II SA/PO 474/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji Inspektora Pracy nakazującej ustalenie przyczyn zawału serca pracownika, uznając brak podstawy prawnej do wydania takiego nakazu.
Spółka M.B.P. S.A. zaskarżyła decyzję Inspektora Pracy nakazującą ustalenie przyczyn zawału serca pracownika, który nastąpił poza miejscem pracy. Spółka argumentowała, że brak wniosku pracownika o wszczęcie procedury powypadkowej uniemożliwia wydanie takiego nakazu, a zawał serca zazwyczaj nie jest wypadkiem przy pracy. WSA w Poznaniu uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność decyzji organów inspekcji pracy z powodu braku podstawy prawnej do wydania nakazu dotyczącego trybu postępowania przy ustalaniu przyczyn wypadków.
Sprawa dotyczyła skargi M.B.P. S.A. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, która utrzymała w mocy decyzję Inspektora Pracy nakazującą spółce ustalenie okoliczności i przyczyn zawału serca pracownika R.N., który nastąpił poza godzinami pracy. Spółka podnosiła, że brak wniosku pracownika o wszczęcie procedury powypadkowej oraz fakt, że zdarzenie miało miejsce poza miejscem pracy, wykluczają możliwość wydania takiego nakazu. Argumentowano, że zawał serca jest zazwyczaj chorobą samoistną, a udowodnienie związku z pracą należy do pracownika. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na możliwość wpływu pracy w godzinach nocnych i braku dnia wolnego na wystąpienie zawału. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził jednak nieważność obu decyzji, uznając, że przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nie pozwalają na wydawanie nakazów dotyczących trybu postępowania przy ustalaniu przyczyn wypadków przy pracy. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA, potwierdzając brak podstawy prawnej do wydania zaskarżonej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nie pozwalają na wydawanie nakazów dotyczących trybu postępowania przy ustalaniu przyczyn i okoliczności wypadków przy pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy art. 9 pkt 1 i 2 w związku z art. 21 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, na podstawie których wydano nakaz, nie dają podstawy do wydawania tego typu nakazów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.P.I.P. art. 9 § pkt 1 i 2
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
u.P.I.P. art. 21 § pkt 1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
u.ś.w.p.i.ch.z. art. 6 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
r.w.w.p. art. 1 § § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposobów ich dokumentowania, a także zakresu informacji zamieszczanych w rejestrze wypadków przy pracy
r.w.w.p. art. 1 § § 6 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposobów ich dokumentowania, a także zakresu informacji zamieszczanych w rejestrze wypadków przy pracy
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.P.I.P. art. 16 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
u.P.I.P. art. 10
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstawy prawnej do wydania przez Inspektora Pracy nakazu dotyczącego trybu postępowania przy ustalaniu przyczyn wypadków przy pracy.
Odrzucone argumenty
Argumenty spółki dotyczące braku wniosku pracownika o wszczęcie procedury powypadkowej i miejsca zdarzenia jako wykluczające możliwość uznania go za wypadek przy pracy (nie zostały rozstrzygnięte przez sąd, gdyż sprawa została oparta na braku podstawy prawnej do nakazu).
Godne uwagi sformułowania
Przepisy te nie pozwalają na wydawanie nakazu dotyczącego trybu postępowania przy ustalaniu przyczyn i okoliczności wypadków przy pracy. Decyzja organu I instancji została wydana bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Skład orzekający
Jerzy Stankowski
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Dybowski
członek
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy dotyczących zakresu kompetencji Inspektora Pracy w zakresie wydawania nakazów dotyczących postępowania powypadkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstawy prawnej do wydania nakazu, a nie meritum sprawy wypadku przy pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje istotne ograniczenia proceduralne Inspekcji Pracy i podkreśla znaczenie podstawy prawnej dla działań organów administracji, co jest ważne dla prawników procesowych.
“Inspektor Pracy nie może nakazać ustalenia przyczyn wypadku bez podstawy prawnej.”
