II SA/Po 478/25

II SA/Po 478/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-11-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Robert Talaga /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1145
art. 78 ust. 2, art. 79 ust. 7
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 58 § 1-2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Sędzia WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 6 grudnia 2024 r., znak: [...], Prezydent Miasta [...] wypowiedział E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej jako: "Spółka") dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych Skarbu Państwa położonych w P., obręb 35, arkusz 19, oznaczonych ewidencyjnie jako działki nr: [...], [...], [...], dla których Sąd Rejonowy – P. prowadzi księgę wieczystą nr [...]
Pismem z dnia 3 lutego 2025 r. Spółka reprezentowana przez pełnomocnika zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: "Kolegium" lub "SKO") o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ww. nieruchomości jest nieuzasadniona. Spółka wskazała, że otrzymała informację o aktualizacji opłaty rocznej w dniu 27 stycznia 2025 r. Przesyłka zawierająca wypowiedzenie została odebrana w dniu 10 grudnia 2024 r. przez pracownika S. Sp. z o.o. z siedzibą w P., która wynajmuje od Spółki powierzchnie w budynku przy ul. [...]. Nikt ze wskazanego przedsiębiorstwa nie posiada upoważnienia do obioru korespondencji w imieniu E. Sp. z o.o. Podkreślenia wymaga również, że przesyłka zawierająca wypowiedzenie doręczona została pracownikowi recepcji budynku przy ul. [...], podczas gdy siedziba Spółki znajduje się w budynku przy ul. [...]. Powyższe okoliczności spowodowały, że Prezes E. Sp. z o.o. otrzymał przesyłkę z wypowiedzeniem opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego dopiero w dniu 27 stycznia 2025 r., a więc po terminie na złożenie wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości. Na dowód wyżej wskazanych okoliczności Spółka przedłożyła do pisma umowę najmu nieruchomości przy ul. [...], oświadczenie pracownika S. Sp. z o.o., oświadczenie P. Ś. – Prezesa Zarządu Spółki.
Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2025 r., nr [...] Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Zdaniem organu niedotrzymanie terminu o którym mowa w art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami powoduje wygaśnięcie jej uprawnień do kwestionowania zasadności wypowiedzenia dotychczasowej opłaty, gdyż termin ten jest terminem zawitym i nie podlega przywróceniu. SKO dodało również, że nawet przy przyjęciu, że termin wskazany w ww. przepisie jest terminem procesowym i podlega przywróceniu, wskazane przez Spółkę okoliczności "nie pozwalają na uznanie, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez stronę".
Pismem z dnia 28 maja 2025 r. E. Sp. z.o.o. z siedzibą w P., reprezentowana przez ad J. (dalej jako: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wyżej opisane postanowienie Kolegium, któremu zarzuciła naruszenie:
1) art. 58 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne przyjęcie, że termin do złożenia wniosku o ustalenie, iż aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, ma charakter zawity i nie podlega przywróceniu, podczas gdy w rzeczywistości przepis art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi jedynie o terminie procesowym, do którego możliwe jest zastosowanie przepisów o przywróceniu terminu;
2) art. 46 § 1 w zw. z art. 40 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że skuteczne było doręczenie wypowiedzenia wysokości opłaty rocznej osobie nieuprawnionej, co w istocie pozbawiło skarżącą możliwości ochrony swoich praw;
3) art. 8 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady zaufania do organów administracji publicznej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa i jego organów, polegające na odmowie przywrócenia terminu, mimo zaistnienia usprawiedliwionych okoliczności faktycznych.
Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Uzupełniająco dodało jeszcze, że skoro Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o którym mowa w art. 78 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to tym samym przyznała, że w sprawie doszło do przekroczenia terminu przewidzianego w ustawie. Z kolei twierdzenie, że oświadczenie o wypowiedzeniu dotychczasowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste zostało doręczone do pracownika innej spółki jest irrelewantne, ponieważ doręczenie nastąpiło w siedzibie Spółki, której dokładny adres odpowiada adresowi podanemu w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie zaś z art. 45 Kodeksu postępowania administracyjnego doręczanie korespondencji spółce odbywa się poprzez doręczenie pisma w lokalu ich siedziby przez osobę uprawnioną. Sposób zorganizowania odbioru przesyłek adresowanych należy do Spółki. Skoro pracownik innej spółki był obecny w siedzibie skarżącej i odebrał korespondencję, to uznać należało, że została ona skutecznie doręczona. Końcowo Kolegium podkreśliło, że niezależnie od powyższego podtrzymuje swoje stanowisko, co do uznania że termin wskazany w art. 78 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter materialny i jako taki nie podlega przywróceniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2). Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w oparciu o wymienione powyżej kryteria, jest w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 kwietnia 2025 r., nr [...], o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości.
W rozpoznawanej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że niezasadne jest twierdzenie, że termin wskazany w art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm.; dalej jako: "u.g.n."), stanowi termin materialny, zawity, który nie podlega przywróceniu na zasadach ogólnych wskazanych w K.p.a.
Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela przy tym i przyjmuje jako własne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym w postępowaniu toczącym się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w przedmiocie ustalenia, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo uzasadniona w niższej wysokości, stosuje się w szerokim zakresie – odpowiednio – przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepisy o terminach, zgodnie z art. 79 ust. 7 u.g.n. Nie ulega zatem wątpliwości, że Kolegium powinno rozpatrzyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 78 ust. 2 u.g.n., opierając się na treści przepisów działu I rozdziału 10. K.p.a. dotyczącego terminów (por. uchwała NSA z 17 grudnia 2018 r., sygn. akt I OPS 2/18, ONSAiWSA 2019, nr 2, poz. 15).
Wobec powyższego uznać należało, że SKO odmawiając przywrócenia terminu z uwagi na błędną wykładnię art. 78 ust. 2 w zw. z art. 79 ust. 7 u.g.n. naruszyło przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Kolegium nie odniosło się do przedstawionych we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, a także nie przedstawiło rozważeń organu, co do spełnienia przesłanek wskazanych w art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej jako: "K.p.a.")., w myśl którego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). W konsekwencji organ naruszył przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z przedstawionych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku), zasądzając od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 580 zł, na którą składa się wpis od skargi (100 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego adwokata (480 zł).
Ponownie rozpoznając wniosek, SKO rozważy przedstawione przez skarżącą okoliczności i zbada czy zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu wskazane w art. 58 § 1-2 K.p.a., a następnie wyczerpująco uzasadni podjęte rozstrzygnięcie, a w szczególności wyjaśni wątpliwości dotyczące skuteczności doręczenia skarżącej spółce pisma z wypowiedzenia dotyczącego wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych.