II SA/Po 460/22

II SA/Po 460/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
Paweł Daniel /sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1409
art, 72 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 72 ust. 2 pkt 10
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1409 z późn. zm.).
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15g
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 września 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia 6 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
Decyzją z 13 października 2020 r., nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. b, art. 71 ust. 1 pkt. 2 lit a i c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1409 ze zm., dalej również jako: "ustawa") orzekł o odmowie przyznania M. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 13 lipca 2020 r. M. K. zgłosił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. (dalej jako: "PUP") w celu dokonania rejestracji jako osoba bezrobotna, co nastąpiło decyzją Starosty [...] z 31 lipca 2020 r.
Na podstawie zgromadzonej dokumentacji Starosta ustalił, że w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji, tj. w okresie od 12 stycznia 2019 r. do 12 lipca 2020 r. zaliczono zainteresowanemu następujące okresy zatrudnienia: 12 stycznia 2019 r. – 26 marca 2019 r. - 74 dni - okres pobierania zasiłku chorobowego; 01 maja 2019 r. - 30 maja 2019 r. - 30 dni - umowa zlecenie w firmie K. J. B. ; 01 lipca 2019 r. – 31 października 2019 r. - 123 dni - umowa zlecenie w firmie Z. ; 01 grudnia 2019 r. – 31 grudnia 2019 r. - 31 dni - umowa zlecenie w firmie Z. ; 01 lutego 2020 r. – 31 marca 2020 r. - 60 dni - umowa zlecenie w firmie Z. . Natomiast do okresów zatrudnienia nie zaliczono okresu pracy na umowę zlecenie od 29 kwietnia 2019 r. do 30 kwietnia 2019 r., od 06 czerwca 2019 r. do 30 czerwca 2019 r. i od 01 kwietnia 2020 r. do 31 maja 2020 r., ponieważ podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne była niższa od minimalnego wynagrodzenia. Zatem łączny okres uprawniający do zasiłku na dzień zarejestrowania wyniósł 318 dni, zamiast ustawowo określonych 365 dni. Wobec powyższego, Starosta, powołaną na wstępie decyzją orzekł o odmowie przyznania M. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych
Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. K. wskazując, że zawiera ona błędne informacje. Do okresu uprawniającego do zasiłku nie zostały wliczone: czerwiec 2019 r. oraz styczeń 2020 r., które jego zdaniem powinny zostać uwzględnione. Zaznaczył, że podstawa wymiaru składek w czerwcu 2019 r. stanowiła [...] zł, a w styczniu 2020 r. - [...] zł.
Decyzją z dnia 17 grudnia 2020 r., nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 13 października 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda przytoczył treść art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a i c ustawy o promocji zatrudnienia, zgodnie z którym prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75 jeżeli: nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy (...); świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług (...), przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2 ustawy.
Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 104b. 1 ustawy pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne nie opłacają składek na Fundusz Pracy przez okres 12 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę, za osoby zatrudnione, które ukończyły 50 rok życia i w okresie 30 dni przed zatrudnieniem pozostawały w ewidencji bezrobotnych powiatowego urzędu pracy. 2. Składki na Fundusz Pracy, o których mowa w art. 104 ust. 1, opłaca się za osoby wymienione w art. 104 ust. 1 pkt 1-3, które nie osiągnęły wieku wynoszącego co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn.
Organ odwoławczy podniósł, że przepis art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia jest przepisem o charakterze bezwzględnie obowiązującym i nie daje organom administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie zasiłku przyznawanego bezrobotnym. Ustawodawca jednoznacznie i w sposób zupełny określił przesłanki wymagane do ustalenia uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych. Do stażu pozwalającego na otrzymanie zasiłku dla bezrobotnych wliczane są tylko okresy wskazane przez ustawodawcę w art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia, w tym okres zatrudnienia w przypadku osiągania wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105. Analiza akt sprawy pozwala stwierdzić, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania się M. K., okres zaliczany do nabycia prawa do zasiłku wyniósł 318 dni. Szczegółowe wyliczenie okresów uprawniających M. K. do zasiłku zawarte zostało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Starosty [...] z dnia 13 października 2020 r. i przytoczone w niniejszej decyzji.
Wojewoda podkreślił, że w związku z odwołaniem organ I instancji dokonał ponownego wyliczenia okresów uprawniających do zasiłku w badanym okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji. Szczegółowe wyliczenie okresów uprawniających stronę do zasiłku zostało przedstawione w niniejszej decyzji. W przypadku ponownego wyliczenia, okres uprawniający do zasiłku w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji wyniósł 311 dni. Tylko bowiem w tym okresie z tytułu umowy zlecenia M. K. uzyskał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Przywołany powyżej art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia stanowi, że wykonywanie zlecenia można wliczyć do okresu uprawniającego pod warunkiem, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowi kwota, co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2.
W świetle ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych, Wojewoda uznał, iż brak jest podstaw prawnych do uchylenia decyzji Starosty [...] z 13 października 2020 r.
Skargę na powyższą decyzję wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. K..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], uchylił decyzję z dnia 17 grudnia 2020 r. Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji Wojewody było lakoniczne i niespójne. Wojewoda nie poczynił żadnych własnych ustaleń w przedmiotowej sprawie, przytaczając jedynie treść przepisów mających zastosowanie w sprawie oraz tezy orzecznictwa. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, jaki stan faktyczny ustalił Wojewoda, tj. w szczególności, jaki okres zatrudnienia M. K. kwalifikuje się do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, a jaki okres kryteriów tych nie spełnia i dlaczego. Nadto, nie sposób wywnioskować, w oparciu o jakie dowody organ ustalił stan faktyczny w tej sprawie. W szczególności nie wiadomo, na jakiej podstawie ustalił, że w konkretnych okresach zatrudnienia podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne byłą niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Organ odwoławczy nie dokonał żadnych własnych wyliczeń i nie podał jakie konkretnie okresy należało uwzględnić, by spełnić warunki do otrzymania zasiłku. Zdaniem Sądu nie wystarczające było gołosłowne stwierdzenie organu II instancji, że szczegółowe wyliczenie okresów uprawniających M. K. do zasiłku zawarte jest, w uzasadnieniu decyzji Starosty [...].
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda decyzją z dnia 01 lutego 2022 r., znak [...], orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie organ II instancji ustalił, że M. K. w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w PUP w dniu 13 lipca 2020 r. tj. od dnia 12 stycznia 2019 r. do 12 lipca 2020 r. nie wykazał odpowiedniego okresu uprawniającego do przyznania zasiłku dla bezrobotnych wynoszącego co najmniej 365 dni. Do powyższego okresu zaliczono 311 dni. Organ II instancji zobowiązał PUP do zwrócenia się do M. K. o przedłożenie dokumentacji potwierdzającej twierdzenie Strony, iż wskazana w piśmie ZUS podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne w miesiącu marcu 2020 r. dotyczyła dwóch miesięcy. Powyższe zalecenie dotyczyło także innych okresów wykonywania umowy zlecenie przez M. K..
W dniu 01 marca 2022 r. Starosta zobowiązał M. K. do przedłożenia, w terminie 14 dni od dnia odbioru pisma, dokumentacji potwierdzającej, iż wskazana w dokumencie ZUS kwota podstawy wymiaru składek w miesiącu marcu 2020 r. odnosi się do dwóch miesięcy, tj. lutego i marca 2020 r., a nie jednego z tych miesięcy. Strona została poinformowana jakie okresy nie zostały zaliczone do okresu uprawniającego do zasiłku oraz z jakich przyczyn. Wskazano, że w przypadku podważenia zasadności ustaleń, Strona winna przedstawić dokumentację potwierdzająca, że we wskazanych okresach podstawę wymiaru składek/zasiłku stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenie za pracę. Urząd wskazał, że w świetle aktualnych ustaleń do okresu warunkującego nabycie prawa do zasiłku zaliczono w przypadku M. K. łącznie 311 dni. Ponadto wyjaśniono, że przedłożona przez stronę dokumentacja pozwoli na bezsporne ustalenie prawidłowego okresu uprawniającego do zasiłku.
W dniu 29 marca 2022 r. M. K. przedłożył w Powiatowym Urzędzie Pracy zaświadczenie wystawione przez ZUS w dniu 23 marca 2022 r. potwierdzające, że podlegał u płatnika Z. Sp. z o.o. Sp. K. (jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług) ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia 06 czerwca 2019 r. do dnia 31 maja 2020 r. W treści zaświadczenia potwierdzono zewidencjonowane na koncie M. K. podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne:
1. składka za czerwiec 2019 r. zewidencjonowana została w lipcu 2019 r. (podstawa [...] zł, tj. powyżej minimalnego wynagrodzenia za pracę);
2. składka za lipiec 2019 r. zewidencjonowana została w sierpniu 2019 r. (podstawa [...] zł, tj. powyżej minimalnego wynagrodzenia za pracę);
3. składka za sierpień 2019 r. zewidencjonowana została we wrześniu 2019 r. (podstawa [...] zł, tj. powyżej minimalnego wynagrodzenia za pracę);
4. składka za wrzesień 2019 r. zewidencjonowana została w październiku 2019 r. (podstawa [...] zł, tj. powyżej minimalnego wynagrodzenia za pracę);
5. składka za październik 2019 r. zewidencjonowana została w listopadzie 2019 r. (podstawa [...] zł, tj. poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę);
6. składka za listopad 2019 r. zewidencjonowana została w grudniu 2019 r. (podstawa [...] zł, tj. powyżej minimalnego wynagrodzenia za pracę);
7. składka za grudzień 2019 r. zewidencjonowana została w styczniu 2020 r. (podstawa [...] zł- tj. poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę);
8. składka za styczeń 2020 r. zewidencjonowana została w lutym 2020 r. (podstawa [...] zł- tj. powyżej minimalnego wynagrodzenia za pracę);
9. składka za luty 2020 r. zewidencjonowana została w marcu 2020 r. (podstawa [...] zł- tj. powyżej minimalnego wynagrodzenia za pracę);
10. składka za marzec 2020 r. zewidencjonowana została w kwietniu 2020 r. (podstawa [...] zł- tj. poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę);
11. składka za kwiecień 2020 r. zewidencjonowana została w maju 2020 r. (podstawa [...] zł- tj. poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę).
Decyzją Starosty [...] z dnia 11 kwietnia 2022 r., nr [...], orzeczono o odmowie przyznania M. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zdaniem Starosty z akt sprawy wynika, że do okresu 365 dni warunkujących nabycie prawa do zasiłku w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację, tj. od dnia 12 stycznia 2019 r. do dnia 12 lipca 2020 r. zaliczono łącznie 311 dni.
Odwołania od powyższej decyzji wniósł M. K. zwracając się o ponowne przeliczenie okresów pracy i okresów zasiłków chorobowych w miesiącach kwietniu i maju 2020 r. w związku z art. 15g ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., dalej również jako: "ustawa COVID-19").
Wojewoda decyzją z dnia 06 czerwca 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 11 kwietnia 2022 r. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, jakie okresy uprawniające do zasiłku nie zostały zaliczone skarżącemu, wskazując, że do okresu powyższego nie zaliczono również okresu pobierania zasiłku chorobowego od dnia 01 kwietnia 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r. - podstawę wymiaru zasiłku stanowiła kwota poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji przytoczył treść art. 71 ust. 2 pkt 10 ustawy o promocji zatrudnienia, zgodnie z którym do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy: zatrudnienia z wynagrodzeniem poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie w przypadku osób, którym na podstawie art. 15g ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych obniżono wymiar czasu pracy skutkujący obniżeniem wysokości wynagrodzenia poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę, jeżeli przed wskazanym obniżeniem wymiaru czasu pracy osiągały miesięcznie wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Powyższe pozwala na stwierdzenie, że do okresu warunkującego nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych wlicza się zatrudnienie z wynagrodzeniem poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie w przypadku osób, którym na podstawie art. 15g ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych obniżono wymiar czasu pracy skutkujący obniżeniem wynagrodzenia poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę, jeżeli przed wskazanym obniżeniem wymiaru czasu pracy osiągały miesięcznie wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Organ II instancji uznał, że powyższe przepisy dotyczą zatrudnienia w ramach umowy o pracę, a nie umów zlecenia. W przedmiotowej sprawie M. K. w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację w Powiatowym Urzędzie Pracy, nie był zatrudniony w oparciu o umowę o pracę, wykonywał czynności w ramach umów zlecenia. Ponadto, w miesiącach kwietniu i maju 2020 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i pobierał zasiłek chorobowy, co potwierdziły przedłożone w toku postępowania zaświadczenia ZUS. Okres pobierania zasiłku chorobowego nie został zaliczony do okresu warunkującego nabycie prawa do zasiłku, ponieważ podstawa wymiaru zasiłku nie stanowiła kwoty co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Organ II instancji stwierdził, że Starosta w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie w sprawie i orzekł o odmowie przyznania prawa do zasiłku.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. K..
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W związku z tym zarządzeniem z dnia 04 lipca 2022 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest prawidłowość decyzji Wojewody, który utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 11 kwietnia 2022 r., o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organu obu instancji uznały bowiem, że z akt sprawy wynika, że do okresu 365 dni warunkujących nabycie prawa do zasiłku w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację, tj. od dnia 12 stycznia 2019 r. do dnia 12 lipca 2020 r. zaliczono łącznie 311 dni. W sprawie wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], uchylił wcześniejszą decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty, a odmowie przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia.
Dokonując ponownej kontroli wydanych w sprawie rozstrzygnięć Sąd zauważa, że istota problemu sprowadza się do możliwości zaliczenia do okresu zatrudnienia okresu od marca do końca maja 2022 r. Jak bowiem ustaliły organy, w powyższym okresie: składka za marzec 2020 r. zewidencjonowana została w kwietniu 2020 r. (podstawa 00,00 zł- tj. poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę) natomiast składka za kwiecień 2020 r. zewidencjonowana została w maju 2020 r. (podstawa 00,00 zł- tj. poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę). Dodatkowo od 01 kwietnia do 21 maja 2020 r. skarżący pobierał zasiłek chorobowy, którego podstawa wymiaru nie stanowiła kwoty co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Tym samym okresu powyższego nie uwzględniono jako okresu zatrudnienia.
W przedmiotowej sprawie skarżący powołał się na treść art. 15g ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Jest to o tyle istotne, że w świetle art. 72 ust. 2 pkt 10 ustawy do okresów zatrudnienia uprawniających do nabycia zasiłku dla bezrobotnych zalicza się również okres zatrudnienia z wynagrodzeniem poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie w przypadku osób, którym na podstawie art. 15g ustawy COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, obniżono wymiar czasu pracy skutkujący obniżeniem wysokości wynagrodzenia poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę, jeżeli przed wskazanym obniżeniem wymiaru czasu pracy osiągały miesięcznie wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Organy pominęły powyższą okoliczność, wskazując, że przepis powyższy nie ma zastosowania, ponieważ skarżący był zatrudniony na umowę zlecenie, a nie na umowę o pracę. Stanowisko powyższe jest błędne, gdyż stosownie do treści art. 15g ust. 4 powołanej powyżej ustawy przepis powyższy stosuje się również do osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę nakładczą lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 1509) stosuje się przepisy dotyczące zlecania, albo która wykonuje pracę zarobkową na podstawie innej niż stosunek pracy na rzecz pracodawcy będącego rolniczą spółdzielnią produkcyjną lub inną spółdzielnią zajmującą się produkcją rolną, jeżeli z tego tytułu podlega obowiązkowi ubezpieczeń: emerytalnemu i rentowemu, z wyjątkiem pomocy domowej zatrudnionej przez osobę fizyczną.
Sąd zauważa, że błędne uznanie, że art. 15g ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie spowodowało, że organy nie dokonały oceny, czy skarżący w miesiącu marcu uzyskał wynagrodzenie niższe nie minimalne, a więc, czy powyższy okres zatrudnienia mógł zostać zaliczony. Zarówno z akt sprawy, jak i z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, czy kwestia powyższa była przedmiotem oceny organów administracji publicznej.
Odrębną kwestią pozostaje możliwość zaliczenia skarżącemu do okresu zatrudnienia okresu przebywania na zasiłku chorobowym. Ograny przyjęły bowiem, że okres pobierania zasiłku chorobowego nie został zaliczony do okresu warunkującego nabycie prawa do zasiłku, ponieważ podstawa wymiaru zasiłku nie stanowiła kwoty co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Co istotne, w aktach sprawy brak jest przy tym dokumentów wskazujących na ustalenie, jaka była wysokość zasiłku chorobowego.
Stosownie do treści art. 71 ust. 2 pkt 10 ustawy do 365 dni na zasadzie wyjątku od reguły określonej w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy wlicza się okres zatrudnienia z wynagrodzeniem poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przypadku osób, którym na podstawie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych obniżono wymiar czasu pracy skutkujący obniżeniem wysokości wynagrodzenia poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę, jeżeli przed wskazanym obniżeniem wymiaru czasu pracy osiągały miesięcznie wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Zasiłek chorobowy jest przyznawany na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1133, dalej jako: "ustawa zasiłkowa"). Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy zasiłkowej podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu będącemu pracownikiem stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Z kolei art. 38 ust. 1 ustawy zasiłkowej przewiduje, że przeciętne miesięczne wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru zasiłku chorobowego ustala się przez podzielenie wynagrodzenia osiągniętego przez ubezpieczonego będącego pracownikiem za okres, o którym mowa w i 2, przez liczbę miesięcy, w których wynagrodzenie to zostało osiągnięte.
W przedmiotowej sprawie organy uznały, że brak jest możliwości doliczenia do okresu 365 dni okresu pobierania zasiłku chorobowego przez skarżącego, ponieważ podstawa wymiaru zasiłku chorobowego, zdaniem organu, była niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia (przy czym w aktach sprawy brak jest informacji o tym, jaka była wysokość powyższego zasiłku). Należy jednak zauważyć, że skarżący powoływał się na treść art. 15g ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Okoliczność powyższa, jak powyżej wskazano, nie została jednak wyjaśniona przez organy prowadzące postępowanie.
Sąd w niniejszym składzie podziela przy tym stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 858/21, Baza NSA, gdzie wskazano, sytuację, w której skarżący nadal pracowałaby w warunkach obniżonego wynagrodzenia na podstawie ustawy COVID-19, a okres, mimo nieosiągania przez niego kwoty minimalnego wynagrodzenia, wliczałby się do wymaganych do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych okresu 356 dni zatrudnienia na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 10 ustawy, należy zrównać z sytuacją, w której osoba taka pobierają zasiłek chorobowy. Jak wskazano w powyższym wyroku ustawodawca stosując mechanizm przewidziany w ustawie COVID-19 zmierzał do utrzymania miejsc pracy oraz zabezpieczenia pracowników. Zezwolono więc w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy na zaliczenie do wymaganego do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych okresu pracy, w którym z uwagi na ustawę COVID-19 pracownik nie otrzymywał minimalnego wynagrodzenia, na skutek redukcji etatu. Stąd w procesie interpretacji ustawy należy także uwzględnić wykładnię funkcjonalną, która umożliwia osiągnięcie zakładanego przez ustawodawcę efektu w postaci ochrony pracowników, których etaty uległy zmniejszeniu. Stąd art. 71 ustawy należy również odczytywać w kontekście wykładni systemowej, uwzgledniającej cały system prawny, a w szczególności ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wykładnia systemową umożliwiła bowiem właściwe odkodowanie znaczenia art. 71 ust. 2 pkt 3 ustawy, przy uwzględnieniu całego systemu, w którym się on znajduje. Oznacza to, że skoro podstawa wymiaru zasiłku chorobowego automatycznie ulega zmniejszeniu na skutek otrzymywania przez pracownika niższego wynagrodzenia na podstawie zastosowania ustawy COVID-19, to taki okres pobierania zasiłku chorobowego powinien się wliczać do wymaganego na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy okresu 365 dni. Prowadziłoby bowiem do nieracjonalnych konsekwencji zastosowanie w tym przypadku jedynie wykładni językowej, z uwagi na jednoczesne przyjęcie przez ustawodawcę w tej samej ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, że w identycznej sytuacji wlicza się do okresu 365 dni okres uzyskiwania przez pracownika niższego od minimalnego wynagrodzenie, na podstawie zastosowania tej samej ustawy COVID-19. Mając powyższe na względzie uznać należy, że gdy podstawa wymiaru zasiłku chorobowego jest niższa niż minimalne wynagrodzenie, z uwagi na zastosowanie art. 15g ustawy COVID-19, okres pobierania zasiłku chorobowego należy wliczyć się do okresu 365 dni, o których mowa w ustawie. Skoro podstawa wymiaru zasiłku chorobowego automatycznie ulega zmniejszeniu na skutek otrzymywania przez pracownika niższego wynagrodzenia na podstawie zastosowania ustawy COVID-19, to taki okres pobierania zasiłku chorobowego powinien się wliczać do wymaganego na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy okresu 365 dni. Prowadziłoby bowiem do nieracjonalnych konsekwencji zastosowanie w tym przypadku jedynie wykładni językowej, z uwagi na jednoczesne przyjęcie przez ustawodawcę w tej samej ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, że w identycznej sytuacji wlicza się do okresu 365 dni okres uzyskiwania przez pracownika niższego od minimalnego wynagrodzenie, na podstawie zastosowania tej samej ustawy COVID-19
Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że okoliczności powyższe nie zostały wyjaśnione. Treść zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych wskazuje, że organy nie ustaliły wysokości pobieranego świadczenia chorobowego, a w przypadku stwierdzenia, że jego podstawa jest niższa niż minimalne wynagrodzenie, organy nie ustaliły, czy było to skutkiem obniżenia wymiaru czasu pracy skarżącego z uwagi na obowiązywanie ustawy COVID-19.
Okoliczności przedstawione powyżej wskazują, że organy administracji publicznej dokonały wadliwej wykładni art. 15g ustawy COVID-19, co w konsekwencji doprowadziło do niepełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylił zaskarżoną decyzję.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji publicznej uwzględni wykładnię przepisów prawa dokonaną w powyższym uzasadnieniu oraz ustali, czy w przypadku skarżącego miało miejsce, na podstawie przepisów COVID-19, obniżenie wynagrodzenia poniżej minimalnego wynagrodzenia, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej, ustalenia następstw prawnych tego stanu rzeczy.