Dane finansowe
WPS: 255 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 474/02 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2004-10-05 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-02-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Danuta Rzyminiak-Owczarczak Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/ Maciej Dybowski Symbol z opisem 619 Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy Skarżony organ Inspektor Pracy Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski ( spr ) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski As.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2004 r. sprawy ze skargi M.B.P. S.A. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy ; I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Inspektora Pracy z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...], II. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz skarżącego kwot 255 zł ( dwieściepięćdziesiątpięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Stankowski /-/ M.Dybowski JFS Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...], na podstawie art. 9 pkt 1 i 2 w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 1985r., nr 54, poz. 276 z późn. zm.) Inspektor Pracy w P. nakazał spółce M. B. P. S.A. ustalić w terminie do [...] grudnia 2001r. okoliczności i przyczyny zdarzenia zawału serca, jakiemu w dniu [...] sierpnia 2000r. uległ pracownik zakładu R. N. W odwołaniu od wyżej wymienionej decyzji M. B. P. S.A. podniosła, że wystąpienie zawału serca po skończeniu świadczenia pracy i powrocie do domu nie stwarza podstawy do przypisania temu zdarzeniu cech wypadku w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 1983r., nr 30, poz. 144 z późn. zm.). Odwołująca się pokreśliła także, że jako pracodawca nie ma obowiązku badać informacji dotyczących prywatnego życia pracownika tym bardziej jeśli – jak w przedmiotowej sprawie – pracownik nie wystąpił z wnioskiem o wszczęcie procedury powypadkowej. Brak takiego zgłoszenia uniemożliwia zdaniem spółki rozpoczęcie takiej procedury, co wynika z § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lipca 1998r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposobów ich dokumentowania a także zakresu informacji zamieszczanych w rejestrze wypadków przy pracy (Dz.U. z 1998r., nr 115, poz. 744 z późn.zm.). Udowodnienie okoliczności, że zawał serca, będący zazwyczaj skutkiem chorób samoistnych, jest wypadkiem przy pracy, należy do pracownika. Poszkodowany R. N. odmówił złożenia wniosku o wszczęcie postępowania powypadkowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. oraz art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, Okręgowy Inspektor Pracy w P. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji wskazał, że R. N. uległ wypadkowi [...] sierpnia 2000r. o godz. 10 rano po przepracowaniu 14 kolejnych dni bez dnia wolnego, w tym od [...] lipca do [...] sierpnia 2000r. w godzinach nocnych. O wypadku tym został powiadomiony przez małżonkę poszkodowanego mistrz zmiany J. N. Uznając, że praca przez kolejne 14 dni bez dnia wolnego mogła wpłynąć na wystąpienie zawału serca Okręgowy Inspektor Pracy stwierdził, że zasadne było wydanie pracodawcy nakazu ustalenia okoliczności i przyczyn tego zdarzenia. Wnosząc skargę na decyzję organu II instancji M. B. P. S.A. podniósł, że nakazanie postępowania wyjaśniającego może nastąpić jedynie wówczas, gdy na podstawie doświadczenia życiowego można wysnuć domniemanie, że dany wypadek ma związek z pracą. Szczególna ostrożność w nakładaniu obowiązku wszczęcia takiego postępowania powinna obowiązywać w sytuacji, gdy wypadek wydarzył się poza miejscem pracy. Powołując się na dyspozycję art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych Skarżący uznał, że ustawowe pojęcie wypadku przy pracy może obejmować jedynie zdarzenie mające charakter nagły, spowodowane zewnętrzną przyczyną, które nastąpiło w związku z praca podczas jej wykonywania , bądź też ewentualnie w drodze z pracy do domu lub z domu do pracy. Organowi odwoławczemu zarzucono również naruszenie art. 77 § 1 i 80 kpa. w związku z art. 10 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 6 i 7 kpa. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niewyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego a także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Skarżąca uznała, że Inspektor Pracy powinien był zasięgnąć najpierw opinii biegłego aby uprawdopodobnić, że wypadek o którym mowa może mieć związek ze świadczeniem pracy w okresie poprzedzającym wypadek. Organ nie mógł dowolnie wywieść domniemania, że wypadek ten mógł być wypadkiem przy pracy. Z ostrożności procesowej zarzucono również decyzji Okręgowego Inspektora Pracy naruszenie § 1 oraz § 6 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lipca 1998r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposobu ich dokumentowania, a także zakresu informacji zamieszczanych w rejestrze wypadków przy pracy. Z przepisów tych wynika – zdaniem Skarżącej – możliwość wszczęcia procedury powypadkowej jedynie po otrzymaniu wiadomości o wypadku a nigdy bez takiego zgłoszenia. Tymczasem R. N. kilkakrotnie odmawiał zawiadomienia pracodawcy o konieczności wszczęcia postępowania powypadkowego. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o umorzenie postępowania z racji wykonania przez Skarżącą dnia [...] lutego 2002 r. nakazu Inspektora Pracy w P. z dnia [...] listopada 2001 r. Z ostrożności procesowej wniesiono także o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Nakaz Inspektora Pracy w P. został wydany na podstawie art. 9 pkt 1 i 2 w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 1985r., nr 54, poz. 276 z późn. zm.). Przepisy te nie pozwalają na wydawanie nakazu dotyczącego trybu postępowania przy ustalaniu przyczyn i okoliczności wypadków przy pracy. Interpretacja dokonana przez Inspektora Pracy w P. jest zatem niezgodna z brzmieniem ustawy. Pogląd ten znalazł swe odzwierciedlenie w dotychczasowym orzecznictwie (wyrok NSA z 1 lipca 1999r, II SA/Lu 1100/98) W związku z powyższym należy uznać, że decyzja organu I instancji została wydana bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa wobec czego należało stwierdzić nieważność tej decyzji a także decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w P. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy. /-/D. Rzyminiak- /-/ J. Stankowski /-/M. Dybowski Owczarczak JF
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI