II SA/Po 514/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargi na decyzję SKO o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z 1977 r., uznając, że po 31 grudnia 1991 r. takie postępowania podlegają umorzeniu.
Skargi dotyczyły decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z 1977 r. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu. Sąd uznał, że zgodnie z art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, po 31 grudnia 1991 r. postępowania dotyczące decyzji wydanych na podstawie ustawy z 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych podlegają umorzeniu, a sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargi D. H. i K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2002 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy N. z dnia [...] maja 1977 r., która stwierdzała nabycie z mocy prawa własności nieruchomości rolnych przez A. K. i M. K. Skarżący zarzucili, że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone, co stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Sąd odwołał się do art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, zgodnie z którym do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności i wznowienia postępowania, a postępowanie w tych sprawach podlega umorzeniu. Sąd podkreślił, że po 31 grudnia 1991 r. każde postępowanie zmierzające do kontroli prawidłowości tych decyzji musi być umorzone, a sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych. Wskazanie przez NSA Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako organu właściwego w sprawie sporu kompetencyjnego nie oznacza obowiązku merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a decyzja o umorzeniu jest jedną z form zakończenia postępowania. W związku z tym, Sąd oddalił skargi na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie takie podlega umorzeniu.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z 1971 r. nie stosuje się przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności, a postępowanie w tych sprawach podlega umorzeniu po 31 grudnia 1991 r.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.g.n.r.s.p. art. 63 § ust. 2, ust. 3
Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw
Do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie administracyjne toczące się w tych sprawach podlega umorzeniu po 31 grudnia 1991 r.
PPSA art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ustawa z 1971 r. art. 1, 5, 12
Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
k.p.a. art. 17 § pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa organ wyższego stopnia w przypadku braku przepisów.
u.s.g. art. 6
Ustawa o samorządzie gminnym
Domniemanie właściwości gminy.
Przepisy wprowadzające PPSA art. 97 § § 1
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Po 31 grudnia 1991 r. postępowania dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowych wydanych na podstawie ustawy z 1971 r. podlegają umorzeniu z mocy prawa. Sprawy dotyczące własności nieruchomości rolnych nabytych na podstawie ustawy z 1971 r. należą do właściwości sądów powszechnych, a nie organów administracji publicznej.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej.
Godne uwagi sformułowania
każde postępowanie zmierzające do wznowienia omawianych decyzji musi być umorzone brak jest przepisów określających kompetencje organów w tych sprawach decyzję o umorzeniu postępowania należy zaliczyć do tej drugiej kategorii [kończącej sprawę w inny sposób]
Skład orzekający
Barbara Kamieńska
przewodniczący sprawozdawca
Stanisław Małek
sędzia
Karol Pawlicki
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowań w sprawach uwłaszczenia rolnego po upływie terminów ustawowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z ustawą z 1971 r. i przepisami przejściowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem rolnym i jego kontrolą administracyjną po upływie terminów ustawowych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomości.
“Koniec kontroli decyzji uwłaszczeniowych po latach: WSA w Poznaniu wyjaśnia zasady umarzania postępowań.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 514/02 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2004-06-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-02-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Barbara Kamieńska /przewodniczący sprawozdawca/ Karol Pawlicki Stanisław Małek Symbol z opisem 616 Rolnictwo i leśnictwo, w tym gospodarowanie nieruchomościami rolnymi i leśnymi, ochrona gruntów rolnych i leśnych, gosp Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor sąd. Karol Pawlicki Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2004 r. przy udziale sprawy ze skarg 1) D. H., 2) K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2002r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania ; o d d a l a s k a r g i /-/ K.Pawlicki /-/ B.Kamieńska /-/ St.Małek Uzasadnienie Naczelnik Gminy N. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1977r. stwierdził, że A.K. i M. K. stali się z mocy prawa właścicielami nieruchomości rolnych oznaczonych w ewidencji gruntów wsi N. . Jako podstawę prawną wskazał art. 1, 5 i 12 ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250). W dniu [...] stycznia 2001r. D. H. i K.K. wystąpiły do Wojewody z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji, zarzucając jej rażące naruszenie prawa. J. K. był bowiem tylko współwłaścicielem działki razem z M.S. , którego spadkobierczyniami są wnioskodawczynie. Naczelny Sąd Administracyjny - rozstrzygając spór kompetencyjny pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym a Wojewodą - postanowieniem z dnia [...] września 2001r. sygn. II S.A. 1128/01 wskazał Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ właściwy w przedmiotowej sprawie. Sąd wskazał, że według art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (t.j. Dz.U. z 1995r. Nr 57, poz. 299 ze zm.) do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, nie stosuje się przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności i wznowienia postępowania. Brak jest więc przepisów określających kompetencje organów w tych sprawach. Jeżeli jednak został złożony wniosek o stwierdzenie nieważności, musi on być rozpatrzony, a postępowanie zakończone w prawidłowej dla takiej sytuacji formie. Uprzednio kompetencja w tej sprawie należała do naczelnika gminy. Brak jest przepisów, do kogo należy obecnie. Należy więc przyjąć na podstawie art. 6 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 1996r. Nr 13, poz. 74 ze zm.) domniemanie właściwości gminy. Ponieważ brak także przepisów określających odrębnie kompetencje organu wyższego stopnia, organem tym jest na podstawie art. 17 pkt 1 kpa samorządowe kolegium odwoławcze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2001r. umorzyło, jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, postępowanie o stwierdzenie nieważności powołanej na wstępie decyzji. Stosownie bowiem do art. 63 ust. 2 i 3 cytowanej ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie administracyjne toczące się w tych sprawach podlega umorzeniu. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia stycznia 2001r., wydana po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymująca zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium wyjaśniło, że wniosek A.K. i M. K., jakkolwiek od początku bezprzedmiotowy w zakresie istoty sprawy, spowodował wszczęcie postępowania administracyjnego. Winno więc być ono zakończone w sposób określony w art. 105 § 1 kpa. Prowadzenie postępowania dowodowego nie jest dopuszczalne z przyczyn formalnych, z uwagi na całkowity brak kognicji organów administracji publicznej do orzekania o istocie, to jest o własności nieruchomości rolnych nabytych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971r. Są to sprawy należące do właściwości sądów powszechnych. Skarżące D. H. i K.K. zarzuciły, że przez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia, czy decyzja uwłaszczeniowa z 1977r. rażąco narusza prawo - doszło do obrazy przepisów postępowania administracyjnego. Powoływały się na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 września 2001r. rozstrzygającym spór kompetencyjny, iż "jeżeli jednak został złożony wniosek o stwierdzenie nieważności, musi być on rozpatrzony, a postępowanie zakończone w prawidłowej dla takiej sytuacji formie". Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny - właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - zważył, co następuje: Skargi nie są uzasadnione. Oczekując przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z 1977r. skarżące przeoczyły, iż stosownie do art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (t.j. Dz.U. z 1995r. Nr 57, poz. 299 ze zm.) w trybie administracyjnym tylko do 31 grudnia 1991r. można było kontrolować prawidłowość decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Po tym terminie każde postępowanie zmierzające do wznowienia omawianych decyzji musi być umorzone. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 września 1998r., II SA 708/98 (Lex nr 41781) wskazana regulacja dotyczy nie tylko bezpośrednio aktów własności ziemi, ale także decyzji podejmowanych w trybie nadzoru i dotyczących takich aktów. Te ostatnie decyzje są bowiem także rozstrzygnięciami wydanymi na podstawie przepisów ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Zakończenie sporu kompetencyjnego wskazaniem, że właściwe w niniejszej sprawie jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie oznacza, że organ ten ma obowiązek rozstrzygnąć merytorycznie sprawę. W postępowaniu administracyjnym zapadają decyzje rozstrzygające sprawę co do jej istoty, albo w inny sposób kończące sprawę (art. 104 § 2 kpa). Decyzję o umorzeniu postępowania należy zaliczyć do tej drugiej kategorii. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/ K.Pawlicki /-/ B.Kamieńska /-/ St.Małek MarK
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI