II SA/PO 482/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2018-11-21
NSAochrona środowiskaWysokawsa
prawo wodneopłaty za usługi wodnewprowadzanie ściekówpozwolenie wodnoprawneopłata stałaWSA Poznańochrona środowiskazarząd zlewni

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję ustalającą opłatę stałą za usługi wodne, uznając, że organ błędnie zastosował maksymalną godzinową ilość zrzutu ścieków zamiast rocznej.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich ustalającą opłatę stałą za usługi wodne. Spółka argumentowała, że organ błędnie obliczył opłatę, stosując maksymalną godzinową ilość zrzutu ścieków (24 m3/h) zamiast maksymalnej rocznej (13 140 m3/rok) wskazanej w pozwoleniu wodnoprawnym. Sąd przychylił się do stanowiska spółki, uznając, że organ powinien był rozstrzygnąć wątpliwości interpretacyjne na korzyść strony i zastosować roczny limit zrzutu ścieków, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem sprawy była skarga spółki "G." Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P., która ustaliła opłatę stałą za usługi wodne za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2018 r. w wysokości 608,00 zł. Spółka wniosła reklamację, kwestionując sposób obliczenia opłaty. Zgodnie z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, opłata stała za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi jest iloczynem jednostkowej stawki opłaty, czasu w dniach i maksymalnej ilości ścieków wyrażonej w m3/s, określonej w pozwoleniu wodnoprawnym. Organ ustalił opłatę, stosując maksymalną godzinową ilość zrzutu ścieków (24 m3/h), która po przeliczeniu na m3/s wyniosła 0,0066666667 m3/s. Spółka argumentowała, że do obliczenia opłaty należy przyjąć maksymalną roczną ilość ścieków (13 140 m3/rok), ponieważ pozwolenie wodnoprawne nie zezwala na wprowadzanie większej ilości ścieków w skali roku, a stosowanie wskaźnika godzinowego prowadzi do sztucznego zawyżenia opłaty i sugeruje przekroczenie warunków pozwolenia. Organ odrzucił reklamację, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował przepis art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, stosując maksymalną godzinową ilość zrzutu ścieków zamiast rocznej. Sąd podkreślił, że opłata powinna odzwierciedlać rzeczywisty, dopuszczalny legalny zrzut ścieków w skali roku. Ponadto, sąd wskazał na zasadę rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 7a k.p.a.), która została naruszona przez organ. W konsekwencji, sąd uchylił decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Podstawą do ustalenia opłaty stałej powinna być maksymalna roczna ilość ścieków określona w pozwoleniu wodnoprawnym, a nie maksymalna ilość godzinowa, która po przeliczeniu na m3/s nie odzwierciedla dopuszczalnego legalnego zrzutu w skali roku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stosowanie maksymalnego wskaźnika godzinowego, jak uczynił to organ, nie jest prawidłowe, ponieważ taki sposób odprowadzania ścieków nie ma charakteru stałego i prowadzi do ustalenia opłaty nieodzwierciedlającej rzeczywistego, dopuszczalnego rocznego zrzutu. Sąd podkreślił, że maksymalna roczna ilość ścieków jest kluczowa dla oceny skali korzystania ze środowiska.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

u.p.w. art. 271 § ust. 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Sąd uznał, że należy stosować maksymalną roczną ilość ścieków, przeliczoną na m3/s, a nie maksymalną godzinową.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne § 10

Jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 m3/s.

Pomocnicze

u.p.w. art. 267 § pkt. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

u.p.w. art. 270 § ust. 8

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

k.p.a. art. 7a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wątpliwości interpretacyjne co do treści normy prawnej, w przypadku nałożenia na stronę obowiązku lub ograniczenia uprawnienia, powinny być rozstrzygane na korzyść strony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ błędnie zastosował maksymalną godzinową ilość zrzutu ścieków zamiast rocznej do obliczenia opłaty stałej. Zastosowanie wskaźnika godzinowego prowadzi do ustalenia opłaty nieodzwierciedlającej dopuszczalnego rocznego zrzutu ścieków. Organ naruszył zasadę rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 7a k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 5 ustawy Prawo wodne oraz §10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. do ustalenia prawidłowej wysokości opłaty stałej za usługi wodne należy przyjąć maksymalną roczną ilość ścieków zawartą w pozwoleniu wodnoprawnym ideą opłaty stałej za usługi wodne jest określenie maksymalnej presji na środowisko wodne, w formie maksymalnej ilości poboru wody w jednostce czasu, albo maksymalnej ilości wprowadzanych ścieków w jednostce czasu. zastosowanie wskaźnika maksymalnego godzinowego, jak uczynił to organ, nie jest prawidłowe, gdyż tego rodzaju odprowadzanie ścieków nie ma i nie może mieć charakteru stałego maksymalna ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s

Skład orzekający

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

przewodniczący sprawozdawca

Wiesława Batorowicz

sędzia

Jan Szuma

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 271 ust. 5 Prawa wodnego dotycząca sposobu ustalania opłaty stałej za wprowadzanie ścieków, z uwzględnieniem zasady in dubio pro libertate."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłat za usługi wodne na podstawie pozwoleń wodnoprawnych, gdzie występują różne wskaźniki ilościowe (godzinowe, dobowe, roczne).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ochrony środowiska – opłat za korzystanie z zasobów wodnych. Pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa interpretacja przepisów i jak zasady proceduralne mogą wpływać na rozstrzygnięcie.

Jak obliczyć opłatę za ścieki? Sąd administracyjny wyjaśnia kluczową kwestię limitów.

Dane finansowe

WPS: 608 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 482/18 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2018-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący sprawozdawca/
Jan Szuma
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 1337/21 - Wyrok NSA z 2022-10-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1566
art. 267 pkt. 1, art 270 ust. 8, art 271 ust. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 2502
par. 10
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z dnia [...] 2018 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za szczególne korzystanie z wód I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w P., informacją roczną ustalającą wysokość opłaty stałej za usługi wodne z dnia [...] 208 r., nr [...], ustaliło dla "G. " Spółka z o.o. z siedzibą w P. za okres od 1 stycznia2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 608,- złotych w tym [...] zł za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziem. Wyjaśniono przy tym, iż opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 5 ustawy Prawo wodne oraz §10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Opłata została ustalona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego (poboru/zrzutu) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym znak: [...] z dnia [...] 2013r. w ilości 24,00 m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 0,0066666667 m3/s.
"G." Spółka z o.o., pismem z dnia 8 marca 2018 r. wniosła reklamację na ustalenie wysokości opłaty stałej za usługi wodne nr [...] Spółka wskazała, iż zgodnie z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Z przesłanej przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie informacji wynika, iż do obliczenia opłaty przyjęto maksymalną godzinową ilość ścieków, podaną w decyzji pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] 2013 r., znak: [...], wydanej przez Starostę P. - tj. Qh.max.= 24 m3/h, ilość dni w roku (365 dni) oraz jednostkową stawkę opłaty wynoszącą 250 zł na dobę za 1 m3/s, zgodnie §10 ust. 1 Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 22.12.2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Tym samym przyjmując maksymalną godzinową ilość ścieków do opłaty stałej za usługi wodne równą 0,00666666666666667 m3/s, w ciągu roku otrzymamy 210 240 m3/rok. Przyjęta przez pracowników PGW Wody Polskie maksymalna godzinowa ilość ścieków, tj. Qh.max. = 24 m3/h znajdująca się w decyzji pozwolenia wodnoprawnego sugeruje, iż w ciągu roku oczyszczalnia ścieków zlokalizowana w miejscowości D., gm. S., może wprowadzać ścieki oczyszczone do rzeki G. w ilości 210 240 m3. Tymczasem w obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym została wpisana maksymalna roczna ilość ścieków, która wynosi 13 140 m3 Spółka zauważyła, iż w art. 271 ust. 5 ustawy Prawo wodne nie ma zapisu, który wprost nakazuje przyjmować do obliczenia opłaty stałej za usługi wodne maksymalnej godzinowej ilości ścieków określonej w pozwoleniu wodnoprawnym, lecz znajduje się zapis dotyczący maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. W związku z powyższym informacja roczna ustalająca wysokość opłaty stałej za usługi wodne, która została przesłana przez PGW Wody Polskie, jest sprzeczna z zapisami znajdującymi się w decyzji pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] 2013 r., znak: [...], wydanej przez Starostę Pilskiego, ponieważ do ustalenia prawidłowej wysokości opłaty stałej za usługi wodne należy przyjąć maksymalną roczną ilość ścieków zawartą w pozwoleniu wodnoprawnym, która wynosi 13.140 m3/rok. Ponadto należy uwzględnić, iż maksymalna godzinowa ilość ścieków została wpisana do decyzji pozwolenia wodnoprawnego z uwagi na fakt, iż oczyszczalnia ścieków w D. nie jest oczyszczalnią przepływową, lecz oczyszczalnią o porcjowym spuście ścieków oczyszczonych do odbiornika. Wprowadzanie ścieków oczyszczonych do odbiornika w ilości 36 m3/d odbywa się okresowo, po napełnieniu reaktora SBR. Spust ścieków oczyszczonych trwa 1,5 godziny, stąd Qh.max. = 36/1,5 = 24 m3/h. Określenie wielkości zrzutu ścieków przedstawione zostało w operacie wodnoprawnym, sporządzonym w celu wydania decyzji pozwolenia wodnoprawnego.
W ocenie Spółki opłata stała za usługi wodne powinna wynosić: [...] zł = 365 dni x 250,- zł x 0,000416666666666667 m3/s. Przy założeniu, że 0,000416666666666667 m3/s = 1,5 m3/h = 36 m3/d = 13.140 m3/rok.
W następstwie skutecznie wniesionej reklamacji Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w P. decyzją z [...] 2018 r., znak: [...], określiło dla podmiotu "G. " Sp. z o.o. z siedzibą w P. , za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r., opłatę stałą w wysokości 608,00, w tym 608,33 PLN za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż reklamacja Spółki "G." nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż opłatę stałą ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnego poboru/zrzutu w m3/s określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym. Do ustalenia opłaty stałej w odniesieniu do czasu wyrażonego w dniach przyjmuje się liczbę dni w roku, chyba że z pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego wynika inaczej. Ideą opłaty stałej za usługi wodne jest określenie maksymalnej presji na środowisko wodne, w formie maksymalnej ilości poboru wody w jednostce czasu, albo maksymalnej ilości wprowadzanych ścieków w jednostce czasu. Opłata stała jest zatem odzwierciedleniem gotowości środowiska wodnego do udostępniania zasobów wody w ramach usług wodnych przez cały rok. Jeśli w pozwoleniu wodnoprawnym lub pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód lub zrzut ścieków występuje w kilku jednostkach, do ustalenia opłaty przyjmuje się największą wartość po przeliczeniu tych jednostek na m3/s.
Dalej zauważono, iż przepis art. 273 ust. 6 Prawa wodnego stanowi, że w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji. "G." Sp. Z o.o. w P. korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] 2013 r., znak [...], wydanego przez Starostę P. na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w ilości 24 m3/h, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązany jest ponosić opłatę za usługi wodne. Zatem w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r., która wynosi 608,00 PLN, w tym: 608,33 PLN za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, albowiem reklamacja ww. Spółki nie została uwzględniona.
Wyjaśniono, że określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego oraz §10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Zgodnie z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Z §10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi. Opłata stała została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego (poboru/zrzutu) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym znak: [...] z dnia [...] 2013r. w ilości 24,00 m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 0,0066666667 m3/s.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła "G." Spółka z o.o. z siedzibą w P..
W skardze skarżąca Spółka powtórzyła zarzuty oraz argumentację przytoczone w reklamacji z dnia 8 marca 2018 r. i ponownie wskazała, iż przyjęta przez organ Wód Polskich maksymalna godzinowa ilość ścieków, tj. Q h.max, - 24 m3/h znajdująca się w decyzji pozwolenia wodnoprawnego sugeruje, iż w ciągu roku oczyszczalnia ścieków zlokalizowana w miejscowości D., gm. S. może wprowadzać ścieki oczyszczone do rzeki G. w ilości 210 240 m3. Nie jest to zgodne z obowiązującym pozwoleniem wodnoprawnym, w którym została ustalona maksymalna roczna ilość ścieków w wysokości 13 140 m3. Tym samym do ustalenia prawidłowej wysokości opłaty stałej za usługi wodne należy, zdaniem skarżącej, przyjąć maksymalną roczną ilość ścieków zawartą w pozwoleniu wodnoprawnym, która wynosi 13 140 m3/rok, albowiem skarżąca nie jest uprawniona do wprowadzania do środowiska większej niż ww. ilości ścieków. Zasadną jest zmiana wysokości naliczonej opłaty stałej za usługi wodne z kwoty [...]zł na kwotę [...]zł. Zaznaczono przy tym, iż gdyby oczyszczalnia skarżącego była oczyszczalnią przepływową, to przy tej samej dobowej i rocznej ilości wprowadzanych ścieków wysokość opłaty stałej wyliczonej przez organ wynosiłaby [...] zł. Takie zróżnicowanie opłat, dotyczące oczyszczalni wprowadzających do środowiska identyczne ilości ścieków, zdaniem skarżącej nie byłoby w żaden sposób uzasadnione i nie wynika z treści ustawy Prawo wodne. Dodatkowo podniesiono, iż razie wątpliwości co do treści normy prawnej, organ administracji publicznej winien zgodnie z art. 7a Kodeksu postępowania administracyjnego rozstrzygnąć je na korzyść strony, a to także przemawia za słusznością twierdzeń skarżącej, co do wysokości opłaty, którą może i powinna być obciążona.
Odpowiadając na skargę Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 - w skrócie "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w P. z dnia z [...] 2018 r., znak: [...], którą określono dla podmiotu "G. " Sp. z o.o. z siedzibą w P. za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 608,00 PLN, w tym 608,33 PLN za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1566 ze zm. - dalej zwanej w skrócie jako: "u.p.w." lub "Prawo wodne").
Zgodnie z art. 267 pkt 1 Prawa wodnego jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym za usługi w postaci wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (art. 268 ust. 1 pkt 2 u.p.w.). Stosownie do art. 270 ust. 8 u.p.w., opłata za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Ustawa prawo wodne przewiduje również w art. 280 pkt. 2 lit. b opłaty podwyższone, które ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym.
Sposób ustalania opłaty stałej uregulowany jest w art. 271 ust. 5 u.p.w. oraz w przepisie § 10 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502).
Zgodnie z art. 271 ust. 5 u.p.w., wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Zgodnie z § 10 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi.
Jak wynika z pozwolenia wodnoprawnego udzielonego skarżącej spółce przez Starostę P. decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...], określono dopuszczalne wskaźniki ilościowe wprowadzanie ścieków bytowych z oczyszczalni ścieków w m. D. Gm. S. do rzeki G. według trzech wielkości: jako ilości maksymalne godzinowe (Qh.max = 24,0 m3/h), jako ilości dobowe średnie ( Qdob.śr. = 36,0 m3/h), oraz jako ilości maksymalne roczne (Q roczne max = 13 140,0 m3/rok).
W zaskarżonej decyzji wskazano, że opłata stała za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 24 m3/h, wynoszącego po przeliczeniu 0,0066666667 m3/s.
Do ustalenia opłaty organ przyjął więc wskaźnik maksymalnego zrzutu ścieków według przelicznika godzinowego. Tymczasem problem w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, który ze wskaźników określonych w pozwoleniu wodnoprawnym ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, powinien być podstawą ustalania opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. We wzorze matematycznym określonym w art. 271 ust. 5 Prawa wodnego bezsporne są dwie wielkości: wynikająca z ww. rozporządzenia jednostkowa stawka opłaty (250 zł) oraz czas wyrażony w dniach (365 dni). Obowiązujący przepis nie konkretyzuje jednak trzeciej wielkości, tj. "określonej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s". Dokonując wykładani powyższego przepisu w ocenie Sądu należy zauważyć, że zastosowanie wskaźnika maksymalnego godzinowego, jak uczynił to organ, nie jest prawidłowe, gdyż tego rodzaju odprowadzanie ścieków nie ma i nie może mieć charakteru stałego, bowiem ogranicza go wysokość maksymalnego wskaźnika wprowadzania ścieków, przy czym przekroczenie wskaźnika rocznego (godzinowego także) podlega karze określonej w art. 476 ust. 1 u.p.w. Zastosowanie przez organ decyzji wskaźnika godzinowego doprowadziło do wymierzenia opłaty w wysokości nie odzwierciedlającej kosztów rzeczywistego, a także dopuszczalnego i legalnego wprowadzania ścieków do wód.
Innymi słowy, maksymalny roczny zrzut ścieków, którego skarżąca Spółka może dokonać w skali rocznej zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, to 13 140,0 m3. Jak słusznie zauważono w skardze, gdyby obliczyć tą wielkość (maksymalny roczny zrzut ścieków) poprzez przemnożenie maksymalnego dopuszczonego w pozwoleniu wodnoprawnym zrzutu godzinowego (24,0 m3) przez ilość godzin w dobie (24) oraz ilość dni w roku (365), to otrzymamy wynik 210 240 m3 na rok, co oznacza, że skarżący wielokrotnie (16 razy) przekroczyłby warunki określone w pozwoleniu wodnoprawnym. Jednak takie właśnie założenie poczynił organ obliczając opłatę stałą z użyciem godzinowego wskaźnika maksymalnej ilości zarzutu ścieków. Organ założył tym samym, że skarżąca Spółka przekracza warunki pozwolenia wodnoprawnego. Prostą konsekwencją takich ustaleń byłaby konieczność naliczenia opłaty podwyższonej. W opinii Sądu takie wnioski nie znajdują racjonalnego uzasadnienia. Zauważyć należy, że określenie w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnego zarzutu godzinowego nie oznacza, że użytkownik dokonuje go systematycznie w każdej godzinie i dobie roku. Nie ulega wątpliwości, że niezależnie od limitu godzinowego skarżący nie może w ciągu roku zrzucić więcej ścieków niż 13 140,0 m3, co podzielone na 365 dni, 24 godziny, 60 minut i 60 sekund daje 0,000416666666666667. Ta właśnie wielkość jest "maksymalną ilością ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażona w m3/s", o której mowa w art. 271 ust. 5 Prawa wodnego. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę tym samym podzielił w tym zakresie stanowisko wyrażone jak dotąd w wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych, wydanych w przedmiocie skarg złożonych przez podmioty którym ustalona została wysokość opłaty stałej za szczególne korzystanie z wód oraz wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (przykładowo można w tym miejscu wymienić wyroki WSA w Poznaniu z 23.08.2018 r. sygn. akt II SA/Po 483/18, WSA w Poznaniu z 08.06.2018 r. sygn. IV SA/Po 559/18, WSA w Krakowie z 3.10.2018 r. sygn. II SA/Kr 786/18, WSA w Szczecinie z 01.08.2018 r. sygn. II SA/Sz 573/18, WSA w Rzeszowie z 4.10.2018 r. sygn. II SA/R 684/18 – wszystkie dostępne na stronie internetowej NSA w: CBOSA).
Dalej zauważyć należy, że opłaty za usługi wodne należy zaliczyć do danin publicznych. Za daniny publiczne, zgodnie z nauką prawa i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, uważa się świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych Na taki właśnie charakter opłat wskazuje też art. 300 ust. 1 Prawa wodnego , zgodnie z którym do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom.
Dział III ordynacji podatkowej zatytułowany jest "Zobowiązania podatkowe". Natomiast zgodnie z art. 301 tej ustawy, opłaty za usługi wodne oraz opłaty podwyższone podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Charakter opłat za usługi wodne jako danin publicznych wymaga od organu uwzględnienia tego przy wykładni przepisów określających obowiązek ich uiszczania. Interpretacja przepisów prawa może powodować trudności, natomiast nie usprawiedliwia to rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść strony, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 7a § 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W myśl § 2 przepisu § 1 nie stosuje się:
1) jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny, w tym istotne interesy państwa,
a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego;
2) w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych.
Zasada ta (in dubio pro libertate) ma na celu ograniczenie ryzyka obciążenia strony skutkami niejasności przepisów.
Odnosząc się do argumentu podniesionego w zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę, że ideą opłaty stałej (o której mowa w art. 271 ust. 1 Prawa wodnego) jest określenie maksymalnej presji na środowisko wodne w formie maksymalnej ilości poboru wody w jednostce czasu, albo maksymalnej ilości wprowadzanych ścieków w jednostce czasu, Sąd przyznaje, że w tym zakresie stanowisko Dyrektora Zarządu nie jest pozbawione pewnych racji. Wskazać należy, że opłaty związane z korzystaniem z zasobów środowiska rzeczywiście powinny odpowiadać maksymalnej skali tego korzystania. Trzeba jednak zaznaczyć, że w odniesieniu do wprowadzania ścieków nie można jednoznacznie przesądzić, iż ilość ścieków wprowadzana w skali godziny "oddaje maksymalną presję na środowisko wodne", gdy to samo pozwolenie określa roczną ilość ścieków, która może być wprowadzona. Zastosowanie wskaźnika dziennego doprowadziło do uzyskania wysokości opłaty, która nie odzwierciedla rzeczywistego, dopuszczalnego legalnego zrzutu ścieków w skali roku.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organ wbrew dyspozycji art. 7a § 1 k.p.a., nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych przepisu art. 271 ust. 5 Prawa wodnego na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty. W konsekwencji w niniejszej sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji również z naruszeniem przepisu art. 7a § 1 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło także do naruszenia przepisu art. 271 ust. 5 Prawa wodnego poprzez ustalenie rocznej opłaty stałej w wysokości nieadekwatnej do dopuszczalnej rocznej wielkości za odprowadzanie ścieków do wód lub ziemi.
Mając powyższe na uwadze zaskarżona decyzja została uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 100 zł składa się kwota uiszczonego przez skarżącą wpisu
Ponownie rozpoznając reklamację wniesioną przez Spółkę od informacji rocznej, organ stosownie do art. 153 P.p.s.a., powinien kierować się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI