II SA/PO 508/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę na nakaz rozbiórki wiaty śmietnikowej, uznając, że obiekt został zbudowany niezgodnie z przepisami prawa budowlanego dotyczącymi odległości od granicy działki i budynku mieszkalnego.
Skarżący domagali się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę wiaty śmietnikowej, argumentując m.in. o możliwości zastosowania wyjątku od przepisów dotyczących odległości w zabudowie śródmiejskiej oraz o przebudowie istniejącego obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że wiata została zbudowana od podstaw w czerwcu 2023 r. niezgodnie z § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a odległość od granicy działki (0,2 m) i budynku mieszkalnego (6,95 m) narusza przepisy. Sąd podkreślił, że nie było mowy o przebudowie, a przepisy dotyczące odległości muszą być bezwzględnie przestrzegane.
Przedmiotem sprawy była skarga na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę wiaty śmietnikowej zlokalizowanej przy ul. [...] w P. na działce nr ew. [...]. Skarżący, współwłaściciele działki, twierdzili, że wiata powstała w czerwcu 2023 r. i nie wymagała pozwolenia na budowę, a także podnosili zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Argumentowali, że w zabudowie śródmiejskiej możliwe jest zastosowanie wyjątku od przepisów dotyczących odległości, a także sugerowali, że doszło do przebudowy obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że wiata śmietnikowa jest obiektem małej architektury, który został zbudowany od podstaw w czerwcu 2023 r. niezgodnie z przepisami prawa budowlanego, w szczególności z § 23 ust. 1 rozporządzenia, który nakazuje zachowanie odległości co najmniej 10 m od okien i drzwi budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz 3 m od granicy działki. W przedmiotowej sprawie odległość od granicy działki wynosiła 0,2 m, a od ściany budynku mieszkalnego 6,95 m. Sąd podkreślił, że nie doszło do przebudowy, a jedynie do budowy nowego obiektu, co wyklucza zastosowanie przepisów dotyczących przebudowy lub wyjątków przewidzianych dla sytuacji, gdy śmietnik styka się z podobnym obiektem na działce sąsiedniej. Sąd odrzucił również zarzuty proceduralne, uznając, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i uzasadniły swoje decyzje. Stwierdzono, że interes społeczny i słuszny interes obywateli nie może stać ponad obowiązkiem przestrzegania przepisów prawa, a nakaz rozbiórki jest decyzją związaną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, obiekt budowlany zrealizowany z naruszeniem przepisów prawa budowlanego dotyczących odległości od granicy działki i budynku mieszkalnego podlega nakazowi rozbiórki, jeśli nie można go doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wiata śmietnikowa została zbudowana od podstaw z naruszeniem § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, który określa minimalne odległości od granicy działki (3 m) i budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi (10 m). Odległość 0,2 m od granicy i 6,95 m od budynku mieszkalnego narusza te przepisy. Sąd podkreślił, że nie doszło do przebudowy, a jedynie do budowy nowego obiektu, co wyklucza zastosowanie wyjątków. Ponieważ obiekt nie spełnia wymogów prawnych i nie można go dostosować do norm ze względu na wymiary działki, nakaz rozbiórki jest jedynym możliwym rozwiązaniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 4
Ustawa - Prawo budowlane
Podstawa do wszczęcia postępowania w przypadku wykonania obiektu w sposób istotnie odbiegający od przepisów prawa.
p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1
Ustawa - Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem.
rozporządzenie art. 22 § ust. 1 i 2 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Obowiązek zapewnienia miejsca do gromadzenia odpadów stałych i sposób jego urządzenia (zadaszona osłona lub pomieszczenie).
rozporządzenie art. 23 § ust. 1 pkt 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Minimalne odległości śmietnika od okien i drzwi budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi (10 m) oraz od granicy działki (3 m).
Pomocnicze
p.b. art. 3 § pkt 4 lit. c
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja obiektu małej architektury, do którego zaliczono wiatę śmietnikową.
p.b. art. 3 § pkt 7a
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja przebudowy, która nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
p.b. art. 3 § pkt 9
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja urządzenia budowlanego, do którego zaliczono śmietnik.
p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 19
Ustawa - Prawo budowlane
Obiekty małej architektury nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, ale muszą spełniać inne przepisy.
p.b. art. 51 § ust. 7
Ustawa - Prawo budowlane
Postępowanie w przypadku zakończenia robót budowlanych.
t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych nad działalnością administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola decyzji administracyjnych przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 7a § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść strony.
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 11
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek udzielania informacji stronom.
k.p.a. art. 15
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
rozporządzenie art. 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Definicja śmietnika jako miejsca gromadzenia odpadów stałych.
rozporządzenie art. 23 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wyjątek od zasady odległości, gdy śmietnik styka się z podobnym obiektem na działce sąsiedniej.
rozporządzenie art. 23 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Możliwość zmniejszenia odległości w określonych sytuacjach (nie dotyczy budowy nowego obiektu).
rozporządzenie art. 23 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wyjątki dotyczące budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wiata śmietnikowa została zbudowana od podstaw w czerwcu 2023 r. z naruszeniem przepisów § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dotyczących odległości od granicy działki (0,2 m zamiast 3 m) i od budynku mieszkalnego (6,95 m zamiast 10 m). Nie doszło do przebudowy obiektu, co wyklucza zastosowanie przepisów dotyczących przebudowy lub wyjątków od zasad odległościowych. Nie można zastosować wyjątku z § 23 ust. 3 rozporządzenia, ponieważ śmietnik nie styka się z podobnym obiektem na działce sąsiedniej. Lokalizacja w centrum miasta nie stanowi podstawy do zastosowania wyjątków od przepisów dotyczących odległości. Nakaz rozbiórki jest decyzją związaną, a nie uznaniową, gdy obiekt nie spełnia wymogów prawnych i nie można go dostosować do norm.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżących o możliwości zastosowania wyjątku od przepisów dotyczących odległości w zabudowie śródmiejskiej. Argumentacja skarżących o przebudowie istniejącego obiektu. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym braku należytego uzasadnienia decyzji, niezastosowania zasady prawdy obiektywnej i zasady czynnego udziału strony.
Godne uwagi sformułowania
"nie ma żadnej możliwości doprowadzenia śmietnika do stanu zgodnego z prawem" "Odległości z § 23 ust. 1 rozporządzenia muszą zostać zachowane, a nigdy nie będą." "Przebudowa to, zgodnie z art. 3 pkt 7a p.b., wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego... Przebudowa ma miejsce, gdy jakiś obiekt już istnieje. Sporny śmietnik zaistniał w czerwcu 2023 r., stąd nie ma mowy... że doszło do przebudowy" "Interes społeczny i słuszny interes obywateli nie może brać góry nad obowiązkiem przestrzegania przepisów prawa." "Nakaz rozbiórki jest decyzja administracyjną o charakterze związanym, a nie uznaniowym."
Skład orzekający
Wiesława Batorowicz
przewodniczący sprawozdawca
Edyta Podrazik
sędzia
Robert Talaga
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odległości śmietników od granicy działki i budynków mieszkalnych, stosowanie art. 51 Prawa budowlanego w przypadku samowoli budowlanej, brak możliwości zastosowania wyjątków w zabudowie śródmiejskiej przy budowie nowego obiektu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy nowego obiektu, a nie przebudowy. Interpretacja przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów dotyczących lokalizacji obiektów budowlanych, takich jak śmietniki. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie prawa budowlanego i konsekwencje jego naruszenia.
“Samowola budowlana w centrum miasta: dlaczego nawet śmietnik musi spełniać rygorystyczne normy odległości?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 508/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-11-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Edyta Podrazik Robert Talaga Wiesława Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja [...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Robert Talaga Protokolant: st. sekr. sąd. Edyta Rurarz-Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2024 roku sprawy ze skargi P. G., E. G., A. D., P. K., J. K. oraz L. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 czerwca 2024 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga P. G., E. G., A. D., P. K., J. K. oraz L. D. (zwanych dalej łącznie "inwestorami" lub "skarżącymi") na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "WINB " lub "organem II instancji") z dnia 14 czerwca 2024 r., nr [...]. W decyzji tej utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (zwanego dalej "PINB" lub "organem I instancji") z dnia 24 kwietnia 2024 r., nr [...] w sprawie o nakaz rozbiórki śmietnika (zadaszonej osłony służącej do czasowego gromadzenia odpadów stałych) znajdującego się przy ul. [...] w P. na działce nr ew. [...] przy granicy z działką nr ew. [...]. Zaskarżona decyzja zapadła w oparciu o poniżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne. Wszystkie powołane poniżej orzeczenia sądowe są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: [...] chyba, że wyraźnie zostanie wskazane inne źródło publikacji orzeczenia. Dnia 10 października 2023 r. H. Z. zawiadomiła PINB o realizacji samowoli budowlanej na terenie działki przy ul. [...] w P.. Tą samowolą miał być śmietnik – zadaszenie na pojemniki do zbierania odpadów. Dnia 20 lutego 2024 r. odbyła się wcześniej zapowiedziana kontrola w zakresie legalności pobudowania śmietnika. Pracownicy PINB ustalili, że sporny obiekt to zadaszenie/osłona służąca do czasowego gromadzenia odpadów stałych. W jego wnętrzu znajduje się pięć pojemników. Jest ona konstrukcji stalowej – dach kuty blachą trapezową, osłony pionowe z elementów dziurowych, panele metalowe. Posadzka jest betonowa. Według właścicieli, wiata powstała w czerwcu 2024 r. [zapewne chodziło o 2023 r. – uw. Sądu], jednakże nie dokonywano żadnych formalności. Niczego nigdzie nie zgłaszano. Nie starano się o pozwolenie na budowę. Pismem z dnia 15 marca 2024 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności wykonania śmietnika przy ul. [...] w P.. Prezydent Miasta P. zawiadomił PINB, że w jego zasobach archiwalnych nie ma żadnych danych na temat związany z budową spornego śmietnika. Decyzją z dnia 24 kwietnia 2024 r., nr [...], znak: [...], PINB nakazał inwestorom rozbiórkę śmietnika zlokalizowanego przy ul. [...] w P. na działce nr ew. [...]. W uzasadnieniu decyzji PINB wskazał, że właścicielem działki jest Miasto P. oraz sześć osób fizycznych – skarżący. Śmietnik, który powstał samowolnie, jest miejscem gromadzenia odpadów stałych w rozumieniu § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm., zwanego dalej "rozporządzeniem"). Śmietnik ten spełnia warunki, o których mowa w § 22 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Przepis § 23 ust. 1 rozporządzenia wymaga, aby takie śmietniki znajdowały się w odległości 10 m od okien i drzwi budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz co najmniej 3 m od granicy z działką sąsiednią. Tych wymagań nie trzeba spełniać, jeżeli obiekt taki miałby stykać się z podobnym obiektem na działce sąsiedniej. PINB stwierdził, że śmietnik przy ul. [...] w P. nie spełnia wymagań określonych w § 23 ust. 1 rozporządzenia. Z tego powodu spełnia się dyspozycja przepisu art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm., zwanej dalej "p.b."), a to oznacza, że wykonano obiekt w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach prawa. Z uwagi na zakończenie robót budowlanych, PINB prowadzi postępowanie w trybie art. 51 ust. 7 p.b. Nie da się postąpić w inny sposób niż poprzez nakazanie rozbiórki obiektu. Odległości 10 m i 3 m muszą być bezwzględnie zachowane. Inwestorzy wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji. Podnieśli zarzut naruszenia: 1) art. 7a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a.") poprzez jego niezastosowanie i nie dokonanie rozstrzygnięcia wątpliwości pojawiających się przy interpretacji stanu faktycznego na korzyść; 2) § 23 ust. 1 rozporządzenia. Inwestorzy podnieśli, że przepis § 22 ust. 1 rozporządzenia wymaga, aby każdy budynek mieszkalny posiadał miejsce na gromadzenie odpadów stałych. Sposób urządzenia tego miejsca wskazuje § 22 ust. 2 rozporządzenia. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, uznaje się, że przebudową śmietników jest lokowanie nowych w sytuacji, kiedy stare śmietniki powstały przed wejściem w życie rozporządzenia. Zdaniem inwestorów, w ten sam sposób należy postąpić w niniejszej sprawie. Inwestorzy wskazali, że aktualnie wiata jest przeznaczona na postój rowerów. To powinno wpłynąć na wnioski końcowe PINB. Organ I instancji wykazał się zatem niekompletnym zebraniem materiału dowodowego. W toku postępowania odwoławczego WINB zlecił przeprowadzenie kontroli na działce, na której znajduje się sporny obiekt. Kontrola odbyła się w dniu 12 czerwca 2024 r. Ustalono wówczas, że w tylnej części działki przy ul. [...] w P. znajduje się osłona do gromadzenia odpadów. Wykonana jest z metalowych ażurów, posiada cztery ściany, drzwi, dach jednospadowy. Podczas kontroli znajdowały się w środku kubły na odpady komunalne. Nie ma tam żadnych rowerów. Decyzją z dnia 14 czerwca 2024 r., nr [...], WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji WINB podniósł, że z ustaleń i PINB i organu II instancji wynika bezsprzecznie, iż wiata, która w odwołaniu została określona na cele przechowywania rowerów, jest śmietnikiem do gromadzenia odpadów komunalnych. Jest to zatem okoliczność bezsporna. Śmietnik ten jest, w rozumieniu prawa budowlanego, urządzeniem budowalnym, ponieważ służy do prawidłowego użytkowania obiektu budowlanego. Wpisuje się zatem w przepis art. 3 pkt 9 p.b. Obowiązek ulokowania takiego obiektu wynika z § 22 ust. 1 rozporządzenia a w myśl ust. 2 tego samego przepisu, wskazuje się jakie miejsca mogą być przeznaczone do gromadzenia odpadów. Osłona ta powstała w czerwcu 2023 r., a przepisy prawa w tym zakresie nie zmieniły się aż do dnia orzekania przez WINB . Przepis § 23 ust. 1 rozporządzenia wskazuje z kolei, jakie odległości muszą być zachowane, aby ulokować miejsce do gromadzenia odpadów komunalnych. Sporny śmietnik znajduje się w odległości 0,2 m od ogrodzenia działki sąsiedniej od ul. [...] w P.. Nie styka się on z innym śmietnikiem, dlatego też nie można zastosować wyjątku, o którym mowa w § 23 ust. 3 rozporządzenia. Z tego powodu sporny śmietnik powinien spełniać wymagania z § 23 ust. 1 rozporządzenia, ale tak nie jest, co wykazało postępowanie dowodowe. Zdaniem WINB , nie ma żadnej możliwości doprowadzenia śmietnika do stanu zgodnego z prawem. Odległości z § 23 ust. 1 rozporządzenia muszą zostać zachowane, a nigdy nie będą. Dlatego też WINB stwierdził, że orzeczenie nakazu rozbiórki było jedyną możliwością po stronie organu I instancji. Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika – r. pr. W. R. – wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, kwestionując decyzję organu II instancji w całości. Skarżący podnieśli zarzut naruszenia: 1) § 23 ust. 1 w związku z § 22 ust. 2 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia, pomimo, że w niniejszej sprawie istnieje wyjątek od zasady, bowiem dotyczy on lokalizacji śmietnika w starej intensywnej zabudowie centrum miasta, co zostawia możliwość skorzystania z wyjątku określone w § 23 ust. 3 rozporządzenia i zmniejszenia minimalnych odległości o połowę; 2) przepisów poprzez błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść wydanej decyzji, polegający na uznaniu, że zadaszona osłona usytuowana na działce nie spełnia minimalnej odległości miejsca gromadzenia odpadów, od granicy z nieruchomością sąsiednią; 3) art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak szczegółowego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia polegający na braku ustosunkowania się do zarzutów wskazanych w odwołaniu, lokalizacji śmietnika w starej intensywnej zabudowie centrum miasta, a tym samym możliwości zastosowania wyjątku i zmniejszenia o połowę odległości, braku odniesienia się do zgłaszanych przez skarżących zarzutów, skutkiem czego decyzja jawi się jako ogólnikowa nie korespondująca z materiałem dowodowym; 4) art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowania, brak podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia sprawy, mając na wglądzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; 5) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nie dokonania rozstrzygnięcia wątpliwości pojawiających się przy interpretacji stanu faktycznego na korzyść; 6) § 23 ust. 1 rozporządzenia, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 107 w związku z art. 15 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która była obarczona poważną wadą procesową polegającą na braku odpowiedniego uzasadnienia przez ten organ wydanej decyzji, co powinno skutkować co najmniej uchyleniem przedmiotowej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, a w konsekwencji w sprawie występuje również naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego; 7) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez odstąpienie od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wobec ww. zarzutów, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i wydanie decyzji odstępującej od nakazania rozbiórki, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie skargi powiela zasadniczo uzasadnienie odwołania od decyzji organu I instancji. Skarżący wyjaśniają na czym polegają przepisy, które podnieśli w skardze, ale nie wyjaśniają, jak WINB miał je naruszyć. Skarżący podnieśli jedynie to, że organ II instancji nie odniósł się w pełni do ich zarzutu przebudowy wiaty w centrum miasta. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał stanowisko, jakie zajął w zaskarżonej decyzji. Na rozprawę w dniu 22 listopada 2024 r. stawił się wyłącznie pełnomocnik skarżących. Pełnomocnik podtrzymał skargę i zwrócił uwagę na błędy proceduralne, które zostały opisane w uzasadnieniu skargi. Podkreślono, że na działce skarżących nie ma innego miejsca, gdzie można by postawić śmietniki. Kamienica jest bowiem wpisana do rejestru zabytków. Zaskarżona decyzja została ponadto wydana na posiedzeniu niejawnym. Po zamknięciu rozprawy ogłoszono wyrok. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Sądowa kontrola obejmuje swoją kognicją m.in. decyzje administracyjne, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a."). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd jest zobowiązany do tego, aby z urzędu wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności mające wpływ na wynik sprawy, choćby nie zostały one podniesione przez stronę skarżącą. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja WINB utrzymująca w mocy decyzję PINB w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty śmietnikowej zlokalizowanej na działce, które współwłaścicielami są skarżący. Analiza całokształtu sprawy doprowadziła Sąd w składzie orzekającym do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są przepisy p.b. Skarżący w czerwcu 2023 r. zrealizowali w granicy działki, do której mają tytuł prawny wespół z Miastem P. , wiatę śmietnikową, a dokładniej mówiąc, śmietnik (zadaszoną osłonę służącą do czasowego gromadzenia odpadów stałych) znajdujący się przy ul. [...] w P. na działce nr ew. [...] przy granicy z działką nr ew. [...]. Zdaniem organów nadzoru budowlanego (rozpoznawczego i odwoławczego) zachodzi podstawa prawna do tego, aby ten śmietnik rozebrać. Skarżący zaprzeczają temu, uważając, że można doprowadzić do stanu, w którym śmietnik ten będzie legalnie istnieć w przestrzeni. Sąd w składzie orzekającym nie podziela stanowiska skarżących z dość oczywistych względów, które zostaną poniżej przedstawione. W czerwcu 2023 r. skarżący zrealizowali śmietnik, który jest obiektem małej architektury, w myśl art. 3 pkt 4 lit. c p.b. Chodzi bowiem o obiekt, a nie o plac pod śmietnik. Obiekt ten, zgodnie z ustaleniami faktycznymi, poczynionymi przez PINB, a także WINB , posiada dach, drzwi oraz ściany, a jego przeznaczenie jest na cele przechowywania pojemników na odpady komunalne. Doprecyzowując, śmietnik ten jest miejscem na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych z uwzględnieniem ich segregacji, o czym stanowi § 22 ust. 1 rozporządzenia. Jest on zatem miejscem, o którym mowa w powołanym przepisie, gdyż wpisuje się w treść § 22 ust. 2 pkt 1 rozporządzenie – zadaszona osłona lub pomieszczenie ze ścianami pełnymi bądź ażurowymi. Dla takich obiektów przewidziano konieczność zachowania pewnych odległości, jeżeli jest to obiekt ulokowany na działce w poza bryłą budynku mieszkalnego. Przepis § 23 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia wskazuje odległości, jakie obiekt taki musi spełniać. Jest to co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz 3 m od granicy działki budowlanej. Przewiduje się wyjątek od tej zasady (§ 23 ust. 2 rozporządzenia), jeżeli miejsce takie (śmietnik) styka się z podobnym miejscem na działce sąsiedniej. Jeżeli na działce sąsiedniej nie ma takiego miejsca, to przepis § 23 ust. 2 rozporządzenia nie znajduje zastosowania. Należy zauważyć, że śmietnik, który jest obiektem małej architektury nie wymagał uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, ani nawet dokonania zgłoszenia zamiaru realizacji takiego obiektu (art. 29 ust. 2 pkt 19 p.b.), jednakże to nie znaczy, że inwestor jest zwolniony z obowiązku przestrzegania przepisów prawa powszechnie obowiązującego wyznaczających reżim dla realizacji takich obiektów (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 90/23). Mechanizmem naprawczym dla obiektu, który został zrealizowany sprzecznie z szeroko pojmowanym prawem budowlanym, jest przepis art. 51 ust. 1 p.b. Ustawodawca przewidział rozmaite możliwości, jednakże gdy nie da się doprowadzić obiektu do stanu zgodnego z prawem, jedynym sposobem działania jest orzeczenie nakazu rozbiórki, o czym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. Dotyczy to również śmietników – miejsc do gromadzenia odpadów (wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 171/18). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należało stwierdzić, że WINB zasadnie utrzymał w mocy decyzję PINB, którą to organ I instancji oparł o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 p.b. Kontrola z dnia 20 lutego 2024 r. wykazała bezspornie, jakie są wymiary działki, i w jakich odległościach znajduje się sporny śmietnik względem budynku mieszkalnego i granicy działki. Pracownicy PINB ustalili, czego nikt na żadnym etapie postępowania administracyjnego jak i sądowoadministracyjnego nie zakwestionował, że śmietnik znajduje się w odległości 0,2 m od działki sąsiedniej. Nie ma miejsca styczności z granicą działki, a poza tym, na działce sąsiedniej (nr ew. [...] nie ma żadnego obiektu podobnego do spornego śmietnika. Nie ma zatem mowy o możliwości zastosowania § 23 ust. 2 rozporządzenia (zob. np. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1742/10). Nie może być także mowy o zastosowaniu § 23 ust. 3 rozporządzenia, ponieważ śmietnik został zbudowany w czerwcu 2023 r. Nie było żadnej przebudowy. Przebudowa to, zgodnie z art. 3 pkt 7a p.b., wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Przebudowa ma miejsce, gdy jakiś obiekt już istnieje. Sporny śmietnik zaistniał w czerwcu 2023 r., stąd nie ma mowy, co sugerują skarżący, że doszło do przebudowy, która mogłaby doprowadzić do korzystniejszych rozwiązań. Porównawczo, przebudową nie będzie też sytuacja, w której stara altana śmietnikowa została rozebrana i wybudowano na nowo altanę – z nowych materiałów i o większym kształcie niż altana rozebrana. Nie można mówić o przebudowie obiektu, o którym mowa w § 23 ust. 2 rozporządzenia (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1113/15). Śmietnik zrealizowany przez skarżących znajduje się w odległości 0,2 m, co przeczy regulacji § 23 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, który stanowi o odległości 3 m od granicy działki. Dalej, śmietnik znajduje się w odległości 6,95 m w odległości od ściany budynku mieszkalnego, który posiada w tej ścianie okna. Taki stan rzeczy jest z kolei niezgodny z § 23 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, który stanowi o odległości 10 m od ściany budynku z drzwiami i oknami. Należy zauważyć przy okazji, że wymiary działki są takie, że nigdy nie dojdzie do zapewnienia odległości, o których mowa w § 23 ust. 1 rozporządzenia w stosunku do śmietnika ulokowanego poza bryłą budynku mieszkalnego. Żadne zatem działanie PINB, czy WINB nie doprowadziłoby do tego, że skarżący mogliby wykazać zgodność spornego obiektu z przepisami prawa budowlanego. To z kolei nie oznacza, że obowiązku z § 22 rozporządzenia w ogóle nie da się spełnić. Przyjdzie jeszcze powrócić do tej kwestii. Powyższe wskazuje zatem, zdaniem Sądu w składzie orzekającym, że zaskarżona decyzja zapadła zgodnie z przepisami prawa i nie podlega uchyleniu. Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów skargi, należało stwierdzić ich oczywistą niezasadność. Nie doszło do naruszenia § 23 ust. 1 w związku z § 22 ust. 2 pkt 1-3 rozporządzenia. Nie ma żadnego znaczenia, że śmietnik został pobudowany w starej intensywnej zabudowie w centrum miasta, co miałoby pozwolić na zastosowanie § 23 ust. 3 rozporządzenia. W niniejszej sprawie nie ma mowy, co już sygnalizowano, o żadnej przebudowie. Śmietnik został zrealizowany od podstaw w czerwcu 2023 r., kiedy przepis § 23 ust. 1 rozporządzenia obowiązywał w niezmienionej postaci. Od samego początku zachodzi niezgodność z powołanym przepisem, a działanie wbrew temu przepisowi nie może być sanowane z uwagi na niemożność zachowania odległości wskazanych w rozporządzeniu. Poza tym przepis § 23 ust. 3 rozporządzenia nie różnicuje formy zabudowy, czy to miejskiej, czy wiejskiej, czy śródmiejskiej. Dla wszystkich form zabudowy wymagania są wspólne z uwagi na konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Nie naruszono żadnych przepisów postępowania, które odnoszą się do obowiązku przeprowadzenia ustaleń faktycznych, tj. art. 77 § 1 w związku z art. 7 k.p.a. Ustalono bezspornie, że śmietnik jest w odległości 0,2 m od granicy działki. Nie ma zatem styczności z granicą działki i podobnym obiektem na działce sąsiedniej. W związku z tym sporny obiekt powinien znajdować się w odległości 3 m od granicy działki. Nie znajduje się, stąd działanie WINB było uprawnione. Sąd nie stwierdził naruszenia art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. Jest to konsekwencja niezasadności powyższych zarzutów, ponieważ WINB uzasadnił, iż każdy obiekt musi spełniać wymagania z § 23 ust. 1 rozporządzenia. To, że śmietnik jest na terenie działki, która wcale nie znajduje się w centrum miasta, nie ma żadnego znaczenia. Prawodawca nie wprowadził żadnych różnic poza przypadkami budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego (§ 23 ust. 4 rozporządzenia). Nie ma i nie było podstaw do pomniejszenia odległości od granicy działki i drzwi oraz okien budynku mieszkalnego, ponieważ ten wyjątek może zaistnieć wyłącznie, gdy zachodzi styczność spornego obiekt z obiektem podobnym na działce sąsiedniej. Z ustaleń PINB wynika jasno, że na działce sąsiedniej nie ma żadnego śmietnika, który mógłby się stykać ze spornym obiektem. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zatem odpowiednie. Nie sposób stwierdzić, iż doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. Interes społeczny i słuszny interes obywateli nie może brać góry nad obowiązkiem przestrzegania przepisów prawa. Nakaz rozbiórki jest decyzja administracyjną o charakterze związanym, a nie uznaniowym. Nie mogą tutaj wybrzmiewać względy słusznościowe, ponieważ ustawodawca jasno określił warunki podjęcia decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. Organ II instancji dysponował prawidłowo zgromadzonym materiałem dowodowym, mimo iż skarżący próbowali intencjonalnie wprowadzić go w błąd podnosząc w odwołaniu od decyzji PINB, że wiata służy na przechowywanie rowerów. To działanie opóźniło postępowanie odwoławcze, ale WINB za to podjął jedyną możliwą decyzję. Nie doszło do naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. ponieważ w sprawie nie pojawiło się żadne zagadnienie, które wymagałoby zinterpretowania przepisów na korzyść skarżących. Organ odwoławczy zastosował przepisy prawa w taki sposób, że z punktu widzenia procesowego dokonał wszystkich niezbędnych czynności, a z punktu widzenia materialnoprawnego, dokonał właściwej wykładni przepisów. Nie było tutaj pola do pojawienia się jakichkolwiek wątpliwości. Wątpliwości stworzyli skarżący twierdząc, że mają wiatę na rowery, ale WINB zadziałał prawidłowo i wszystkie wątpliwości wyjaśnił. Niezasadny jest także zarzut naruszenia § 23 ust. 1 rozporządzenia, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 107 i w związku z art. 15 k.p.a. W sprawie nie zaistniała podstawa do wydania decyzji kasatoryjnej. WINB uzupełnił materiał dowodowy, a w zasadzie upewnił się, że jest on należycie sporządzony, ponieważ to skarżący wprowadzili w błąd organ odwoławczy. Ustalenia PINB wykazały, jakie są odległości śmietnika od granicy działki i ściany budynku mieszkalnego. To pozwoliło na prawidłową subsumpcję przepisów, a WINB zasadnie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Niezasadny był zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., ponieważ WINB musiał wyłącznie przeprowadzić ponowną kontrolę, o czym skarżący wiedzieli. W sprawie nie zadziało się nic nowego, a więc organ II instancji, mając na uwadze zasadę szybkości postępowania administracyjnego, przystąpił do wydania decyzji w trybie odwoławczym. Poza tym zapoznanie się z materiałem dowodowym przez skarżących nie miałoby żadnego wpływu na wynik postępowania odwoławczego wobec kompletnego materiału dowodowego. Końcowo należy zauważyć, że nie jest tak, iż skarżący nie będą mogli sprostać obowiązkowi z § 22 ust. 1 rozporządzenia. W ust. 2 powołanego przepisu wskazuje się szeroką gamę sposobów realizacji tego obowiązku, np. pomieszczenie w budynku mieszkalnym. Mając na uwadze wymiary działki, skarżący będą mogli przecież zawnioskować o odstępstwo od przepisów rozporządzenia, jeżeli ponownie zajdą okoliczności niezgodności z wymiarami. Tryb, o którym mowa w art. 9 p.b. można zastosować, kiedy inwestor ubiega się o pozwolenie na budowę. Kwestia egzekwowania spełnienia obowiązku z § 22 ust. 1 rozporządzenia należy do organu administracji architektoniczno-budowlanej, a nie organu nadzoru budowlanego. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów skargi i jej samej. Kierując się wspomnianym już przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie znalazł przesłanek, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI