II SA/Po 509/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-12-04
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo wodnepozwolenie wodnoprawneścieki komunalneścieki przemysłowetemperatura ściekówpH ściekówmonitorowanieochrona środowiskaWSA Poznań

WSA w Poznaniu uchylił w części decyzję utrzymującą w mocy obowiązek monitorowania temperatury i pH ścieków, uznając, że przepis dotyczący ścieków przemysłowych nie miał zastosowania do ścieków komunalnych.

Spółka A. S.A. zaskarżyła decyzję Dyrektora RZGW w części dotyczącej nałożenia obowiązku monitorowania temperatury i pH ścieków komunalnych oraz ustalenia tych parametrów w pozwoleniu wodnoprawnym. Skarżąca argumentowała, że ścieki komunalne z jej oczyszczalni nie są ściekami przemysłowymi, a przepis § 8 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej nie ma zastosowania. WSA w Poznaniu częściowo przychylił się do skargi, uchylając decyzję w zakresie obowiązku monitorowania temperatury i pH ścieków, uznając, że zastosowano niewłaściwy przepis.

Sprawa dotyczyła skargi A. S.A. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych do rzeki [...]. Spółka kwestionowała nałożony na nią obowiązek monitorowania temperatury i pH ścieków oraz ustalenie tych parametrów w pozwoleniu. Argumentowała, że ścieki komunalne z jej oczyszczalni, będące mieszaniną ścieków bytowych i przemysłowych, nie powinny być traktowane jako ścieki przemysłowe, a przepis § 8 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, który stanowił podstawę nałożenia obowiązku monitorowania, odnosi się do ścieków przemysłowych. WSA w Poznaniu uznał, że choć ustalenie parametrów temperatury i pH w pozwoleniu wodnoprawnym dla ścieków komunalnych jest zasadne ze względu na ochronę środowiska, to zastosowanie § 8 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia do nałożenia obowiązku monitorowania było nieprawidłowe. Sąd wskazał, że dla ścieków komunalnych stanowiących mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi, zasady poboru próbek określa § 5 ust. 4 rozporządzenia, a nie § 8 ust. 4 pkt 3. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej obowiązku monitorowania temperatury i pH ścieków, oddalając skargę w pozostałym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten odnosi się do ścieków przemysłowych lub zbliżonych składem do ścieków przemysłowych. Dla ścieków komunalnych stanowiących mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi, zasady poboru próbek określa § 5 ust. 4 rozporządzenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prawodawca wyraźnie rozróżnia ścieki komunalne od ścieków przemysłowych. Przepis § 8 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia dotyczy ścieków przemysłowych, podczas gdy dla ścieków komunalnych, nawet z domieszką przemysłowych, obowiązują inne regulacje dotyczące poboru próbek, określone w § 5 ust. 4 rozporządzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

Prawo wodne art. 389 § 1

Ustawa Prawo wodne

Prawo wodne art. 35 § 3 pkt 5

Ustawa Prawo wodne

Prawo wodne art. 403 § 2 pkt 3

Ustawa Prawo wodne

Nakazuje określenie stanu i składu wprowadzanych ścieków w pozwoleniu wodnoprawnym.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie art. 4 § 3

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r.

Dotyczy ścieków komunalnych stanowiących mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi, które nie powinny zawierać substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających najwyższe dopuszczalne wartości dla ścieków przemysłowych.

Rozporządzenie art. 5 § 4

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r.

Określa zasady pobierania próbek ścieków komunalnych stanowiących mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi.

Pomocnicze

Prawo wodne art. 16 § 63

Ustawa Prawo wodne

Definicja ścieków komunalnych.

Prawo wodne art. 283 § 2

Ustawa Prawo wodne

Definicja składu ścieków.

Prawo wodne art. 283 § 3

Ustawa Prawo wodne

Definicja stanu ścieków (temperatura, odczyn pH).

Rozporządzenie art. 8 § 4 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r.

Dotyczy ścieków przemysłowych i ścieków zbliżonych składem do ścieków przemysłowych, określając warunki pomiaru temperatury i pH.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie przepisu § 8 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej do nałożenia obowiązku monitorowania temperatury i pH ścieków komunalnych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja o braku podstaw do ustalenia parametrów temperatury i pH w pozwoleniu wodnoprawnym dla ścieków komunalnych. Argumentacja o znikomym udziale ścieków przemysłowych w ściekach trafiających do oczyszczalni. Argumentacja o braku uzasadnienia dla odstąpienia od dotychczasowej praktyki organu w zakresie nakładania obowiązku monitorowania.

Godne uwagi sformułowania

środki prowadzące do jej załatwienia zasada prawdy obiektywnej zasada zaufania do władzy publicznej stan ścieków rozumie się temperaturę, odczyn, poziom substancji promieniotwórczych i stopień rozcieńczenia ścieków eliminujący toksyczne oddziaływanie ścieków na ryby nie można powołać się na naruszenie zasady z art. 8 § 2 k.p.a. w sytuacji, kiedy wydana w sprawie decyzja, choćby była odmienna od innej decyzji, wydanej w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, jest jednak prawidłowa i zgodna z prawem.

Skład orzekający

Jakub Zieliński

przewodniczący-sprawozdawca

Edyta Podrazik

sędzia

Arkadiusz Skomra

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego i rozporządzenia dotyczących parametrów ścieków komunalnych oraz podstawy prawnej do nakładania obowiązku ich monitorowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji mieszaniny ścieków bytowych i przemysłowych oraz zastosowania konkretnych przepisów rozporządzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska wodnego i interpretacji przepisów dotyczących ścieków, co jest istotne dla branży wodno-kanalizacyjnej i podmiotów gospodarczych.

Czy obowiązek monitorowania temperatury i pH ścieków był zasadny? WSA wyjaśnia kluczowe przepisy prawa wodnego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 509/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-12-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Edyta Podrazik
Jakub Zieliński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie w którym utrzymuje w mocy pkt IV ust. 7 decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z dnia 18 marca 2025 r. znak: [...]; II. w pozostałym zakresie oddala skargę; III. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz A. S.A. z siedzibą w P. kwotę 797,- (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] (dalej: Dyrektor ZZWP, lub organ I instancji") działając na podstawie art. 397 ust. 1 i 3 pkt 2), art. 389 pkt 1) w związku z art. 35 ust. 3 pkt 5), art. 16 pkt 63), art. 331 ust. 4 i 5, art. 393 ust. 4 i 5, art. 396, art. 400 ust. 2, 7 i 8, art. 403 ust. 1, 2 pkt 3), 7), 8), 14) i 15), art. 407 ust. 1 i 2, art. 418 ust. 2 w zw. z art. 414 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1087 z późn. zm. – dalej w skrócie: "Prawo wodne"), § 4 ust. 2, ust. 3, § 5 ust. 1, ust. 2 pkt 4), ust. 4, ust. 11, § 6, § 8 ust. 4 pkt 3) rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1311), art. 104 i 107 § 1- 3, art. 108, art. 105 § 1 k.p.a., decyzją z dnia 18 marca 2025 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia 13 sierpnia 2024 r., złożonego przez A. S.A. w siedzibą w P. orzekł:
I. umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie wygaszenia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] znak: WŚ: [...], z dnia 4 grudnia 2014 r., zmienionego decyzją Starosty [...] znak: [...], z dnia 3 lipca 2015 r. na szczególne korzystanie z wód w zakresie odprowadzania oczyszczonych ścieków komunalnych, pochodzących z istniejącej oczyszczalni ścieków w [...], zlokalizowanej na działce ewid. nr [...], obr. P. , m. P., do wód - rzeki [...], istniejącym wylotem zlokalizowanym na działce ewid. nr [...], obr. P. , m. P., w km. 265+035;
II. udzielić na rzecz A. S.A. pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną w zakresie wprowadzania oczyszczonych ścieków komunalnych pochodzących z oczyszczalni ścieków [...], do wód rzeki [...], za pomocą istniejącego wylotu zlokalizowany na działce ewid. nr [...], obręb N., m. P. (pkt II).
W dalszych punktach rozstrzygnięcia Dyrektor ZZWP ustalił warunki wykonania pozwolenia wodnoprawnego, tj. usługi wodnej obejmującej wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych do wód (pkt III); nałożył na uprawnionego decyzją wskazane zobowiązania ( pkt IV); zawarł zastrzeżenia (pkt V); określił czas obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego ( pkt VI), oraz odmówił nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w myśl art. 108 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (pkt VII).
Spółka A. S.A., (dalej: "Spółka"," Skarżąca", "Strona") wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Spółka zaskarżyła decyzję w części tj. w zakresie:
ust. III pkt 7 tj. dotyczącego ustalenia warunków wykonania pozwolenia wodnoprawnego w zakresie stanu ścieków: temperatury oraz pH, zgodnie z załącznikiem nr 4, tabela II, do rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1311);
- ust. IV pkt 2 tj. w zakresie nałożonych zobowiązań do nieprzekraczania wskazanej wartości temperatury i pH, zgodnie z załącznikiem nr 4, tabela II, do rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzeniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1311).
W ocenie Skarżącej doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz naruszenia prawa materialnego. Wskazano, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ nie podjął wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w sposób wnikliwy i szybki, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W ocenie Strony brak jest faktycznych i prawnych podstaw do obligatoryjnego nałożenia obowiązku badania temperatury i pH w ściekach odprowadzanych z przedmiotowej oczyszczalni. Spółka nie kwestionuje samej możliwości nałożenia tego obowiązku jednakże obciążanie takimi obowiązkami powinno być uzasadnione, adekwatne i proporcjonalne. Zdaniem strony organ I instancji dokonuje błędnej oceny stanu faktycznego poprzez nieprawidłowe zakwalifikowanie ścieków, których dotyczy pozwolenie wodnoprawne. W podstawie decyzji z dnia 18 marca 2025 r. Organ powołał się m.in. na przepis § 8 ust. 4 pkt 3) rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych. Przepis ten wprost i jednoznacznie odnosi się do ścieków przemysłowych i ścieków zbliżonych składem do ścieków przemysłowych. Tymczasem w stanie faktycznym sprawy nie mamy do czynienia z takim rodzajem ścieków. Z dokumentacji postępowania wprost wynika, że przedmiotowe ścieki należy zakwalifikować jako ścieki komunalne stanowiące mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi, przy czym udział ścieków przemysłowych jest znikomy.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] (dalej: "Dyrektor RZGWWP", "organ II instancji", "organ odwoławczy" ) decyzją z 30 kwietnia 2025 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor RZGW wyjaśnił, że zgodnie z art. 389 pkt 1 Prawa wodnego jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne. W myśl art. 35 ust. 3 pkt 5 Prawa wodnego usługi wodne obejmują m.in. wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych. Stosownie zaś, do art. 16 pkt 62 Prawa wodnego ilekroć w ustawie jest mowa o ściekach bytowych - rozumie się przez to ścieki z budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego oraz użyteczności publicznej powstające w wyniku ludzkiego metabolizmu lub funkcjonowania gospodarstw domowych oraz ścieki o zbliżonym składzie pochodzące z tych budynków; natomiast zgodnie z art. 16 pkt 63 tej ustawy przez ścieki komunalne - rozumie się przez to ścieki bytowe lub mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, odprowadzane urządzeniami służącymi do realizacji zadań własnych gminy w zakresie kanalizacji i oczyszczania ścieków komunalnych. Zatem przedstawiony we wniosku zakres objęty jest koniecznością uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Dalej zauważono, że art. 403 ust. 1 Prawa wodnego określa elementy pozwolenia wodnoprawnego, którego zasadniczą treścią jest określenie celu projektowanych do wykonania urządzeń wodnych i innych robót, celu i zakresu korzystania z wód, warunków wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Ponadto art. 403 ust. 2 ustawy wymienia kilkanaście szczegółowych elementów pozwolenia wodnoprawnego, które określa się w dostosowaniu do rodzaju działalności, a w ust. 6 dodatkowo 6 elementów - jeżeli jest to konieczne dla szczegółowego określenia warunków i zakresu korzystania z wód, utrzymywania wód lub projektowania, wykonywania, lub utrzymywania urządzeń wodnych, lub uprawnień osób trzecich. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 403 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego w zakresie wprowadzania ścieków do środowiska w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się w szczególności: ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi lub do urządzeń kanalizacyjnych, w tym maksymalną ilość m3 na sekundę, średnią ilość m3 na dobę oraz dopuszczalną ilość m3 na rok, oraz stan i skład wprowadzanych ścieków albo minimalny procent redukcji substancji zanieczyszczających w procesie oczyszczania ścieków, a w przypadku ścieków przemysłowych - dopuszczalne ilości substancji zanieczyszczających, w szczególności ilości substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1, wyrażone w jednostkach masy przypadających na jednostkę wykorzystywanego surowca, materiału, paliwa lub powstającego produktu oraz przewidywany sposób i efekt ich oczyszczania. Zauważono, że przez skład ścieków rozumie się stężenie zawartych w nich substancji (art. 283 ust. 2 Prawa wodnego), natomiast przez stan ścieków rozumie się temperaturę, odczyn, poziom substancji promieniotwórczych i stopień rozcieńczenia ścieków eliminujący toksyczne oddziaływanie ścieków na ryby (art. 283 ust. 3 Prawa wodnego). Zasady w zakresie postępowania ze ściekami komunalnymi, jak również standardy jakościowe dla tej grupy ścieków zostały określone na podstawie art. 99 ust. 1 Prawa wodnego tj. rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r., w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1311 - dalej "rozporządzenie").
Dyrektor RZGWW wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 2 Rozporządzenia ścieki bytowe z oczyszczalni ścieków w aglomeracji oraz ścieki komunalne z oczyszczalni ścieków w aglomeracji, wprowadzane do wód lub do ziemi, nie powinny zawierać substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających najwyższe dopuszczalne wartości albo powinny spełniać minimalny procent redukcji substancji zanieczyszczających, zapewniający nieprzekroczenie najwyższych dopuszczalnych wartości substancji zanieczyszczających, określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Nadto zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia jeżeli ścieki komunalne stanowią mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, to ścieki te, wprowadzane do wód lub do ziemi z oczyszczalni ścieków komunalnych albo z oczyszczalni ścieków w aglomeracji, nie powinny również zawierać substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających najwyższe dopuszczalne wartości dla ścieków przemysłowych, określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia, z wyłączeniem Ip. 3, 5, 6, 11 i 12 w tabeli II tego załącznika. W załączniku nr 3 do Rozporządzenia najwyższe dopuszczalne wartości substancji zanieczyszczających albo minimalny procent redukcji substancji zanieczyszczających dla ścieków z oczyszczalni ścieków w aglomeracji wprowadzanych do wód lub do ziemi wymieniono 5 substancji zanieczyszczających: BZT5, ChZTa, zawiesiny ogólne, azot ogólny oraz fosfor ogólny. Natomiast w załączniku nr 4 do rozporządzenia Najwyższe dopuszczalne wartości substancji zanieczyszczających dla ścieków przemysłowych w Tabeli I Najwyższe dopuszczalne wartości substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego wskazano 16 substancji zanieczyszczających, natomiast w Tabeli II wymieniono 59 parametrów wśród których pod poz. 1 wyszczególniono temperaturę, a pod poz. 2 pH. Zatem ustalając przedmiotowe wymogi uwzględniono, iż w przedmiotowej mieszaninie mogą znajdować się również ścieki przemysłowe, co może skutkować obecnością różnych substancji charakterystycznych dla poszczególnych technologii produkcyjnych.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że w trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ I instancji w piśmie z dnia 4 marca 2025 r. przedstawił następujący stan ścieków komunalnych, pochodzących z oczyszczalni ścieków [...], wprowadzanych do wód rzeki [...]:
temperatura:16°C (średnia z okresu 01.01.2021-31.05.2024 r.);
odczyn pH: 7,7 (średnia z okresu 01.01.2021-31.05.2024 r.);
poziom substancji promieniotwórczych:
0 (w zlewni oczyszczalni ścieków brak jest zakładów przemysłowych wprowadzających substancje promieniotwórcze w ściekach przemysłowych do oczyszczalni ścieków).
- stopień rozcieńczenia ścieków: brak, ścieki nie są rozcieńczane wodą oraz nie powodują toksycznego oddziaływania na ryby.
Dyrektor RZGWW zauważył, że Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] w ust. III pkt 7 zaskarżonej decyzji wskazał stan ścieków wprowadzanych do wód rzeki [...] w zakresie temperatury < 35°C oraz pH 6,5 — 9; podnosząc, że o ile wnioskodawca może wskazać, że nie wszystkie substancje zanieczyszczające, wymienione w załączniku nr 4 do Rozporządzenia jw., występują w ściekach odprowadzanych do wód rzeki [...], o tyle nie można powiedzieć, że ścieki nie mają określonej wartości temperatury i odczynu pH. Powyższe zobowiązanie do nieprzekraczania wskazanej wartości temperatury i pH odprowadzanych ścieków do wód rzeki [...] — wynika bezpośrednio z § 4 ust. 3 oraz załącznika nr 4 tabela II do rozporządzenia jw., zatem zasadnym jest wyszczególnienie stanu ścieków oraz norm w zakresie temperatury i pH w wydawanym pozwoleniu wodnoprawnym. Nadto w ust. IV pkt 2-4 zaskarżonej decyzji zobowiązano wnioskodawcę do nieprzekraczania wskazanej wartości temperatury i pH, a także nieprzekraczania ww. dopuszczalnych wartości substancji zanieczyszczających w odprowadzanych ściekach do wód. Organ I instancji wskazał § 8 ust. 4 pkt 3 Rozporządzenia, zgodnie z którym ścieki przemysłowe i ścieki zbliżone składem do ścieków przemysłowych, powstające w wyniku działalności innej niż działalność handlowa, przemysłowa, składowa, transportowa lub usługowa, spełniają wymagane warunki, jeżeli każda wartość temperatury i pH zmierzona ręcznie lub automatycznie w okresie doby, w odstępach nie większych niż dwie godziny, stale w tym samym miejscu, w którym ścieki są wprowadzane do wód lub do ziemi, a jeżeli to konieczne — w innym miejscu reprezentatywnym dla ilości i jakości tych ścieków, nie przekracza najwyższych dopuszczalnych wartości substancji zanieczyszczających, określonych w tabeli II w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Tym samym organ I instancji w ust. IV pkt 7 niniejszej decyzji zobowiązał do dokonywania pomiaru wartości temperatury i pH ścieków wprowadzanych do wód, w sposób ręczny lub automatyczny, w odstępach nie większych niż dwie godziny w okresie doby, stale w tym samym miejscu, w którym ścieki są wprowadzane do wód lub w innym miejscu reprezentatywnym dla ilości i jakości tych ścieków. Powyższe zobowiązanie wynika z faktu, iż na oczyszczalnię ścieków w [...] dostarczane są ścieki komunalne, stanowiące mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi.
Zdaniem organu odwoławczego z tych też wszystkich względów, organ I instancji miał podstawę prawną ustalając warunki pozwolenia wodnoprawnego w zakresie nie tylko składu, ale również stanu odprowadzanych ścieków komunalnych wskazując wartości temperatury i pH, natomiast zawarte w odwołaniu nie mają oparcia w świetle przepisów ustawy Prawo wodne oraz rozporządzenia, a organ I instancji wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakie przesłanki kierowały nim przy ustaleniu nałożonego zobowiązania w pkt III.7 oraz IV.2 decyzji; które to tut. organ uznał za zasadne. W sytuacji, zatem gdy ocena organu odwoławczego co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy jest zgodna ze stanowiskiem organu I instancji - znajduje zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
"A. " S.A. w siedzibą w P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
§ 4 ust. 3 Rozporządzenia przez błędną wykładnię skutkującą nieprawidłowym uznaniem, że istnieje ustawowy obowiązek wyszczególnienia w wydawanym pozwoleniu wodnoprawnym stanu ścieków oraz norm w zakresie temperatury i pH;
§ 8 ust. 4 pkt 3 Rozporządzenia przez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że ścieki komunalne odprowadzane do oczyszczalni [...] (a następnie wprowadzane do wód rzeki [...]) wymagają dokonywania regularnych pomiarów wartości temperatury i pH.
Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkowało błędnym przyjęciem przez organ, iż Skarżąca jest zobowiązana do dokonywania pomiaru wartości temperatury i pH ścieków wprowadzonych do wód, pomimo że nałożenie takiego obowiązku nie wynika bezpośrednio ani z przepisów prawa ani z okoliczności faktycznych;
b) art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie, bez uzasadnionej przyczyny, od uprzednio przyjętej praktyki w zakresie badania parametru ścieków, które to odstąpienie nie zostało w żadnej mierze wyjaśnione, jak również nie zostały wykazane przesłanki, którymi kierował się organ nakładając na Skarżącą zobowiązania określone w ust. III pkt 7 oraz ust. IV pkt 2,
Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty, wniesiono o:
uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - w zakresie ust. III pkt 7 oraz ust. IV pkt 2,
zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
Dodatkowo, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej zwaną: "p.p.s.a.") wniesiono o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów:
decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] z dnia 31 maca 2020 r., znak: [...]; [...],
decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] z dnia 4 listopada 2021 r., znak: [...],
decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] z dnia 24 listopada 2021 r., znak: [...],
decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] z dnia 16 grudnia 2022 r., znak: [...],
decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] z dnia 15 maja 2023 r., znak: [...]
na fakt: odstąpienia przez organ, bez uzasadnionej przyczyny, od dotychczasowej praktyki w przedmiocie nienakładania na Skarżącą dodatkowego obowiązku w zakresie badania parametrów ścieków.
W uzasadnieniu zauważono, iż zgodnie z definicjami ścieków zawartych w art. 16 pkt 61-64 Prawa wodnego przez ścieki przemysłowe rozumie się ścieki niebędące ściekami bytowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, powstałe w związku z prowadzoną przez zakład działalnością handlową, przemysłową, składową, transportową lub usługową, a także będące ich mieszaniną ze ściekami innego podmiotu, odprowadzane urządzeniami kanalizacyjnymi tego zakładu. Natomiast ściekami komunalnymi są ścieki bytowe lub mieszanina ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, odprowadzane urządzeniami służącymi do realizacji zadań własnych gminy w zakresie kanalizacji i oczyszczania ścieków komunalnych. Z kolei zgodnie z art. 403 ust. 2 pkt 3 Prawa Wodnego, w dostosowaniu do rodzaju działalności, której dotyczy pozwolenie wodnoprawne, w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się w szczególności ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, lub do urządzeń kanalizacyjnych, w tym maksymalną ilość m3 na sekundę, średnią ilość m3 na dobę oraz dopuszczalną ilość m3 na rok, oraz stan i skład wprowadzanych ścieków albo minimalny procent redukcji substancji zanieczyszczających w procesie oczyszczania ścieków, a w przypadku ścieków przemysłowych - dopuszczalne ilości substancji zanieczyszczających, w szczególności ilości substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1, wyrażone w jednostkach masy przypadających na jednostkę wykorzystywanego surowca, materiału, paliwa lub powstającego produktu oraz przewidywany sposób i efekt ich oczyszczania.
Dalej zauważono, że przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia stanowi, iż jeżeli ścieki komunalne stanowią mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, to ścieki te, wprowadzane do wód lub do ziemi z oczyszczalni ścieków komunalnych albo z oczyszczalni ścieków w aglomeracji, nie powinny również zawierać substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających najwyższe dopuszczalne wartości dla ścieków przemysłowych, określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia, z wyłączeniem lp. 3, 5, 6, 11 i 12 w tabeli II tego załącznika. Tym samym, temperatura ścieków nie może przekraczać 35 stopni (w odniesieniu do wszystkich rodzajów ścieków), natomiast odczyn pH winien zawierać się w przedziale 6,5-12,5 (w odniesieniu do przemysłu sodowego) lub 6,5-9 (w odniesieniu do pozostałych rodzajów ścieków). Niemniej ze zgromadzonej w toku postępowania administracyjnego dokumentacji nie wynika, ażeby ścieki pochodzące z oczyszczalni [...] zawierały substancje zanieczyszczające przekraczające dopuszczalne wartości. Ponadto z żadnego powszechnie obowiązującego przepisu prawa nie wynika, ażeby nakładać obowiązek wyszczególnienia w wydawanym pozwoleniu wodnoprawnym stanu ścieków oraz norm w zakresie temperatury i pH.
Z kolei podstawę do nałożenia na Skarżącą zobowiązania sformułowanego w ust. IV pkt 2 zaskarżonej decyzji stanowił przepis § 8 ust. 4 pkt 3 Rozporządzenia, w myśl którego ścieki przemysłowe i ścieki zbliżone składem do ścieków przemysłowych, powstające w wyniku działalności innej niż działalność handlowa, przemysłowa, składowa, transportowa lub usługowa, spełniają wymagane warunki, jeżeli każda wartość temperatury i pH zmierzona ręcznie lub automatycznie w okresie doby, w odstępach nie większych niż dwie godziny, stale w tym samym miejscu, w którym ścieki są wprowadzane do wód lub do ziemi, a jeżeli to konieczne - w innym miejscu reprezentatywnym dla ilości i jakości tych ścieków, nie przekracza najwyższych dopuszczalnych wartości substancji zanieczyszczających, określonych w tabeli II w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Zdaniem Spółki przepis nie może stanowić samoistnej podstawy do nałożenia obowiązku określonego w ust. IV pkt 2 zaskarżonej decyzji. Nawet jeżeli przyjąć odmienne zapatrywanie, to ww. przepis expressis verbis mówi o ściekach przemysłowych lub ściekach zbliżonych składem do ścieków przemysłowych. Tymczasem, z przedłożonej w postępowaniu administracyjnym dokumentacji wprost wynika, że na oczyszczalnię ścieków [...] trafiają przede wszystkim ścieki bytowe oraz w niewielkim, znikomym wręcz stopniu, ścieki przemysłowe, natomiast z oczyszczalni ścieków [...] odprowadzane są ścieki komunalne. Udział ścieków przemysłowych dopływających do wskazanej oczyszczalni jest całkowicie marginalny. Nie ma też technicznej możliwości, ażeby ścieki odprowadzane do odbiornika oczyszczalni mogły przekraczać dopuszczalną, określoną w rozporządzeniu temperaturę (tj. 35 stopni), albowiem ulegają one schłodzeniu zarówno w systemie kanalizacyjnym doprowadzającym te ścieki do ww. oczyszczalni, jak i w samym procesie technologicznym na obiekcie ww. oczyszczalni. Na terenie aglomeracji [...], gdzie na przeważającym obszarze występuje strefa ochronna ujęcia wody brak jest jakiegokolwiek zakładu przemysłowego, z którego odprowadzane ścieki przemysłowe mogłyby mieć podwyższoną temperaturę. Tym samym, organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie uzasadnił, ani nawet nie próbował wyjaśnić, jakie przesłanki kierowały nim przy ustaleniu nałożonego zobowiązania w ust. IV pkt 2 zaskarżonej decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić że organy obu instancji w sposób niewłaściwy zastosowały przepis § 8 ust. 4 pkt 3 Rozporządzenia w niniejszej sprawie.
Odpowiadając na skargę Dyrektor RZGWWP wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Obecni na rozprawie w dniu 4 grudnia 2025 r. pełnomocnicy Spółki podtrzymali wywody i wnioski skargi. Ponadto strona Skarżąca zwróciła uwagę na uciążliwość badania temperatury i ph wody, gdyby takowe miałyby być wykonywane. Zgodnie z decyzją organu I instancji. Wskazano, iż uciążliwość ta wynika z pkt IV ust. 7 decyzji organu I instancji wskazującego na czasokres pomiaru temperatury i ph.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się w części zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - zwanej dalej" "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Granice sprawy wyznaczane są przez skargę. W sytuacji gdy skarżący przedmiotem skargi uczynił określony akt tylko w części, to do tej części zawęża granice skargi.
Jak wynika z treści skargi oraz oświadczenia pełnomocnika Skarżącej Spółki, strona skarżąca kwestionuje zaskarżone rozstrzygnięcia w zakresie w jakim utrzymuje ono w mocy ust. III pkt 7, ust. IV pkt 2 i 7 decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z dnia 18 marca 2025 r., znak: [...] w sprawie udzielania na rzecz A. S.A. pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną w zakresie wprowadzania oczyszczonych ścieków komunalnych pochodzących z oczyszczalni ścieków [...], do wód rzeki [...], za pomocą istniejącego wylotu zlokalizowanego na działce ewid. nr [...], obręb N., m. P.. W ust. III pkt .7 dotyczącym ustalenia warunków wykonania pozwolenia wodnoprawnego określono stan ścieków: temperatura ? 35oC; pH: 6,5-9 zgodnie z załącznikiem nr 4, tabela II, do rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych. W ust. IV pkt 2 zobowiązano do nieprzekraczania wskazanej wartości temperatury i pH, zgodnie z załącznikiem nr 4, tabela II, do ww. Rozporządzenia. Z kolei w ust. IV pkt 7 zobowiązano do dokonywania wartości pomiaru temperatury i pH ścieków wprowadzanych do wód, w sposób ręczny lub automatyczny, w odstępach nie większych niż dwie godziny w okresie doby, stale w tym samym miejscu, w którym ścieki są wprowadzane do wód lub w innym miejscu reprezentatywnym dla ilości i jakości tych ścieków. Zdaniem strony Skarżącej, brak było podstaw do określenia w przedmiotowym pozwoleniu wodnoprawnym wymogów dotyczących temperatury i pH wody jak też obowiązku monitorowania tych wskaźników. Powyższy zakres skargi wyznacza granice sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a.
Stosownie do art. 389 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne. Zgodnie z art. 35 ust. 1 tej ustawy usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Usługi wodne obejmują m.in. wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych – art. 35 ust. 3 pkt 5 Prawa wodnego. Treść pozwolenia wodnoparwnego określa z kolei art. 403 Prawa wodnego. I tak stosownie do art. 403 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego w dostosowaniu do rodzaju działalności, której dotyczy pozwolenie wodnoprawne, w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się w szczególności ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, lub do urządzeń kanalizacyjnych, w tym maksymalną ilość m3 na sekundę, średnią ilość m3 na dobę oraz dopuszczalną ilość m3 na rok, oraz stan i skład wprowadzanych ścieków albo minimalny procent redukcji substancji zanieczyszczających w procesie oczyszczania ścieków, a w przypadku ścieków przemysłowych - dopuszczalne ilości substancji zanieczyszczających, w szczególności ilości substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1, wyrażone w jednostkach masy przypadających na jednostkę wykorzystywanego surowca, materiału, paliwa lub powstającego produktu oraz przewidywany sposób i efekt ich oczyszczania.
Z powyższych regulacji wynika, iż w przypadku działalności polegającej na wprowadzanie ścieków do wód w pozwoleniu wodnoprawnym określa się stan i skład wprowadzanych ścieków albo minimalny procent redukcji substancji zanieczyszczających w procesie oczyszczania ścieków. Przez skład ścieków rozumie się stężenie zawartych w nich substancji ( art. 283 ust.2 Prawa wodnego), a przez stan ścieków rozumie się temperaturę, odczyn, poziom substancji promieniotwórczych i stopień rozcieńczenia ścieków eliminujący toksyczne oddziaływanie ścieków na ryby ( art. 283 ust. 3 Prawa wodnego).
Art. 99 ust. 1 Prawa wodnego zawiera delegację do określenia w drodze rozporządzenia: 1) substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, powodujące zanieczyszczenie wód, które powinno być eliminowane (wykaz I), oraz substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, powodujące zanieczyszczenie wód, które powinno być ograniczane (wykaz II); 2) warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, w szczególności ścieków bytowych, ścieków komunalnych oraz ścieków przemysłowych, w tym najwyższych dopuszczalnych wartości substancji zanieczyszczających, oraz warunków, jakie należy spełnić w celu rolniczego wykorzystania ścieków, a także miejsce, sposób i minimalną częstotliwość pobierania próbek ścieków, metodyki referencyjne analizy i sposób oceny, czy ścieki odpowiadają wymaganym warunkom; 3) najwyższych dopuszczalnych wartości substancji zanieczyszczających dla ścieków z oczyszczalni ścieków bytowych i ścieków komunalnych oraz dla ścieków z oczyszczalni ścieków w aglomeracji; 4) warunków, jakie należy spełnić przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych, w tym najwyższe dopuszczalne wartości substancji zanieczyszczających, a także miejsce, sposób i minimalną częstotliwość pobierania próbek tych wód, metodyki referencyjne analizy i sposób oceny, czy wody opadowe lub roztopowe odprowadzane do wód lub do urządzeń wodnych odpowiadają wymaganym warunkom.
Powyższe kwestie zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. poz. 1311 – dalej: "Rozporządzenie").
W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, iż ścieki jakie Skarżąca przyjmuje do oczyszczalni ścieków [...] i następnie po ich oczyszczeniu odprowadzane do wód rzeki [...] stanowią ścieki komunalne będące mieszaniną ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi ( art. 16 pkt 63 Prawa wodnego). Powyższe wynika z przedłożonego w sprawie operatu wodnoprawnego oraz dodatkowych wyjaśnień pełnomocnika Spółki z 4 marca 2025r.
Zgodnie z § 4 ust. 2 i 3 Rozporządzenia ścieki bytowe z oczyszczalni ścieków w aglomeracji oraz ścieki komunalne z oczyszczalni ścieków w aglomeracji, wprowadzane do wód lub do ziemi, nie powinny zawierać substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających najwyższe dopuszczalne wartości albo powinny spełniać minimalny procent redukcji substancji zanieczyszczających, zapewniający nieprzekroczenie najwyższych dopuszczalnych wartości substancji zanieczyszczających, określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Jeżeli ścieki komunalne stanowią mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, to ścieki te, wprowadzane do wód lub do ziemi z oczyszczalni ścieków komunalnych albo z oczyszczalni ścieków w aglomeracji, nie powinny również zawierać substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających najwyższe dopuszczalne wartości dla ścieków przemysłowych, określone w załączniku nr 4 do Rozporządzenia, z wyłączeniem lp. 3, 5, 6, 11 i 12 w tabeli II tego załącznika. Z załącznika nr 4 Rozporządzenia wynika natomiast, iż w przypadku tej kategorii ścieków temperatura i pH ścieków nie mogą przekraczać 35oC ( lp 1 tabeli II załącznika nr 4 Rozporządzenia), a pH winno wynosić 6,5-9 ( lp 2 tabeli II załącznika nr 4 Rozporządzenia).
W sytuacji zatem gdy ścieki komunalne stanowią mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi, a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, to ścieki te wprowadzane do wód z oczyszczalni ścieków w aglomeracji powinny spełniać wskazane wyżej wymogi dotyczące temperatury i pH. Obowiązek ustalenia w pozwoleniu wodnoprawnym składu i stanu ścieków wynika natomiast z powołanego wyżej art. 403 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 283 ust. 2 i 3 Prawa wodnego. Tym samym kwestionowane przez Spółkę wymogi i zobowiązania określone w punkt III ust. 7 oraz IV ust. 2 decyzji Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] znajdują umocowanie w powołanych wyżej przepisach ustawy Prawo wodne oraz Rozporządzenia. Bez znaczenia przy tym pozostaje argumentacja Spółki dotycząca znikomego udziału ścieków przemysłowych w ściekach trafiających do oczyszczalni ścieków, jak też to, że do tej pory ścieki pochodzące z oczyszczalni ścieków w [...] nie zawierały substancji zanieczyszczających przekraczających dopuszczalne wartości. Celem pozwolenia wodnoprawnego jest m.in. określenie obowiązków niezbędnych ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki (art. 403 ust. 1 Prawa wodnego). Skoro ścieki przyjmowanie przez oczyszczalnię ścieków [...] stanowią mieszankę ścieków bytowych i przemysłowych to w świetle powołanych wyżej przepisów określenie parametrów temperatury i pH jakie muszą spełniać ścieki komunalne wprowadzana do wód, z uwagi na ochronę środowiska wodnego, uznać należy za zasadne. Jak słuszne zauważyły organy, o ile Spółka może wykazać, iż w odprowadzanych do wód ściekach nie występują wszystkie substancje zanieczyszczające wymienione w załączniku nr 4 powołanego Rozporządzenia, to ścieki te posiadają określoną temperaturę i pH, a zatem ich wartości nie powinny przekraczać norm wskazanych w tabeli II załącznika nr 4 Rozporządzenia.
Z tych też przyczyn niezasadne są podnoszone zarzuty dotyczące naruszenia § 3 ust. 4 Rozporządzenia jak też art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. zauważyć należy, że wyrażona w tym przepisie zasada zawiera raczej postulat realizacji przez organ administracyjny w takich samych okolicznościach faktycznych i prawnych uzasadnionych oczekiwań strony, a nie prawem usankcjonowaną pewność uzyskania określonego rozstrzygnięcia poprzez nałożenie na organ obowiązku bezwzględnego i bezrefleksyjnego powielania dotychczasowych rozstrzygnięć. Nie można powołać się na naruszenie zasady z art. 8 § 2 k.p.a. w sytuacji, kiedy wydana w sprawie decyzja, choćby była odmienna od innej decyzji, wydanej w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, jest jednak prawidłowa i zgodna z prawem. Wzgląd na zachowanie zasady praworządności ma w tej sytuacji priorytet nad oczekiwaniem strony do otrzymania decyzji takiej samej jak decyzje uprzednio wydawane w analogicznych stanach faktycznych i prawnych, bowiem oczekiwanie takie nie jest "słuszne" i "uzasadnione" jako naruszające zasadę praworządności ( por. wyroki NSA z 18 lipca 2023 r. o sygn. akt II OSK 2645/20 i z 23 sierpnia 2023 r. o sygn.. akt II OSK 2964/20 – dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro ustalenie w pozwoleniu wodnoprawnym stanu ( tj. temperatury i pH) ścieków wyprowadzanych do wód znajdowało w niniejszej sprawie uzasadnienie prawne i faktyczne to zarzut naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Z tych też przyczyn Sąd nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonych do skarg decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] oraz Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...].
Sąd podziela jednak zarzut skargi dotyczący naruszenia § 8 ust. 4 pkt 3 Rozporządzenia i zobowiązania Spółki do monitowania temperatury i pH ścieków wprowadzanych z oczyszczalni do wód w sposób ręczny lub automatyczny, w odstępach nie większych niż dwie godziny w okresie doby, stale w tym samym miejscu, w którym ścieki są wprowadzane do wód lub w innym miejscu reprezentatywnym dla ilości i jakości tych ścieków ( pkt IV ust. 7 decyzji organu I instancji). Zgodnie z § 8 ust. 4 pkt 3 Rozporządzenia ścieki przemysłowe i ścieki zbliżone składem do ścieków przemysłowych, powstające w wyniku działalności innej niż działalność handlowa, przemysłowa, składowa, transportowa lub usługowa, spełniają wymagane warunki, jeżeli każda wartość temperatury i pH zmierzona ręcznie lub automatycznie w okresie doby, w odstępach nie większych niż dwie godziny, stale w tym samym miejscu, w którym ścieki są wprowadzane do wód lub do ziemi, a jeżeli to konieczne - w innym miejscu reprezentatywnym dla ilości i jakości tych ścieków, nie przekracza najwyższych dopuszczalnych wartości substancji zanieczyszczających, określonych w tabeli II w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Tymczasem, jak wskazano to już wcześnie, ścieki wprowadzane z oczyszczalni ścieków [...] do wód, stanowią ścieki komunalne ( mieszankę ścieków bytowych i przemysłowych). Trzeba podkreślić, iż w treści Rozporządzenia prawodawca wyraźnie rozróżnia ścieki komunalne stanowiące mieszankę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi od ścieków "zbliżonych składem do ścieków przemysłowych". Wskazują na to chociażby odrębne regulacje odnosząc się do tych rodzajów ścieków zawarte w § 3 ust. 4 i 8 czy też § 5 ust. 4 i 5 Rozporządzenia.
I tak w § 5 ust. 4 Rozporządzenia przewidziano, iż pobierania próbek ścieków komunalnych stanowiących mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, wprowadzanych do wód lub do ziemi, do celów oznaczenia wartości substancji zanieczyszczających określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, z wyłączeniem lp. 3, 5, 6, 11 i 12 w tabeli II tego załącznika, dokonuje się w regularnych odstępach czasu, z częstotliwością nie mniejszą niż raz na dwa miesiące, stale w tym samym miejscu reprezentatywnym dla jakości tych ścieków, a jeżeli z pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego wynika, że poboru próbek ścieków dokonuje się w miejscach, w których ścieki dopływają do oczyszczalni ścieków, również stale w tych samych miejscach.
Skoro w niniejszej sprawie do wód mają być odprowadzane ścieki komunalne stanowiące mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi, a wartości temperatury i pH zostały określone pod lp. 1 i 2 w tabeli II załącznika nr 4 do rozporządzenia, to reguły dotyczące pobierania próbek ścieków komunalnych do celów oznaczenia wartości temperatury i pH określa § 5 ust 4 Rozporządzenia, a nie powołany przez organy § 8 ust. 4 pkt 3 Rozporządzenia odnoszący się wprost do ścieków przemysłowych i ścieków zbliżonych składem do ścieków przemysłowych.
Co prawda art. 403 ust. 4 Prawa wodnego przewiduje, iż organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, mając na uwadze stosowaną przez zakład technologię oczyszczania ścieków i częstotliwość wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, może określić w pozwoleniu inny niż wskazany w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 sposób prowadzenia pomiarów jakości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, w tym pobierania próbek, niemniej w rozpoznawanej sprawie, organy w swoich decyzjach w żaden sposób nie wyjaśniły na jakiej podstawie, w oparciu o jakie okoliczności określiły obowiązek monitorowania temperatury i pH ścieków komunalnych na podstawie ww. § 8 ust. 4 pkt 3 Rozporządzenia. Zwłaszcza wobec przedłożonych w operacie wodnoprawnym informacji dotyczących technologii oczyszczania ścieków i ich ilości wprowadzanej do wód.
Z tych też przyczyn zarzut naruszenia art. 8 § 4 pkt 3 Rozporządzenia należy uznać za zasadny, a obowiązki nałożone w punkcie IV ust. 7 decyzji organu I instancji jako pozbawione uzasadnienia prawnego.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję zakresie w którym utrzymuje w mocy pkt IV ust. 7 decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z dnia 18 marca 2025 r. znak: [...] ( punkty I wyroku) a w pozostałym zakresie skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. uznając ja jako pozbawioną podstaw ( punkt II wyroku).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI