II SA/Po 517/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-12-09
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nieważność decyzjipostępowanie administracyjneprawo procesowenieruchomościwłasnośćSKOkpastrony postępowaniaudział w postępowaniu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1972 r. dotyczącej sprzedaży nieruchomości, uznając naruszenie prawa procesowego przez brak udziału stron w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1972 r. dotyczącej sprzedaży nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że nieruchomość była własnością Skarbu Państwa. W odwołaniu skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i brak należytego rozpoznania materiału dowodowego. WSA uchylił decyzję SKO, wskazując na naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez brak udziału w postępowaniu stron pierwotnej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę S.C. i następcy prawnego po zmarłej A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia [...] kwietnia 2004 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].1972 r. dotyczącej sprzedaży prawa własności budynku i oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, powołując się na to, że nieruchomość była własnością Skarbu Państwa, co potwierdzała księga wieczysta. Skarżący argumentowali, że decyzja z 1972 r. została wydana bez należytego postępowania i że byli właścicielami nieruchomości od 1957 r. na podstawie aktu notarialnego. WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję SKO, stwierdzając, że naruszono prawo procesowe, ponieważ strony pierwotnej decyzji (małżonkowie W.) nie zostały powiadomione o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności i nie uczestniczyły w nim, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak udziału strony bez jej winy w postępowaniu jest przesłanką do wznowienia postępowania, co skutkuje uwzględnieniem skargi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że adresaci pierwotnej decyzji z 1972 r. nie zostali powiadomieni o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności i nie uczestniczyli w nim. Taki brak udziału, jeśli nastąpił bez winy strony, jest podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § 1

lit. b ust. z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - przesłanka wznowienia postępowania

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 4 - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu

Pomocnicze

k.p.a. art. 158 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 157 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o gospodarce terenami w miastach i osiedlach art. 12

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 7 - decyzja wydana bez przeprowadzenia należytego postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

definicja strony postępowania

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez brak udziału stron pierwotnej decyzji w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa przez zasiedzenie (niebadane przez SKO).

Godne uwagi sformułowania

Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko podmiot składający wniosek o stwierdzenie nieważności ale także zawsze strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji. Jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu jest to przesłanką do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 4 kpa.

Skład orzekający

Elwira Brychcy

przewodniczący sprawozdawca

Stanisław Małek

sędzia

Jolanta Szaniecka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących stron postępowania w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji oraz przesłanek wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku udziału stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie prawidłowego określenia stron postępowania administracyjnego i konsekwencje ich braku udziału, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Nieważność decyzji administracyjnej z powodu braku udziału stron – kluczowa lekcja z orzecznictwa WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 517/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Kamieńska
Elwira Brychcy /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Szaniecka
Stanisław Małek
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy /spr./ Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Protokolant st.sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi S.C. i następcy prawnego po zmarłej skarżącej A.C. – U.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]kwietnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].03.2004r. Nr [...], II. zasądza od samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ J.Szaniecka /-/ E.Brychcy /-/ St.Małek
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].03.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie artykułu 158§1 i 157§1 kpa po rozpoznaniu wniosku A. i S.C. o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...].1972 r. w przedmiocie sprzedaży prawa własności budynku i oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej położonej w D. przy ulicy [...] KW nr [...] - odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że A. i S.C. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].1972 r., którą Skarb Państwa oddał w wieczyste użytkowanie nieruchomość oraz sprzedał budynek S. i A. małżonkom W. Wnioskodawcy wskazali jako podstawę prawną przepis art. 156§ 1 pkt 7 Kpa i art. 12 ust z dnia 14.07.1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, twierdząc, że decyzja została wydana bez przeprowadzenia należytego postępowania administracyjnego. Wnioskodawcy wskazali, że nieruchomość kupili w 1957 roku na podstawie aktu notarialnego.
W ocenie organu orzekającego oddanie spornego gruntu i własności budynku było prawidłowe, ponieważ nieruchomość ta była własnością Skarbu Państwa i miała urządzoną księgę wieczystą KW [...] na mocy postanowienia Sądu Powiatowego w Kole Oddział Ksiąg Wieczystych z dnia [...].1961 r. Urządzenie księgi wieczystej odbyło się na wniosek Skarbu Państwa zastępowanego przez Wydział Finansowy Prezydium Powiatowej Rady w K. z dnia [...].1961 r. i przedłożeniu postanowienia Sądu Powiatowego w Kole z dnia 13.06.1958 r. Sygn. akt Ns 13/58 o stwierdzeniu nabycia przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia własności nieruchomości położonej w D. przy ul [...].
W ocenie organu orzekającego w tak ustalonym stanie faktycznym brak jest podstaw do przyjęcia, że występuje przesłanka stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 7 kpa.
W odwołaniu od tej decyzji A. i S.C. zarzucili, że Kolegium nie rozpoznało należycie całego materiału dowodowego i wydało decyzję niezgodną z treścią wniosku. Argumentowali, że Kolegium nie sprawdziło i nie oceniło w sposób należyty czy odwołujący brali udział w postępowaniu o nabycie własności nieruchomości przez Skarb Państwa przez zasiedzenie. Podali także, że nie byli poinformowani przez Sąd Powiatowy w Kole o założeniu księgi wieczystej, a o istnieniu decyzji z [...].1972 r. dowiedzieli się "w postępowaniu dotyczącym rejestru geodezyjnego nieruchomości w 2003 r.". Nie wyjaśniono sprawy, że w dacie wydawania postanowienia o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa odwołujący byli jej właścicielami bowiem nabyli nieruchomość aktem notarialnym z dnia [...].1957 r.
Ponownie rozpoznając wniosek A. i S.C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...].04.2004 r. utrzymało w mocy wcześniejszą swoją decyzję z [...].03.2004 r. powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa.
W motywach uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że skoro nieruchomość i budynek w księdze wieczystej zapisane były na własność Skarbu Państwa to brak przesłanek do przyjęcia, że decyzja z [...].1972 r. została wydana z naruszeniem prawa. Kolegium nie jest władne rozpoznawać zarzutów odwołujących w przedmiocie prawidłowości postanowień Sądu Powiatowego w Kole o nabyciu własności przez Skarb Państwa, a następnie założeniu księgi wieczystej. Brak udziału odwołujących w postępowaniu, którego efektem była zaskarżona decyzja jest konsekwencją przyjęcia, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości był Skarb Państwa.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli małżonkowie A. i S.C. W nosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucili, że została wydana w naruszeniu przepisów art. 6, 7, 8, 9 kpa w związku z art. 138 kpa i art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Skarżący twierdzili, że stan posiadania własności spornej nieruchomości w tak małym miasteczku jak D. był powszechnie znany, a w biurze notarialnym był prowadzony zbiór dokumentów z których jasno wynikało, że to skarżący nabyli własność spornej nieruchomości.
W toku postępowania zmarła A.C., jej spadkobiercami zostali mąż S.C. i córka U.D., którzy skargę podtrzymali.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po otrzymaniu wniosku skarżących z dnia [...].2003 r. prawidłowo wszczęło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Powiatowej Rada Narodowej w K. Nr [...] z dnia [...].1972 r.
Na wstępie należało jednak rozważyć kwestię, kto jest stroną tego postępowania. Zgodnie, bowiem, z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy pamiętać, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko podmiot składający wniosek o stwierdzenie nieważności ale także zawsze strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji. Adresat zaskarżonej decyzji jest stroną postępowania bowiem ta decyzja dotyczy jego interesu prawnego. Jest, zatem konieczne, aby wszelkie decyzje związane ze wszczęciem postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji skierowane były do adresata tejże decyzji.
Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji z [...].1972 r. adresatem tej decyzji byli S. i A. małżonkowie W. To oni nabyli prawo własności budynku i użytkowania wieczystego. Natomiast w postępowaniu wszczętym w przedmiocie stwierdzenia nieważności tejże decyzji uprawnieni zaskarżonej decyzji S. i A. małżonkowie W. nie uczestniczyli. Nie zostali oni powiadomieni przez organ administracji o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności jak również nie otrzymali decyzji Samorządowego Kolegium odwoławczego z dnia [...].03.2004 r. oraz decyzji odwoławczej z dnia [...].04.2004 r. Jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu jest to przesłanką do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 4 kpa.
Naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie miało wpływ na wynik sprawy.
Powyższe skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o przypis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ust. z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie zawarte w punkcie II i III uzasadnia przepis art. 200 i 152 cytowanej ustawy.
/-/ J. Szaniecka /-/ E. Brychcy /-/ S. Małek
MK

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI