II SA/Po 517/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-12-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja ludnościzameldowaniepobyt stałyprawo administracyjnesądy administracyjnetytuł prawny do lokaluprawo budowlanewspółwłasność

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę w sprawie zameldowania osób na pobyt stały, uznając, że organ ewidencyjny nie bada tytułów prawnych do lokalu, a jedynie faktyczne przebywanie.

Sprawa dotyczyła skargi J.S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zameldowaniu A.B., R.P. i R.P. na pobyt stały przy ul. W. [...]. Skarżący kwestionował zameldowanie, wskazując na nieukończony budynek, brak zgłoszenia do użytkowania, toczące się postępowania o zniesienie współwłasności i nakaz rozbiórki. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że organ ewidencyjny bada jedynie faktyczne przebywanie, a nie tytuły prawne do lokalu, a stan techniczny budynku czy spory własnościowe nie są przeszkodą w czynnościach meldunkowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę J.S. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzje Prezydenta Miasta o zameldowaniu A.B., R.P. i R.P. na pobyt stały przy ul. W. [...]. Skarżący argumentował, że osoby te przebywają w nieukończonym budynku, który nie został oddany do użytkowania, a ponadto toczą się postępowania dotyczące zniesienia współwłasności nieruchomości i nakazu rozbiórki obiektu. Sąd administracyjny oddalił skargę, opierając się na przepisach ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podkreślono, że sprawy ewidencyjne mają na celu wyłącznie potwierdzenie faktycznego miejsca pobytu, a organy ewidencyjne nie są uprawnione do badania tytułów prawnych do lokalu ani oceny stanu technicznego budynku pod kątem przepisów prawa budowlanego. Sąd stwierdził, że fakt faktycznego, nieprzerwanego pobytu osób zgłaszających zameldowanie był bezspornym, co uzasadniało ich zameldowanie, niezależnie od sporów własnościowych czy kwestii prawnobudowlanych. Zameldowanie ma charakter deklaratoryjny i nie przesądza o tytułach prawnych do lokalu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ ewidencyjny jest uprawniony wyłącznie do badania faktycznego miejsca pobytu osoby w danym miejscu i nie jest uprawniony do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że sprawy administracyjne dotyczące ewidencji ludności mają na celu wyłącznie potwierdzanie faktycznego miejsca pobytu, a nie rozstrzyganie o prawach do lokalu. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego wyeliminował możliwość badania tytułów prawnych przez organ ewidencyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.e.l.i.d.o. art. 10 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Osoba przebywająca pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby jest zobowiązana zameldować się pod tym adresem na pobyt stały lub czasowy.

u.e.l.i.d.o. art. 29 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Wynajmujący, najemca, osoba, której przysługiwało spółdzielcze prawo do lokalu, lub jego właściciel byli zobowiązani do potwierdzenia faktu pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące w tym lokalu. (Obowiązujący w dacie wydawania decyzji, rozpatrywany w związku z wyrokiem TK K 20/01).

u.e.l.i.d.o.

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Podstawa materialnoprawna zaskarżonych decyzji.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem.

p.p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skarg.

p.p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli nie ma podstaw do jej uwzględnienia.

p.u.s.a.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Podstawa prawna rozpoznania sprawy przez WSA.

p.p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna rozpoznania sprawy przez WSA.

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Podstawa prawna rozpoznania sprawy przez WSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ ewidencyjny bada jedynie faktyczne przebywanie, a nie tytuły prawne do lokalu. Stan techniczny budynku i spory własnościowe nie są przeszkodą do zameldowania. Zameldowanie ma charakter deklaratoryjny i nie przesądza o prawach do lokalu.

Odrzucone argumenty

Osoby przebywają w nieukończonym budynku bezprawnie. Budynek nie został oddany do użytkowania. Toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności. Toczy się postępowanie administracyjne w kwestii nakazu rozbiórki. Wyodrębnienie lokalu nr [...] przez R.P. nastąpiło bez zgody.

