II SA/Po 516/26Odrzucenie skargi spadkobiercy po terminie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca D. M. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zmiany decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Decyzja ta była pierwotnie skierowana do E. K. WSA w Poznaniu pierwotnie odrzucił skargę jako wniesioną po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, zwracając uwagę, że sąd pierwszej instancji nie zbadał wyczerpująco statusu skarżącej jako następcy prawnego zmarłego E. K., który zmarł przed wydaniem decyzji, a skarżąca nabyła spadek. NSA podkreślił, że odrzucenie skargi z powodu wniesienia jej po terminie wymaga jednoznacznego wykazania naruszenia terminu, a wszelkie braki w ustaleniach faktycznych nie mogą obciążać strony. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Poznaniu, wykonując wytyczne NSA, ustalił, że skarżąca nabyła spadek po E. K. przed wydaniem decyzji przez SKO, co czyniło ją stroną postępowania administracyjnego na mocy art. 30 § 4 k.p.a. Mimo to, sąd uznał, że późniejsze doręczenie prawomocnej decyzji skarżącej (która nie była adresatem pierwotnej decyzji) nie otwiera nowego terminu do jej zaskarżenia, powołując się na zasadę trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 i 3 k.p.a.). Sąd stwierdził, że termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 5 czerwca 2025 r., a skarga wniesiona w lutym 2026 r. była spóźniona. Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady trwałości decyzji administracyjnej w kontekście późniejszego doręczenia prawomocnej decyzji osobie, która nie była stroną postępowania, a stała się nią jako spadkobierca.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy następstwo prawne nastąpiło przed wydaniem decyzji, ale decyzja została doręczona pierwotnemu adresatowi, a dopiero później spadkobiercy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy późniejsze doręczenie prawomocnej decyzji administracyjnej osobie, która nie była pierwotnie stroną postępowania, otwiera nowy termin do jej zaskarżenia do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, późniejsze doręczenie prawomocnej decyzji administracyjnej osobie, która nie była pierwotnie stroną postępowania, nie otwiera nowego terminu do jej zaskarżenia do sądu administracyjnego, ze względu na zasadę trwałości decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja administracyjna, która stała się ostateczna i prawomocna, zachowuje swój status prawny. Późniejsze doręczenie jej osobie, która nie była adresatem pierwotnie, nie powoduje otwarcia nowego biegu terminu do wniesienia skargi. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do nieograniczonej niepewności prawnej dla innych stron postępowania.
Czy spadkobierca, który nabył spadek po śmierci strony postępowania administracyjnego przed wydaniem decyzji, staje się stroną postępowania i czy ma prawo do zaskarżenia decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spadkobierca, który nabył spadek po śmierci strony postępowania administracyjnego przed wydaniem decyzji, staje się następcą procesowym poprzedniej strony na mocy art. 30 § 4 k.p.a. i uzyskuje interes prawny do zaskarżenia decyzji.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na art. 30 § 4 k.p.a., stwierdził, że następstwo procesowe polega na wstąpieniu do postępowania innego podmiotu na miejsce dotychczasowej strony, tak jakby od początku był stroną. W przypadku śmierci strony w toku postępowania, jej następcy prawni wstępują w jej sytuację procesową, uzyskując interes prawny.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę wniesioną przez spadkobiercę, nie badając wyczerpująco jego statusu jako strony postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji przedwcześnie odrzucił skargę, nie dokonując wyczerpujących ustaleń co do statusu skarżącej jako następcy prawnego strony postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że odrzucenie skargi z powodu wniesienia jej po terminie może nastąpić wyłącznie po wykazaniu naruszenia terminu, a wszelkie braki w ustaleniach faktycznych nie mogą obciążać strony skarżącej. W tej sprawie kluczowe było ustalenie, czy skarżąca była stroną postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
k.p.a. art. 30 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
W sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 53 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strona postępowania administracyjnego, która nie brała udziału w postępowaniu odwoławczym i której nie doręczono decyzji, może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji.
p.p.s.a. art. 86 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość złożenia skutecznego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
k.p.a. art. 148 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Przymiot strony postępowania administracyjnego przysługuje temu, kto ma interes prawny.
p.p.s.a. art. 50 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny.
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek uchylenia zaskarżonego aktu w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca jest następczynią prawną strony postępowania administracyjnego i uzyskała interes prawny. • Decyzja została wydana po śmierci pierwotnego adresata, a przed nabyciem spadku przez skarżącą. • Organ nie doręczył skarżącej decyzji ani nie zawiadomił o wszczęciu postępowania.
Odrzucone argumenty
Skarga została wniesiona po upływie ustawowego terminu. • Późniejsze doręczenie prawomocnej decyzji nie otwiera nowego terminu do jej zaskarżenia. • Organ nie miał informacji o śmierci strony, co uzasadniałoby zawieszenie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
wbrew twierdzeniom strony skarżącej, prawidłowe jest stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego • strona postępowania administracyjnego, której nie doręczono decyzji może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji • skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono decyzji – jeżeli nie skorzystał z uprawnienia do złożenia skargi przed upływem 30 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie postępowania – nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli decyzji administracyjnej • odrzucenie skargi należy ocenić jako przedwczesne • nie dokonano bowiem wyczerpujących ustaleń, co do zasadniczej okoliczności, tj. wejścia skarżącej do postępowania administracyjnego jako strona będąca następcą prawnym po zmarłym • nabywca spadku na gruncie art. 30 § 4 k.p.a. stał się następcą procesowym poprzedniej strony postępowania, a tym samym, w ujęciu procesowym uzyskał interes prawny • na dzień wydawania decyzji tj. 30 kwietnia 2025 r. Skarżąca była stroną postępowania, gdyż otwarcie spadku nastąpiło z chwilą śmierci E. K. tj. [...] a więc przed wszczęciem postępowania i wydaniem decyzji w niniejszej sprawie • w tym miejscu odnosząc się do okoliczności doręczenia Skarżącej w dniu 28 stycznia 2026 r. […]
Skład orzekający
Arkadiusz Skomra
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady trwałości decyzji administracyjnej w kontekście późniejszego doręczenia prawomocnej decyzji osobie, która nie była stroną postępowania, a stała się nią jako spadkobierca."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy następstwo prawne nastąpiło przed wydaniem decyzji, ale decyzja została doręczona pierwotnemu adresatowi, a dopiero później spadkobiercy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem do sądu i trwałością decyzji administracyjnych, a także kwestii następstwa prawnego po śmierci strony. Jest to ciekawy przypadek, gdzie sąd pierwszej instancji popełnił błąd proceduralny, który został naprawiony przez NSA, ale ostatecznie skarga została odrzucona z innego powodu.
“Czy późniejsze doręczenie prawomocnej decyzji otwiera drzwi do sądu? WSA w Poznaniu odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.