II SA/Po 505/06

II SA/Po 505/06 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2007-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik /sprawozdawca/
Stanisław Małek
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Edyta Podrazik /spr./ Protokolant sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi E.F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych; I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 500zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz /-/ St.Małek
Uzasadnienie
E. F. złożyła w dniu [...]r. wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego podjęcie działań w związku z samowolną budową budynku inwentarskiego przez sąsiada S.B.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) nakazał S. B. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 4, art. 53, art. 55 ust. 1 pkt 3 oraz art. 81 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. ze zm.) przedłożenie:
inwentaryzacji budowlanej budynku inwentarskiego wraz z orzeczeniem o jego stanie technicznym i jakości wykonanych robót; inwentaryzacji geodezyjnej tej nieruchomości, dowodu stwierdzającego prawo do dysponowani nieruchomością na cele budowlane; zaświadczenia - informacji o przeznaczeniu terenu; wniosku o pozwolenie na użytkowanie obiektu.
W uzasadnieniu wskazano, iż S. B. samowolnie dokonał w latach 1996-2000 remontu budynku inwentarskiego, polegającego na rozbiórce dachu, ścian poddasza, części stropu i ścian przyziemia oraz wybudowaniu w tych miejscach nowych elementów budynku. W ścianie tylnej obiektu, znajdującej się w odległości mniejszej niż 1 m od granicy, usytuowano otwory okienne. Konstrukcja dachu została wykonana jako jednospadowa, ze spadkiem na stronę nieruchomości sąsiedniej, dach przykryto płytami azbestowo-cementowymi.
E. F. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności wyżej wskazanej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) stwierdził nieważność opisanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu wskazano, iż oprócz samowolnie przeprowadzonego remontu, istniejący budynek powiększono o 6,6 m długości oraz nadbudowano na wysokość 1 m, w związku z czym w sprawie powinny zapaść dwie osobne decyzje tj. w odniesieniu do wykonanego remontu istniejącego budynku oraz w odniesieniu do samowolnej dobudowy i nadbudowy budynku. Wskazano, iż rozbudowę i nadbudowę zrealizowano w latach 1996-2000. Podkreślono również konieczność przeprowadzenia w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) utrzymał w mocy powyższą decyzję WINB. Zdaniem organu stan faktyczny przedmiotowej sprawy wyklucza zastosowanie – w odniesieniu do zakończonej nadbudowy i dobudowy przedmiotowego budynku inwentarskiego – art. 51 ustawy Prawo budowlane.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. (Nr [...]) nałożył na S. B. na podstawie art. 81c ustawy Prawo budowlane obowiązek dostarczenia ekspertyzy budynku inwentarskiego określającego termin dobudowania i nadbudowania poszczególnych jego elementów. W uzasadnieniu wskazano, iż przedłożenie ekspertyzy jest konieczne ze względu na zmianę przez inwestora twierdzeń, co do daty rozpoczęcia i zakończenia przedmiotowych robót budowlanych oraz rozbieżności w zeznaniach stron i świadków.
Postanowieniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na S. B. na podstawie art. 81c ustawy Prawo budowlane obowiązek dokonania przeglądu technicznego pokrycia dachu z eternitu w budynku inwentarskim.
W uzasadnieniu organ stwierdził, iż z ekspertyzy przedłożonej przez S. B. wynika, iż wszystkie obiekty inwentarskie zostały wzniesione przed 1995 r., a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a w związku z tym zastosowanie w tej sprawie będą miały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Konieczne jest natomiast dokonanie przeglądu technicznego pokrycia dachu wykonanego z eternitu zwierającego azbest oraz wykonanie oceny stanu i możliwości jego bezpiecznego użytkowania.
E. F. złożyła zażalenie na powyżej wskazane postanowienie.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, iż obowiązek dokonania przeglądu technicznego pokrycia dachu z eternitu jest przedwczesny, bowiem w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć sprawę samowoli budowlanej, a dopiero następnie wydawać odpowiednie nakazy w przypadkach niezbędnych.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. nałożył na S. B. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 4, art. 53, art. 55 ust. 1 pkt 3 oraz art. 81 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane obowiązek dokonania przeglądu technicznego pokrycia dachu z eternitu w budynku inwentarskim oraz dostarczenia oceny stanu i możliwości jego bezpiecznego użytkowania.
E. F. złożyła odwołanie od powyżej wskazanej decyzji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji orzekając także o odmowie wykonania nakazu dotyczącego pokrycia dachu z eternitu do czasu wydania decyzji rozstrzygających w sprawach popełnionej samowoli budowlanej oraz wykonanego remontu budynku inwentarskiego. W uzasadnieniu podkreślono, iż stan faktyczny wyklucza zastosowanie przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego, bowiem dokonano samowoli polegającej na nadbudowie obiektu, a nie na remoncie, w sprawie ważne są pierwsze ustalenia dotyczące okresu realizacji samowoli, nie można ich w nieskończoność zmieniać, wykonana na zlecenie inwestora opinie techniczna dotycząca okresu realizacji dobudowy i nadbudowy jest również nie do przyjęcia.
S. B. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 marca 2005 r. (sygn. akt II SA/Po 687/03) oddalił skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. nałożył na S. B. na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane obowiązek wykonania zabezpieczenia pokrycia dachu budynku inwentarskiego wykonanego z eternitu poprzez jego pokrycie szczelną powłoką z głęboko penetrujących środków wiążących azbest i posiadających odpowiednią aprobatę techniczną, bądź oddzielenie powierzchni eternitu przez nałożenie na niego szczelnej warstwy materiału niezawierającego azbestu.
W uzasadnieniu wskazano, iż istnieją rozbieżności, co do daty rozpoczęcia i zakończenia prac związanych z samowolną rozbudową i nadbudową budynku inwentarskiego, inwestor zmienił swoje pierwsze wyjaśnienia, mimo rozbieżności w zeznaniach świadków i stron organ musiał uznać za wiarygodne czyjeś oświadczenia i zeznania i uznał, najbardziej wiarygodny termin realizacji robót budowlanych to termin podany w ekspertyzie rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. J.W., który wskazał na lata 1992-1994. Z tych powodów organ oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
E. F. złożyła odwołanie od powyżej wskazanej decyzji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. uchylił w całości zaskarżoną decyzje organu pierwszej instancji i przekaz sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano na rozbieżne ustalenia, co do okresu, w jakim samowolnie wykonano przebudowę i remont budynku inwentarskiego, które wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. nałożył na S. B. na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej budynku inwentarskiego wraz z orzeczeniem o jego stanie technicznym, jakości wykonanych robót, ich zgodności ze sztuką budowlaną, zastosowanych materiałach i zdatności do użytkowania z określeniem jego funkcji.
E. F. złożyła zażalenie na powyżej wskazane postanowienie.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł na postawie art. 81c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakładając na S. B. obowiązek przedłożenia oceny technicznej stanu technicznego nadbudowanego i dobudowanego budynku inwentarskiego. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, iż przepis art. 81c ustawy Prawo budowlane nie może być podstawą do nałożenia inwentaryzacji, ale jedynie oceny technicznej lub ekspertyzy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. nałożył na podstawie art. 40 i art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane na S. B. obowiązek wykonania:
- uzupełnienia murów zaprawą cementową ubytków cegieł i zaprawy w spoinach pionowych i poziomych na ścianach parteru oraz wykonanie na murach tynku cementowego jednowarstwowego typu rapówka;
- zabezpieczenie przed korozją widocznych płaszczyzn górnych i dolnych stopek belek stalowych, poprzez ich pomalowanie farbą antykorozyjną;
- zabezpieczenie przed korozją biologiczną drewnianych konstrukcji, poprzez ich pomalowanie środkami grzybo- i owadobójczymi oraz przeciwogniowymi.
W uzasadnieniu organ stwierdził, iż z opracowanej przez M.W. oceny stanu technicznego dobudowanego i nadbudowanego budynku inwentarskiego wynika, że stan murów, krokwi, belek stalowych, płyty stropowej jest dostateczny i wystarczający do przeniesienia obciążeń statycznych, natomiast w celu poprawienia stanu technicznego obiektu należy wykonać roboty wymienione w decyzji. W sprawie nie ma zastosowania przepis art. 37 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane, bowiem nie zachodzi sprzeczność z poprzednio obowiązującym planem miejscowym, obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Analizując dowody zebrane w trakcie dotychczasowego postępowania organ uznał, że roboty budowlane prowadzone były w latach 1992-1994.
Odwołanie od powyżej wskazanej decyzji złożyła E. F. oraz S. B.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł na postawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nakładając na S. B. obowiązki, jak w decyzji organu pierwszej instancji z wyłączeniem obowiązku wykonanie na murach tynku cementowego jednowarstwowego typu rapówka.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji stwierdził, iż organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepis art. 40 ustawy z dnia 24 sierpnia 1974 r. Prawo budowlane, brak było podstaw do nakazania rozbiórki na podstawie przepisu art. 37 wskazanej ustawy, zbyteczne zaś było powołanie przepisu art. 54 ust. 1. Organ wskazał także, iż obowiązek wykonania tynku jednowarstwowego typu rapówka wpłynie tylko na poprawienie estetyki budynku inwentarskiego i nie stanowi tego rodzaju robót, których wykonanie w sposób radykalny wpłynie na doprowadzenie samowolnie dobudowanego i nadbudowanego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.
E. F. złożyła skargę na opisaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Skarżąca zarzuca, iż organ wydając decyzję naruszył art. 77 k.p.a. ze względu na nie zebranie w pełni materiału dowodowego oraz pominięcie ważnych aspektów sprawy. Wskazuje także, iż przedmiotowy budynek inwentarski wykazuje szereg niezgodności z przepisami określającymi warunki techniczne, jakim tego typu obiekty powinny odpowiadać. Skarżąca zarzuciła także, iż sporządzona ocena stanu technicznego rozbudowy i nadbudowy została wykonana na zlecenie S. B., jest pobieżna i nieobiektywna.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest kwestią podstawową przesądzenie, na gruncie którego porządku prawnego powinna zostać ona rozpatrzona, tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane czy też ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Zgodnie, bowiem z przepisem art. 37 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy organ administracji publicznej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W przypadku jednak, gdy przesłanki wskazane w tym przepisie nie zachodzą, to stosownie do przepisu art. 40 cytowanej ustawy, organ administracji wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
Odmiennie kształtuje się sytuacja prawna samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego lub jego części na gruncie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Właściwy organ administracji, stosownie do przepisu art. 48 wskazanej ustawy, nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeśli jednak samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a przy tym nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, to właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Organ w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych nakłada obowiązek dostarczenia dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego samowoli budowlanej. Wypełnienie tego obowiązku jest równoznaczne z wszczęciem procedury legalizacyjnej. W kolejnym etapie tego postępowania, organ administracji bada zgodność samowolnej budowy z przepisami planowania przestrzennego oraz określa opłatę legalizacyjną. Spełnienie tych warunków otwiera dopiero drogę do zamknięcia procedury legalizacji samowoli budowlanej.
Ze względu na rozbieżności dotyczące daty rozpoczęcia i zakończenia samowoli budowlanej, będącej przedmiotem rozpatrywanej sprawy, kluczowe jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości określałoby datę wykonania tej samowoli.
Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji obarczone jest w tym zakresie niedokładnościami i błędami, które prowadzą do wniosku, iż naruszona została wyrażona w art. 7 i art. 77 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organom administracji podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W konsekwencji całość postępowania obarczona jest istotną wadą mającą wpływ na wynik postępowania.
W szczególności wskazać należy, iż istotne wątpliwości budzi przyjęcie przez organy obu instancji, iż nadbudowa i rozbudowa przedmiotowego budynku inwentarskiego zostały zakończone przed dniem 1 stycznia 1995 r., co skutkowało zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
W rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy jest bogaty i złożony, nie zwalnia to jednak organów, a tym bardziej zobowiązuje do szczegółowej analizy tego materiału oraz oceny każdego z dowodów zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz w relacji do pozostałych zgromadzonych dowodów.
W toku postępowania wyjaśniającego zeznania od uczestników postępowania zostały odebrane dwukrotnie tj. [...]r. oraz w [...]r. S. B. zeznając po raz pierwszy stwierdził, iż budowę będącą przedmiotem sprawy rozpoczął w kwietniu 1996 r., zakończył zaś latem 2000r., zeznając dwa lata później zeznał zaś, iż całość prac została przeprowadzona w latach 1993 – 1994 r. E. F. zeznając w [...] roku wskazała na kwiecień 1998 r. jako datę rozpoczęcia inwestycji oraz lato 2000, jako termin jej zakończenia, zeznając zaś w roku [...], jako datę rozpoczęcia wskazała wiosnę 1996 r. oraz potrzymała swoje twierdzenia co do czasu jej zakończenia.
Należy podkreślić, iż organy nadzoru budowlanego obu instancji podejmując zaskarżone decyzje nie wskazały, na jakich dowodach oparły się podejmując te decyzje, które dowody uznały za wiarygodne, a którym z dowodów odmówiły tego przymiotu i z jakiego powodu, co jest równoznaczne z naruszeniem przepisu art. 107 § 3 k.p.a.
Tymczasem nie jest jasne, dlaczego organy obu instancji przyjęły za datę zakończenia samowolnej inwestycji rok 1994 r., dając tym samym wiarę zmienionym twierdzeniom S. B. Uzasadnienie jest tym bardziej wymagane, iż zmiana zeznań S. B. co do daty zakończenia inwestycji była dla niego korzystna, a ponadto przesuwała termin zakończenia inwestycji o sześć lat. Zeznania E. F. są w tym zakresie bardziej spójne, nie zmieniła ona daty zakończenia budowy, zaś zmiana jej rozpoczęcia nie jest tak zasadnicza oraz nie wpływa na zmianę sytuacji prawnej samowoli. Wskazać również należy, iż pierwsze zeznania odebrane od uczestników postępowania w [...]r. opisywały zdarzenia, które zgodnie z zeznaniami miały miejsce zaledwie kilka miesięcy wcześniej, co znacznie zmniejsza prawdopodobieństwo pomyłki. Zgodnie zaś z zeznaniami S. B. z [...]r. opisuje on zdarzenia, które miały miejsce 8 lat wcześniej, co nie może pozostawać bez żadnego wpływu na ocenę ich wiarygodności. Uznanie późniejszych zeznań za wiarygodne, zwłaszcza iż opisywały zdarzenia tak odległe w czasie oraz stojące w sprzeczności do jego wcześniejszych twierdzeń oraz do twierdzeń drugiego uczestnika postępowania wymagało od organu precyzyjnego uzasadnienia.
Przyjęcie przez organy administracji roku 1994 r. jako wiarygodnej daty zakończenia samowolnych robót budowlanych rodzi także niewyjaśnione sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym.
Całość postępowania została wszczęta pismem E. F. z [...]r., co koreluje ze wskazywaną przez nią datą zakończenia robót. Przyjęcie roku 1994 r. jako daty zakończenia robót oznaczałoby, iż skarżąca zawiadamia o samowoli budowlanej w sześć lat po jej zrealizowaniu. Jeżeli samowola stanowiła dla niej jakąś uciążliwość, co wynika z pism skarżącej, to trudno ten fakt pogodzić z ustaleniami organów, co do daty zakończenia samowolnej inwestycji.
W aktach administracyjnych znajduje się również inwentaryzacja przedmiotowego budynku inwentarskiego sporządzona w kwietniu 2001 r. przez J.W. oraz R.C., która stwierdza, iż nadbudowa poddasza użytkowego w budynku inwentarskim została rozpoczęta w 1996 r. i jest nadal kontynuowana (tj. w kwietniu 2001 r.). Również w tym przypadku organy podejmując decyzję nie wskazały, co było podstawą do przyjęcia za prawdziwe twierdzeń przeciwnych. Należałoby, co najmniej uzyskać od autorów wskazanej inwentaryzacji oświadczenie na czym opierali zawarte w niej i przytoczone wyżej twierdzenie, a następnie ocenić wiarygodność podanych w inwentaryzacji ram czasowych samowoli budowlanej w całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego.
Zastrzeżenia budzi również istotna zmiana stanowiska organu drugiej instancji co do wymienionej kwestii, jaka miała miejsce w toku postępowania, zwłaszcza, iż organ w żaden sposób nie umotywował zmiany swojego poprzedniego stanowiska. W decyzji z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, wskazywał na rozbieżność pomiędzy zgromadzonym przez organ pierwszej instancji materiałem dowodowym, a przyjętą w decyzji datą zakończenia robót, a co za tym idzie niekompletnością materiału dowodowego.
Tymczasem w zaskarżonej decyzji z dnia [...]r. organ drugiej instancji przyjmuje ustalenia organu pierwszej instancji za prawidłowe w sytuacji, gdy z akt sprawy wynika, iż pomiędzy tymi dwoma decyzjami nie było prowadzone żadne uzupełniające istotne postępowanie dowodowe, nadto gdy organ I instancji w ogóle w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r. nie wskazał na jakich dowodach się oparł, a jakim odmówił wiarygodności i z jakich przyczyn.
Wątpliwość budzi również przyjęta przez organy ocena przedłożonej przez S. B. opinii technicznej określającej termin budowy poszczególnych części budynku inwentarskiego sporządzona przez mgr inż. J.W. w czerwcu 2002 r. W wydanych w toku postępowania postanowieniu z dnia [...], decyzji z dnia [...]r. oraz decyzji z [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyraźnie powołuje się na wymienioną opinię, jako podstawę, na której oparł ustalenia dotyczące daty zakończenia przedmiotowej nadbudowy i rozbudowy tj. rok 1994 r.
Wprawdzie wymienione postanowienie i decyzje zostały uchylone w toku postępowania, nie istnieją więc formalnie w obrocie prawnym, a powyżej wskazana opinia nie została powołana w zaskarżonej decyzji, jednak uwzględniając fakt, iż organ wydając decyzję nie określił dowodów, które uznał za wiarygodne oraz przyjął datę zakończenia przedmiotowej budowy zgodną z tą określoną w omawianej opinii technicznej, wnioskować należy, iż opinia ta nadal była podstawą rozstrzygnięcia co do daty zakończenia budowy.
Tymczasem opinia ta posiada braki, które pozostawione bez wyjaśnienia, nie pozwalają na uznanie jej za w pełni wiarygodny materiał dowodowy. Autor opinii ogranicza się bowiem do stwierdzenia, iż w odniesieniu do przeprowadzonej rozbudowy: "Z oceny makroskopowej użytej zaprawy do wykonania ścian budynku, z oceny użytych pustaków żużlobetonowych określam budowę tego budynku na rok 1992-1993", zaś w przypadku nadbudowy okres wykonania "na podstawie szczegółowych oględzin makroskopowych, użytych materiałów rodzaju zaprawy określam na lata 1993-1994". Zauważyć należy, że te krótkie stwierdzenia nie są zaopatrzone w żadne uwagi, co do metod zastosowanych do oceny okresu, w jakim użyte materiału zostały wyprodukowane i użyte, oraz określenia zakresu dopuszczalnego błędu, jakim zastosowane metody są obarczone. Precyzyjne, mieszczące się w przedziale jednego roku, wskazanie daty zrealizowania poszczególnych etapów budowy, rodzi bowiem pytania co do technik użytych do przeprowadzonej oceny. Tak wąski przedział czasowy nie pozwała sądzić, iż podstawą do tej oceny jest tylko rok wytworzenia materiałów budowlanych, zwłaszcza, iż jest on krótszy niż przeciętny okres dostępności materiałów budowlanych na rynku. Potwierdza to również sama opinia, wskazując np. iż użyte cegły pochodzą z rozbiórki. Ogólnikowość powyższej opinii nie pozwala na kontrolę jej merytorycznej i logicznej prawidłowości.
Zauważyć także należy, iż w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r. organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji z dnia [...]r. stwierdził, iż: "...wykonana (...) na zlecenie inwestora opinia techniczna dotycząca okresu realizacji dobudowy i nadbudowy jest również nie do przyjęcia". Skoro, więc organ II instancji zmienia swoją wcześniejszą ocenę wiarygodności i przydatności tego dowodu i dowód ten – jak można się domyślać – czyni podstawą swego obecnego rozstrzygnięcia, winien szczególnie starannie uzasadnić przyczyny rewizji dotychczas prezentowanego stanowiska.
Reasumując, stwierdzić należy, iż postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w niniejszej sprawie nie spełnia wymogów przewidzianych przepisami art. 7 i art. 77 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na ustalenie daty zakończenia samowolnej rozbudowy i nadbudowy budynku inwentarskiego, a tym samym wynik sprawy. Uzasadnienie do zaskarżonej decyzji pozbawione jest zaś istotnej części uzasadnienia faktycznego, co narusza przepis art. 107 ust. 3 k.p.a. oraz obarcza całość decyzji istotną wadą. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego należało uchylić.
Z tych przyczyn – skoro nie została prawidłowo przesądzona podstawa prawna prowadzonej procedury legalizacyjnej – zbędne i przedwczesne było ustosunkowywanie się do zarzutów skargi odnoszących się do merytorycznej prawidłowości nałożonych na S. B. obowiązków.
Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę należy w niezbędnym zakresie uzupełnić postępowanie wyjaśniające, zwłaszcza w zakresie oceny dowodów oraz wyeliminowania i uzasadnienia sprzeczności w materiale dowodowym, mając na uwadze powyższe rozważania, i stosownie do poczynionych ustaleń zastosować właściwe przepisy.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.
O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz /-/ St.Małek
MK