąd podkreślił, że nie jest uprawniony do oceny trafności rozwiązań przyjętych w planie miejscowym, a jedynie do kontroli ich zgodności z prawem. W związku z tym, że prawo miejscowe nie pozwala na proponowane przez skarżących działania, a interes skarżących musi ustąpić przed interesem publicznym i zasadą praworządności, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wykorzystanie odpadów do rekultywacji gruntu przeznaczonego na cele rolnicze jest niedopuszczalne, jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zakazuje działalności mogącej znacząco oddziaływać na środowisko i nie przewiduje takiego sposobu zagospodarowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który przeznacza teren pod cele rolnicze i zakazuje działalności mogącej znacząco oddziaływać na środowisko, wyłącza możliwość wykorzystania odpadów do rekultywacji. Dodatkowo, skarżący nie posiadali ważnego zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.o.g.r.l. art. 4 § pkt 18

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Definicja rekultywacji gruntów jako nadanie lub przywrócenie zdegradowanym gruntom wartości użytkowych lub przyrodniczych.

Pomocnicze

u.o.g.r.l. art. 20 § ust. 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Obowiązek prowadzenia rekultywacji spoczywa na posiadaczu nieruchomości prowadzącym działalność eksploatującą jej właściwości.

u.o.g.r.l. art. 22 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Obowiązek zasięgnięcia opinii wójta, burmistrza (prezydenta miasta) przed wydaniem decyzji o kierunkach rekultywacji.

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 35 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Teren można wykorzystywać w dotychczasowy sposób do momentu zagospodarowania go zgodnie z planem.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kognicja sądów administracyjnych obejmuje kontrolę postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo miejscowe (plan zagospodarowania przestrzennego) wyłącza możliwość wykorzystania odpadów do rekultywacji na terenie przeznaczonym pod cele rolnicze. Skarżący nie posiadają ważnego zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Odrzucone argumenty

Rekultywacja nie jest zmianą przeznaczenia gruntu. Naruszenie art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie wniosków dowodowych (opinii biegłego). Naruszenie § 16 pkt 1 uchwały nr [...] przez błędne uznanie, że niwelacja terenu odpadami jest sprzeczna z rolniczym przeznaczeniem działki. Naruszenie § 5 pkt 5 i 6 uchwały nr [...] poprzez błędne zastosowanie zakazu obejmującego odzysk poza instalacjami. Naruszenie § 5 pkt 6 w zw. z § 33 uchwały nr [...] w zw. z art. 35 ust. 1 u.p.z.p. poprzez błędne przyjęcie, że zakaz dotyczy działalności rozpoczętej przed wejściem w życie planu. Naruszenie art. 4 pkt 18 u.o.g.r.l. poprzez przyjęcie, że działania skarżących nie stanowią rekultywacji. Naruszenie art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie przez Burmistrza od wcześniejszego stanowiska. Naruszenie art. 7a k.p.a. Naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu strony.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w składzie orzekającym nie jest uprawniony do oceny trafności rozwiązań przyjętych w planie miejscowym. Prawo miejscowe nie daje pola na umożliwienie posługiwania się odpadami do celów rekultywacji. Rekultywacja jest zatem procesem o szerokim spektrum działań faktycznych o znaczeniu chemicznym czy fizycznym, jakie mają prowadzić do odzyskania przez grunt swoich właściwości.

Skład orzekający

Tomasz Świstak

przewodniczący

Wiesława Batorowicz

sprawozdawca

Robert Talaga

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kontekście rekultywacji gruntów i wykorzystania odpadów, a także kwestia ważności zezwoleń na przetwarzanie odpadów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wynikającej z konkretnego planu miejscowego i wygasłej decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności a ograniczeniami wynikającymi z planowania przestrzennego i ochrony środowiska, a także praktyczne konsekwencje wygaśnięcia pozwoleń administracyjnych.

Rekultywacja działki odpadami? Plan miejscowy mówi 'nie', nawet jeśli masz pozwolenie.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 530/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Robert Talaga
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 23 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Robert Talaga Protokolant: sekretarz sądowy Anna Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2025 roku sprawy ze skargi H. C. i J. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 7 maja 2025 r., nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wniosku w sprawie rekultywacji gruntów oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga H. C. i J. C. (zwanych dalej "wnioskodawcami" lub "skarżącymi") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (zwanego dalej "SKO", "Kolegium" lub "organem II instancji") z dnia 7 maja 2025 r., nr [...]. W postanowieniu tym utrzymano w mocy postanowienie Burmistrza [...] (zwanego dalej "Burmistrzem" lub "organem I instancji") z dnia 15 lipca 2024 r., nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wniosku w sprawie proponowanego kierunku rekultywacji gruntu dla terenu działki nr ew. [...] w miejscowości P., gm. [...]. Zaskarżone postanowienie zostało podjęte w oparciu o poniżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne. Wszystkie orzeczenia sądowe powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl, chyba że wyraźnie zostanie wskazane inne źródło publikacji orzeczenia.
Dnia 3 czerwca 2024 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął zmodyfikowany wniosek skarżących o wydanie decyzji dotyczącej rekultywacji gruntów na ww. działce. Postępowanie w tej sprawie toczy się już od 2023 r. Działka wnioskodawców posiada ukształtowanie terenu pozwalające na uprawę zbóż, jednakże południowa część tej działki to nieużytki. W tejże części działki znajdują się zagłębienia po dawnym wyrobisku żwiru. [...] studium gminne przeznacza m.in. działkę wnioskodawców na cele rolne. Wnioskodawcy podjęli się planu rekultywacji tego gruntu z wykorzystaniem odpadów ceramicznych – wybrakowanych wyrobów ceramicznych, cegieł, kafli i ceramiki budowlanej. Czas rekultywacji miał wynosić pięć lat.
Starosta [...] wezwał wnioskodawców do określenia ilości odpadów ceramicznych, jakie będą stosowane podczas rekultywacji, procentowej ilości wykorzystania wełny mineralnej w stosunku do wszystkich odpadów, formy magazynowania odpadów i ewentualnego sposobu przetwarzania odpadów. Wnioskodawcy podnieśli, że nie sposób określić takiej ilości odpadów, procentowy udział wełny wynosi 2,5%, nie będzie magazynowania odpadów, ponieważ od razu odpady będą rozdysponowywane, a będą one dostarczane rozdrabniane.
Pismem z dnia 2 lipca 2024 r. Starosta [...] zwrócił się do Burmistrza z prośbą o zaopiniowanie wniosku skarżących. Uzyskanie stanowiska Burmistrza w tej sprawie jest obowiązkowe.
Postanowieniem z dnia 15 lipca 2024 r., nr [...], Burmistrz negatywnie zaopiniował wniosek skarżących w zakresie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu postanowienia Burmistrz podniósł, że działka wnioskodawców jest objęta planem miejscowym przyjętym w drodze uchwały nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia 25 maja 2022 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren wsi: P. , N. , K. oraz R. , położony w gminie [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2022 r. poz. [...] z późn. zm., zwanej dalej "uchwałą nr [...]"). Działka wnioskodawców znajduje się na terenie przeznaczonym na cele rolnicze – 17R. W myśl § 16 pkt 1 uchwały nr [...], teren 17R ma mieć przeznaczenie rolnicze, a nie pod przetwarzanie odpadów. Plan miejscowy nie dopuszcza możliwości podjęcia działania takiego, jakie zaproponowali wnioskodawcy. Przy okazji może dochodzić do rozprzestrzeniania się skrawków wełny mineralnej na sąsiednie nieruchomości. Odpady ceramiczne, pochodzące z budowy, mogą nadal zawierać różne substancje chemiczne, takiej jak kleje, sylikony, skrawki folii. W § 5 uchwały nr [...] wskazano także zakaz prowadzenia działalności, jaka mogłaby znacząco oddziaływać na środowisko. Dotyczy to także działalności związanej z przetwarzaniem odpadów.
