II SA/Po 462/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-05-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
rejestracja pojazduciągnik rolniczyprawo o ruchu drogowymkpawznowienie postępowaniaspór o własnośćwłaściwość sądudowód rejestracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę D.P. na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o odmowie rejestracji pojazdu, wskazując, że spór o własność ma charakter cywilnoprawny, a organy administracji nie są uprawnione do jego rozstrzygania.

D.P. złożył wniosek o rejestrację ciągnika rolniczego, twierdząc, że otrzymał go w darowiźnie wraz z gospodarstwem rolnym. Po zarejestrowaniu pojazdu, jego ojciec zgłosił, że ciągnik stanowi jego własność i posiada dowód rejestracyjny. Starosta uchylił decyzję o rejestracji i odmówił jej ponownego wydania, powołując się na brak wymaganego dowodu rejestracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. D.P. wniósł o wznowienie postępowania, powołując się na postanowienie sądu o umorzeniu dochodzenia w sprawie przywłaszczenia, jednak SKO odmówiło uchylenia decyzji. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że spór o własność ma charakter cywilnoprawny i nie leży w kompetencjach organów administracji.

Sprawa dotyczyła skargi D.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji o odmowie rejestracji pojazdu. D.P. ubiegał się o rejestrację ciągnika rolniczego, który miał otrzymać wraz z gospodarstwem rolnym od rodziców. Po zarejestrowaniu pojazdu, jego ojciec zgłosił, że ciągnik jest jego własnością i posiada dowód rejestracyjny. Starosta wznowił postępowanie, uchylił decyzję o rejestracji i odmówił jej ponownego wydania, argumentując, że D.P. nie przedłożył wymaganego dowodu rejestracyjnego. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. D.P. następnie złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na postanowienie sądu o umorzeniu dochodzenia w sprawie przywłaszczenia, które miało potwierdzać jego prawo do pojazdu. SKO odmówiło uchylenia decyzji, uznając, że postanowienie sądu nie zmienia faktu braku wymaganego dokumentu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podkreślając, że organy administracji nie są właściwe do rozstrzygania sporów o własność, które mają charakter cywilnoprawny. Sąd wskazał, że rozstrzygnięcie kwestii własności ciągnika należy do sądu cywilnego, a do czasu jego prawomocnego rozstrzygnięcia, decyzje organów administracji są zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o własność między stronami; kwestie te należą do właściwości sądu cywilnego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że spór o to, czy ciągnik rolniczy wszedł w skład gospodarstwa rolnego przekazanego w darowiźnie, ma charakter cywilnoprawny. Organy administracji oceniają jedynie zgodność wniosku z przepisami prawa administracyjnego, w tym wymogami dotyczącymi dokumentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

Prd art. 72 § 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Prd art. 72 § 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Ustawa z 20.VI.1996 r. (tj. Dz. U. z 2003 r. nr 58 poz. 515)

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z 30.VIII.2002 r. (Dz. U. nr 153 poz. 1270)

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 553

Kodeks cywilny

Sąd Rejonowy w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że gospodarstwo rolne to nie tylko grunty i budynki, ale także urządzenia i inwentarz stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą, w tym inwentarz martwy (sprzęt).

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej art. 72 § 1

z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. nr 59 poz. 632 z późn. zm.)

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 72 § 1

z dnia 22.VII.2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. nr 133 poz. 1123)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie są właściwe do rozstrzygania sporów o własność, które mają charakter cywilnoprawny. Podstawą odmowy rejestracji był brak wymaganego dowodu rejestracyjnego, a nie kwestia popełnienia przestępstwa przywłaszczenia. Spór o własność ciągnika należy rozstrzygnąć przed sądem cywilnym.

Odrzucone argumenty

Akt notarialny przekazania gospodarstwa rolnego obejmował również ciągnik. Postanowienie sądu o umorzeniu dochodzenia w sprawie przywłaszczenia stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Decyzje organów administracji naruszały przepisy postępowania i prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

Organy te natomiast nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o własności między stronami. Rozstrzygnięcie tego organu należy do sądu cywilnego, bowiem o własności nie przesądza wpis w dowodzie rejestracyjnym lecz umowa bądź wyrok sądu.

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący

Maria Bohdanowicz

sprawozdawca

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że spory o własność należą do drogi cywilnej, a nie administracyjnej, nawet jeśli są one wstępne dla postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy spór o własność jest bezpośrednio związany z możliwością spełnienia wymogów formalnych w postępowaniu administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między prawem administracyjnym a cywilnym, pokazując, gdzie leży właściwość sądu w sporach o własność, które wpływają na postępowania administracyjne.

Spór o ciągnik: Kto decyduje o własności – urząd czy sąd?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 462/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-05-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Jerzy Stankowski /przewodniczący/
Maria Bohdanowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie: del. Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) As. sąd. Danuta Rzyminiak – Owczarczak Protokolant: referent stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie odmowy rejestracji pojazdu o d d a l a s k a r g ę /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/J.Stankowski /-/M.Bohdanowicz
Uzasadnienie
4/II SA/Po 462/03
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji z dnia [...] r. nr [...].
Decyzja zapadła przy następujących ustaleniach. WS dniu [...] r. D. P. złożył w Starostwie Powiatowym w K. wniosek o rejestrację ciągnika rolniczego marki [...] nr ramy [...], nr silnika [...] przekładając jako dowód jego własności akt notarialny Rep. A nr [...] przekazania gospodarstwa rolnego na jego rzecz przez rodziców A. i M. P..
Złożył jednocześnie oświadczenie o zaginięciu dotychczasowego dowodu rejestracyjnego pojazdu.
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Starosta K. zarejestrował przedmiotowy pojazd.
[...] r. M. P. poinformował Starostwo Powiatowe w K., że ciągnik rolniczy [...] stanowi jego własność, bowiem umowa darowizny nieruchomości rolnej z [...] r. nie obejmowała przeniesienia własności tego pojazdu. Jednocześnie załączył do pisma kserokopię dowodu rejestracyjnego ciągnika, którego oryginał znajduje się w jego posiadaniu.
Starosta K. postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. wznowił postępowanie w tej sprawie, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa uchylił dotychczasową decyzję Starosty K. z dnia [...] r. o rejestracji przedmiotowego pojazdu na nazwisko D. P. i odmówił D. P. zarejestrowanie przedmiotowego pojazdu.
W uzasadnieniu decyzji podano, że po zarejestrowaniu pojazdu na wniosek D. P. doszło do ujawnienia faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, a było nim istnienie dotychczasowego dowodu rejestracyjnego pojazdu. Pojazd został zarejestrowany na podstawie przesłanki wskazanej przez D. P., że dowód rejestracyjny zaginął. Okoliczność ta stanowił podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji. Odmawiając natomiast rejestracji wzięto pod uwagę, że zgodnie z obowiązującymi przepisami osoba ubiegająca się o rejestrację pojazdu winna przedłożyć ostatni dowód rejestracyjny.
Odwołując się od tej decyzji D. P. zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez błędne jego zastosowanie i błąd w ustaleniach faktycznych co do stanu prawnego pojazdu. Zdaniem odwołującego się, jest oczywistym, że aktem notarialnym została przekazana mu całość gospodarstwa rolnego łącznie z ciągnikiem i przyczepami, które to pojazdy służą do transportu płodów rolnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w dniu [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K. podzielając w pełni stanowisko organu I instancji.
Jako materialno – prawną przesłankę odmowy rejestracji pojazdu wskazano przepisy art. 72 do 78 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. nr 59 poz. 632 z późn. zm.).
Przepisy te wymagają dla rejestracji pojazdu następujące dokumenty:
- dowód własności pojazdu
- dowód rejestracyjny pojazdu, jeżeli pojazd był zarejestrowany
Skoro D. P. nie przedłożył dowodu rejestracyjnego w sytuacji, gdy takim dowodem dysponował jego ojciec brak było podstaw do rejestracji tego pojazdu na jego nazwisko.
Decyzja ta uprawomocniła się.
W dniu [...] r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wpłynął wniosek D. P. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną SKO w K. z dnia [...] r. [...].
Powołując się na treść art. 145 § 1 pkt 5 kpa w zw. z art. 148 § 1 kpa wskazał na nowe okoliczności faktyczne które istniały w dniu wydania decyzji ([...] r.), a były nieznane organowi który wydał decyzję. Jest to postanowienie Sądu Rejonowego w K. z [...] r. które utrzymało w mocy postanowienie Prokuratora Rejonowego w K. z [...] r. (sygn. akt [...]) o umorzeniu dochodzenia w sprawie przywłaszczenia przez D. P. ciągnika marki [...]oraz trzech przyczep o łącznej wartości 20.000 zł na szkodę M. P..
Wyraził pogląd, że postanowienie Sądu Rejonowego w K. z [...] r. jest istotnym dowodem ponieważ w uzasadnieniu zawarte jest stanowisko iż przepis art. 55 3 kc stanowi, że gospodarstwo rolne to nie tylko grunty orne wraz z budynkami, ale i urządzenia i inwentarz, które stanowią zorganizowaną całość gospodarczą oraz, że inwentarzem gospodarstwa rolnego jest nie tylko inwentarz żywy – zwierzęta, ale też inwentarz martwy – sprzęt potrzebny do produkcji rolnej (ciągnik, przyczepy). Postanowieniem z [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wznowiło postępowanie w niniejszej sprawie, a następnie decyzją z [...] r. nr [...] odmówiło uchylenia decyzji dotychczasowej.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego przedstawiony nowy dowód w postaci postanowienia Sądu Rejonowego o umorzeniu dochodzenia w sprawie przywłaszczenia ciągnika nie stanowi przesłanki do uchylenia dotychczasowej decyzji. Nawet gdyby jego treść znana była organowi przed wydaniem decyzji to i tak w sprawie nie zapadłoby inne rozstrzygnięcie niż dotychczas. Bowiem jedyną i wyłączną przesłanką odmowy rejestracji pojazdu był fakt nieprzedłożenia przez D. P. ostatniego dowodu rejestracyjnego pojazdu a w tej sprawie postanowienie Sądu niczego nie wnosi.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy D. P. zarzucił
- rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w sprawie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy
1. art. 107 § 3 kpa poprzez brak wymaganego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego zaskarżonej decyzji
2. naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie i naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz słusznego interesu obywatela
3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez przyjęcie, że w sprawie nie występuje przesłanka uzasadniająca uchylenie zaskarżonej decyzji
- naruszenie przepisów postępowania które miało wpływ na wynik sprawy
i wniósł o:
1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji
ewentualnie o
2. uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i utrzymanie w mocy decyzji o zarejestrowaniu ciągnika
3. uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W swym uzasadnieniu odwołując powołując się na zasady ogólne postępowania administracyjnego określone w rozdziale 2 kpa od art. 6 do 16 merytorycznie przywołał treść postanowienia Sadu Rejonowego w K. o braku podstaw dla faktu popełnienia przestępstwa przywłaszczenia maszyn rolniczych przez odwołującego się a tym samym istnienia przesłanki dla wznowienia postępowania w sprawie rejestracji ciągnika na jego nazwisko. Przytoczył także argumentację Sądu w zakresie interpretacji art. 553 kc odnośnie pojęcia gospodarstwa rolnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w dniu [...] r. [...], [...] utrzymało w mocy decyzję SKO w K.w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji [...] z dnia [...] r.
Organ II instancji nie podzielił zarzutów wniosku. W jego ocenie decyzja z [...] r. zawiera przesłanki prawno – materialne które legły u podstaw odmowy, po wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji dotychczasowej.
U podstaw merytorycznego rozstrzygania legły przepisy art. 72 ust. 1 ustawy z 20.VI.1997 r. Prawi i ruchu drogowym i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 19.VI.1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów o dokumentach które winna przedstawić organowi osoba ubiegająca się o rejestrację pojazdu.
Niemożliwość przedstawienia istniejącego dowodu rejestracyjnego skutkowało decyzję utrzymującą w mocy dotychczasową.
W skardze do Sądu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] r. D. P. powtórzył wszystkie argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] r. i wniósł o
- stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji
ewentualnie o
- uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Skarżący swoje prawo własności do ciągnika wywodzi z umowy przekazania gospodarstwa rolnego przez ojca na jego rzecz i potwierdzenia tego domaga się poprzez zarejestrowanie ciągnika na jego nazwisko w dowodzie rejestracyjnym od organu administracji. Organy te natomiast nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o własności między stronami.
Jak trafnie wywodzi organ orzekający podstawą odmowy rejestracji pojazdu były przepisy art. 72 ust. 1 ustawy z 20.VI.1996 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2003 r. nr 58 poz. 515) oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 22.VII.2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. nr 133 poz. 1123) jak również przepisy wcześniej obowiązujące które dla rejestracji pojazdu wymagają od właściciela 1. dowodu własności 2. karty pojazdu 3. dowodu rejestracyjnego jeżeli pojazd był zarejestrowany.
Zarówno kontrola organu wyższego stopnia nad decyzją organu I instancji jak i Sądu sprowadza się do kognicji w zakresie jej zgodności z prawem. I w tej mierze, mimo szerokiego wywodu skarżącego zawartego w skardze, co do naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego należy stwierdzić prawidłowość decyzji. Odnosi się to także do braku istnienia przesłanki dla wznowienia postępowania. W żadnej mierze nie może być nią postanowienie Sądu o braku czynu przestępczego po stronie skarżącego, skoro podstawę odmowy uchylenia decyzji stanowi nieprzedłożenie organowi wymaganych prawem dokumentów do rejestracji pojazdu.
Na marginesie tej sprawy, jako sprawy administracyjnej rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, należy stwierdzić, że konflikt między stronami a mający swą podstawę w umowie darowizny gospodarstwa rolnego ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjny.
Jego istotą bowiem jest, czy darczyńca przekazał obdarowanemu gospodarstwo rolne jako zorganizowaną całość gospodarczą, czy też umowa darowizny dotyczyła jedynie nieruchomości. W aktach administracyjnych brak jest tej umowy, skąd trudno ją interpretować, a nie leży w zakresie rozpatrywanej sprawy.
Rozstrzygnięcie tego organu należy do sądu cywilnego, bowiem o własności nie przesądza wpis w dowodzie rejestracyjnym lecz umowa bądź wyrok sądu (wyrok SN z 2.VI.2004 r. IV 449/03).
O ile zatem z umowy darowizny wynika fakt przejścia własności ciągnika na skarżącego, to łącznie z dowodem rejestracyjnym, i D. P. przysługiwać będzie roszczenie o nakazanie wydania mu przez ojca tego dowodu rejestracyjnego, a po jego wyegzekwowaniu, żądanie rejestracji pojazdu.
Jeśli z umowy nie wynika wyraźnie, czy i co było objęte zamiarem stron, a skarżący jest przekonany co do przejścia własności ciągnika na jego rzecz, to przysługuje mu powództwo o ustalenie, iż jest właścicielem ciągnika, co należy rozumieć łącznie z dowodem rejestracyjnym.
Rozstrzygnięcie zatem zagadnienia cywilnego jako zagadnienia wstępnego dla postępowania administracyjnego pozytywnego dla skarżącego jest niezbędne. W obecnym stanie decyzje organów administracji są zgodne z prawem.
Te zatem okoliczności były podstawą dla oddalenia skargi na mocy art. 151 ustawy z 30.VIII.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270).
/-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/J.Stankowski /-/M.Bohdanowicz
KB/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI