II SA/PO 461/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę inwestora, uznając budowę parkingu o powierzchni ponad 2400 m2 za samowolę budowlaną wymagającą pozwolenia, a nie jedynie utwardzenie gruntu.
Skarżąca D.L. kwestionowała postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących utwardzenia terenu kostką brukową i eko-kratką na działkach nr [...], [...] i [...]. Organy nadzoru budowlanego uznały te prace za budowę parkingu, wymagającą pozwolenia na budowę, a nie jedynie utwardzenie gruntu zwolnione z tego obowiązku. WSA w Poznaniu podzielił stanowisko organów, podkreślając, że skala inwestycji (ponad 2400 m2) i jej samodzielny charakter (plac postojowy z infrastrukturą) wykluczają zastosowanie przepisów o zwolnieniu z pozwolenia. Sąd oddalił skargę, uznając inwestycję za samowolę budowlaną.
Sprawa dotyczyła skargi D.L. na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, które miały polegać na utwardzeniu terenu na działkach nr [...], [...] i [...]. Prezydent Miasta ustalił warunki zabudowy, a następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) przeprowadził kontrole, stwierdzając utwardzenie terenu kostką brukową i eko-kratką, postawienie zaplecza budowy, ogrodzenie nieruchomości oraz przygotowanie instalacji elektrycznych i odprowadzeń wód deszczowych. Inwestorka oświadczyła, że prace rozpoczęto 20 maja 2024 r. i trwają, a uzgadniany jest projekt z ZDM. PINB wstrzymał roboty budowlane, informując o możliwości legalizacji. Po uchyleniu tego postanowienia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, PINB ponownie wstrzymał roboty, tym razem precyzując, że dotyczą one budowy miejsc postojowych. WINB uchylił część postanowienia dotyczącą informowania o możliwości legalizacji, dostosowując ją do zmienionego przedmiotu postępowania, a w pozostałym zakresie utrzymał postanowienie w mocy. WINB uznał, że utwardzenie gruntu o takiej skali i charakterze stanowi budowlę (parking), a nie roboty zwolnione z pozwolenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, twierdząc, że utwardzenie nie jest budowlą i nie wymaga pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że kwalifikacja robót budowlanych jest obiektywna, a utwardzenie terenu o powierzchni ponad 2400 m2 z infrastrukturą towarzyszącą, umożliwiające postój wielu pojazdów, stanowi budowlę (parking) wymagającą pozwolenia na budowę, a nie jedynie zwolnione z tego obowiązku utwardzenie gruntu. Sąd uznał, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i zastosowały prawo, a zarzuty procesowe skarżącej są bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wykonane roboty budowlane stanowią budowę obiektu budowlanego (parkingu) wymagającego pozwolenia na budowę, a nie jedynie zwolnione z tego obowiązku utwardzenie gruntu.
Uzasadnienie
Skala inwestycji (ponad 2400 m2), jej samodzielny charakter funkcjonalny (plac postojowy z infrastrukturą) oraz możliwość postoju wielu pojazdów wykluczają kwalifikację jako zwykłe utwardzenie gruntu. Takie roboty tracą przymiot urządzenia budowlanego i stają się budowlą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
P.b. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Budowa obiektu budowlanego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
P.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Procedura legalizacji samowoli budowlanej.
Pomocnicze
P.b. art. 29 § 2 pkt 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Budowa stanowisk postojowych do 10 włącznie może być realizowana w trybie zgłoszenia.
P.b. art. 29 § 4 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy utwardzenia powierzchni gruntu, które nie prowadzi do powstania samodzielnego obiektu budowlanego.
P.b. art. 3 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowli.
P.b. art. 3 § 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja urządzeń budowlanych.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu.
K.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
K.p.a. art. 7a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść strony.
K.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
K.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
K.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena materiału dowodowego.
K.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
K.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie.
K.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji.
K.p.a. art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie postanowień.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej.
P.b. art. 48a § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Możliwość złożenia wniosku o legalizację budowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skala inwestycji (ponad 2400 m2) i jej samodzielny charakter funkcjonalny (plac postojowy z infrastrukturą) wykluczają kwalifikację jako zwykłe utwardzenie gruntu zwolnione z pozwolenia. Utwardzenie terenu o takich parametrach stanowi budowlę (parking) wymagającą pozwolenia na budowę. Organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. (art. 6, 7, 7a, 8, 77, 80, 11, 107, 35, 36) poprzez błędną subsumpcję, niezastosowanie przepisów, brak wyczerpania materiału dowodowego, lakoniczne uzasadnienie, przekroczenie terminów. Utwardzenie powierzchni gruntu kostką brukową i eko-kratką nie jest budowlą i nie wymaga pozwolenia na budowę.
Godne uwagi sformułowania
kwalifikacja robót budowlanych ma charakter obiektywny utwardzenie gruntu z art. 29 ust. 4 pkt 4 P.b. nie może być interpretowane rozszerzająco i w oderwaniu od celu oraz funkcji wykonanych robót zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy tylko takich prac utwardzających, które nie prowadzą do powstania samodzielnego obiektu budowlanego Jeżeli utwardzenie – ze względu na swój rozmiar i charakter – staje się obiektem dominującym i samodzielnym funkcjonalnie (np. dużym parkingiem czy placem składowym), traci przymiot urządzenia budowlanego i staje się budowlą wymagającą pozwolenia na budowę. powstanie placu o powierzchni ponad 2400 m˛, wyposażonego w studzienki i oświetlenie, bez powiązania z istniejącym budynkiem, stanowi realizację samodzielnej budowli (parkingu), a nie urządzenia pomocniczego powierzchnia 2421 m˛ ewidentnie pozwala na parkowanie znacznie więcej niż 10 pojazdów, co wyklucza zastosowanie trybu uproszczonego dla kwalifikacji prawnobudowlanej decydujące znaczenie ma funkcja i parametry techniczne obiektu (nawierzchnia, odwodnienie, rozmiar), a nie jedynie oznakowanie poziome fakt, że skarżąca nie zgadza się z wnioskami wyciągniętymi przez organ z tego materiału (tj. z kwalifikacją prawną robót), nie oznacza naruszenia przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest to już urządzenie budowlane, lecz obiekt budowlany (plac postojowy) wymagający pozwolenia na budowę
Skład orzekający
Edyta Podrazik
przewodniczący
Arkadiusz Skomra
sędzia
Paweł Daniel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozróżnienia między utwardzeniem gruntu a budową parkingu, zwłaszcza w kontekście skali inwestycji i jej samodzielnego charakteru funkcjonalnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie utwardzenie gruntu miało charakter dominujący i samodzielny funkcjonalnie, a jego skala znacząco przekraczała dopuszczalną dla zgłoszenia liczbę miejsc postojowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i niejasności interpretacyjnych przepisów Prawa budowlanego, co jest istotne dla wielu inwestorów i wykonawców. Pokazuje, jak ważna jest prawidłowa kwalifikacja robót budowlanych.
“Czy utwardzenie podjazdu to już samowola budowlana? Sąd wyjaśnia, kiedy parking wymaga pozwolenia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 461/25 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-12-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-06-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Paweł Daniel /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2025 poz 418 art. 29 ust. 2 pkt 7, art. 29 ust. 4 pkt 4 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Sędzia WSA Paweł Daniel (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll- Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi D. L. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 25 kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę Uzasadnienie Decyzją nr [...] z dnia 14 grudnia 2023 r., znak: [...] Prezydent Miasta [...] (dalej jako: "Prezydent") ustalił D.L. (dalej jako: "inwestor") warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu zabudowy garażowej wraz z miejscami postojowymi, przewidzianej do realizacji na działkach nr [...], [...], [...], ark. mapy 09, obręb P., położonych w P. na os. [...]. Następnie w związku z przekazanym przez Prezydenta w załączeniu do zawiadomienia z dnia 12 czerwca 2024 r., znak: [...] podaniem z dnia 6 czerwca 2024 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej jako: "PINB" lub "organ pierwszej instancji") przeprowadził w dniu 8 lipca 2024 r. kontrolę robót budowlanych wykonywanych na wspomnianych działkach. W protokole sporządzonym z tej czynności PINB odnotował, że na nieruchomości obejmującej działki nr [...], [...] i [...] położonych na os. [...] w P.: 1) "dokonano utwardzenia terenu kostką brukową oraz w części eko-kratką betonową", 2) "dokonano wyrównania terenu w części inwestycji, tj. niwelacji", 3) "postawiono zaplecze budowy – barakowóz i toaleta toi-toi", 4) "ogrodzono nieruchomość" oraz 5) "przygotowano instalacje elektryczną i odprowadzenia wód deszczowych bez podłączenia do sieci". Wedle oświadczenia inwestora: 1) "prace budowlane rozpoczęto 20 maja 2024 r. i trwają nadal" oraz 2) "(...) obecnie trwa uzgadnianie projektu z ZDM i następnie inwestor wstąpi do Prezydenta celem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę na docelową inwestycję". Ustalono również, że na terenie wykonywania robót budowlanych znajduje się sprzęt ciężki budowlany, a inwestor posiada decyzję o warunkach zabudowy. Opisany stan faktyczny PINB przedstawił na szkicu sytuacyjnym oraz w dokumentacji fotograficznej. Następnie podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 26 września 2024 r. organ pierwszej instancji wykonał dokumentację odzwierciedlającą zakres wykonanych robót budowlanych na ww. działkach. Z uwagi na poczynione przez ustalenia, PINB pismem z dnia 18 października 2024 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy zespołu ciągów garażowych wraz z miejscami postojowymi, zlokalizowanego na działach nr geod. [...], [...], [...], arkusz 09, obręb P.. W toku tego postępowania organ pierwszej instancji wydał postanowienie nr [...] r. z dnia 18 października 2024 r., znak: [...], którym na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i 5 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 418, dalej jako: "Prawo budowlane" albo "ustawa") wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową miejsc postojowych zlokalizowanych na działkach nr [...], [...] i [...], ark. 09, obręb P. w P., oraz poinformował inwestora tych robót budowlanych oraz właściciela działek (tj. D. L.) o możliwości złożenia wniosku o legalizację budowy ww. zespołu ciągów garażowych wraz z miejscami postojowymi i o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego, a także o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Powyższe postanowienie PINB zostało w całości uchylone ostatecznym postanowieniem Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WWINB" lub "organ drugiej instancji") z dnia 12 grudnia 2024 r., znak: [...], a sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Ponownie rozpatrując sprawę, PINB przeprowadził w dniu 21 stycznia 2025 r. kolejną kontrolę robót budowlanych objętych zakresem niniejszego postępowania administracyjnego. W jej trakcie stwierdził m.in. "(...) wykonanie utwardzenia powierzchni gruntu z kostki betonowej pełnej i kostki betonowej ażurowej. Stwierdzono wykonanie ogrodzenia z ażurowych paneli stalowych, słupków stalowych i betonowych prefabrykowanych cokołów – o wysokości 1,75 m. Od strony budynku nr [...] wykonane jest tymczasowe ogrodzenie budowlane ustawione na bloczkach betonowych. Nie stwierdzono rozpoczęcia budowy garaży. Na utwardzonej powierzchni gruntu znajduje się 7 szt. studzienek chłonnych z wpustami żeliwnymi oraz instalacja elektryczna — kable z bednarka wyprowadzone na powierzchnię gruntu przyległą do utwardzenia oraz na terenie utwardzenia". Na załączonym do cytowanego protokołu szkicu sytuacyjnym organ pierwszej instancji przedstawił wymiary wykonanego utwardzenia. Następnie w oparciu o te ustalenia PINB obliczył (adnotacja z dnia 23 stycznia 2025 r.), że objęte zakresem niniejszego postępowania administracyjnego utwardzenie powierzchni gruntu działek nr [...], [...] i [...] zajmuje około 2 421,52 m2. W związku z poczynionymi wyżej ustaleniami PINB w dniu 3 lutego 2025 r. zawiadomił strony o zmianie zakresu postępowania, wskazując, że dotyczyć ono będzie "budowy miejsc postojowych zlokalizowanych na działkach nr geod. [...], [...], [...], arkusz 09, obręb P.". Następnie postanowieniem nr [...] z dnia 24 lutego 2025 r., znak: [...] organ pierwszej instancji, w oparciu o art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i 5 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową miejsc postojowych zlokalizowanych na działkach nr [...], [...] i [...], ark. 09, obr. P. w P., oraz poinformował inwestora tych robót budowlanych oraz właściciela działek (tj. panią D. L.) o możliwości złożenia wniosku o legalizację "budowy ww. zespołu ciągów garażowych wraz z miejscami postojowymi i o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego, a także o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Zażalenie na wyżej wymienione postanowienie, pismem z dnia 21 marca 2025 r. wniosła D. L., reprezentowana przez ad E., żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz umorzenia postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, bądź uchylenia tego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez PINB. Wniesiono również o przeprowadzenie dowodów ze zdjęć załączonych do zażalenia oraz pisma PINB z dnia 20 lutego 2025 r. Postanowieniem z dna 25 kwietnia 2025 r., znak: [...] WINB uchylił zaskarżone postanowienie w części zawartej w pkt II zd. 1 rozstrzygnięcia, tj. "informuję o możliwości złożenia na podstawie art. 48a ust. 1 wymienionej wyżej ustawy Prawo budowlane, w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia wniosku o legalizację budowy ww. zespołu ciągów garażowych wraz z miejscami postojowymi" i orzekł w tym zakresie: "Informuję o możliwości złożenia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia wniosku o legalizację budowy miejsc postojowych posadowionych na działkach nr [...], [...] i [...], ark. 09, obr. P. w P.", a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygniecie organ drugiej instancji stwierdził, że istotną okolicznością odnoszącą się do niniejszego postępowania była zmiana jego przedmiotu (z badania legalności "budowy zespołu ciągów garażowych wraz z miejscami postojowymi" na "budowę miejsc postojowych na działkach") i to w związku z nią zaistniała konieczność uchylenia części rozstrzygnięcia, co WINB uczynił w taki sposób, aby dostosować jego treść do zmienionego przedmiotu postępowania. Dalej WINB zauważył, że w ocenie inwestora do czynienia mamy w niniejszej sprawie z tzw. "patem interpretacyjnym" ponieważ art. 29 ust. 2 pkt 7 Prawa budowlanego stanowi o budowie stanowisk postojowych, podczas gdy w art. 29 ust. 4 pkt 4 tej ustawy uregulowano możliwość utwardzenia powierzchni gruntu na działkach budowlanych. W ocenie organu drugiej instancji oczywistym jest, że kwestia utwardzenia gruntu działki budowlanej, jako roboty budowlane nie prowadzące do powstania obiektów budowlanych, najczęściej zaliczane są do urządzeń budowlanych, a więc urządzeń technicznych związanych z innym obiektem budowlanym, zapewniających możliwość użytkowania tego obiektu zgodnie z przeznaczeniem. W ocenie WINB zwolnienie, o którym mowa w art. 29 ust. 4 pkt 4 Prawa budowlanego nie obejmuje więc robót budowlanych realizowanych w celu stworzenia obiektu budowlanego o oznaczonej funkcji. Pojęcie "utwardzenia gruntu" interpretować więc należy w taki sposób, że nie prowadzi ono do powstania obiektu budowlanego. Biorąc zatem pod uwagę, że w niniejszej sprawie inwestor bez uzyskania stosownego pozwolenia wykonał roboty budowlane polegające na budowie miejsc postojowych na działkach nr [...], [...] i [...], ark. 09, obr. P. w P. zasadne było działanie PINB polegające na wstrzymaniu robót budowlanych. Skargę na opisane postanowienie WINB, pismem z dnia 29 maja 2025 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu D. L., reprezentowana przez ad E. (dalej jako: "skarżąca"). Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: 1) naruszenie art. 6, 7, 7a § 1 i 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej jako: "K.p.a.") w zw. z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez błędną subsumcję, polegającą na zakwalifikowaniu dokonanego przez skarżącą utwardzenia powierzchni gruntu na działkach nr [...], [...] i [...], ark. 09, obr. P. w P. jako miejsc postojowych, tj. budowli w rozumieniu ww. przepisu, podczas kiedy prawidłowa wykładnia tego przepisu winna prowadzić do wniosku, że utwardzenie powierzchni działki budowlanej wykonane przez skarżącą nie jest wykonaniem budowli w rozumieniu wskazanego przepisu, a zatem nie było wymagane uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę lub dokonanie zgłoszenia; 2) naruszenie art. 6, 7, 7a § 1 i 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 29 ust. 4 pkt 4 Prawa budowlanego, poprzez ich niezastosowanie i błędne uznanie, iż wykonanie robót budowlanych polegających na utwardzaniu powierzchni gruntu na działkach nr ewid. [...],[...],[...], arkusz 09, obręb P., poprzez wyłożenie jej kostką brukową oraz eko-kratką betonową wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, mimo iż w rzeczywistości takie roboty budowlane zwolnione są z tych obowiązków, co doprowadziło do wydania błędnego postanowienia WINB z dnia 25 kwietnia 2025 r., znak: [...]; 3) naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a także poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących przedmiotowych robót budowlanych, w szczególności poprzez brak zbadania ich rzeczywistej kwalifikacji, a nadto całkowicie dowolne ustalenie liczby rzekomo wybudowanych stanowisk postojowych dla samochodów osobowych, co doprowadziło do wydania błędnego postanowienia WINB z dnia 25 kwietnia 2025 r., znak: [...]; 4) naruszenie art. 6, art. 11 i art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez sporządzenie lakonicznego uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia oraz wyłącznie ogólnikowe wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ uznając, iż wykonane przez skarżącą roboty budowlane zmierzały do wybudowania budowli tj. miejsc postojowych, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego i okoliczności faktycznych wynika, iż zamysłem skarżącej było jedynie utwardzenie powierzchni gruntu; 5) naruszenie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie do wykonanych przez skarżącą robót polegających na utwardzeniu terenu działki, w sytuacji gdy w niniejszym przypadku nie było wymagane uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę lub dokonanie zgłoszenia; 6) naruszenie art. 6, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1 i art. 12 § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i zaakceptowanie przez organ drugiej instancji w zaskarżonym postanowieniu okoliczności naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i rozstrzygnięcie sprawy z przekroczeniem ustawowego terminu oraz zaniechanie zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie z podaniem przyczyn zwłoki, bowiem PINB wydał postanowienie nr [...] dopiero w dniu 24 lutego 2025 r., a zatem po prawie trzech miesiącach od dnia 12 grudnia 2024 r. (tj. data wydania kasacyjnego postanowienia WINB); nadto, organ pierwszej instancji, w trakcie nieprawidłowo przeprowadzonych kontroli, zaniechał podstawowych obowiązków informacyjnych wobec strony postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na wynik postępowania. Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia WINB w całości, wraz z poprzedzającym je postanowieniem PINB, o umorzenie postępowania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata w wysokości 3,321 zł brutto, powiększonych o kwotę 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a w pozostałym zakresie według norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2025 r., znak: [...] WINB wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia w całości. Z kolei pismem z dnia 16 czerwca 2025 r. organ drugiej instancji wniósł odpowiedź na skargę, w której wniósł o jej oddalenie. W treści tego pisma WINB podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 11 grudnia 2025 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty skargi, natomiast skarżąca wyjaśniła, że nie zdawała sobie sprawy z konieczności uzyskania zezwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, o czym zapewniła ją projektantka. Skarżąca wskazała, że urzędnicy potraktowali ją w sposób krzywdzący i nieodpowiedni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wykonane przez inwestora roboty budowlane na działkach nr [...], [...] i [...], polegające na utwardzeniu powierzchni gruntu o powierzchni ok. 2421,52 m˛ kostką brukową i eko-kratką wraz z infrastrukturą towarzyszącą, stanowią jedynie "utwardzenie powierzchni gruntu", o którym mowa w art. 29 ust. 4 pkt 4 ustawy Prawo budowlane (zwanej dalej "P.b."), czy też stanowią budowę obiektu budowlanego (budowli) w postaci parkingu (placu postojowego), wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że kwalifikacja robót budowlanych ma charakter obiektywny, co powoduje, że bez znaczenia pozostaje kwestia braku świadomości skarżącej, co do konieczności uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, czy też wprowadzenia ją w błąd przez projektantkę. Równocześnie Sąd, podzielając stanowisko organów nadzoru budowlanego, stwierdza, że kwalifikacja prawna przedmiotowych robót jako budowy obiektu budowlanego jest prawidłowa. Pojęcie "utwardzenia gruntu" z art. 29 ust. 4 pkt 4 P.b. nie może być interpretowane rozszerzająco i w oderwaniu od celu oraz funkcji wykonanych robót. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie przyjmuje się, że zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy tylko takich prac utwardzających, które nie prowadzą do powstania samodzielnego obiektu budowlanego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 1075/24, Baza NSA, utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych zaliczane jest do urządzeń budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 9 P.b., co oznacza, że musi ono pełnić funkcję służebną względem innego, głównego obiektu budowlanego, zapewniając możliwość jego użytkowania. Jeżeli utwardzenie – ze względu na swój rozmiar i charakter – staje się obiektem dominującym i samodzielnym funkcjonalnie (np. dużym parkingiem czy placem składowym), traci przymiot urządzenia budowlanego i staje się budowlą wymagającą pozwolenia na budowę. Stanowisko to koresponduje z tezą zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 1585/23, Baza NSA, gdzie Sąd podkreślił, że skoro utwardzenie gruntu wymieniono w art. 29 ust. 4 pkt 4 P.b., to przepis ten dotyczy robót, które z założenia nie są budową obiektu (np. drogi czy parkingu). Podobny pogląd wyrażono już wcześniej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 462/08, Baza NSA, wskazując, że roboty realizowane na podstawie tego przepisu nie mogą doprowadzić do powstania obiektu wymagającego pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie powstanie placu o powierzchni ponad 2400 m˛, wyposażonego w studzienki i oświetlenie, bez powiązania z istniejącym budynkiem, stanowi realizację samodzielnej budowli (parkingu), a nie urządzenia pomocniczego. Kluczowym argumentem przemawiającym za koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę w niniejszej sprawie jest skala inwestycji. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 7 P.b., w trybie zgłoszenia możliwa jest budowa stanowisk postojowych jedynie do 10 stanowisk włącznie. Orzecznictwo sądowoadministracyjne jednoznacznie wskazuje, że realizacja placu umożliwiającego parkowanie większej liczby aut stanowi budowę obiektu budowlanego wymagającą pozwolenia. Jak wyjaśniono w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 77/08, Baza NSA; z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1716/20, Baza NSA; z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 865/21, Baza NSA, w sytuacji, gdy w wyniku robót utwardzających powstaje plac umożliwiający postój więcej niż 10 samochodów, nie jest to już urządzenie budowlane, lecz obiekt budowlany (plac postojowy) wymagający pozwolenia na budowę. W stanie faktycznym niniejszej sprawy powierzchnia 2421 m˛ ewidentnie pozwala na parkowanie znacznie więcej niż 10 pojazdów, co wyklucza zastosowanie trybu uproszczonego. Sąd wyjaśnia, że również brak namalowania białych linii wyznaczających stanowiska parkingowe nie wyklucza kwalifikację utwardzenia jako parkingu. W tym zakresie Sąd w pełni aprobuje pogląd wyrażony przez tutejszy Sąd w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 listopada 2015 r. (sygn. akt II SA/Po 761/15, Baza NSA). Zgodnie z tym orzeczeniem, w sytuacji, gdy na zrealizowanym placu nie wyodrębniono w sposób wyraźny stanowisk, ale inwestor dopuszcza postój pojazdów w każdym punkcie tego placu, zasadne jest uznanie całego placu za wydzielone miejsca parkingowe. Dla kwalifikacji prawnobudowlanej decydujące znaczenie ma funkcja i parametry techniczne obiektu (nawierzchnia, odwodnienie, rozmiar), a nie jedynie oznakowanie poziome. Sąd uznał za bezzasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. I tak, skarżąca zarzuca organom "dowolne ustalenie liczby rzekomo wybudowanych stanowisk" oraz brak wyjaśnienia okoliczności faktycznych. Zarzut ten nie znajduje oparcia w aktach sprawy. Organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób rzetelny i kompletny. Jak wynika z akt sprawy, PINB przeprowadził oględziny w dniach 8 lipca 2024 r., 26 września 2024 r. oraz ponownie 21 stycznia 2025 r. Podczas tych czynności sporządzono dokumentację fotograficzną, szkice sytuacyjne oraz dokonano dokładnych pomiarów utwardzenia, ustalając jego powierzchnię na ok. 2421,52 m˛. Ustalono również rodzaj użytego materiału (kostka betonowa, eko-kratka), istnienie infrastruktury (7 studzienek chłonnych, oświetlenie) oraz fakt ogrodzenia terenu. W ocenie Sądu, tak zgromadzony materiał dowodowy był w pełni wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Fakt, że skarżąca nie zgadza się z wnioskami wyciągniętymi przez organ z tego materiału (tj. z kwalifikacją prawną robót), nie oznacza naruszenia przepisów o postępowaniu dowodowym. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lipca 2024 r, sygn. akt II OSK 1585/23, Baza NSA, jeżeli organ wnikliwie zebrał materiał (protokoły, zdjęcia) pozwalający na ustalenie parametrów obiektu (długość, szerokość, materiał), to zarzut naruszenia art. 7 i 77 K.p.a. jest chybiony, nawet jeśli strona kwestionuje ocenę tego materiału. W niniejszej sprawie ustalenie, że plac o powierzchni ponad 2400 m˛ mieści więcej niż 10 miejsc postojowych, nie wymagało żmudnego wyliczania każdego stanowiska, lecz wynikało z zasad logiki i doświadczenia życiowego, co jest dopuszczalne w świetle art. 80 K.p.a. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 7a K.p.a. Przepis ten nakazuje rozstrzygać na korzyść strony niedające się usunąć wątpliwości co do treści normy prawnej. W niniejszej sprawie stan faktyczny był klarowny (budowa dużego placu utwardzonego), a wykładnia przepisów prawa materialnego (rozróżnienie między utwardzeniem gruntu a budowlą parkingu) jest w orzecznictwie ugruntowana. Jak wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia, realizacja utwardzenia o cechach samodzielnego obiektu budowlanego nie jest "zwykłym" utwardzeniem gruntu zwolnionym z pozwolenia. Sąd nie podziela również stanowiska, jakoby uzasadnienie zaskarżonego postanowienia było lakoniczne czy też sporządzone z naruszeniem art. 11 i 107 § 3 K.p.a. (w zw. z art. 126 K.p.a.). Organ II instancji w postanowieniu z dnia 25 kwietnia 2025 r. szczegółowo wyjaśnił motywy swojego rozstrzygnięcia. Odniósł się do kwestii zmiany przedmiotu postępowania (korekta z "zespołu garaży" na "miejsca postojowe"), a także wyjaśnił relację między art. 29 ust. 2 pkt 7 a art. 29 ust. 4 pkt 4 P.b., wskazując, dlaczego w tej konkretnej sprawie zastosowanie mają przepisy o budowie obiektu budowlanego. Fakt, że argumentacja organu nie przekonała skarżącej, nie oznacza wadliwości uzasadnienia w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 35 i 36 K.p.a. poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy, Sąd wyjaśnia, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest legalność postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, a nie bezczynność organu czy przewlekłość postępowania (na co służy odrębna skarga). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylenie decyzji lub postanowienia z przyczyn procesowych następuje tylko wtedy, gdy naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nawet ewentualne uchybienie terminom instrukcyjnym przez organ I instancji nie miało wpływu na merytoryczną poprawność rozstrzygnięcia, jaką było stwierdzenie samowoli budowlanej. Fakt opóźnienia w wydaniu postanowienia nie legalizuje robót budowlanych wykonanych bez pozwolenia. Reasumując, organy nadzoru budowlanego działały w granicach prawa, zapewniły stronie czynny udział w postępowaniu (zawiadamiając o kontrolach i zmianie zakresu postępowania), a wydane rozstrzygnięcie oparły na rzetelnie ustalonym stanie faktycznym, nie naruszając art. 6, art. 7 ani art. 8 K.p.a Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikował inwestycję jako samowolę budowlaną w postaci budowy parkingu (obiektu budowlanego), a nie jako zwolnione z pozwolenia utwardzenie terenu. Wdrożenie procedury legalizacyjnej z art. 48 P.b. było zatem w pełni uzasadnione. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI