II SA/PO 515/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość sprzedaną na podstawie umowy cywilnoprawnej, uznając sprawę za bezprzedmiotową dla administracji.
Skarżąca domagała się odszkodowania za nieruchomość sprzedaną Skarbowi Państwa w 1972 r. na podstawie umowy cywilnoprawnej. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając sprawę za bezprzedmiotową i wskazując na właściwość sądów powszechnych. Skarżąca argumentowała, że sprzedaż miała przymusowy charakter i powinna być traktowana jako wywłaszczenie. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że roszczenia wynikające z umowy cywilnoprawnej nie należą do właściwości administracji.
Sprawa dotyczyła skargi J.W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomości sprzedane Skarbowi Państwa w 1972 r. na podstawie umowy cywilnoprawnej. Skarżąca twierdziła, że sprzedaż miała przymusowy charakter i powinna być traktowana jako wywłaszczenie, a odszkodowanie powinno być ustalane w trybie administracyjnym. Organy administracji uznały jednak, że skoro nieruchomość została nabyta w drodze umowy cywilnoprawnej, to wszelkie roszczenia z niej wynikające powinny być dochodzone przed sądem powszechnym, co czyni postępowanie administracyjne bezprzedmiotowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podzielił to stanowisko, oddalając skargę. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości nie obejmują ustalania odszkodowania za nieruchomości nabyte na podstawie umowy cywilnoprawnej, a postępowanie administracyjne nie jest właściwe do rozstrzygania spraw z zakresu stosunków cywilnoprawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie administracyjne nie jest właściwe do ustalenia odszkodowania za nieruchomość nabytą na podstawie umowy cywilnoprawnej, gdyż takie roszczenia należą do właściwości sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sprzedaż nieruchomości na podstawie umowy cywilnoprawnej wyłącza właściwość organów administracji do rozstrzygania roszczeń z niej wynikających. Postępowanie administracyjne jest niedopuszczalne w sprawach cywilnoprawnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.z.i.t.w.n. art. 6
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 216
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 140
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 61
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż nieruchomości nastąpiła w drodze umowy cywilnoprawnej, co wyłącza właściwość organów administracji do rozstrzygania roszczeń odszkodowawczych. Postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe, w tym w przypadku niedopuszczalności drogi administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Sprzedaż nieruchomości miała przymusowy charakter i powinna być traktowana jako wywłaszczenie, a odszkodowanie powinno być ustalane w trybie administracyjnym.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie administracyjne nie może być bowiem wszczęte (art. 61 kpa) w sprawach z zakresu stosunków cywilnoprawnych, w których właściwe są sądy powszechne.
Skład orzekający
Elwira Brychcy
przewodniczący
Stanisław Małek
sprawozdawca
Jolanta Szaniecka
członek
Barbara Kamieńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że sprzedaż nieruchomości na podstawie umowy cywilnoprawnej, nawet jeśli powołano się na przepisy dotyczące wywłaszczeń, nie podlega rozstrzygnięciu administracyjnemu w zakresie odszkodowania, a właściwe są sądy powszechne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży nieruchomości na podstawie umowy cywilnoprawnej w kontekście przepisów o wywłaszczeniach z lat 70. XX wieku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną granicę między prawem administracyjnym a cywilnym w kontekście nieruchomości, co jest istotne dla praktyków.
“Sprzedaż nieruchomości aktem notarialnym – czy to zawsze umowa cywilna?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 515/04 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2005-12-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-06-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Barbara Kamieńska Elwira Brychcy /przewodniczący/ Jolanta Szaniecka Stanisław Małek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6189 Inne o symbolu podstawowym 618 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Protokolant st. sekr. sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2005r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania; o d d a l a s k a r g ę /-/ J.Szaniecka /-/ E.Brychcy /-/ St.Małek Uzasadnienie J. W., aktem notarialnym z [...]1972r. na podstawie przepisu art. 6 ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961r. nr 18 poz. 94) sprzedała Skarbowi Państwa – Przedsiębiorstwu "A" w P. niezabudowane działki nr [...] i [...] i oznaczone na mapie 48 obręb P. o łącznej powierzchni [...]m2 za kwotę [...]zł. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie wniosku J. W. o ustalenie odszkodowania za nieruchomości sprzedane na rzecz Skarbu Państwa. W uzasadnieniu wskazano, iż sprzedaż działek nastąpiła w drodze umowy cywilnoprawnej. Z tego względu zainteresowana strona wszelkich roszczeń wynikających z tej umowy może dochodzić jedynie przed sądem powszechnym, stosownie do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Uznając zatem, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi niedopuszczalność drogi administracyjnej organ pierwszej instancji uznał, iż postępowanie jest bezprzedmiotowe. Wojewoda zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa,, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, iż kwestionowane rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem, to jest przepisem art. 105 § 1 kpa. J. W. wniosła skargę, domagając się uchylenia obu decyzji. Stwierdziła skarżąca, iż sprzedaż przedmiotowej nieruchomości miała przymusowy charakter. Zgodnie z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem sądowym, w takiej sytuacji dopuszczalny jest zwrot nieruchomości w trybie decyzji administracyjnej. Zdaniem skarżącej, skoro nastąpiło wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości, to o odszkodowaniu winien orzec Prezydent Miasta jako prezydent miasta na prawach powiatu wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, a nie sądy powszechne. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna. Stosownie do przepisu art. 105 § 1 kpa, organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. Organy administracji rozpoznające niniejszą sprawę prawidłowo uznały, iż postępowanie o odszkodowanie za nieruchomość nabytą przez Skarb Państwa w trybie przepisu art. 6 ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974r. Nr 10 poz. 64, z 1982r. Nr 11 poz. 79) jest bezprzedmiotowe. Organy te nie są bowiem właściwe do rozpoznania tego żądania. Skarżąca ma oczywiście rację, czego organy administracji zresztą nie kwestionowały, iż zgodnie z art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r. Nr 46 poz. 543) przepisy rozdziału 6 działu III tej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Uszło jednak uwagi skarżącej, iż rozdział 6 działu III dotyczy zwrotu wywłaszczonych nieruchomości i nie zawiera przepisów dotyczących odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Jedynie w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zgodnie z art. 140, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca jest obowiązany zwrócić Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu gminnego – wypłacone odszkodowanie (cenę kupna). Z akt sprawy wynika, że żądanie dotyczące zwrotu przedmiotowych działek objęte jest odrębnym trybem postępowania. W świetle powyższych okoliczności należy w pełni podzielić argumentację prawną zaskarżonych decyzji. Organy administracji nie są bowiem kompetentne do rozstrzygania roszczeń związanych ze sprzedażą nieruchomości na podstawie powołanej ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Postępowanie administracyjne nie może być bowiem wszczęte (art. 61kpa) w sprawach z zakresu stosunków cywilnoprawnych, w których właściwe są sądy powszechne. Z tych powodów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270), orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ J.Szaniecka /-/ E.Brychcy /-/ St.Małek MarK
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI