II SA/Po 479/25

II SA/Po 479/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-11-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Robert Talaga /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1145
art. 78 ust. 2, art. 79 ust. 7
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Sędzia WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 6 grudnia 2024 r., znak: [...], Prezydent Miasta [...] wypowiedział E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej jako: "Spółka") dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych Skarbu Państwa położonych w P., obręb 35, arkusz 19, oznaczonych ewidencyjnie jako działki nr: [...], [...], [...], dla których Sąd rejonowy – P. prowadzi księgę wieczystą nr [...]
Pismem z dnia 3 lutego 2025 r. Spółka reprezentowana przez pełnomocnika zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: "Kolegium" lub "SKO") o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ww. nieruchomości jest nieuzasadniona. Spółka wskazała, że otrzymała informację o aktualizacji opłaty rocznej w dniu 27 stycznia 2025 r. Przesyłka zawierająca wypowiedzenie została odebrana w dniu 10 grudnia 2024 r. przez pracownika S. Sp. z o.o. z siedzibą w P., która wynajmuje od Spółki powierzchnie w budynku przy ul. [...]. Nikt ze wskazanego przedsiębiorstwa nie posiada upoważnienia do obioru korespondencji w imieniu E. Sp. z o.o. Przesyłka zawierająca wypowiedzenie doręczona została pracownikowi recepcji budynku przy ul. [...], podczas gdy siedziba Spółki znajduje się w budynku przy ul. [...]. Powyższe okoliczności spowodowały, że Prezes E. Sp. z o.o. otrzymał przesyłkę z wypowiedzeniem opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego dopiero w dniu 27 stycznia 2025 r., a więc po terminie na złożenie wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości. Na dowód wyżej wskazanych okoliczności Spółka przedłożyła do pisma umowę najmu nieruchomości przy ul. [...], oświadczenie pracownika S. Sp. z o.o., oświadczenie P. Ś. – Prezesa Zarządu Spółki.
Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2025 r., nr [...] Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku.
Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2025 r., nr [...] Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia wniosku.
W uzasadnieniu Kolegium argumentowało, że termin wskazany w art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu. Jego niezachowanie powoduje wygaśnięcie uprawnień Spółki do kwestionowania zasadności wypowiedzenia dotychczasowej opłaty. Wobec powyższego Kolegium, stosowanie do art. 79 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zobowiązane było stwierdzić uchybienie terminu.
Pismem z dnia 28 maja 2025 r. E. Sp. z.o.o. z siedzibą w P., reprezentowana przez ad J. (dalej jako: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wyżej opisane postanowienie Kolegium, któremu zarzuciła naruszenie:
1) art. 58 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne przyjęcie, że termin do złożenia wniosku o ustalenie, iż aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, ma charakter zawity i nie podlega przywróceniu, podczas gdy w rzeczywistości przepis art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi jedynie o terminie procesowym, do którego możliwe jest zastosowanie przepisów o przywróceniu terminu;
2) art. 46 § 1 w zw. z art. 40 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że skuteczne było doręczenie wypowiedzenia wysokości opłaty rocznej osobie nieuprawnionej, co pozbawiło skarżącą możliwości ochrony swoich praw;
3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprzeprowadzenie rzetelnego postępowania dowodowego, co doprowadziło do błędnego przyjęcia skuteczności doręczenia i pominięcia materiału dowodowego potwierdzającego doręczenie wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego do innego podmiotu niż użytkownik wieczysty.
Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Uzupełniająco dodało jeszcze, że skoro Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o którym mowa w art. 78 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to tym samym przyznała, że w sprawie doszło do przekroczenia terminu przewidzianego w ustawie. Z kolei twierdzenie, że oświadczenie o wypowiedzeniu dotychczasowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste zostało doręczone do pracownika innej spółki jest irrelewantne, ponieważ doręczenie nastąpiło w siedzibie Spółki, której dokładny adres odpowiada adresowi podanemu w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie zaś z art. 45 Kodeksu postępowania administracyjnego doręczanie korespondencji spółce odbywa się poprzez doręczenie pisma w lokalu ich siedziby przez osobę uprawnioną. Sposób zorganizowania odbioru przesyłek adresowanych należy do Spółki. Skoro pracownik innej spółki był obecny w siedzibie skarżącej i odebrał korespondencję, to uznać należało, że została ona skutecznie doręczona. Końcowo Kolegium podkreśliło, że niezależnie od powyższego podtrzymuje swoje stanowisko, co do uznania że termin wskazany w art. 78 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter materialny i jako taki nie podlega przywróceniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2). Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w oparciu o wymienione powyżej kryteria, jest w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 kwietnia 2025 r., nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie było przedwczesne, z uwagi na fakt, iż Kolegium nie rozpoznało należycie złożonego przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu twierdząc, że termin wskazany w art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm.; dalej jako: "u.g.n."), stanowi termin materialny, zawity, który nie podlega przywróceniu na zasadach ogólnych wskazanych w K.p.a.
Sąd w niniejszym składzie nie podziela takiego poglądu przyjmuje jako własne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym w postępowaniu toczącym się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w przedmiocie ustalenia, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo uzasadniona w niższej wysokości, stosuje się w szerokim zakresie – odpowiednio – przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepisy o terminach, zgodnie z art. 79 ust. 7 u.g.n. Nie ulega zatem wątpliwości, że Kolegium powinno rozpatrzyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 78 ust. 2 u.g.n., opierając się na treści przepisów działu I rozdziału 10. K.p.a. dotyczącego terminów (por. uchwała NSA z 17 grudnia 2018 r., sygn. akt I OPS 2/18, ONSAiWSA 2019, nr 2, poz. 15).
W ocenie Sądu przed wydaniem postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ustalenie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego należało prawomocnie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. W tym względzie konieczne było rozstrzygnięcie kwestii skutecznego doręczenia skarżącej spółce pisma w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Kolegium wydając zaskarżone postanowienie naruszyło art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. przez co podlegało ono uchyleniu (pkt I sentencji wyroku). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku), zasądzając od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 580 zł, na którą składa się wpis od skargi (100 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego adwokata (480 zł).