II SA/Po 507/19

II SA/Po 507/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2020-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Edyta Podrazik /przewodniczący/
Elwira Brychcy /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I OSK 1181/20 - Wyrok NSA z 2023-10-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 341
art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], Starosta [...], na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 978 z późn. zm., zwanej dalej: ustawa) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, zwanej dalej: Kpa) orzekł o zatrzymaniu J. G. (zwanemu dalej: skarżący) prawa jazdy kategorii A,B,B+E,T,C,C+E nr [...] wydanego w dniu [...] kwietnia 2015 r. przez Starostę na druku [...]
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją z [...] maja 2018 r. nr [...] Starosta, na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy skierował J. G. do [...] Centrum Medycyny Pracy w [...] na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A,B,B+E,T,C,C+E prawa jazdy. Podstawą wszczęcia postępowania i skierowania był wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] i opinia psychiatryczno-psychologiczna w przedmiocie uzależnienia od alkoholu stwierdzająca u J. G. objawy uzależnienia od alkoholu. Ostateczną decyzją z [...] lipca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z [...] maja 2018 r.
Kolejno organ wskazał, że zgodnie z art. 101 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami osoba skierowana na badanie jest obowiązana do poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu i przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Przenosząc powyższe na grunt sprawy organ wskazał, że w przypadku J. G. okresy te liczą się od dnia [...] lipca 2018 r., tj. dnia wydania ostatecznej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekającej o utrzymaniu mocy decyzji o skierowaniu na badania lekarskie.
Organ wskazał także, że w po upływie terminu przewidzianego na wykonanie badań i dostarczenie orzeczenia lekarskiego, pismem z [...] października 2018 r. przypomniał skarżącemu o obowiązku poddania się badaniu lekarskiemu. W odpowiedzi na powyższe, skarżący przesłał pismo zawierające oświadczenie o złożeniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na ostateczną decyzję organu II instancji, zarzucając brak podstaw do zatrzymywania prawa jazdy na tym etapie.
Kolejno Starosta wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż decyzja Kolegium Odwoławczego była ostateczna i potwierdzała ważność decyzji Starosty o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie, organ I instancji zawiadomił J. G. o wszczęciu postępowcu administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa.
Podkreślono, że organ jest zobligowany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, a jedynym działaniem, które organ musi podjąć przed jej wydaniem jest sprawdzenie, czy decyzja o skierowaniu na badania jest ostateczna i czy podmiot zobowiązany do poddania się badaniom i przedstawienia orzeczenia wykonał ten obowiązek, czy też nie.
Reasumując Starosta stwierdził, że ponieważ w wymaganym terminie J. G. nie przedstawił orzeczeń: o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, organ na mocy art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy wydał decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie zawieszenie posłowania do czasu rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Po 776/19 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.
Decyzji zarzucono dokonanie błędnych ustaleń i niewłaściwej wykładni przepisów postępowania, w wyniku czego bezzasadnie zatrzymano odwołującemu się prawo jazdy, pomimo braku ku temu przesłanek.
Zdaniem skarżącego postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, wbrew stanowisku Starosty, ma istotne i bezpośrednie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem w przypadku pozytywnego dla odwołującego rozstrzygnięcia Sądu de facto automatycznie będzie musiała zostać uchylona zaskarżana decyzja Starosty w niniejszej sprawie.
Zdaniem skarżącego organ I instancji całkowicie pominął tą okoliczność, dlatego konieczny stał się wniosek dowodowy w przedmiocie zwrócenia się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z zapytaniem czy toczy się w sprawie sygn. akt II SA/Po 776/18 postępowanie ze skargi J. G. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, czy zaskarżana decyzja została wstrzymana (wstrzymanie wykonania decyzji) i na jakiem etapie znajduje się rozpoznaj przedmiotowej sprawy. Według skarżącego powyższe jest konieczne, aby dokonać prawidłowych ustaleń faktycznych i zastosować właściwie prawo.
W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie istotne jest ustalenie czy stan zdrowia kierowcy - odwołującego się - mogłyby mieć wpływ na zdolność bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Starosta przed wydaniem zaskarżanej decyzji w pierwszej kolejności winien te kwestie prawidłowo rozstrzygnąć, czego nie uczynił.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 101 ust. 2 i art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a) oraz art. 102 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm., zwanej dalej: ustawa) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ opisał ustalony stan faktyczny w sprawie w sposób zbieżny z ustaleniami poczynionymi prze organ I instancji.
Organ podzielił również wykładnię przepisów prawa dokonaną przez Starostę przywołując regulację art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a) oraz art. 101 ust. 2 ustawy.
Na tle powyższego organ wywodził, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana na podstawie powyższego przepisu nie ma charakteru fakultatywnego, lecz obligatoryjny, co oznacza, że jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa W ocenie organu związany charakter decyzji oznacza, że obowiązkiem organu jest ustalenie, czy dana osoba poddała się badaniu lekarskiemu i z jakim wynikiem. W sytuacji nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia, lekarskiego organ ma z kolei obowiązek zatrzymania prawa jazdy. Wymienione obowiązku zostały, zdaniem SKO, w sprawie dochowane, zaś ustalenia organu I instancji są prawidłowe.
Decyzja Starosty z dnia [...] maja 2018 r. o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami została utrzymana w mocy stateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą następnie skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wyrokiem z dnia 20 lutego 2019 r. o sygn. akt II SA/Po 776/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J. G. na decyzję Kolegium z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w całości.
Kolegium wskazało również, że w pouczeniu od decyzji Starosty z dnia [...] maja 2018 r. wskazano, że na badanie lekarskie należało się zgłosić w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu na nie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...], a orzeczenie lekarskie strona miała przekazać do Starosty w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania skierowania.
Zdaniem SKO bezsporne i decydujące dla oceny kwestionowanej decyzji jest, że J. G. nie zgłosił się na powyższe badanie w wyznaczonym terminie i nie przedstawił żądanego orzeczenia lekarskiego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu, tj. do dnia [...] września 2018 r., ani nawet do czasu orzekania przez Kolegium w przedmiotowej sprawie.
W tych okolicznościach zasadnie uznano, że strona nie wypełniła przesłanek z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy, zaś organ zobligowany był do wydania decyzji o zatrzymaniu odwołującemu się prawa jazdy.
Podkreślono również, że w postępowaniu w sprawie zatrzymania prawa jazdy nie bada się już prawidłowości i zasadności wcześniejszej decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie. Wprawdzie obie decyzje, wymienione w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b (skierowanie na badanie lekarskie) i art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a (zatrzymanie prawa jazdy), pozostają ze sobą w związku, ponieważ decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydawana jest w następstwie niepoddania się przez stronę badaniu, to jednak każda z nich podejmowana jest w odrębnym postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 Kpa i kreuje odrębne sprawy administracyjne.
Podniesiono również, że zarówno Kolegium jak i Starosta wyjaśniły J. G. powody skierowania go na badania lekarskie, a jakiekolwiek wątpliwości co do stanu jego zdrowia mógł usunąć tylko uprawniony lekarz po przeprowadzeniu odpowiedniego badania lekarskiego.
Kolegium wskazało także, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji (art. 102 ust. 2 ustawy).
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł J. G. zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy oraz ich błędną interpretację i zastosowanie polegające na zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, a także naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu litycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji i przyjęcie, że skarżącemu należy zatrzymać prawo jazdy.
Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji oraz jej uchylenie decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący wywodził, że w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie o skierowanie skarżącego na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zaskarżona decyzja jawi się jako przedwczesna i niesłuszna w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Organ nie rozpatrzył, zdaniem skarżącego, wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie biorąc pod rozwagę również słusznego interesu skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 j.t. z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ustawy, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem m.in. wówczas, gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 wskazanej ustawy. Wyłącznymi zatem przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy są: posiadanie przez kierującego prawa jazdy, nałożenie na kierującego obowiązku wykonania badań lekarskich w określonym terminie i po trzecie brak wykonania tegoż obowiązku, jak i przedłożenia w wyznaczonym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2018 r. orzekł o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy. W decyzji tej wyznaczono skarżącemu miesięczny termin od dnia jej doręczenia na wykonanie wskazanych badań. Orzeczenie lekarskie skarżący miał obowiązek przedłożyć w terminie trzech miesięcy od dnia odbioru decyzji. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...] czerwca 2018 r. Zatem decyzja zawierała pouczenie o treści art. 12 ust. 1 ust. 1 ustawy z dnia [...] czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014.970), tj. obowiązku poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji, oraz przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Przepis art. 101 ustawy wszedł w życie z dniem 4 czerwca 2018 r., zatem pouczenie to było zgodne z regulacją obowiązującą w dniu wydania decyzji o skierowaniu na badanie.
Bezsporne jest również i ma to znaczenie rozstrzygające dla oceny zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, że skarżący nie zgłosił się na kontrolne badania lekarskie w wymaganym terminie 1 miesiąca i w konsekwencji nie przedstawił w terminie Staroście orzeczenia lekarskiego. Skarżący nie uczynił tego do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Nie ulega zatem wątpliwości, że zaistniały przesłanki z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy, gdyż w wymaganym terminie skarżący nie stawił się na badanie lekarskie i nie przedstawił w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
W związku z powyższym, działając na podstawie powołanego przepisu ustawy, organ zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy.
Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja nie ma charakteru uznaniowego lecz jest tzw. decyzją związaną, tj. taką, którą organ był zobowiązany wydać. Takie stanowisko w sposób jednolity prezentują sądy administracyjne (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 19 października 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 403/16, LEX nr 2151301; WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2088/15, LEX nr 2189919; NSA z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2224/14, opub. w LEX nr 2082527). Sąd podziela pogląd o związanym charakterze decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy kierowcy, który nie zgłosił się na badania lekarskie, mimo że została wydana decyzja nakazująca poddanie się takiemu badaniu. Związany charakter decyzji oznacza, że obowiązkiem organu było ustalenie, czy skarżący poddał się badaniu lekarskiemu, a w sytuacji ustalenia braku zgłoszenia się na badanie lekarskie, miał obowiązek zatrzymania prawa jazdy.
Organ wydając decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy nie bada przy tym zasadności wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. Niezasadnie więc zarzuca skarżący w skardze zaniechanie przez organy należytego ustalenia stanu faktycznego, wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Jak już bowiem wskazano wyżej, wyłącznymi przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami są: posiadanie prawa jazdy, nałożenie na kierującego obowiązku wykonania badań lekarskich w określonym terminie i niewykonanie tegoż obowiązku, jak i nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Skoro więc decyzja Starosty z dnia [...] maja 2018 r., która stała się ostateczna, nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, to stanowiła jedną z przesłanek do wydania zaskarżonej decyzji.
Nota bene, jak wskazał organ odwoławczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 20 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Po 776/18 oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie. Skarżący złożył od powyższe wyroku skargę kasacyjną i sprawa czeka na wyznaczenie terminu rozprawy, nadal jednak nie stawił się na badania.
Jednocześnie, w związku z zarzutami dotyczącymi przepisów procesowych Sąd stwierdza, że w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego zachowano wszystkie uprawnienia strony i zapewniono skarżącemu czynny udział w postępowaniu, a zebrany materiał dowodowy wyjaśniał wszystkie istotne w tej sprawie okoliczności.
Zarzuty skargi okazały się bezzasadne, a Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja była dotknięta innymi wadami, które uzasadniałyby jej uchylenie z urzędu. Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podsumowując, stwierdzić należy, że skarżący miał obowiązek poddania się badaniu lekarskiemu i przedstawienia w wymaganym terminie stosownego orzeczenia a ponieważ tego nie uczynił, to obowiązkiem organu było wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 Ppsa orzekł jak sentencji wyroku.