II SA/Po 522/22

II SA/Po 522/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz /sprawozdawca/
Arkadiusz Skomra
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 478
art. 107, art. 108 ust. 3 i art. 108 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 8 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2022 roku sprawy ze skargi W. G. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w P. z dnia 10 maja 2022 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę.
Uzasadnienie
Rektor Uniwersytetu [...] w P. (dalej też jako Rektor) decyzją z dnia 10 maja 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 108 ust. 3 i art. 108 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r. poz. 478 t.j., z późn. zm. - dalej p.s.w.n), § 52 pkt 1 w zw. z § 53 ust. 1 i 2 Regulaminu studiów Uniwersytetu [...] (tekst ujednolicony na podstawie Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia 29 kwietnia 2019 r. oraz Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia 29 czerwca 2019 r.) oraz na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 t.j., z późn. zm. dalej k.p.a.) skreślił W. G. (dalej jako skarżący lub strona) z listy studentów Wydziału Filologii [...] kierunku [...] studia nauczycielskie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w roku akademickim 2021/22 zajęcia odbywają się w trybie stacjonarnym i częściowo zdalnym.
Niezapisanie się na zajęcia w I semestrze roku akademickiego 2021/22 zgodnie z programem studiów (zajęcia wymagające samodzielnego wyboru poza grupowym zapisem przez koordynatorkę USOS) oraz na wszystkie zajęcia w II semestrze roku 2021/22 skutkuje brakiem możliwości uczestniczenia w nauczaniu stacjonarnym i zdalnym. W związku z tym, że skarżący nie zapisał się na zajęcia, to stwierdzono brak udziału w obowiązkowych zajęciach na kierunku [...] studia nauczycielskie w obu semestrach roku akademickiego 2021/22, co skutkuje skreśleniem z listy studentów.
Na podstawie dokumentacji przebiegu studiów stwierdzono, że 14 marca 2022 r. pocztą skarżący otrzymał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów w związku z brakiem zapisu na obowiązkowe zajęcia na ww. kierunku studiów.
Pismem z dnia 8 kwietnia 2022 r., doręczonym w dniu 15 kwietnia 2022 r., skarżący został zawiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Nie skorzystał z tego. prawa. Wobec powyższego organ orzekł o skreśleniu skarżącego z listy studentów.
Następnie W. G., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w P. z dnia 10 maja 2022 r. nr [...], zaskarżając ją w całości, wnosząc o jej uchylenie, zasądzenie kosztów postępowania i przeprowadzenie dowodów z dokumentów. W ocenie skarżącego decyzja została wydana z naruszeniem:
1. art. 108 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 p.s.w.n. w związku z § 52 pkt 1 w zw. z i § 53 ust. 1 i 2 Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] poprzez ich błędne zastosowanie i skreślenie skarżącego z listy studentów Wydziału Filologii [...] kierunku [...] studiów nauczycielskich z powodu stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach, w sytuacji złożenia przez skarżącego wniosku o urlop dziekański, a co za tym idzie braku podstaw do wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów;
2. art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a., mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ich niezastosowanie i niewyjaśnienie w decyzji wszystkich przesłanek uzasadniających jej wydanie oraz brak szczegółowego określenia przyczyn uzasadniających podjęcie tej decyzji;
3. art. 7, art. 8 oraz art. 77 k.p.a., mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ich niezastosowanie i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w niniejszej sprawie, w szczególności zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności dotyczących złożonego przez skarżącego wniosku o urlop dziekański oraz czy możliwe byłoby zaliczenie roku akademickiego przez skarżącego w jego trakcie;
4. art. 10 § 1 k.p.a. mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowanie i niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium prowadzonego postępowania, uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych materiałów przed wydaniem decyzji, w sytuacji, gdy skarżący winien mieć zapewniony czynny udział na każdym etapie postępowania oraz posiadać możliwość zajęcia stanowiska przed wydaniem decyzji, celem wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.
Motywując skargę wskazano, że w dniu 30 września 2021 r. skarżący zwrócił się za pośrednictwem poczty elektronicznej (w formie wniosku o udostępnienie informacji publicznej - dop. Sądu) z wnioskiem o przesłanie planu zajęć. Pomimo przesłanego wniosku nie został mu udostępniony program studiów. Skarżący jest osobą pracującą, w związku z czym chciał uzyskać wiedzę odnośnie minimum programowego, aby dopasować grafik zajęć do swojej pracy. Skarżący, nie posiadając wglądu do dokumentu regulującego program studiów, nie mógł ocenić, które przedmioty są obowiązkowe i jakie zaliczenia należy otrzymać w toku studiów. Zdaniem skarżącego nie zostało też ustalone, czy mimo trwającego roku akademickiego nie udałoby mu się zaliczyć obowiązkowych zajęć.
Zdaniem skarżącego decyzja o skreśleniu go z listy studentów w trakcie trwania roku akademickiego była przedwczesna. Skarżący wskazał, że w piśmie z dnia 14 marca 2022 r. zwrócił się do Rektora Uniwersytetu [...] o udzielenie urlopu dziekańskiego, który to wniosek pozostał bez rozpatrzenia do czasu wydania decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów.
W ocenie skarżącego analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że została ona wydana z naruszeniem wskazanych w zarzutach przepisów postępowania, co z kolei pociąga za sobą nieprawidłowe zastosowanie art. 108 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n.
W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie i przedstawił następujący stan faktyczny.
Skarżący był studentem I roku studiów stacjonarnych drugiego stopnia, profil ogólnoakademicki, kierunek [...] studia nauczycielskie na Wydziale Filologii [...] Uniwersytetu [...] w roku akademickim 2021/2022. Ślubowanie zostało złożone przez Skarżącego w dniu 1 października 2021 r. poprzez elektroniczne zatwierdzenie jego treści w Uniwersyteckim Systemie Obsługi Studiów (dalej jako: "USOS").
Rektor wskazał, że skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania oraz pouczony o prawie do zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego w sprawie materiału dowodowego w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia.
Pismem z dnia 14 marca 2022 r. (doręczonym Organowi w dniu 14 marca 2022 r.) Skarżący wniósł odpowiedź na zawiadomienie z dnia 3 marca 2022 r. wraz z załącznikiem. W treści pisma Skarżący wskazał, że zwracał się w dniu 30 września 2021 r. z prośbą o udzielenie przez Organ informacji publicznej na temat treści uchwały rady wydziału regulującej program studiów, na które skarżący został przyjęty. Z powodu braku otrzymania tej informacji skarżący wskazał, że nie mógł dokonać oceny, które zajęcia są obowiązkowe i jakie zaliczenia należy otrzymać w toku studiów, wnosząc tym samym o przerwanie postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o udzielenie urlopu dziekańskiego w bieżącym roku akademickim i udostępnienie powyższej informacji, wskazując, że nawet jej spóźnione otrzymanie - z uwagi na trwanie roku akademickiego 2021/2022 - nie pozwoli Skarżącemu na zaliczenie zajęć z semestru zimowego, w wyniku czego podjęcie studiów i realizacja obowiązków studenta będzie możliwa w roku akademickim 2022/2023.
Zawiadomieniem z dnia 8 kwietnia 2022 r., nr [...] (doręczonym w dniu 15 kwietnia 2022 r.) Skarżący został poinformowany o zgromadzeniu w postępowaniu w sprawie skreślenia z listy studentów materiału dowodowego stanowiącego podstawę do wydania decyzji w niniejszej sprawie. Jednocześnie Skarżący został pouczony o prawie do zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego w sprawie materiału dowodowego w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Wobec tego nie doszło do naruszenia art 10 k.p.a.
Decyzją z dnia 10 maja 2022 r., nr [...] (doręczoną skarżącemu w dniu 20 maja 2022 r.) Skarżący został skreślony z listy studentów.
Skarżący wniósł następnie skargę do WSA w Poznaniu, z której argumentacją Rektor nie zgadza się.
Zdaniem Organu skarga powinna zostać oddalona, gdyż rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji odpowiada prawu, pomimo wskazanych przez skarżącego zarzutów, które w jego ocenie uzasadniają jej uchylenie oraz lakonicznego uzasadnienia decyzji sporządzonego przez Organ.
Zdaniem Rektora wniosek Skarżącego o przeprowadzenie dowodu na potwierdzenie ubiegania się o udostępnienie przez Organ informacji publicznej na temat treści uchwały rady wydziału regulującej program studiów, na które Skarżący został przyjęty, nie jest istotny dla niniejszego postępowania. Niezależnie od tego, czy powyższa informacja została lub nie została udostępniona skarżącemu na zasadach określonych w odrębnych przepisach dotyczących informacji publicznej, to mógł ją pozyskać w inny sposób. Wynika to z faktu, że załącznik nr 4 do uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] w P. z dnia 25 maja 2020 r. w sprawie ustalenia programu studiów na kierunku [...] studia nauczycielskie, zawierający program studiów, na które Skarżący został przyjęty, został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej pod adresem: https:// bip.amu.edu.pl/ data/asscts/ pdf_t1le/ ()035/369926/US-448-20l9-2020-Zal.-4.pdf i był dostępny od dnia 28 maja 2020 r. Zgodnie z treścią art. 358 ust. 1 pkt 8 p.s.w.n. uczelnia ma obowiązek udostępnić w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej programy studiów w terminie 14 dni od dnia ich przyjęcia. Organ zastrzegł, że zgodnie z poglądami doktryny "tryb wnioskowy jest przewidziany dla informacji, których nie zamieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej lub w centralnym repozytorium, a zatem art. 10 ust. 1 wprowadza tzw. negatywną klauzulę wnioskowego trybu udzielania informacji (podobnie R. Stefanicki, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Wybrane zagadnienia w świetle orzecznictwa sądowego, PiP 2004, z. 2, s. 104). Oznacza to, że adresat wniosku zwolniony jest z obowiązku udostępnienia informacji, jeżeli została ona ujawniona w BIP lub centralnym repozytorium. Reasumując, skarżący mógł zapoznać się z programem studiów, na które został przyjęty, już w roku akademickim 2020/2021, a więc w chwili rekrutowania się na wybrany przez siebie kierunek na rok akademicki 2021/2022. Ponadto nawet przy założeniu, że skarżący nie miał obiektywnych możliwości zapoznania się w powyższy sposób z programem studiów, na które został przyjęty, mógł on skontaktować się w tej sprawie w sposób zwyczajowo przyjęty z pracownikiem Wydziału [...] Uniwersytetu [...] będącym właściwym w sprawie, już po złożeniu ślubowania. Skarżący od dnia 30 września 2021 r. tj. od chwili ubiegania się o udostępnienie przez Organ informacji publicznej na temat treści uchwały rady wydziału regulującej program studiów, na które został przyjęty, nie podjął żadnej z tych czynności. Nie może to skutkować twierdzeniem, że nie znał on jego treści, a tym samym uniemożliwiało mu to wypełnianie obowiązku studenckiego w postaci udziału w zajęciach. Jednocześnie należy wskazać, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż "na mocy ślubowania i przepisów regulaminu studiów student jest - a przynajmniej powinien być - świadom spoczywających na nim obowiązków oraz jest zobowiązany do współpracy z organami szkoły w zakresie podstawowej działalności uczelni, czyli kształcenia. Z tego właśnie powodu nie ma potrzeby wyjaśniania mu obowiązków, które powinny być dla niego oczywiste, bo wybierając uczelnię sam poddał się reżimowi prawnemu w niej obowiązującemu" .
W dalszej kolejności, odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 108 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 p.s.w.n. w związku z § 52 pkt 1 i § 53 ust. 1-2 Regulaminu studiów Uniwersytetu [...] oraz art. 107 § 3 w związku z art. 11 wskazano, że jako podstawę wydania decyzji Organ prawidłowo wskazał przesłankę braku udziału w obowiązkowych zajęciach, która zaistniała w postępowaniu w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów. Powyższe ustalenia Organ wywiódł na podstawie stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz z uwagi na treść aktów wewnętrznych regulujących program studiów, na które skarżący został przyjęty.
Rektor stwierdził, że w semestrze zimowym roku akademickiego 2021/2022 skarżący był zobowiązany brać udział w następujących zajęciach: "Język nowożytny" (kod: [...]); "Seminarium [...]" (kod: [...] -[...]); "Badania literackie I/II" (kod: [...]); "Laboratorium [...] XII-XVIII w." (kod: [...]); "Laboratorium [...] cz. 2 - przygotowanie do praktyk w szkole ponadpodstawowej" (kod: [...]); "Podstawy pedagogiki dla nauczycieli cz. 2" (kod: [...] [...]); "Podstawy psychologii dla nauczycieli cz. 2" (kod: [...]"); "Laboratorium pedagogiczne cz. 2 - przygotowanie do praktyk w szkole ponadpodstawowej" (kod: [...]); "Dydaktyka [...] cz. 2 - wykład" (kod: [...]) i "Bioetyka" (kod: [...]), z wyjątkiem "Praktyka [...] cz. 2 w szkole ponadpodstawowej" (kod: [...] rlPFDU) i "Laboratorium [...] cz. 2 - ewaluacja praktyk w szkole ponadpodstawowej" (kod: [...]), które zostały przeniesione do realizacji z semestru zimowego na semestr letni roku akademickiego 2021/2022. Skarżący był zapisany na wszystkie zajęcia w tym semestrze, z wyjątkiem "Język nowożytny" (kod: [...]) i "Seminarium [...]" (kod: [...]) z powodu braku dokonania przez Skarżącego czynności umożliwiających dokonanie zapisu na nie. Zajęcia, na które Skarżący był zapisany, zostały ujawnione w karcie okresowych osiągnięć. Natomiast w semestrze letnim roku akademickiego 2021/2022 Skarżący był zobowiązany brać udział w następujących zajęciach "Język nowożytny" (kod: [...]); "Zajęcia obcojęzyczne z oferty obu wydziałów"; "Seminarium [...]" (kod: [...]); "Laboratorium [...] XIX w." (kod: [...]); "Polszczyzna historyczna [...]" (kod: [...]); "Lingwistyka [...]" (kod: [...]); "Dydaktyka języka [...] cz. 2" (kod: [...]), "Dydaktyka [...] ćwiczenia cz. 2" (kod: [...]); "Transformacje intymności w kulturze Zachodu/[...] (opcjonalnie) (kod: [...]) i "Zajęcia do wyboru z puli zajęć Wydziału Filologii [...] w zakresie literaturoznawstwa" oraz "Praktyka [...] cz. 2 w szkole ponadpodstawowej" (kod: [...]) i "Laboratorium [...] cz. 2 - ewaluacja praktyk w szkole ponadpodstawowej" (kod: [...] [...]), które zostały przeniesione do realizacji z semestru zimowego na semestr letni roku akademickiego 2021/2022. Skarżący nie był zapisany na żadne zajęcia w tym semestrze, w związku z czym nie mogły być ujawnione w karcie okresowych osiągnięć.
Uwzględniając powyższe Rektor wskazał, że wydana decyzja w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów jest prawidłowa, pomimo braku odwołania się w jej uzasadnieniu do programu studiów, na które skarżący został przyjęty, wymienienia nazw i kodów poszczególnych zajęć objętych tym programem, w których strona zobowiązana była uczestniczyć oraz zapisania i braku zapisania skarżącego na poszczególne zajęcia. Zdaniem Rektora, skoro decyzja wymienia w podstawie prawnej prawidłową przesłankę skreślenia strony z listy studentów, co znajduje odzwierciedlenie w stanie faktycznym niniejszej sprawy oraz z uwagi na treść aktów wewnętrznych regulujących program studiów, to ewentualne uchybienia polegające na jej lakonicznym uzasadnieniu przez organ nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Nie zawsze bowiem ogólnikowość uzasadnienia decyzji, nawet gdyby uznać ją za wadę, musi uzasadniać jej uchylenie, co wskazano w orzecznictwie sądów administracyjnych .
Rektor zwrócił uwagę, że skarżący nie kwestionuje tego, iż nie uczęszczał na zajęcia obowiązkowe, co oznacza, że nie kwestionuje podstawy prawnej skreślenia z listy studentów, a jedynie podnosi, że nie miał wiedzy co do obowiązujących go zajęć z uwagi na brak udostępnienia przez organ informacji publicznej na temat treści uchwały rady wydziału regulującej program studiów, na które skarżący został przyjęty.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7-8 i art. 77 k.p.a. organ wskazał, że ewentualne pozytywne rozpatrzenie przez Organ wniosku Skarżącego o udzielenie urlopu dziekańskiego w roku akademickim 2021/2022 nie skutkowałoby nieistnieniem przesłanki skreślenia strony z listy studentów, o której mowa w art. 108 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. Wynika to z faktu, że powyższa przesłanka zaistniała co najmniej w chwili zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów - już w czasie trwania semestru letniego - a skarżący w toku postępowania nie kwestionował ustaleń faktycznych poczynionych przez organ, tj. braku udziału w zajęciach przewidzianych programem studiów, na które Skarżący został przyjęty, w semestrze zimowym. Ponadto ewentualne udzielenie Skarżącemu zgody na urlop dziekański nie skutkowałoby uznaniem, że skarżący brał udział w zajęciach w semestrze zimowym, gdyż zgodnie z § 46 Regulaminu studiów Uniwersytetu [...] nie udziela się urlopu dziekańskiego z mocą wsteczną. Reasumując, udzielenie skarżącemu urlopu dziekańskiego dotyczyłoby zatem wyłącznie okresu obejmującego semestr letni, a nie semestr zimowy, dlatego mimo nierozpatrzenia wniosku przez organ nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy i wydana decyzja w sprawie skreślenia z listy studentów nie była przedwczesna. Rozstrzygnięcie w sprawie udzielenia urlopu dziekańskiego na semestr letni nie jest bowiem powiązane z wydaniem decyzji w sprawie skreślenia z listy studentów z powodu braku udziału w obowiązkowych zajęciach w semestrze zimowym.
Rektor zwrócił też uwagę, że Skarżący nie przedkładał ponadto Organowi usprawiedliwień nieobecności na zajęciach zarówno w semestrze zimowym, jak i semestrze letnim (§ 18 ust. 2 Regulaminu studiów Uniwersytetu [...] oraz nie składał innych pism na zasadach określonych w Regulaminie studiów Uniwersytetu [...], takich jak wniosek o uczęszczanie na zajęcia i uzyskanie z nich zaliczeń w ramach indywidualnej organizacji studiów (§ 13 Regulaminu studiów Uniwersytetu [...], wniosek o uzyskanie zaliczeń z zajęć w następnych semestrach (§ 26 Regulaminu studiów Uniwersytetu [...] albo wniosek o przedłużenie sesji egzaminacyjnej (§ 39 Regulaminu studiów Uniwersytetu [...]. Z uwagi na powyższe Organ zasadnie podjął czynności w celu skreślenia skarżącego z listy studentów, który nie podjął żadnych powyższych czynności umożliwiających Organowi umorzenie tego postępowania jako bezprzedmiotowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu [...] w P. z dnia 10 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia W. G. z listy studentów Wydziału Filologii [...] kierunku [...] studia nauczycielskie.
Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów stanowiły przepisy art. 108 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (w tekście w skrócie "p.s.w.n.") oraz § 52 pkt 1, 53 ust. 1 i 2 Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...]..
Zgodnie z brzmieniem art. 108 p.s.w.n., studenta skreśla się z listy studentów w przypadku: 1) niepodjęcia studiów; 2) rezygnacji ze studiów; 3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego;4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni (ust.1). Student może być skreślony z listy studentów w przypadku: 1) stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach; 2) stwierdzenia braku postępów w nauce; 3) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 4) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów (ust.2). Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust.3) .
Z powołanego artykułu wynika, że wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w ust. 1 tego przepisu oznacza dla organu orzekającego w sprawie obowiązek wydania rozstrzygnięcia o skreśleniu z listy studentów, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "studenta skreśla się". A zatem w takim przypadku organ wydaje tzw. decyzję związaną, będąc zobligowanym do skreślenia studenta z listy studentów.
Z kolei w wypadku wystąpienia jednej z przesłanek określonych w art. 108 ust. 2 p.s.w.n. organ orzeka w ramach tzw. uznania administracyjnego (decyzji uznaniowej). Jak wskazuje się w orzecznictwie takie uregulowanie wynika z poszanowania przez ustawodawcę zasady autonomii uczelni. Pozostawienie tej kwestii do swobodnego uznania organów uczelni umożliwia uwzględnienie także różnych nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających studentowi wywiązanie z jego podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych (tak WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 10 marca 2022 r. sygn II SA/Sz 809/21, CBOSA).
Podstawą skreślenia z listy studentów W. G. była przesłanka wskazana w art 108 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. tj. stwierdzenie braku udziału studenta w zajęciach obowiązkowych. Mając na względzie, że zaskarżona decyzja została wydana w ramach uznania administracyjnego, Sąd zaznacza, że kontrola w stosunku do takich decyzji jest ograniczona i sprowadza się wyłącznie do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy i czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, a ponadto czy po wszechstronnym oraz wnikliwym rozważeniu owego materiału dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia i zakresu owego uprawnienia ewentualnie nałożenia określonego obowiązku i zakresu tego obowiązku (por. wyrok WSA w Gliwicach z 26 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1453/20, wyrok NSA z 21 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 1794/10, CBOSA). Innymi słowy ta ograniczona kontrola sprowadza się do stwierdzenia, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Jest to więc - w ujęciu procesowym - kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i zgodności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. (por. wyrok NSA z 27 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1011/20).
W przypadku decyzji uznaniowych szczególnie ważne jest właściwe uzasadnienie przez organ podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 K.p.a.). Uzasadnienie takiej decyzji powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno zatem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały ustalone, rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony, organ powinien tym bardziej wykazać, że nie mógł inaczej orzec, z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne występujące w danej sprawie. Uzasadnienie decyzji uznaniowej nie może opierać się na ogólnych stwierdzeniach, czy też jedynie na przytoczeniu ustawowych przesłanek uprawniających organ do wydania decyzji niekorzystnej dla strony (por. wyrok WSA w Gdańsku z 17 marca 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 49/11). Jednocześnie należy zaznaczyć, że podejmowane przez organ w ramach uznania administracyjnego rozstrzygnięcie nie może oznaczać jego dowolności.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie wskazane wyżej wymogi zostały przez organ spełnione. Nie zostały naruszone zarzucane w skardze przepisy postępowania. Sąd wziął również pod uwagę, że zdecydowanie bardziej rozbudowane uzasadnienie zawiera odpowiedź na skargę, niż kontrolowana decyzja, lecz z wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, mimo jego syntetycznego charakteru, wynikały w dostateczny sposób faktyczne podstawy skreślenia skarżącego z listy studentów.
W niniejszej sprawie, jak już wyżej wskazano, skarżący został skreślony z listy studentów w związku z brakiem zapisania się na obowiązkowe zajęcia i w konsekwencji brakiem uczestnictwa w obowiązkowych zajęciach. Co szczególnie istotne okoliczność ta nie była przez skarżącego kwestionowana. Nie ma więc potrzeby szerszego omawiania braku udziału skarżącego w zajęciach z przedmiotów szczegółowo wymienionych na str. 6-7 niniejszego uzasadnienia. Skarżący w toku postępowania twierdził, że uczelnia (wydział) nie udostępniła mu programu studiów i planu zajęć, wobec czego nie mógł ocenić jakie zajęcia są obowiązkowe.
W tym miejscu wskazać trzeba, że zgodnie z art. 107 ust. 1 p.s.w.n. student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i przepisami obowiązującymi w uczelni, zaś z ust. 2 tegoż przepisu wynika, że student jest obowiązany w szczególności do: 1) uczestniczenia w zajęciach zgodnie z regulaminem studiów; 2) składania egzaminów, odbywania praktyk zawodowych i spełniania innych wymagań przewidzianych w programie studiów.
Powyższy przepis kreuje podstawowe obowiązki studenta. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (zapadłym również na tle art. 189 uchylonej już ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo szkolnictwie wyższym, który stanowił odpowiednik art 108 - dop. Sądu) ze specyfiki uczelni jako zakładu administracyjnego wynika, że jeśli jednostka wyraża chęć wstąpienia w poczet destynatariuszy takiego zakładu, to musi wyrazić zgodę na przestrzeganie przepisów wewnętrznych obowiązujących w tym zakładzie, czyli dostosować się do reguł w nim panujących (wyrok NSA z dnia 19 października 2016 r. sygn. I OSK 302/16, CBOSA). Z tego względu studenci mają obowiązek respektowania nie tylko przepisów powszechnie obowiązujących, lecz także wewnętrznych aktów właściwych organów uczelni. Student potwierdza poddanie się reżimowi prawnemu obowiązującemu w danej uczelni w formie składanego ślubowania (uchwała 7 sędziów NSA z 13.10.2003 r., OPS 5/03, ONSA 2004/1, poz. 9.).
Skarżący złożył ślubowanie w dniu 1 października 2021 r. (przez uczelniany system teleinformatyczny USOS), zobowiązując się do przestrzegania przepisów obowiązujących w Uniwersytecie (zob. k. [...] akt administracyjnych).
Wobec powyższego to ustawodawca przesądza, że obowiązkiem studenta jest m.in. uczestniczenie w zajęciach, zgodnie z regulaminem studiów danej uczelni. W wypadku skarżącego jest to Regulamin Studiów Uniwersytetu [...] w P. (tekst ujednolicony na podstawie Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia 29 kwietnia 2019 r. oraz Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia 29 czerwca 2019 r.). Regulamin określa w organizację studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta ( § 1). Regulamin, powiela również cyt. wyżej art 108 p.s.w.n. w zakresie obligatoryjnych i fakultatywnych przypadków skreślenia z listy studentów. Zgodnie z § 52 pkt 1 Regulaminu stwierdzenie braku udziału w obowiązkowych zajęciach stanowi przesłankę do skreślenia studenta z listy studentów. Skoro organ w rozpoznawanej sprawie ustalił, że skarżący nie uczestniczył w obowiązkowych zajęciach na kierunku [...] studia nauczycielskie, a skarżący powyższego nie kwestionował, to w świetle Regulaminu Uniwersytetu [...], co do którego przestrzegania skarżący się zobowiązał, zaistniała przesłanka do skreślenia go z listy studentów.
Co się zaś tyczy argumentacji skarżącego, dlaczego nie uczestniczył w zajęciach, Sąd wskazuje, że skarżący mógł się zapoznać z planem zajęć i programem studiów na wiele różnych sposobów. Przede wszystkim mógł uzyskać informacje z BIP uczelni. Mógł również je uzyskać logując się do systemu USOS, do którego miał dostęp, skoro użył go do złożenia ślubowania. Program jest też dostępny na stronie internetowej https://[...].amu.edu.pl/kandydaci/studia-magisterskie/[...]-studia-nauczycielskie, a plan zajęć https://[...].amu.edu.pl/studenci/plany-zajec . Wystarczającym było więc ze strony skarżącego, jako dorosłej osoby, decydującej się na studia drugiego stopnia, użycie wyszukiwarki internetowej, która odsyła do strony internetowej Wydziału Polonistyki Uniwersytetu [...]. Skarżący mógł także osobiście udać się do dziekanatu uczelni i zasięgnąć informacji, bądź skontaktować się mailowo lub telefonicznie.
W tych okolicznościach nie sposób odmówić racji organowi, że student powinien być świadom ciążących na nim obowiązków, do których niewątpliwie zalicza się udział w zajęciach prowadzonych na uczelni. Skarżący dochowując minimum staranności byłby w stanie bez trudności zapoznać się z planem zajęć i programem studiów. Skarżący nie musiał się więc uciekać do trybu przewidzianego w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 poz. 902). W niniejszym postępowaniu Sąd kwestii braku odpowiedzi na wniosek skarżącego nie oceniał.
Poza zakresem niniejszego postępowania pozostaje też kwestia złożenia przez skarżącego wniosku o udzielenie urlopu dziekańskiego. Dodać trzeba, że ani przepisy ustawy, ani Regulamin nie wskazują, aby złożenie tego wniosku wstrzymywało postępowanie w przedmiocie skreślenia studenta z listy studentów.
Niezasadne okazały się również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Nie został naruszony art 10 § 1 k.p.a, skarżący miał możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w toku postępowania, co uczynił w dniu 14 marca 2022 r. (k. [...] akt administracyjnych). Stan faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony. Nie naruszono zarzucanych w skardze art. 7, 8, 77 § 1 i 11 k.p.a.
Reasumując Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja Rektora z dnia 10 maja 2022 r. odpowiada prawu. Organ w sposób wystarczający uzasadnił rozstrzygnięcie, powołując się na właściwą podstawę prawną. Zachowany został również tryb określony w § 53 Regulaminu. Okolicznością bezsporną w sprawie było, że skarżący nie uczestniczył w obowiązkowych zajęciach. Konsekwencją absencji było zaś wydanie przez Rektora zaskarżonej decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art 151 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329).