Godne uwagi sformułowania

organy ewidencyjne nie są zatem uprawnione do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania w określonym miejscu zameldowanie na pobyt stały jest zatem czynnością materialno – techniczną, uwarunkowaną wystąpieniem przesłanki w postaci faktycznego przebywania w danym lokalu osoby zgłaszającej zameldowanie stan techniczny spornego budynku, brak zgłoszenia go do użytkowania oraz cała problematyka związana ze sporem pomiędzy skarżącym a A.B. i R.P. (dotyczącym rozbiórki obiektu czy też zniesienia współwłasności nieruchomości) nie stanowią przeszkody do załatwienia czynności meldunkowych o charakterze wyłącznie rejestracyjnym, deklaratoryjnym.

Skład orzekający

Marzenna Kosewska

przewodniczący sprawozdawca

Tadeusz M. Geremek

sędzia

Beata Sokołowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że czynności meldunkowe mają charakter faktyczny i nie rozstrzygają o prawach do lokalu, nawet w przypadku sporów własnościowych czy problemów z pozwoleniem na użytkowanie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących ewidencji ludności i dowodów osobistych, choć podstawowa zasada pozostaje aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt sąsiedzki i pokazuje ograniczone kompetencje organów administracji w pewnych obszarach, co może być interesujące dla prawników praktyków.

Czy można odmówić zameldowania, bo budynek jest "nielegalny"? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 517/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Beata Sokołowska
Marzenna Kosewska /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Geremek
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska ( spr.) Sędziowie WSA Tadeusz M. Geremek WSA Beata Sokołowska Protokolant : sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu w dniu 08 grudnia 2005r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] Nr [...] w przedmiocie zameldowania oddala skargę /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kosewska /-/ T. M. Geremek
Uzasadnienie
Prezydent Miasta decyzjami nr [...] oraz nr [...] z dnia [...]r. orzekł na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t. j. – Dz. U. Nr 87 z 2001r., poz. 960 ze zm. ) o zameldowaniu A. B., R.P. i R.P. na pobyt stały przy ul. W. [...].
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż przedmiotowa nieruchomość przy ul.W.[...] jest współwłasnością R. P., A.B. i J. S.. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż A. B. i R. P. zamieszkują wraz z synem R.P. pod tym adresem od września 1998r. ( m. in. pismo Komisariatu Policji Poznań z dnia [...]) Sporny budynek nie został zgłoszony do użytkowania w trybie przewidzianym przez przepisy prawa budowlanego, chociaż już w 1998r. podłączono do niego gaz i energię elektryczną. A.B., R. P. i R.P. zostali zameldowani przy ul. W.[...] na pobyt stały w dniu [...]r. i [...]. , jednakże czynności te zostały uchylone decyzjami organu I instancji z dnia [...]r., ze względu na brak zgody J. S. na formularzach meldunkowych. W toku niniejszego postępowania administracyjnego ustalono ponadto, iż prowadzone jest postępowanie w przedmiocie nakazu rozbiórki spornego budynku, który miał zostać postawiony niezgodnie z projektem budowlanym. Ponieważ organ meldunkowy jest uprawniony wyłącznie do badania faktycznego pobytu osoby w danym miejscu, a zamieszkiwanie A.B., R.P. i R.P. w przedmiotowym budynku był okolicznością bezsporną, należało orzec o ich zameldowaniu.
W odwołaniach od powyższych decyzji J. S. wniósł o ich uchylenie. Według niego A.B., R.P. i R.P. przebywają w nieukończonym budynku bezprawnie, albowiem nie został on oddany do użytkowania, toczy się postępowanie sądowe o zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości oraz postępowanie administracyjne w kwestii nakazu rozbiórki tego obiektu. Dodał również, że nie istnieje praktycznie nieruchomość oznaczona adresem " ul. W.[...]", gdyż wyodrębnienia lokalu nr [...] dokonał R.P. wyłącznie we własnym zakresie, bez żadnej zgody.
Wojewoda decyzjami nr [...] i [...] z dnia [...]r. utrzymał w mocy orzeczenia organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił bowiem jego ustalenia faktyczne i prawne dokonane w niniejszej sprawie.
W skargach do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji, powtarzając argumenty podniesione w odwołaniach.
W odpowiedziach na skargę organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniach swoich decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.
Niniejsza sprawa zainicjowana wniesieniem skarg do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmian.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skarg oraz powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t. j. Dz. U. Nr 87 z 2001r., poz. 960 ze zm. ) . Według art. 10 ust. 1 tej ustawy osoba przebywająca pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby jest zobowiązana zameldować się pod tym adresem na pobyt stały lub czasowy. Zgodnie natomiast z przepisem art. 29 ust. 1 ustawy – obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonych decyzji i rozpatrywanym w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. ( sygn. akt K 20/01 ) orzekającym o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy – wynajmujący, najemca, osoba, której przysługiwało spółdzielcze prawo do lokalu, lub jego właściciel byli zobowiązani do potwierdzenia faktu pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące w tym lokalu. Zameldowanie na pobyt stały jest zatem czynnością materialno – techniczną, uwarunkowaną wystąpieniem przesłanki w postaci faktycznego przebywania w danym lokalu osoby zgłaszającej zameldowanie .
Należy przy tym podkreślić, że sprawy administracyjne prowadzone w przedmiocie ewidencji ludności mają na celu wyłącznie potwierdzanie faktycznego miejsca pobytu stałego lub czasowego. Organy ewidencyjne nie są zatem uprawnione - w związku z powyższym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. (sygn. akt K 20/01 ) - do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania w określonym miejscu.
W ocenie Sądu organy ewidencyjne I i II instancji uznały prawidłowo , iż A.B., R.P. i R. P. winni być zameldowani w przedmiotowej nieruchomości. Fakt ich nieprzerwanego pobytu na jej terenie już od jesieni 1998r. był bowiem okolicznością bezsporną, potwierdzoną przez Policję i samego J.S. w toku postępowania administracyjnego oraz we wniesionych przez niego odwołaniach i skargach. Tym samym należało stwierdzić, że istniała powyżej wskazana przesłanka skutkująca koniecznością ich zameldowania.
Sąd podzielił również stanowisko organów ewidencyjnych odnośnie tego, iż kwestia zameldowania nie może być wiązana z przepisami Prawa budowlanego, określającymi warunki techniczne, jakim muszą odpowiadać pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi oraz wskazującymi na konieczność uzyskania pozwolenia na użytkowanie danego lokalu za strony odpowiedniego organu administracji budowlanej. Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie organ ewidencyjny nie może dokonywać w sprawach ewidencji ludności samodzielnej oceny, czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego czy prawa zagospodarowania przestrzennego i uzależniać od takiej oceny możliwość zameldowania w nim danych osób ( zob. m. in. wyrok NSA z 19.06.2002r., II SA/Łd 1963/00, OSP 2003/5/69 ). Z tego względu stan techniczny spornego budynku, brak zgłoszenia go do użytkowania oraz cała problematyka związana ze sporem pomiędzy skarżącym a A.B. i R.P. (dotyczącym rozbiórki obiektu czy też zniesienia współwłasności nieruchomości) nie stanowią przeszkody do załatwienia czynności meldunkowych o charakterze wyłącznie rejestracyjnym, deklaratoryjnym. Fakt zameldowania określonej osoby pod danym adresem nie przesądza bowiem obecnie w żaden sposób o jakichkolwiek tytułach prawnych do lokalu czy nieruchomości.
Nie jest wobec tego konieczne uzyskanie potwierdzenia pobytu osoby zgłaszającej zameldowanie przez podmiot określony w art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w sytuacji, gdy pobyt taki został potwierdzony przez organ meldunkowy za pomocą innych środków dowodowych (wywiadu Policji itd. ). Skoro skarżący sam potwierdził w toku postępowania fakt zamieszkiwania A.B., R.P. i R.P. w przedmiotowej nieruchomości, to odmowa podpisania ich formularzy meldunkowych nie mogła wywoływać określonych skutków prawnych.
Bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy był też fakt "samodzielnego" wyodrębnienia przez R.P. lokalu o nr [...]( czyli parteru przedmiotowego obiektu ), albowiem zameldowanie dotyczyło w istocie nieruchomości określonej w zindywidualizowany sposób, posiadającej dokładny adres ( ul. W.[...]).
Ze względu na powyższe okoliczności Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi J.S., wobec czego należało orzec - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmian.) - o jej oddaleniu.
/-/ B. Sokołowska /-/ M. Kosewska /-/ T. Geremek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI