II SA/Po 480/06

II SA/Po 480/06 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Andrzej Zieliński /przewodniczący/
Edyta Podrazik
Jolanta Szaniecka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka /spr./ Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 09 listopada 2006r. przy udziale sprawy ze skargi L. i Z. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 755zł (siedemset pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Podrazik /-/ A.Zieliński /-/ J.Szaniecka
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał Z. C. rozbiórkę balkonu o długości 6m i szerokości zmiennej od 1m do 2,5m.
W uzasadnieniu decyzji podano, że w budynku położonym w P. przy ul. [...] wybudowano płytę balkonową. Budowa ta polegała na przebiciu muru zewnętrznego budynku od strony ogrodu, wykonaniu konstrukcji nośnej z belek stalowych wbudowanych w strop i wyprowadzonych na zewnątrz oraz wykonaniu płyty balkonowej łączącej dwa istniejące wcześniej balkony. W ocenie organu administracji na wykonanie powyższych robót, które są rozbudową w rozumieniu art. 3 pkt 6 prawa budowlanego wymagane jest pozwolenie na budowę. Skoro inwestor takiego pozwolenia nie posiadał to istnieje podstawa do nakazania rozbiórki.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z. C., który podkreślał, że wszystkie stalowe belki wspornikowe płyty balkonowej zostały trwale wbudowane w sąsiednie płyty balkonowe oraz strop międzypiętrowy i że uzyskał pozytywną opinię Miejskiego Konserwatora Zabytków na zrekonstruowanie balkonu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. [...] uchylił powyższą decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji w zakresie skutkującym rozbiórką przedmiotowego balkonu.
W ocenie organu II instancji balkon został odtworzony zgodnie z dodatkowym projektem z października 1931 r. W związku z tym balkon został wybudowany w sposób niepowodujący przekroczenia naprężeń dopuszczalnych i niezagrażających bezpieczeństwu konstrukcji. Organ I instancji nie wziął pod uwagę trwałego powiązania konstrukcji wspornikowej balkonu z przylegającym do niej istniejącym stropem nad parterem. W tej sytuacji rozbiórka balkonu spowoduje zasadniczą zmianę schematu statycznego belek konstrukcyjnych stropu, co skutkowałoby zwiększeniem naprężeń wewnątrz, a tym samym pogorszeniem warunków użytkowych z powodu zwiększenia ugięć.
Skargę od powyższej decyzji organu II instancji wniósł J. M. domagając się jej uchylenia. Zarzucił, że organ odwoławczy nie poddał, na jakiej podstawie ustalił, że nastąpiło jedynie odtworzenie balkonu. Z zebranego materiału dowodowego wynika bowiem, że od strony ogrodu istniały dwa niezależne od siebie balkony, a wybudowany przez inwestora balkon nie istniał oraz że na podstawie przedłożonego projektu z 1931 r. niemożliwe było uzyskanie pozwolenia na budowę. Skarżący wskazał, że budynek stanowi współwłasność, a pozostali współwłaściciele nie wyrazili zgody na wybudowanie balkonu.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 listopada 2003 r. w sprawie II SA/Po 213/02 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. oraz zasądził od tego organu na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowoadministracyjnego.
Sąd motywował, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki umorzenia postępowania i należało ją rozpoznać merytorycznie. Organ I instancji prawidłowo zakwalifikował sprawę jako samowolę budowlaną wymagającą rozstrzygnięcia w trybie art. 48 prawa budowlanego. Sąd uznał, że inwestor bez wystarczającej ku temu podstawy traktował projekt budynku z 1931 r. jako dokument bezwzględnie eliminujący możliwość zastosowania sankcji za samowolę budowlaną. Skoro balkon został wybudowany bez pozwolenia na budowę, stanowiąc względnie samodzielną część budynku, samowolnie dodaną, to sankcja rozbiórki ograniczona do tej części ma wystarczające oparcie w treści art. 48 prawa budowlanego. W niniejszej sprawie chodzi o budowę i rozbiórkę części obiektu budowlanego, której wybudowanie nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wystąpiły zatem elementy stanu faktycznego hipotezy normy wynikającej z treści art. 48 prawa budowlanego. Twierdzenia inwestora, że prace podlegały na odtworzeniu balkonu nie znalazły oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, wynika z niego wręcz, że taki balkon nigdy nie został wybudowany.
Sąd ocenił, że budowa przedmiotowego balkonu jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 prawa budowlanego, na którą wymagane jest pozwolenie na budowę. Nie jest natomiast wystarczające istnienie projektu budowlanego, choćby projekt ten został sporządzony przez organ posiadający uprawnienia do wykonania takich prac.
Sąd nie podzielił argumentacji inwestora, iż w przedmiotowej sprawie należało zastosować art. 50 ust. 1 prawa budowlanego i w konsekwencji art. 51 prawa budowlanego, gdyż znajdują one zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 prawa budowlanego oraz dotyczą sytuacji prowadzenia robót budowlanych, które wobec ich wadliwości podlegały wstrzymaniu. Tymczasem w niniejszej sprawie przedmiotowa cześć budynku była już wybudowana.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że dnia 11 lipca 2003 r. weszła w życie nowelizacja prawa budowlanego, która w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) przewidywała, że do postępowań dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę wszczętych przed dniem 11 lipca 2003 r. stosuje się przepisy znowelizowane. Rozstrzygnięcie sprawy w myśl nowych przepisów przez organ odwoławczy mogłoby naruszyć uprawnienia stron wynikające z instancyjności postępowania określonej w art. 15 kpa.
W tym stanie rzeczy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) wstrzymał inwestorowi - Z. C. prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w P. przy ul. [...] o balkon usytuowany od strony ogrodu oraz nakazał wymienionemu wyżej inwestorowi dostarczenie w terminie 90 dni dokumentów w postaci czterech egzemplarzy projektu budowlanego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenie Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Ponadto organ orzekający nałożył na inwestora obowiązek natychmiastowego zabezpieczenia rozbudowanej części budynku tj. balkonu poprzez podparcie stemplami belek stalowych płyty balkonowej.
Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) nakazał inwestorowi Z. C. rozbiórkę balkonu znajdującego się na 2 kondygnacji (1 piętro) od strony ogrodu w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w P. przy ul. [...] (przedstawionego na załączniku nr 1 decyzji), wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W motywach powyższej decyzji w pierwszej kolejności organ orzekający przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie i treść wydanych orzeczeń. Przypomniał, że nieruchomość przy ul. [...] w P. stanowi współwłasność L. i Z. C. , J. M. i M.A. i że inwestor rozpoczął przedmiotowe roboty budowlane we wrześniu 2001 r. Wyjaśnił, że pierwotna bryła budynku, w obrębie elewacji ogrodowej posiadała dwa oddzielne balkony na piętrze i nie zmieniła się do 2001 r. Fakt istnienia projektu przebudowy budynku dotyczący połączenia kolejnym balkonem dwóch istniejących już balkonów, zatwierdzony 10 marca 1932 r. nie uprawniał Z. C. do wybudowania takiego balkonu.
W dalszych motywach organ orzekający podał, że część dotychczas wykonanych robót w zakresie przedmiotowej rozbudowy została wykonana niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej. Z ekspertyzy technicznej dotyczącej konstrukcji stropu pomiędzy pierwszą i drugą kondygnacją omawianego budynku i balkonu opracowanej przez uprawnionego rzeczoznawcę T. P. wynika, że konstrukcja płyty balkonowej została wykonana niezgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Dodatkowo podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...].VIII.2002 r. stwierdzono wykonanie balustrady betonowej przedmiotowego balkonu o wysokości 0,8 m, co jest niezgodne z § 298 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.IV.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm.), który przewiduje wysokość balustrady minimum 0,9 m. Ponadto stwierdzono zalewanie wodami opadowymi przedmiotowego budynku, powodującymi powstawanie zawilgocenia tych ścian, w miejscu połączenia płyty balkonowej ze ścianą nośną budynku.
Organ pierwszej instancji podał także, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia wymienionych w tym postanowieniu dokumentów i pomimo upływu w dniu [...].X.2005 r. zakreślonego terminu inwestor obowiązków tych nie wykonał.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła L. C. . Domagając się jej uchylenia wywiodła, że obowiązek wynikający z zaskarżonej decyzji został błędnie zaadresowany do Z. C. , który nie jest właścicielem lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. . Powołując się na dołączony do odwołania wypis z księgi wieczystej podkreśliła, że jest jedyną właścicielką odrębnie wydzielonego lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku. Wskazała też, że od [...] lipca 1998 r. w jej małżeństwie istnieje rozdzielność majątkowa udokumentowana aktem notarialnym umowy majątkowej małżeńskiej z dnia [...].VI.1998 r.. W dalszych wywodach L. C. podała, że w postępowaniu nie brała udziału współwłaścicielka nieruchomości H. B. . Ponadto podniosła, że w dniu [...] kwietnia 2001 r. dokonała zgłoszenia robót remontowych - modernizacji i remontu balkonu i właściwy organ nie zgłosił sprzeciwu. Dodała, że rozbiórka balkonu jest niemożliwa ze względów konstrukcyjnych, ponieważ belki nośne balkonu są przedłużeniem podciągów konstrukcyjnych stropu pomieszczeń przylegających do niego, a nadto spowoduje zniszczenie przydomowego ogrodu zimowego należącego do współwłaściciela J. M. . Wreszcie wnosząca odwołanie wskazała na konflikty istniejące pomiędzy współwłaścicielami budynku.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że inwestor nie wykonał nałożonych na niego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. obowiązków, co uzasadniało orzeczenie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu wyjaśnił, że zobowiązanym do wykonania na swój koszt obowiązków określonych na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, zgodnie z art. 52 jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu.
W przedmiotowej sprawie obowiązki zostały nałożone na inwestora, a rozstrzygnięcia tego nie zakwestionował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21.XI.2003 r. sygn. akt II SA/Po 213/02. Błędnie zatem wnosząca odwołanie wywodzi, że obowiązek został zaadresowany do niewłaściwego podmiotu. Chybiony jest też zarzut dotyczący H. B., bowiem ta właścicielka lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. była w postępowaniu reprezentowana przez pełnomocnika M.A. .
Organ odwoławczy dalej wskazał, że w powołanym wyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w sposób obszerny uzasadnił poprawność dokonanego rozstrzygnięcia przez organ I instancji tj. zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Nie może zatem zostać uwzględniony argument dokonania zgłoszenia w dniu [...].IV.2001 r. zamiaru wykonania robót budowlanych albowiem wniosek (będący w istocie wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu) zawarty był w aktach, którymi dysponował Sąd w sprawie II SA/Po 213/02.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. C. i Z. C. .
Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili jej:
– naruszenie art. 10 kpa poprzez niezapewnienie L. C. udziału w postępowaniu administracyjnym,
– art. 28 kpa i art. 17 Prawa budowlanego przez błędne ustalenie, że inwestorem jest Z. C. i pominięcie L. C. w tym charakterze.
– art. 61 § 4 kpa poprzez niezawiadomienie L. C. o wszczęciu postępowania,
– art. 77, 80 i 107 § 3 kpa,
– art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że cały balkon został pobudowany bez wymaganego zezwolenia,
– art. 40 kpa poprzez niedoręczanie pism w postępowaniu administracyjnym pełnomocnikowi skarżących.
W motywach skargi skarżący podnieśli, że w sprawie nie ustalono prawidłowo stron postępowania, zwłaszcza nie wiadomo na jakiej podstawie organ przyjął, że inwestorem jest Z. C. . Tymczasem okoliczność ta została zakwestionowana w odwołaniu z [...].III.2006 r., w którym wykazano, że Z. C. nie jest właścicielem lokalu nr [...] przy ul. [...] w P., a nadto w 1988 r. ustanowiono rozdzielność majątkową małżonków. Wreszcie L. C. zgłosiła w 2001 r. remont lokalu i balkonu. Ponadto przedmiotowy balkon stanowi stropodach oranżerii wybudowanej przez J. M. - właściciela lokalu nr [...], dlatego decyzja rozbiórkowa błędnie ustaliła zakres rozbiórki, szerzej niż wykonano faktycznie prace remontowe. Skarżący również stwierdzili, że w dniu [...] grudnia 2003 r. skierowali do organu odwoławczego pismo, którego treść wskazywała, że wszelkie pisma - zgodnie z art. 40 § 2 kpa winny być doręczane ich pełnomocnikowi.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zaskarżona decyzja wydana została w sprawie, w której orzekał już Naczelny Sad Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu i wyrokiem z dnia 21.XI.2003 r. sygn. akt II SA/Po 213/02 uchylił opisaną na wstępie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r.
W tej sytuacji organy administracji obu instancji zobowiązane były podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w powołanym wyroku.
Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30.VIII.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
W myśl utrwalonego w orzecznictwie sądowym poglądu zastosowanie się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku Sądu może być wyłączone jedynie w przypadku istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego sprawy, albo w razie wzruszenia takiego wyroku (por. np. wyrok SN z 25.II.1998 r. III RN 130/97 OSNAPiKS 1999 nr 1 poz. 2, wyrok NSA w Rzeszowie z 1.X.2001 r. SA/Rz 434/00 Palestra Nr 9-10 s. 199, wyrok NSA w Warszawie z 6.IX.2001 r. III SA 3377/00 Lex nr 54000).
Jakkolwiek w rozpoznawanej sprawie, po wydaniu decyzji ostatecznej z dnia [...]r., która była przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego w sprawie II SA/Po 213/02 uległy zmianie przepisy Prawa budowlanego, w tym jego art. 48, jednak zmiany te, wprowadzając możliwość legalizacji samowoli budowlanej, identycznie jak w poprzednim stanie prawnym ukształtowały w art. 48 ust. 1 przesłanki orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wzniesionego bez pozwolenia na budowę. W tej sytuacji jednoznaczna ocena prawna wyrażona w wyroku z dnia 21.XI.2003 r. sygn. akt II SA/Po 213/02 w kwestii zaistnienia w sprawie przesłanek do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego wiązała organy orzekające oraz wiąże Sąd w niniejszej sprawie. Wskazać też należy, że w dacie wydania decyzji ostatecznej z [...]r., a w konsekwencji w dacie wydania wyroku z dnia 21.XI.2003 r. przedmiotowy balkon był już w przeważającej części wybudowany, a w każdym razie ustalone były warunki techniczne jego realizacji. W tak ukształtowanym stanie faktycznym Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku kategorycznie wypowiedział się, co do braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Wobec powyższego skarżący nie mogą z oczekiwanym przez siebie skutkiem wskazywać na trudności związane z realizacją nakazu rozbiórki przedmiotowego balkonu, tym bardziej, że argumenty te również podnoszone były w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 21.XI.2003 r.
Podobnie nie może mieć w sprawie istotnego znaczenia powoływanie się przez skarżących na dokonanie w 2001 r. zgłoszenia zamiaru przeprowadzenia remontu lokalu i balkonu, bowiem pismo skarżących z dnia [...] kwietnia 2001 r. (k. 3 akt adm. w teczce oznaczonej numerem [...] ) znajdowało się w aktach administracyjnych będących przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie zakończonej wyżej wymienionym wyrokiem. Tylko na marginesie należy wskazać, że pismo z [...].IV.2001 r. zatyt. "Zgłoszenie robót remontowych" nie zawiera potwierdzenia wniesienia go do adresata tj. Urzędu Miasta .
Powyższe uwagi oznaczają, że w omówionych wyżej kwestiach w sprawie nie nastąpiła również zmiana stanu faktycznego, która wyłączałaby obowiązek zastosowania się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.XI.2003 r.
Wbrew zarzutom skargi L. C. nie była pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Jakkolwiek zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego (k. 34 akt adm [...]) istotnie zostało skierowane tylko do Z. C. , to już w dalszym postępowaniu wszystkie orzeczenia, a także zawiadomienia dokonywane w trybie art. 10 kpa doręczane były obojgu małżonkom C., co wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Nietrafnie również skarga zarzuca naruszenie w sprawie art. 40 § 2 kpa poprzez pominięcie w sprawie pełnomocnika skarżących. Z akt administracyjnych wynika, że w postępowaniu administracyjnym skarżący występowali osobiście. W aktach tych brak jest pełnomocnictwa do ich reprezentowania przez określonego pełnomocnika przed organami administracji w niniejszej sprawie (art. 33 § 2 kpa). Wskazane w skardze pismo adwokata A. P. z [...].XII.2003 r. )dołączone do akt adm.) odwołuje się do pełnomocnictwa złożonego do sprawy sądowoadministracyjnej II SA/Po 213/02. Z pełnomocnictwa tego wynikało natomiast upoważnienie do reprezentowania skarżących jedynie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (k. 19 akt II SA/Po 213/02).
Nieuprawnione jest zatem twierdzenie, że w postępowaniu administracyjnym ustanowiony został pełnomocnik w osobie powołanego wyżej adwokata.
Adresatem orzeczeń wydanych w niniejszej sprawie był Z. C. uznany przez organy nadzoru budowlanego za inwestora przedmiotowej budowy. Z dołączonej do akt administracyjnych notarialnej umowy zamiany z 28.III.2001 r. wynikało, że Z. C. był również współwłaścicielem zabudowanej nieruchomości przy ul. [...] w P.. Na mocy bowiem powołanej umowy małż. L. i Z. C. otrzymali na odrębną własność lokal mieszkalny nr [...] położony przy wskazanej wyżej ulicy wraz z udziałem w nieruchomości i częściach wspólnych budynku wynoszącym 2/5 części (k. 18-20 akt adm. [...]).
W toku kilkuletniego postępowania administracyjnego, a także w sprawie sądowoadministracyjnej II SA/Po 213/02 Z. C. nie kwestionował ustaleń organów nadzoru budowlanego o tym, że był podmiotem realizującym przedmiotową inwestycję tj. jej inwestorem. Te ustalenia potwierdzała treść pism i oświadczeń Z. C. składanych w toku postępowania administracyjnego (por. k. 64, 65, 66, 101 w/w akt adm.). Nadto Z. C. zlecił wykonanie ekspertyzy powykonawczej opracowanej w listopadzie 2002 r. (k. 161 w/w akt adm.), a wreszcie nie podważał zasadności obciążenia go obowiązkiem dokonania czynności określonych w postanowieniu organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2005 r..
Dlatego zarzutu skargi kwestionujące przedstawione wyżej ustalenia organów obu instancji należało uznać za nieuzasadnione.
Artykuł 52 Prawa budowlanego określa podmioty, które mogą być adresatem między innymi decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Do podmiotów tych należą inwestor, właściciel lub zarządca obiektu. Wybór adresata takiej decyzji nie może być jednak dowolny, a winien wynikać z okoliczności konkretnej sprawy.
Jakkolwiek należy przyjąć, że w pierwszej kolejności decyzja nakazująca rozbiórkę winna zostać skierowana do inwestora jako sprawcy samowoli budowlanej, to zasadność takiego wyboru zależy od posiadania przez inwestora tytułu prawnego do obiektu.
Sąd podziela pogląd wyrażony w Komentarzu do Prawa Budowlanego autorstwa Zdzisława Kostki Wyd. Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o. Gdańsk 2005, str. 145), że nie można obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego nałożyć na inwestora, który utracił tytuł prawny do obiektu. Nie będzie on miał bowiem możliwości wykonania tego obowiązku.
W rozpoznawanej sprawie L. C. w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2006 r. podniosła (po raz pierwszy), że jest jedynym właścicielem lokalu nr [...] przy ul. [...]w P.. Na dowód swoich twierdzeń przedłożyła fragment wypisu z księgi wieczystej [...].
Z wyjaśnień skarżącej L. C. złożonych na rozprawie sądowej, a potwierdzonych pełnym wypisem z powołanej wyżej księgi wieczystej wynika, że umową darowizny z dnia [...].X.2004 r. Z. C. darował żonie swój udział w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. wraz z udziałem w nieruchomości i częściach wspólnych budynku.
W tej sytuacji organ odwoławczy nie był uprawniony do przyjęcia, że adresatem decyzji winien być inwestor tj. Z. C. , skoro nie miał on tytułu prawnego do przedmiotowej części obiektu budowlanego.
Z tych zatem przyczyn uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 52 Prawa budowlanego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, należało skargę uwzględnić. Dodać jednak należy, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo przeprowadziły w sprawie postępowanie w celu ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej, a wydając postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych zasadnie zaadresowały je do inwestora.
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30.VIII.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni powyższe uwagi. Ponadto organ ten winien odnieść się do zarzutu skargi kwestionującego zakres orzeczonej rozbiórki poprzez wyjaśnienie, czy istotnie elementem balkonu jest stropodach oranżerii i jeśli tak, przez kogo został wzniesiony oraz czy i jeśli tak, jaki to może mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
/-/ E.Podrazik /-/ A.Zieliński /-/ J.Szaniecka
MK