II SA/Po 513/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-10-04
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkapozwolenie na użytkowaniezawieszenie postępowaniaWSAnadzór budowlanyterminydata budowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie rozbiórki samowolnie wybudowanej oczyszczalni ścieków, uznając je za przedwczesne.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie rozbiórki samowolnie wybudowanej oczyszczalni ścieków. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę, jednak organ odwoławczy uchylił tę decyzję, sugerując, że budowa zakończyła się w 1995 r., co mogłoby wyłączać rozbiórkę na podstawie art. 48 prawa budowlanego. Następnie organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie, zobowiązując inwestora do wystąpienia o pozwolenie na użytkowanie. WSA uchylił postanowienie o zawieszeniu, uznając je za naruszające art. 97 § 1 pkt 4 kpa, gdyż kwestia daty budowy nie została jeszcze wyczerpująco wyjaśniona.

Sprawa rozpatrywana przez WSA w Poznaniu dotyczyła skargi J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r., które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zawieszeniu postępowania w sprawie samowolnej budowy oczyszczalni ścieków. Pierwotnie Powiatowy Inspektor nakazał rozbiórkę oczyszczalni wybudowanej bez pozwolenia. Wojewódzki Inspektor uchylił tę decyzję, wskazując na możliwość zastosowania art. 49 prawa budowlanego, jeśli budowa zakończyła się w 1995 r. Następnie Powiatowy Inspektor zawiesił postępowanie, zobowiązując inwestora do wystąpienia o pozwolenie na użytkowanie. Skarżąca zarzuciła, że zawieszenie postępowania i nakazanie wystąpienia o pozwolenie na użytkowanie stanowi przyzwolenie na zalegalizowanie samowoli budowlanej. WSA uznał, że zawieszenie postępowania było przedwczesne, gdyż organ odwoławczy uchylając decyzję rozbiórkową przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, co oznaczało kontynuację postępowania dowodowego w celu ustalenia rzeczywistej daty budowy. Dopóki ta kwestia nie zostanie wyjaśniona, zawieszenie postępowania w przedmiocie rozbiórki narusza art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zawieszenie postępowania w przedmiocie rozbiórki w takiej sytuacji narusza przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa, gdyż zagadnienie wstępne musi być zagadnieniem prawnym, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu, a nie kwestią faktyczną wymagającą dalszego postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchylenie decyzji rozbiórkowej przez organ odwoławczy i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji oznaczało kontynuację postępowania dowodowego w celu ustalenia rzeczywistej daty budowy. Dopóki ta kwestia nie zostanie wyczerpująco wyjaśniona, zawieszenie postępowania w przedmiocie rozbiórki jest przedwczesne i narusza przepisy kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

kpa art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

prawo budowlane art. 48

Prawo budowlane

prawo budowlane art. 49 § 1

Prawo budowlane

kpa art. 100 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 101 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 123

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zawieszenie postępowania w przedmiocie rozbiórki było przedwczesne, gdyż organ odwoławczy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, co oznaczało kontynuację postępowania dowodowego w celu ustalenia rzeczywistej daty budowy.

Godne uwagi sformułowania

Zagadnieniem wstępnym - w rozumieniu tego przepisu [art. 97 § 1 pkt 4 kpa] - może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. uchylenie przez organ odwoławczy decyzji rozbiórkowej powiązane było z przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Oznaczało to kontynuowanie przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia rzeczywistej daty wybudowania obiektu oczyszczalni.

Skład orzekający

Barbara Kamieńska

przewodniczący sprawozdawca

Edyta Podrazik

członek

Elwira Brychcy

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania postępowań administracyjnych w sprawach budowlanych, zwłaszcza gdy istnieje spór co do daty zakończenia budowy i możliwości zastosowania przepisów o legalizacji samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie organ odwoławczy uchyla decyzję rozbiórkową i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia, a następnie organ pierwszej instancji zawiesza postępowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem proceduralny w prawie budowlanym, gdzie organy mają trudności z ustaleniem faktów (daty budowy) i stosowaniem właściwych przepisów, co prowadzi do przedłużania postępowań.

Przedwczesne zawieszenie postępowania w sprawie rozbiórki: WSA wyjaśnia zasady.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 513/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-10-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Kamieńska /przewodniczący sprawozdawca/
Edyta Podrazik
Elwira Brychcy
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr./ Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant sekr.sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 października 2005 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania; I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. w P. z dnia [...] września 2002 r. Nr [...], II. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 10,- zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska /-/ E.Podrazik
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. - działając na podstawie art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. - nakazał inwestorowi A. K. rozbiórkę oczyszczalni ścieków, zlokalizowanej na działce usytuowanej przy ul. [...] w C., wybudowanej bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Jako datę wybudowania obiektu organ przyjął lata 1998 - 1999, wskazane przez sąsiadów I. i S. D., nie dał natomiast wiary twierdzeniu inwestora, że w 1995 r. wykonana tylko została modernizacja oczyszczalni.
Na skutek odwołania inwestora Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2002 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu stwierdził, że wobec braku możliwości jednoznacznego ustalenia rzeczywistej daty pobudowania przedmiotowej oczyszczalni ścieków należało przyjąć wersję inwestora (rok 1995). Wykluczone jest więc orzeczenie rozbiórki na podstawie art. 48 prawa budowlanego, a zastosowanie znajdzie przepis art. 49 ust. 1 ustawy.
Na tę decyzję wnieśli do Sądu skargi I. i S. D. oraz J. K. w sprawie sygn. II SA/Po 2450/02.
Z kolei Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p., po przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia przytoczoną wyżej decyzją organu drugiej instancji, dnia [...] września 2002 r. - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 § 1, art. 101 § 3 i art. 123 kpa - wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy oczyszczalni ścieków i "jednocześnie zobowiązał inwestora - A. K. do wystąpienia do Starostwa Powiatowego w P. z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie obiektu oczyszczalni - w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia". Zdaniem organu nadzoru budowlanego, skoro organ II instancji stwierdził, że budowa oczyszczalni ścieków została zakończona już w 1995 r., to w rozpoznawanej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 49 prawa budowlanego. "Sprawę należy przekazać organowi administracji architektoniczno-budowlanej (...) celem przeprowadzenia postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie oczyszczalni ścieków".
W zażaleniu od tego postanowienia I. i S. D. oraz J. K. sprzeciwili się zawieszenia postępowania w przedmiocie rozbiórki samowolnej budowy oczyszczalni ścieków, poinformowali o toczącym się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym postępowaniu wszczętym z ich skargi na uchylenie decyzji rozbiórkowej oraz zarzucili, że z zaskarżonego postanowienia "wynika przyzwolenie na zalegalizowanie przez inwestora - p. K. samowoli budowlanej (...)".
Przedmiotem skargi wniesionej do Sądu przez J. K. jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem organu drugiej instancji, żalący się nie tyle kwestionują prawidłowość postanowienia o zawieszeniu postępowania, co "prawidłowość decyzji merytorycznej". Zaistnienie przesłanki w postaci upływu 5 lat od daty zakończenia budowy samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego obliguje organy nadzoru budowlanego do zawieszenia postępowania i przekazania sprawy organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Organ ten - w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie - zadecyduje o dalszym losie obiektu.
Skarżąca zakwestionowała w skardze w szczególności nakazanie inwestorowi wystąpienie z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie oczyszczalni ścieków, ponieważ obiekt ten kwalifikuje się do rozbiórki, nie zaś do zalegalizowania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Poinformował też, że postanowienie organu I instancji przekazał w dniu [...] września 2002 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżone postanowienie organ nadzoru budowlanego wydał dlatego, że decyzja rozbiórkowa została przez organ drugiej instancji uchylona z sugestią przyjęcia roku 1995 jako daty zakończenia budowy i zastosowania w tej sytuacji przepisu art. 49 ust. 1 prawa budowlanego z 1994 r., w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania decyzji, wyłączającego możliwość nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Problem jednak w tym, że uchylenie przez organ odwoławczy decyzji rozbiórkowej powiązane było z przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Oznaczało to kontynuowanie przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia rzeczywistej daty wybudowania obiektu oczyszczalni.
Przed wyczerpującym wyjaśnieniem tej kwestii - zawieszanie postępowania w przedmiocie rozbiórki narusza przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zagadnieniem wstępnym - w rozumieniu tego przepisu - może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem.
Ubocznie tylko (bo Sąd ocenia legalność zaskarżonego postanowienie według stanu faktycznego i prawnego z daty jego wydania) stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie sygn. II SA/Po 2450/02 ze skargi J. K., I. D. i S. D. wyrokiem z dnia 1 grudnia 2004 r. uchylił wcześniej omówioną w uzasadnieniu decyzję kasacyjną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. w sprawie o nakazanie rozbiórki oczyszczalni uznając, iż uchylenie decyzji rozbiórkowej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wykluczało możliwość jednoznacznego wskazania przez organ odwoławczy daty wybudowania oczyszczalni ścieków.
Wyrok ten nie jest prawomocny.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania rozbiórkowego. Wstrzymanie zaskarżonego aktu znajduje uzasadnienie w przepisie art. 152, a rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w art. 200 ustawy.
/-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska /-/ E.Podrazik
MK