II SA/Po 51/24

II SA/Po 51/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Daniel
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4, art. 5 ust. 1 i 2, art. 6, art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję E. sp. z o. o. z siedzibą w P. z dnia 20 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Spółka B. sp. z o.o. z siedzibą w K. nad O. (dalej też jako skarżąca, strona lub Spółka B. - reprezentowana przez pełnomocnika, wnioskiem z dnia 28 września 2023 r. zwróciła się do E. sp. z o.o. z siedzibą w P. o udostępnienie informacji publicznej, pisemnie lub na wskazany adres e-mailowy, o następującej treści:
1. Ile jest jednostek transformatorowych w GPZ G. i jaką moc znamionową posiada każda z nich;
2. Do której jednostki transformatorowej w GPZ G. podłączone są OZE B. ;
3. Wprowadzenie jakiego wolumenu energii elektrycznej powoduje wyłączenie transformatorów (z powodu zadziałania zabezpieczenia temperaturowego lub nadprądowego) w jednostce transformatorowej w GPZ G., do której podłączone są OZE B.
4. Jaka jest maksymalna dopuszczalna moc przyłączeniowa OZE przyłączonych do jednostki transformatorowej w GPZ G., do której podłączone są OZE B.
5. Jaka była łączna maksymalna moc przyłączeniowa - wynikająca z ważnych (na dzień 24.01.2018 r.) warunków przyłączeniowych wydanych przez E. do dnia 24.01.2018 r. - możliwa do generowania przez OZE przyłączone do jednostki transformatorowej w GPZ G., do której podłączone są OZE B. ;
6. Jaka była łączna maksymalna moc przyłączeniowa - wynikająca z ważnych (na dzień 26.06.2018 r.) warunków przyłączeniowych wydanych przez E. do dnia 26.06.2018 r. - możliwa do generowania przez OZE przyłączone do jednostki transformatorowej w GPZ G., do której podłączone są OZE B.
7. Jaka była łączna maksymalna moc przyłączeniowa - wynikająca z ważnych (na dzień 31 sierpnia 2023 r.) warunków przyłączeniowych wydanych przez E. do dnia 31 sierpnia 2023 r. - możliwa do generowania przez OZE przyłączone do jednostki transformatorowej w GPZ G., do której podłączone są OZE B.
8. Jaka była łączna maksymalna moc przyłączeniowa - wynikająca z umów o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej zawartych przez E. do dnia 13 października 2022 r. - możliwa do generowania przez OZE przyłączone do jednostki transformatorowej w GPZ G., do której podłączone są OZE B.
9. Jaka była łączna maksymalna moc przyłączeniowa - wynikająca z umów o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej zawartych przez E. do dnia 31 sierpnia 2023 r. - możliwa do generowania przez OZE przyłączone do jednostki transformatorowej w GPZ G., do której podłączone są OZE B.
10. Ilu obiektom OZE i o jakiej maksymalnej mocy przyłączeniowej (w odniesieniu do każdego obiektu OZE) umożliwiono po raz pierwszy generację energii elektrycznej do jednostki transformatorowej w GPZ G., do której podłączone są OZE B. w sierpniu 2023 r.?;
11. W jakich dniach i z jaką maksymalną mocą przyłączeniową obiekty OZE, o których mowa w pkt. 10 po raz pierwszy generowały energię elektryczną do jednostki transformatorowej w GPZ G., do której podłączone są OZE B.
12. W stosunku do ilu obiektów OZE przyłączonych do jednostki transformatorowej w GPZ G., do której podłączone są OZE B., w dniu 31 sierpnia 2023 r. wprowadzono ograniczenia w generacji i na jakim poziomie były te ograniczenia w stosunku do każdego z tych obiektów.
Decyzją z dnia 16 października 2023 r. (brak numeru - uw. Sądu) E. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej również jako E. , Spółka), na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej k.p.a.) oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 908 ze zmianami, dalej u.d.i.p.) odmówiła udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych.
W decyzji wskazano, że przyczynę odmowy udzielenia przedmiotowej informacji stanowi brak wykazania przez wnioskodawcę szczególnej istotności wnioskowanej informacji dla interesu publicznego, stanowiącego zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. warunek konieczny udostępnienia informacji przetworzonej oraz objęcie żądanych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa, wynikającą z przepisu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 1913 ze zm., dalej u.z.n.k.).
Spółka wyjaśniła, powołując przepis art. 11 ust. 4 u.z.n.k., że wskazane we wniosku dane stanowią informacje o stricte gospodarczym charakterze, które szczególnie w połączeniu z danymi wnioskodawcy stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Dla przedsiębiorców informacje te mają bowiem określoną wartość gospodarczą, którą będą wykorzystywać we własnym partykularnym interesie gospodarczym, kierowanym na osiąganie korzyści majątkowej w postaci przychodu, a następnie zysku z prowadzonej działalności gospodarczej.
Podniesiono, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do uzyskania informacji publicznych przysługuje jedynie w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Celem powołanego przepisu jest przeciwdziałanie zalewowi wniosków, zmierzających do uzyskania informacji publicznej do realizacji celów osobistych lub komercyjnych oraz zapobieganie sytuacjom, w których aktywność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, skupiać się będzie głównie na udzielaniu informacji publicznej, a nie na jego podstawowej działalności. Powyższe potwierdza, że taki charakter posiadają informacje, których ujawnienia oczekuje wnioskodawca.
W ocenie E. , dopiero w momencie wykazania takiej szczególnej istotności dla interesu publicznego, informacja przetworzona może zostać udzielona wnioskodawcy, a stanowisko to jest aprobowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. E. wskazała, że w przedmiotowej sprawie żądane informacje nie mają znaczenia dla ogółu tylko odnoszą się do indywidualnego dobra przedsiębiorcy, działającego we własnym interesie gospodarczym.
Biorąc pod uwagę formalny aspekt uznania danej informacji za tajemnicę przedsiębiorcy, polegający na podjęciu przez przedsiębiorcę, czyli podmiot dysponujący informacją, działań w celu utrzymania jej w poufności, E. podniosła, że informacje wskazane we wniosku, to "informacje sensytywne" i jako takie objęte klauzulą poufności, która została sformułowana w obowiązującej w Spółce regulacji wewnętrznej pn. "Wykaz dokumentów zawierających informacje klasy C". Zgodnie z pkt. 29 Programu Zgodności - Programu Zapewnienia Niedyskryminacyjnego traktowania Użytkowników Systemu Dystrybucyjnego E. Sp. z o.o., informacje sensytywne to m.in. informacje dotyczące "użytkowników systemu" lub "potencjalnych użytkowników systemu", w tym warunki zawieranych z nimi umów - pkt 1.6 Programu Zgodności. Program dostępny jest na stronie internetowej Spółki.
Zdaniem E. informacje zawarte w dokumentach objętych wnioskiem spełniają zarówno kryterium materialne (posiadanie przez informacje wartości gospodarczej), jak i kryterium formalne (nadanie informacjom charakteru poufnego) uznania przedmiotowych informacji za tajemnicę przedsiębiorcy. Zakres tych danych odnosi się do istniejącej sieci dystrybucyjnej w postaci GPZ stanowiącego jej istotny element z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego. Zawierają bowiem takie informacje jak wielkości mocy, w tym kryterium obciążalności, ograniczenia występujące w dostarczaniu energii elektrycznej dla odbiorców oraz indywidualne warunki techniczne przyłączenia do sieci elektroenergetycznej podmiotów trzecich, obejmujące rodzaj zainstalowanych urządzeń wytwórczych podmiotów trzecich (uczestników rynku bilansującego), moce przyłączeniowe przyłączonych do sieci obiektów wytwórczych. Udostępnienie tych danych mogłoby prowadzić do działań spekulacyjnych, szkodliwych dla rozwoju i bezpieczeństwa sieci, na przykład poprzez wcześniejsze wykupywanie gruntów na terenach niezbędnych do inwestycji rozwojowych wzmocnień sieci w celu blokowania możliwości przyłączania podmiotów konkurencyjnych na rynku wytwórców energii odnawialnej.
Dodatkowo E. przywołała art. 16 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE (Dz. Urz. Unii Europejskiej z dnia 14.08.2009 nr L 211/94), w którym wskazano, że każdy operator systemu przesyłowego oraz każdy właściciel systemu przesyłowego zachowuje poufność informacji handlowych podlegających szczególnej ochronie, które zyskał w trakcie swojej działalności oraz zapobiega ujawnieniu w sposób dyskryminacyjny informacji o swojej własnej działalności, które mogą być źródłem korzyści handlowych. W szczególności nie ujawnia on żadnych informacji handlowych podlegających szczególnej ochronie pozostałym częściom przedsiębiorstwa, ile nie jest to niezbędne do przeprowadzenia transakcji handlowej. W celu zapewnienia pełnego poszanowania zasad rozdziału informacyjnego państwa członkowskie zapewniają, aby właściciel systemu przesyłowego oraz pozostała część przedsiębiorstwa nie korzystali ze wspólnych służb, takich jak wspólna obsługa prawna, z wyjątkiem funkcji czysto administracyjnych lub informatycznych.
Dalej wskazano, że dotychczasowa praktyka OSD w przedmiocie nieudostępnienia żądanych informacji jest zgodna z treścią Programu Zgodności obowiązującego w Spółce. Podkreślono, że zgodnie z art. 9d ust. 4b ustawy Prawo energetyczne przedmiotowy Program jest zatwierdzany przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki bowiem Operatorzy przedkładają Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki Program Zgodności z własnej inicjatywy lub na jego żądanie. Program Zgodności zawiera listę Sensytywnych informacji handlowych, które zgodnie z art. 12 i art. 16 Dyrektywy energetycznej 2003/54/WE stanowią informacje istotne z punktu widzenia handlowego, uzyskane przez OSD w czasie i w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. W przypadku ich udostępnienia następowałoby naruszenie art. 9c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne, bowiem OSD w zakresie systemów dystrybucyjnych zobowiązane jest stosować obiektywne kryteria i przejrzyste zasady zapewniające równe, tj. niedyskryminacyjne, traktowanie użytkowników systemu. Dotychczasowa praktyka OSD ma na celu podjęcie koniecznych, uzasadnionych i niezbędnych czynności formalno - prawnych mających na celu zachowanie poufności wskazanych informacji.
Spółka E. podniosła, że jako Operator Systemu Dystrybucyjnego Elektroenergetycznego z racji posiadania informacji, których ujawnienie może mieć istotny wpływ na bezpieczeństwo energetyczne państwa, restrykcyjne podchodzi do ujawniania informacji o posiadanej i zarządzanej strukturze sieci dystrybucyjnej i stacji transformatorowych. Za ważny interes państwowy należy uznać ochronę bezpieczeństwa państwa poprzez nieujawnianie informacji, będących w posiadaniu wyżej wymienionych podmiotów z racji wykonywanej działalności i funkcji powierzonych przez państwo w zakresie obronności kraju, które wykorzystywane są także w zakresie sporządzania ekspertyz. Podkreślono, że ze względu na szczególny, strategiczny charakter spółki informacje zawarte w zastrzeżonym dokumencie dotyczą odbiorców, także tych przyłączonych do sieci o znaczeniu lokalnym, jak i mających szczególne znaczenie dla gospodarki narodowej. Zauważono, że w szczególności te podmioty dokonują również czynności w celu ochrony informacji związanych z prowadzoną przez nie działalnością gospodarczą. Wobec powyższego wskazano, że Prezes URE dokonując czynności regulacyjnych winien dążyć do zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, jak i ochrony tych danych. W ocenie Spółki ważny interes państwowy, o którym mowa w art. 74 § 1 k.p.a., stanowi podstawę wyłączenia wnioskodawcy prawa do wglądu do ww. dokumentu. W toku postępowań administracyjnych prowadzonych przez Prezesa URE strony przedkładają dokumenty, które zawierają informacje posiadające dla nich szczególne znaczenie - w związku z czym wnoszą o nieujawnianie ich treści innym podmiotom, w tym także pozostałym stronom postępowania administracyjnego, a więc o zapewnienie ochrony ich treści. Wskazano, że taką ochronę przewidują między innymi przepisy art. 11 ust. 1 u.z.n.k., jak i orzecznictwo sądowe nakazujące respektowanie tajemnicy przedsiębiorcy.
W ocenie E. ujawnienie żądanych przez wnioskodawcę informacji mogłoby również skutkować tym, że w szczególności wnioskodawca uzyskałby przewagę rynkową nad innymi inwestorami, tj. istnieje prawdopodobieństwo, że po dokładnym przeanalizowaniu tych informacji wnioskodawca uzyskałby wiedzę techniczną, co do możliwości np. przyłączenia elektrowni fotowoltaicznej w innym miejscu niż obecna lokalizacja. W takiej sytuacji zostałaby złamana zasada równego traktowania podmiotów ubiegających się o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej, o której mowa w przepisie art. 7 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne. Zatem odmowa dostępu do tych informacji jest uzasadniona w szczególności w sytuacji, gdy wnioskodawca ubiega się lub już posiada warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej E..
Zdaniem E. w sprawie niezwykle istotne jest więc zachowanie w poufności wiadomości technicznych, tajemnicy przedsiębiorstwa i informacji niejawnych, a poparcie tego stanowiska znajduje się w przepisach k.p.a. i ustawy Prawo energetyczne. Wobec tego uznano, że zasadna jest odmowa udzielenia wnioskowanych informacji.
B. sp. z o.o. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zgadzając się ze stanowiskiem E. co do zakwalifikowania wszystkich objętych wnioskiem informacji jako poufnych oraz jako tajemnicy przedsiębiorstwa. Zarzucono, że E. nie wskazała dokładnie jakie informacje, z 12 pozycji wniosku, mają charakter informacji publicznych objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, a które wymagają przetworzenia i w konsekwencji wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Skarżąca wyjaśniła, że w swoim wniosku chciała uzyskać informacje, które mają na celu ustalenie przyczyn nieprawidłowej realizacji przez E. łączących ją z B. umów. Tymczasem E. bezpodstawnie uchyla się od obowiązków ustawowych, nie wskazując jakich konkretnych informacji - i z jakich przyczyn, udostępnić skarżącej nie może.
W następstwie wniesionego środka zaskarżenia E. sp. z o.o. wydała decyzję z dnia 20 listopada 2023 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 2 oraz art. 17 ust. 2 zd. drugie i w związku z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., ponownie odmawiając udostępnienia przedmiotowych informacji publicznych
W decyzji wskazano, że przyczynę ponownej odmowy udzielenia przedmiotowej informacji przez E. sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu stanowią argumenty dotychczas podniesione w decyzji odmownej z dnia 16 października 2023 r. W uzupełnieniu zawartej tam argumentacji E. odwołała się do obowiązywania przepisu art. 7 ust. 81 Prawa energetycznego, na którego podstawie Spółka jest zobowiązana do publikacji na swojej stronie internetowej wskazanych w nim danych i informacji. Spółka na stronie internetowej o adresie: https://www.operator[...].pl/[...], opublikowała i dokonuje wymaganej bieżącej aktualizacji Informacji dotyczącej podmiotów ubiegających się o przyłączenie źródeł do sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 MW, ze wskazaniem poszczególnych podmiotów wraz ze wskazaniem między innym lokalizacji miejsca przyłączenia obiektu do sieci dystrybucyjnej Spółki.
Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 81 pkt 2 Prawa energetycznego w wyżej wskazany sposób Spółka przekazuje do publicznej wiadomości Informacje o wartości łącznej dostępnej mocy przyłączeniowej dla źródeł w sieci dystrybucyjnej E., stanowiące ujawnienie danych dla poszczególnych Stacji WN/SN, pracujących w systemie sieci dystrybucyjnej Spółki. Przy czym wskazane powyżej dane zostały ujawnione przez Spółkę z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych lub innych informacji prawnie chronionych.
E. wskazała, że szczegółowe odniesienie do właściwych przepisów ustaw zostało ujęte w decyzji odmownej z dnia 16 października 2023 r.
W opinii Spółki żądane informacje bezsprzecznie odnoszą się do interesu gospodarczego wnioskodawcy, którego celem, jako przedsiębiorcy prowadzącego koncesjonowaną działalność gospodarczą, jest maksymalizowanie własnych zysków. Oczywistym jest, że do GPZ G. przyłączono także innych wytwórców energii elektrycznej wobec czego chociażby z tej przyczyny nie można uznać, że informacje pozyskane przez B., będącego jednym z wytwórców, będą szczególnie istotne dla interesu publicznego. Będą miały raczej charakter konkurencyjny dla innych wytwórców, tak do tej pory przyłączonych do wskazanego GPZ, jak i tych dopiero to planujących poprzez złożenie stosownych Wniosków o określenie warunków przyłączenia do sieci dystrybucyjnej Spółki.
Spółka B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do tut. Sądu skargę na wyżej opisaną decyzję E. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca zarzuciła :
- naruszenie art. 11 ust. 2 u.z.n.k. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że użyte w tym przepisie sformułowanie "tajemnica przedsiębiorstwa" ma zastosowanie do spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej;
- naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie wynikającej z niego przesłanki ograniczenia dostępu do informacji publicznej w sytuacji, gdy wnioskowane informacje nie naruszają tajemnicy przedsiębiorstwa E.;
- naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez przyjęcie, że żądane informacje posiadają charakter informacji przetworzonych bez stwierdzenia (i uzasadnienia), które konkretnie informacje taki charakter posiadają;
- naruszenie art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez ich błędne zastosowanie i rozszerzające potraktowanie przesłanek umożliwiających odmowę udzielenia informacji publicznej, w sytuacji gdy zaistniały w sprawie stan faktyczny nie pozwala stwierdzić, że istnieją podstawy do odmowy udostępnienia wszystkich informacji, których żąda Skarżąca;
- naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i sformułowanie uzasadnień obu decyzji w sposób ogólny, abstrakcyjny, sztampowy i subiektywny;
- naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. - poprzez ich błędne zastosowanie i wydanie decyzji na podstawie niepełnego (a co najmniej nieznanego stronie w pełni) stanu faktycznego oraz w oparciu o arbitralną ocenę argumentów Skarżącej;
- naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niezapewnienie dwukrotnej oceny merytorycznej wniosku Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania na swoją rzecz.
Uzasadniając skargę wskazano, że wniosek Skarżącej z dnia 28 września 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczył dwunastu kwestii, a E. w wydanych decyzjach nie wskazała, które przesłanki dotyczą poszczególnych żądanych informacji publicznych. Wobec tego nie można stwierdzić, które z informacji publicznych są rzekomo objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, a które wymagają przetworzenia i w konsekwencji w odniesieniu, do których koniecznym jest - zdaniem E. - wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego. Zarzucono, że wydane decyzje nie zostały odpowiednio uzasadnione, nie przystają do stanu faktycznego zaistniałego w przedmiotowej sprawie oprócz tego, że nie odnoszą się do konkretnych pytań, wyszczególnionych we wniosku o udostępnienie informacji publicznej i w sposób abstrakcyjny i ogólny referują do przesłanek ustawowych (w tym częściowo nieaktualnych przepisów) stanowiących podstawę do odmowy udzielenia informacji publicznej. Zdaniem skarżącej wydane w sprawie decyzje nie uwzględniają indywidualnego charakteru i okoliczności przedmiotowej sprawy, a zostały wydane w oparciu o "wzory/formularze" wykorzystywane przez E. w tego typu sytuacjach. Takie działanie jest niedopuszczalne w kontekście konieczności indywidualnego rozpatrywania sprawy o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe świadczy o naruszeniu wskazanych petitum skargi przepisów postępowania.
Skarżąca zarzuciła nieprawidłowe powołanie się przez E. na przepis art. 11 ust. 2 u.z.n.k. (błędnie E. powołuje się w tym przypadku na nieaktualną podstawę prawną, t.j. przepis art. 11 ust. 4 u.z.n.k. bowiem przepis art. 5 ust. 2 odnosi do pojęcia "tajemnicy przedsiębiorcy", a nie "tajemnicy przedsiębiorstwa", o której mowa w przepisie art. 11 ust. 2 u.z.n.k.. Wobec powyższego - jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 28 października 2016 r. (IOSK 603/15) - Przepis art. 11 ust. 4 u.z.n.k. (obecnie art. 11 ust. 2) nie ma zastosowania w kwestii ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.
Zdaniem skarżącej nawet jeśli przyjąć, że przesłanką odmowy udzielenia dostępu do informacji publicznej jest to, że żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, koniecznym jest przesądzenie, że obiektywnie informacje te taki charakter posiadają. "Określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: po pierwsze, są to informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą; po drugie, są to informacje poufne, tzn. nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej; po trzecie przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności takich informacji, przy czym musi być to oceniane każdorazowo w warunkach danej sprawy" (Wyrok NSA z dnia 16 maja 2023 r., III OSK 2243/21). W przedmiotowej sprawie brak jest argumentów, które mogłyby potwierdzić, że faktycznie poszczególne informacje, których udostępnienia żąda skarżąca, taki charakter posiadają.
Ponadto wskazano, że we wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wykazała, iż żądane informacje posiadają przymiot szczególnej istotności z perspektywy interesu publicznego, a ogólne stwierdzenie E., że skarżąca potrzebuje tych informacji dla realizacji swoich interesów jest bezpodstawne i nie stanowi podstawy do odmowy udzielenia informacji publicznej, w szczególności, że E. nie wykazała które konkretnie informacje mają charakter informacji przetworzonych.
W odpowiedzi na skargę E. sp. z o.o. wniosła o jej oddalenie.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazano, że wszystkie informacje, o których udostępnienie wnosiła skarżąca, można kwalifikować jako informacje o charakterze technicznym (odnoszącym się do budowy, mocy przyłączeniowej, wolumenu energii skutkującego wyłączeniu transformatorów, ograniczeń w generacji mocy), a zatem jako należące do jednej kategorii, wskazane w decyzjach Spółki argumenty i podstawy prawne odnosiły się jednolicie do wszystkich tych informacji. Chcąc wskazywać, których informacji dotyczyły które argumenty, należałoby zatem powtarzać za każdym razem, iż chodzi o wszystkie wnioskowane informacje. Brak takiego wskazania nie można jednak poczytywać za uchybienie i naruszenie przepisów, jeżeli oczywiste jest, że wskazane uzasadnienie odmowy udostępnienia informacji odnosi się do wszystkich pytań zawartych we wniosku, co zresztą wynika z treści decyzji.
Brak jest również przesłanek, aby twierdzić, że udzielone odpowiedzi były "sztampowe" bądź udzielane w oparciu o jakikolwiek szablon czy wzór. Wskazano, że E. do każdego wniosku o udostępnienie informacji podchodzi indywidualnie i każdą sprawę rozpatruje w oparciu o okoliczności danej sprawy oraz treść konkretnego wniosku. Rzeczywiście, do Spółki trafiają często wnioski o udostępnienie informacji o charakterze technicznym (jak w niniejszym przypadku), jednak - wbrew zarzutom Skarżącej odpowiedzi na wnioski nie są formułowane w oparciu o z góry znany szablon, nawet jeśli argumentacja przytoczona w decyzjach, jako oparta na tych samych przepisach prawa, bywa podobna. Jednocześnie, informacje tego samego rodzaju traktowane są przez Spółkę w jednakowy sposób, a zatem są, bądź nie są, udostępniane wnioskodawcom – w zależności od tego, jakie przepisy znajdują do nich zastosowanie.
Z treści skargi nie wynika również z jakich okoliczności skarżąca wywodzi, iż Spółka nie zapewniła dwukrotnej oceny merytorycznej wniosku, naruszając tym samym normę art. 15 k.p.a.
Podkreślono, że zaskarżone decyzje wskazują wyraźnie normę art. 5 ust. 2 u.d.i.p., jako podstawę ograniczenia prawa dostępu Skarżącej do informacji publicznej. Informacje objęte wnioskiem posiadają określoną wartość gospodarczą. Podmiot, który nimi dysponuje, mógłby wpływać na rynek, np. poprzez wykup gruntów na terenach niezbędnych do inwestycji rozwojowych i wzmocnień sieci Spółki oraz w rezultacie doprowadzić do blokowania możliwości przyłączania do sieci podmiotów konkurencyjnych (innych wytwórców).
Biorąc pod uwagę formalny aspekt uznania danej informacji za tajemnicę przedsiębiorcy, polegający na podjęciu przez przedsiębiorcę/podmiot dysponujący informacją działań w celu utrzymania jej w poufności wskazano, iż E. uznaje informacje wskazane we wniosku Skarżącej za "informacje sensytywne" i jako takie przyjmuje, iż są poufne, poprzez objęcie ich regulacją Wykazu dokumentów zawierających informacje klasy C (który w pkt. 29 odnosi się do Programu Zgodności, wskazującego jako informacje sensytywne, informacje uzyskane przez Spółkę w toku wykonywania działalności podstawowej, które mogą przynosić użytkownikom systemu lub potencjalnym użytkownikom systemu korzyści handlowe (pkt 1.6 Programu Zgodności).
Wobec tego podkreślono, że informacje objęte wnioskiem skarżącej spełniają zarówno kryterium materialne (posiadanie przez informacje wartości gospodarczej), jak i kryterium formalne (nadanie informacjom charakteru poufnego) uznania ww. informacji za tajemnicę przedsiębiorcy, co uzasadniało odmowne załatwienie wniosku strony.
Wskazano, iż E., jako operator systemu dystrybucyjnego energii elektrycznej, zobowiązana jest do szczególnej ochrony pewnych informacji, w tym informacji objętych wnioskiem skarżącej. Obowiązek ten wynika m.in. z art. 16 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009 roku dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE, zgodnie z którym Spółka, jako operator sytemu dystrybucyjnego Spółka, zobowiązana jest do zachowania poufności informacji handlowych oraz do zapobiegania ujawniania w sposób dyskryminacyjny informacji o swojej działalności, które mogą być źródłem korzyści handlowych. W ocenie Spółki, informacje objęte wnioskiem Skarżącej podlegają regulacji ww. Dyrektywy. Również norma art. 9c ust. 4 Prawa energetycznego nakłada na Spółkę obowiązek szczególnej dbałości o posiadane informacje. Biorąc to pod uwagę stwierdzono, że zarzuty naruszenia art. 11 ust. 2 uznk oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 61 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP uznać należy za całkowicie bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Według art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.). sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, że została ona wydane zgodnie z przepisami obowiązującego prawa.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Konkretyzację powyższego prawa realizuje ustawa o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 tej ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonym, przy czym prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu obywatelowi (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).
Art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 ustawy nie jest to katalog zamknięty.
Informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść wszelkiego rodzaju dokumentów (wystąpień, opinii i ocen), odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno dokumenty bezpośrednio przez nie wytworzone, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.
W niniejszej sprawie jest okolicznością bezsporną, że E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, znajdującej się w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), odnoszącej się do zadań publicznych, a objęte wnioskiem informacje posiadają też walor informacji publicznej.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej, zawartej w punktach 1 – 12 wniosku skarżącej Spółki B. z dnia 28 września 2023 r., z uwagi na objęcie tych informacji tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k.
W myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w judykaturze Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga zatem odniesienia się do definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, następnie zbadania treści żądanej informacji w świetle przesłanek zamieszczonych w tej definicji, a dopiero w następstwie tego wykazanie, że zaistniały wszystkie wymienione w niej przesłanki, niezbędne dla wydania decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej na podstawie powyższego przepisu. Przy czym organ administracji publicznej lub inny podmiot zobowiązany, wydając decyzję odmową z powołaniem się na "tajemnicę przedsiębiorcy", winien uwzględnić to, iż ustawa o dostępie informacji publicznej nie zawiera definicji tego pojęcia.
Terminem "tajemnica przedsiębiorstwa" ustawodawca posługuje się w przepisach dotyczących zwalczania nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 11 ust 2 u.z.n.k., przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Dla uruchomienia ochrony wskazanej w cytowanym przepisie konieczne jest zatem, aby dana informacja była poufna, a więc nieujawniona. W tym celu powinna być odpowiednio zabezpieczona. Przepis art. 5 ust. 2 zd. 1 ustawy określa bowiem wyjątek od zasady, jawności informacji publicznych (art. 61 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p..), nie może zatem być interpretowany w sposób naruszający tą zasadę.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się łącznie dwa elementy: formalny - rozumiany jako wyrażenie woli utajnienia danych informacji, przejawiającej się w formie podjętych czynności, przedsięwziętych przez przedsiębiorcę w celu zapewnienia poufności określonych danych - oraz kolejny element równie istotny - aspekt materialny.
Poczynając od analizy elementu formalnego tajemnicy przedsiębiorcy wypada wskazać, że stanowić ją mogą z zasady informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Informacje utajnione muszą przy tym posiadać określoną wartość dla przedsiębiorcy i nie są składnikiem wiedzy powszechnej, ogólnie lub łatwo dostępnej. Nie musi to jednak być wyłącznie wartość gospodarcza, lecz może to być szerzej rozumiana wartość, określona w każdej wymiernej postaci. Informacja staje się tajemnicą przedsiębiorcy, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa, czy też osoby ściśle z przedsiębiorstwem współpracujące przy realizowaniu określonej umowy). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mają być działania, lecz w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że chodzi o każdy sposób działania, który wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne. Jednocześnie nie są tajemnicą przedsiębiorstwa informacje, z którymi można się bez przeszkód zapoznać.
W aspekcie materialnym z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. wynika, że tajemnicę przedsiębiorcy stanowi poufna informacja posiadająca szeroko rozumianą wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna. Zastrzeżenie tajemnicy winno zatem dotyczyć informacji mających taki walor, a nie jakichkolwiek. Rodzaj informacji chronionych przez art. 11 ust. 2 u.z.n.k., a co za tym idzie, także art. 5 ust. 2 u.d.i.p., jest zatem różny, albowiem niektóre mają charakter techniczny lub technologiczny, a inne dotyczą szeroko rozumianej organizacji przedsiębiorstwa (jego struktury, przepływu dokumentów, sposobu kalkulacji cen, zabezpieczenia danych itp.). Wyliczenie ustawowe zawarte w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. nie jest przy tym wyczerpujące.
Z powyższego wynika zatem, że aby dana informacja stanowiła tajemnicę przedsiębiorstwa, musi spełniać warunki: a) poufności, b) braku ujawnienia, c) zabezpieczenia informacji. Informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna.
Tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. Michalak, "Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński, "Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz.", publ. LEX nr 93420). Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003r., I CKN 89/01, LEX nr 583717).
W opinii Sądu warunek poufności informacji został w niniejszej sprawie spełniony, a Spółka E. wyjaśniła w sposób przekonujący, że spełniona została przesłanka formalna tajemnicy przedsiębiorcy. Żądane informacje pozostają pod szczególną ochroną i nie są dostępne dla szerokiego kręgu osób. Jak wynika z treści decyzji E. podjęła działania w celu utrzymania ich w poufności, w oparciu o obowiązujące w tej spółce procedury, dotyczące zastrzegania tajemnicy spółki. E. uznała, że to "informacje sensytywne" i jako takie objęte klauzulą poufności, która została sformułowana w obowiązującej w Spółce regulacji wewnętrznej pn. "Wykaz dokumentów zawierających informacje klasy C", zgodnego z Programem Zgodności – Program Zapewniania Niedyskryminacyjnego Traktowania Użytkowników Systemu Dystrybucyjnego E. Sp. z o.o., zatwierdzonego decyzją Prezesa URE z dnia 1 czerwca 2020 r. i obowiązującego w Spółce. Dokument ten został załączony do odpowiedzi na skargę (karty nr [...] - [...] akt sąd.), a treść tych dokumnetów jest udostępniona na stronach internetowych Spółki E.. Zdaniem Sądu powyższe działania świadczą o spełnieniu przesłanki formalnej.
Wobec spełnienia elementu formalnego należało dokonać oceny żądanych informacji zawartych pod kątem przesłanek materialnych przewidzianych w art. 11 ust. 2 u.z.n.k.
W opinii Sądu wskazane we wniosku żądania dotyczą we wszystkich punktach informacji o charakterze techniczno-technologicznym oraz organizacyjnym, i jak wyjaśniła E., mają charakter strategiczny oraz posiadają także wartość handlową – zarówno dla E., jak i dla skarżącej Spółki B. oraz, że ich ujawnienie spowoduje uprzywilejowanie skarżącej na konkurencyjnym rynku producentów energii z OZE. Informacje te nie są w sposób powszechny dostępne, natomiast upubliczniane są informacje określone przepisami Prawa energetycznego. Ponadto informacje te mają znaczenie strategiczne dla całego kraju i jego interesów, których nieprawidłowe wykorzystanie mogłoby spowodować niewspółmierną szkodę dla tych interesów.
Wyjaśnić zatem należy, że pod pojęciem informacji posiadającej wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 2 u.z.n.k. zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie obowiązuje jego liberalna wykładnia, zgodnie z którą za wystarczające w tej mierze należy uznać istnienie nawet nieznacznej lub jedynie potencjalnej wartości ekonomicznej informacji, której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę mogłoby zaoszczędzić mu wydatków lub zwiększyć jego zyski w relacjach z innymi uczestnikami obrotu. Wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy te dane, które odnoszą się szeroko rozumianego gospodarowania przez firmę jej mieniem, jak i szczegółów organizacyjnych, technicznych czy technologicznych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej w tym inwestycji. Zdaniem Sądu żądane przez skarżącą informacje są informacjami o takim właśnie charakterze. Są to informacje o wartości gospodarczej i zawierają dane technologiczne objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Informacje te nie zostały przy tym upublicznione. Informacje te są także informacjami o charakterze techniczno-technologicznym oraz organizacyjnym. Spółka podjęła niezbędne działania mające na celu zachowanie tych informacji w poufności poprzez przyjęcie ww. Wykazu dokumentów oraz Programu Zgodności. Nie budzi wątpliwości Sądu, że żądane dane mają dla Spółki istotne znaczenie gospodarcze a ich udostępnienie może narażać ją na szkodę.
Sąd ponadto uznał, że Spółka wykazała, że wykorzystanie w nieodpowiednim celu informacje mogłoby doprowadzić do zagrożenia bezpieczeństwa pracy systemu elektroenergetycznego w Polsce. Skoro Spółka jest przedsiębiorcą o szczególnym znaczeniu dla bezpieczeństwa energetycznego kraju to oczywistym jest, że w takim przypadku zbieżne z interesem publicznym może być nie tyle ujawnienie dotyczących go informacji, lecz właśnie odstąpienie od ich ujawnienia. Zachowanie poufności informacji związanych z sektorem energetycznym z pewnością leży w interesie państwa, jak i jego obywateli czyli w interesie publicznym. Ich ujawnienie winno zatem następować ze szczególną ostrożnością.
Argumentacja przytoczona w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w istocie odnosi się do treści art. 5 ust. 1: u.d.i.p., zgodnie z którym "Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych". Zasady, o jakich mowa w powyższej regulacji w zakresie ochrony informacji przed nieuprawnionym ujawnieniem, jako stanowiące tajemnicę państwową lub służbową, określa ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 632). Informacją niejawną jest zgodnie z jej art. 1 ust. 1 taka informacja, której nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie ich opracowywania oraz niezależnie od formy i sposobu ich wyrażania. Klasyfikacji informacji niejawnych poprzez nadawanie im stosownych klauzul tajności dotyczy rozdział 2 tej ustawy. Zgodnie z art. 5 ust. 3 u.o.i.n. informacjom niejawnym nadaje się klauzulę "poufne", jeżeli ich nieuprawnione ujawnienie spowoduje szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że m.in. "......(3) zakłóci porządek publiczny lub zagrozi bezpieczeństwu obywateli; (4) utrudni wykonywanie zadań służbom lub instytucjom odpowiedzialnym za ochronę bezpieczeństwa lub podstawowych interesów Rzeczypospolitej Polskiej; (5) utrudni wykonywanie zadań służbom lub instytucjom odpowiedzialnym za ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa obywateli; (7) wpłynie niekorzystnie na funkcjonowanie gospodarki narodowej.
W rozpoznawanej sprawie odmowę udostępnienia wnioskowanych informacji, zakwalifikowanych jako informacje publiczne, Spółka E. uzasadniła również tym, że żądana dokumentacja stanowi dane techniczne dotyczące sektora energetycznego. Zważywszy, że Spółka E. jest operatorem systemu energetycznego, włączonego do Krajowego Systemu, przytoczoną argumentację należy uznać za uprawnioną. Zasadność tego stanowiska potwierdzają również przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 122), która w art. 3 pkt 2 określa, że do infrastruktury krytycznej zalicza m.in. systemy zaopatrzenia w energię. Ponadto należy mieć na uwadze, że o ile Spółka E. odpowiada za te systemy (sieci, stacje przesyłowe), to energia elektryczna jest dostarczana za pośrednictwem tych systemów przez spółkę E. S.A., która jest wpisana do wykazu infrastruktury krytycznej. Upublicznienie wnioskowanych danych niewątpliwie wpłynęłoby na obniżenie bezpieczeństwa oraz ujawniło mechanizmy i lokalizacje urządzeń krytycznych systemu, a to powoduje, że dotyczą infrastruktury krytycznej o jakiej mowa w art. 3 pkt 2 ustawy o zarządzaniu kryzysowym.
Powyższe okoliczności, jako zasadnicze elementy podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji, podlegały weryfikacji przez sąd administracyjny w ramach przeprowadzanej kontroli zaskarżonej decyzji.
Skoro żądania wniosku strony skarżącej dotyczyły informacji podlegającej ochronie jako informacji niejawnej w przyjętym przez organ rozumieniu pojęcia "informacji niejawnej", to w istocie zachodziły również podstawy do zastosowania przepisów art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W opinii Sądu brak wskazania w podstawie prawnej decyzji art. 5 ust. 1 u.d.i.p. nie ma znaczenia dla wyniku sprawy bowiem prawidłowe jest stanowisko organu o podstawach do odmowy dostępu do informacji publicznej również z tej przyczyny.
Stanowisko to jest uprawnione również z uwagi na regulacje ustawy Prawo energetyczne. W tym zakresie E. wskazała, że zgodnie z jej art. 81 ust. 7 pkt 2 Spółka przekazuje do publicznej wiadomości Informacje o wartości łącznej dostępnej mocy przyłączeniowej dla źródeł w sieci dystrybucyjnej E., stanowiące ujawnienie danych dla poszczególnych Stacji WN/SN, pracujących w systemie sieci dystrybucyjnej Spółki, a wskazane dane są ujawnione z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych lub innych informacji prawnie chronionych.
Sąd uznał również, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP. W opinii Sądu w sytuacji, gdy Spółka B. sama podała, że w swoim wniosku chciała uzyskać informacje, które mają na celu ustalenie przyczyn nieprawidłowej realizacji przez E. łączących ją z B. umów, to odmowa udostępnienia informacji publicznej mogła opierać się na uznaniu, że mamy do czynienia z nadużywaniem prawa do informacji publicznej rozumianym jako próbie skorzystania z tej instytucji dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa i jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność działania administracji i innych organów władzy publicznej (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1601/15 - Lex nr 2177183).
W tym kontekście należało przyjąć, że skarżąca Spółka nie wykazała, iż żądana informacja stanowi informację publiczną, których udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przeciwnie, argumentacja zawarta w uzasadnieniu wniosku z 28 września 2023 r., w połączeniu z wyżej przedstawioną sprawiają, że należy dać prymat interesowi publicznemu, co w tym przypadku oznacza konieczność ochrony informacji objętych wnioskiem Skarżącej. W związku z tym prawidłowo Spółka E. , powołując się na art. 16 ust. 1 u.d.i.p., wydała decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji odmawiającej udostępnienia informacji zawiera wystarczającą argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie przesłanek tej odmowy. Ponadto Sąd podziela stanowisko E., że wszystkie żądane informacje mają podobny charakter i można kwalifikować jako informacje o charakterze technicznym (odnoszącym się do budowy, mocy przyłączeniowej, wolumenu energii skutkującego wyłączeniu transformatorów, ograniczeń w generacji mocy), a wskazane w decyzjach Spółki argumenty i podstawy prawne odnosiły się jednolicie do wszystkich tych informacji.
Tym samym podnoszone w skardze zarzuty okazały się pozbawione podstaw. Wydając decyzje E. dokonała pełnej oceny istoty sprawy, a wynikiem tej oceny było prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego oraz wyjaśnienie stronie powodów niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Tym samym zaskarżona decyzja została wydana z poszanowaniem przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a ocena okoliczności sprawy wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji została sformułowana zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na które została skierowana zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 11 marca 2024 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.) – k. nr [...] akt sądowych.