Wnioskodawcy, reprezentowani przez pełnomocnika – R. K. – wnieśli zażalenie na postanowienie organu I instancji. Wnioskodawcy zakwestionowali rozumowanie Burmistrza prowadzące do wniosku, że na skutek rekultywacji dojdzie do zmiany przeznaczenia ich działki, że dojdzie do przedostawania się do wód gruntowych niebezpiecznych substancji. Burmistrz opierał się w zasadzie na przypuszczeniach, a nie na konkretnych danych. Wnioskodawcy uważają, że naruszono [...] studium, ponieważ teren, na którym znajduje się ich działka to teren pokopalny i powinien podlegać rekultywacji. Sama rekultywacja to nie zmiana przeznaczenia sposobu użytkowania nieruchomości.
Postanowieniem z dnia 7 maja 2025 r., nr [...], Kolegium utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia SKO podniosło, że rekultywacja powinna doprowadzić do nadania albo przywrócenia wartości użytkowej terenów zdegradowanych. Wnioskodawcy planują natomiast ograniczyć się do niwelacji nierówności terenu przy użyciu odpadów o kodzie 10 12 08 "naprzemiennie przewarstwianych ziemią". Wnioskodawcy nie wykazali, jak taki zabieg miałby przyczynić się do rekultywacji.
SKO podniosło, że z uchwały nr [...] jasno wynika zakaz segregacji odpadów na terenie objętym planem. Przetwarzanie odpadów nie może być drogą do rekultywacji. Zgoda Starosty [...] na przetwarzanie odpadów, wbrew temu, co twierdzą wnioskodawcy, nie może świadczyć o kontynuacji prowadzenia takiej działalności, kiedy decyzja taka została wydana przed wejściem w życie ww. planu miejscowego. Decyzja stanowi prawo do przetwarzania odpadów, a nie do rekultywowania gruntów.
Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika – ad C. – wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie organu II instancji, domagając się jego uchylenia, uchylenia postanowienia Burmistrza oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. Podniesiono zarzut naruszenia:
1) art. 75 § 1 w związku z art. 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej "k.p.a.") poprzez bezpodstawne pominięcie wniosków dowodowych skarżących zgłoszonych w toku postępowania zażaleniowego, w tym opinii K.O., co miało wpływ na rozstrzygnięcie i bezpodstawne uznanie, że proponowane przez wnioskodawców działania poprawiłyby rzeźbę terenu bez przywrócenia wartości użytkowej gruntu;
2) § 16 pkt 1 uchwały nr [...] przez błędne uznanie, że niwelacja terenu i wypełnienie wgłębień i odpadami o kodzie 10 12 08 zmieszanymi z glebą jest sprzeczne z rolniczym przeznaczeniem działki nr ew. [...], nie dąży do zachowania dotychczasowego rolniczego sposobu zagospodarowania, nie przywróci wartości użytkowej gruntu przeznaczonego do produkcji rolniczej;
3) § 5 pkt 5 i 6 uchwały nr [...] poprzez błędne jego zastosowanie i błędne uznanie, że ograniczenia/zakazy wskazane w powołanym przepisie obejmują odzysk poza instalacjami, gdy tymczasem takie działanie nie zostało wymienione w treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 z późn. zm., zwanego dalej "rozporządzeniem RM"), ani w katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko;
4) § 5 pkt 6 w związku z § 33 uchwały nr [...] w związku z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm., zwanej dalej "u.p.z.p.") poprzez błędne przyjęcie, iż zakaz dotyczy działań związanych z działalnością dotyczącą przetwarzania odpadów rozpoczętą przed wejściem w życie planu miejscowego oraz związanym z powyższym kierunkiem rekultywacji gruntu;
5) art. 4 pkt 18 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 82, zwanej dalej "u.o.g.r.l.") poprzez przyjęcie, że działanie skarżących polegające na niwelacji terenu i wypełnieniu wgłębień odpadami nie stanowi rekultywacji gruntów – wręcz przeciwnie działania te prowadzą do właściwego ukształtowania rzeźby terenu i poprawieniu właściwości fizycznych i chemicznych gruntu, co wynika z opinii O.;
6) art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie przez Burmistrza od wcześniejszego własnego stanowiska co do wykładni przepisu art. 4 pkt 18 u.o.g.r.l. i to zajętego w sprawie skarżących w tożsamych okolicznościach sprawy, które to bezprawne działanie zaaprobowane zostało przez SKO;
7) art. 7a k.p.a.;
8) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu strony.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący posiadają zezwolenie na przetwarzanie odpadów na działce objętej wnioskiem o rekultywację – decyzja z 2014 r. W opinii biegłego – K.O. – należy dokonać rekultywacji południowej części działki skarżących. W północnej części był prowadzony odzysk odpadów komunalnych o kodzie 10 12 08. Po dokonaniu niwelacji terenu pojawiły się tam trawy i byliny. Zasiano tam nawet zboże. Biegły uznał, że takie działanie, jakie się proponuje, doprowadziłoby do zrekultywowania działki.
Uchwała nr [...] weszła w życie w dniu 20 czerwca 2022 r. Zgodnie z art. 35 ust. 1 u.p.z.p., teren można wykorzystywać w dotychczasowy sposób do momentu zagospodarowania go zgodnie z planem. W § 33 uchwały nr [...] jasno wskazano, że nie wyznacza się tymczasowego innego sposobu wykorzystania nieruchomości. Skoro zatem skarżący prowadzili swoją działalność przed wejściem w życie uchwały nr [...], to nie można powoływać się na jego § 5 pkt 5 i 6, bowiem to nie jest nowe przedsięwzięcie. Odzysk odpadów poza instalacjami nie jest objęty rozporządzeniem w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dlatego możliwe jest prowadzenie takiej działalności.
Skarżący podnieśli, że w 2014 r. Burmistrz pozytywnie odniósł się do takiego planu działania w odniesieniu do rekultywacji, jak obecnie jest to proponowane.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał stanowisko, jakie zawarł w zaskarżonym postanowieniu.
Na rozprawę w dniu 23 października 2025 r. nie stawił się nikt, pomimo prawidłowego zawiadomienia o jej terminie. Wyrok został ogłoszony po zamknięciu rozprawy i odbyciu narady.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując, jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje m.in. sądową kontrolę postanowień, wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a."). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich okoliczności sprawy, mających wpływ na wynik sprawy, choćby strona skarżąca nie podniosła ich w skardze.
Przedmiotem skargi jest ocena zgodności z prawem postanowienia SKO, utrzymującego w mocy postanowienie Burmistrza w przedmiocie zaopiniowania rekultywacji gruntu należącego do skarżących. W wyniku przeprowadzonej kontroli sądowej, Sąd doszedł do przekonania o tym, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ale także prawo miejscowe – uchwała nr [...] – gdyż uchwała ta wyznacza granice przeznaczenia nieruchomości. W pierwszej kolejności należy przybliżyć zagadnienie rekultywacji. Jej definicja znajduje się w art. 4 pkt 18 u.o.g.r.l. i stanowi, iż rekultywacją gruntów jest nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg. Rekultywacja jest zatem procesem o szerokim spektrum działań faktycznych o znaczeniu chemicznym czy fizycznym, jakie mają prowadzić do odzyskania przez grunt swoich właściwości. Obowiązek prowadzenia rekultywacji gruntu spoczywa na każdym, kto posiada nieruchomości i prowadzi na niej działalność eksploatującą jej właściwości (art. 20 ust. 1 u.o.g.r.l.). Rekultywację należy prowadzić w zasadzie nieustannie, bowiem ustawodawca wskazuje iż należy to robić na etapie planowania, projektowania i realizacji działalności przemysłowej (art. 20 ust. 3 u.o.g.r.l.). Co istotne, ustawodawca nie wskazuje w zasadzie jak ma przebiegać proces rekultywacji. To pozwala na konkluzję, że proces rekultywacji jest bardzo szerokim spektrum działań, co już podnoszono. Warto zauważyć przy tym, że ustawodawca wymaga zasięgnięcia opinii wójta, burmistrza (prezydenta miasta), zanim właściwy starosta wyda decyzję o kierunkach rekultywacji. Zasadna jest zatem konstatacja, że wójt, burmistrz (prezydent miasta) mają obowiązek zajęcia stanowiska w tej sprawie na jeszcze bardziej ogólnym poziomie (zob. art. 22 ust. 1 pkt 3 oraz art. 22 ust. 2 pkt 3 u.o.g.r.l.). Opinia ta nie ma zatem szczególnego charakteru, co pozwala na stwierdzenie, że starosta nie jest związany nią pomimo opierania się na ustawowych i subiektywnych kryteriach określonych przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) [wyrok NSA z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt I OSK 1657/22, zob. także wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt I OSK 189/23]. Należy zaznaczyć, że nie musi zapadać decyzja o ustaleniu kierunków rekultywacji gruntów by stwierdzić, że rekultywacja nastąpiła (wyrok NSA z dnia 2 października 1989 r., sygn. akt II SA 892/89).
Skarżący postanowili przeprowadzić rekultywację zdegradowanej działki, jaka do nich należy. Stwierdzili przy tym, że będą przewarstwiać odpady z ziemią i tym materiałem zasypią doły na ich działce. Skarżący są przy tym pewni, że posiadają decyzję zezwalającą na przetwarzanie odpadów. Tutaj skarżący wychodzą z błędnego przekonania.
Decyzja z 2014 r., w jakiej zezwala się na prowadzenie przetwarzania odpadów przez skarżących, została wydana na blisko 10 lat. Z dniem 30 kwietnia 2024 r. decyzja ta wygasła z racji wydania jej na czas określony. Decyzje dotyczące zezwolenia na przetwarzanie odpadów wydaje się na czas określony, ale nie dłuższy niż 10 lat. Ten okres nie podlega wydłużeniu, dlatego niezasadne jest twierdzenie skarżących, że wystąpili o zmianę decyzji polegającą na wydłużeniu ich pozwolenia, bowiem decyzji ograniczonej terminem nie da się "przedłużyć" (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 320/25). Decyzja skarżących wygasła i muszą oni uzyskać nowe pozwolenie na przetwarzanie odpadów. W toku postępowania administracyjnego jak i sądowoadministracyjnego nie przedstawiono żadnego nowego zezwolenia, dlatego uzasadnione jest przyjęcie założenia o braku nowego pozwolenia na przetwarzanie odpadów na spornej działce.
W 2022 r uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – uchwałę nr [...] Plan ten całkowicie wyłącza możliwość gospodarowania odpadami na działce skarżących. Po pierwsze, działka skarżących jest przeznaczona na cele rolne – 17R. Na tym terenie, zgodnie z § 16 pkt 3 uchwały nr [...], obowiązuje zakaz zabudowy, a cały teren ma mieć rolnicze przeznaczenie (§ 16 pkt 1 uchwały nr [...]). Lokalny prawodawca zabrania zatem podejmowania jakiegokolwiek innego działania na działce skarżących niż uprawa roli. Zakaz ten jest wzmocniony przepisami § 5 pkt 5 i 6 uchwały nr [...], ponieważ lokalny prawodawca wyłącza możliwość lokowania przedsięwzięć oddziałujących na środowisko. Mimo iż rekultywacja gruntów nie została wymieniona w wykazie takich przedsięwzięć, to Rada Miejska [...] doprecyzowała zakres tych przedsięwzięć. Od razu należy zaznaczyć, że w toku niniejszego postępowania Sąd w składzie orzekającym nie jest uprawniony do oceny trafności rozwiązań przyjętych w planie miejscowym. Podważanie tych regulacji wymagałoby wywołania nowej sprawy sądowoadministracyjnej. Po drugie, co już wspomniano, skarżący nie legitymują się już decyzją zezwalającą na przetwarzanie odpadów.
Na szczególną uwagę zasługuje jeszcze jeden przepis, dotąd niepowołany przez żadną ze stron – § 5 pkt 4 uchwały nr [...] Wskazany przepis stanowi, że "zagospodarowanie odpadów [następuje – przyp. Sądu] zgodnie z regulaminem utrzymania czystości i porządku na terenie gminy oraz przepisami o odpadach". Przepisy o odpadach, a także regulamin czystości w [...] nakazują usuwanie odpadów bez wyjątku. Zacytowany przepis jeszcze bardziej wyraźnie artykułuje zakaz jakiegokolwiek wykorzystywania odpadów na terenie obejmującym działkę skarżących. Skoro więc nie można w żaden sposób gospodarować odpadami, co jasno wynika z § 5 pkt 4-6 oraz § 16 uchwały nr [...], a skarżący, wbrew podnoszonym twierdzeniom, nie posiadają zezwolenia na przetwarzanie odpadów, to zasadnie Burmistrz odmówił zaopiniowania wniosku o ustalenie kierunków rekultywacji. SKO zasadnie utrzymało w mocy to postanowienie, trafnie rekonstruując stan prawny powstały na skutek przyjęcia planu miejscowego. Tym samym, rekultywacja nie może następować w sposób, w jaki zaplanowali to skarżący. Możliwe są zapewne inne metody, ale prawo miejscowe uniemożliwia stosowanie odpadów do celów rekultywacyjnych.
Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów skargi, należało stwierdzić ich niezasadność. Nie doszło do naruszenia art. 75 § 1 w związku z art. 78 § 1 k.p.a. Pominięcie opinii biegłego nie świadczy o nietrafności zapadłych postanowień organów administracji publicznej. Regulacje planu miejscowego jasno wskazują na niemożność jakiegokolwiek wykorzystania odpadów do celów rekultywacji. Zabrania się tego w ogóle na terenie objętym planem, a § 16 uchwały nr [...] przeznacza działkę skarżących wyłącznie na cele rolnicze. Nie można tam prowadzić żadnej innej działalności. Sąd nie twierdzi, że biegły nie ma racji, jednakże prawne uwarunkowania wynikające z przepisów prawa miejscowego uniemożliwiają wykorzystanie odpadów do innych celów niż ich segregacja i utylizacja na podstawie odrębnych przepisów. Organy administracji publicznej (rozpoznawczy i odwoławczy) trafnie odczytali te uwarunkowania, stąd nie było potrzeby analizowania opinii biegłego.
Zarzut naruszenia § 16 pkt 1 uchwały nr [...] jest chybiony. Wbrew twierdzeniom skarżących, odpady nie mogą być używane do celów rekultywacji, ponieważ działka skarżących jest przeznaczona do celów rolnych. Zakaz zabudowy, jaki obowiązuje dla tego terenu wskazuje na możliwość dokonania zasiewów na tej działce. O ile planowane przez skarżących działania mogłyby prowadzić do rekultywacji, to działanie zaproponowane przez nich nie wpisuje się w zagospodarowanie ich działki. Odpady nie mogą zalegać na działce, ponieważ ona powinna być przeznaczona na cele rolne.
Nie doszło do naruszenia § 5 pkt 5 i 6 uchwały nr [...] Lokalny prawodawca rozszerzył katalog przedsięwzięć, jakich nie życzy sobie, aby były realizowane. Rozporządzenie RM nie obejmuje przedsięwzięć związanych z przetwarzaniem odpadów, ale Rada Miejska [...] wyraźnie wyłączyła możliwość lokowania na terenie 17R inwestycji związanych z przetwarzaniem odpadów. Sąd administracyjny nie może kwestionować tak ukształtowanego prawa miejscowego. W szczególności wskazuje to § 5 pkt 4 uchwały nr [...], ponieważ nakazuje się gospodarować odpadami w sposób określony w odrębnych przepisach oraz w [...] regulaminie utrzymania porządku i czystości. Tak sformułowany nakaz uniemożliwia wykorzystywanie odpadów do celów rekultywacji.
Nie doszło do naruszenia § 5 pkt 6 w związku z art. 33 uchwały nr [...] w związku z art. 35 ust. 1 u.p.z.p. Skarżący nie posiadają już pozwolenia na przetwarzanie odpadów, ponieważ decyzja z 2014 r. wygasła. Nie jest zatem istotne dla sprawy, że lokalny prawodawca nie wyznaczył tymczasowego sposobu wykorzystania terenów objętych planem miejscowym. Zakaz określony w § 5 pkt 6 uchwały nr [...] znajduje zastosowanie i nie można podejmować działalności ukierunkowanej na gromadzenie odpadów w celu rekultywacji.
Zarzut naruszenia art. 4 pkt 18 u.o.g.r.l. jest nietrafny. Sąd nie twierdzi, że zamierzenie skarżących nie mogłoby doprowadzić do rekultywacji. Rzecz w tym, że prawo miejscowe wyłącza możliwość wykorzystywania odpadów do jakichkolwiek celów. Wszelkie odpady mają być zagospodarowywane zgodnie z [...] regulaminem utrzymania porządku i czystości oraz przepisami odrębnymi (§ 5 pkt 4 uchwały nr [...]).
Nie doszło do naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. To, że niegdyś organy administracji publicznej mogły orzekać w sposób pożądany przez skarżącego, to nie oznacza, że mogą działać tak nadal. Trzeba pamiętać, że skarżący nie mają już pozwolenia na przetwarzanie odpadów, a poza tym, organy administracji publicznej bezwzględnie obowiązuje zasada praworządności z art. 6 k.p.a. Sposób, w jaki przepisy zostały zastosowane w niniejszej sprawie, odpowiada prawu.
Skarżący nie wskazali, na czym polega zarzut naruszenia art. 7a k.p.a, jednakże i ten przepis nie został naruszony. Nie było bowiem żadnych wątpliwości co do zakresu jakiejkolwiek normy prawnej, co wymagałoby przyjęcia wykładni na korzyść strony skarżącej.
Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. jest niezasadny. Nieuwzględnienie interesu strony nie oznacza, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. Kierowanie się zasadą praworządności wymaga wartościowania interesów publicznego i prywatnego. Przepisy prawa miejscowego nie dają pola na umożliwienie posługiwania się odpadami do celów rekultywacji. To oznacza, że interes skarżących musi być odrzucony.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów skargi i jej samej. Kierując się wspomnianym już przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., nie znaleziono żadnych przesłanek skutkujących uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI