II SA/Po 458/21

II SA/Po 458/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
Edyta Podrazik /przewodniczący/
Paweł Daniel /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Sygn. powiązane
I OSK 751/22 - Wyrok NSA z 2023-04-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Umorzono postępowanie administracyjne
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1326
art. 20 ust. 1 i 4, art. 22 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tj
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. D. i A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania rekultywacji gruntów za zakończoną I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...], II. umarza postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem M. D. z dnia [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie uznania za zakończoną na okres 5 lat rekultywację gruntów po eksploatacji złoża [...] w granicach działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za zakończoną rekultywację gruntów.
Decyzja powyższa zapadła w następującym stanie faktycznym.
M. D. prowadzący działalność pod nazwą Kopalnia [...], M. D., ul. [...], [...], wystąpił w dniu [...] stycznia 2020 r. do Starostwa Powiatowego w P. z wnioskiem o wydanie decyzji o uznaniu za zakończoną na okres 5 lat rekultywacji gruntów po eksploatacji złoża [...] na działkach nr [...] i nr [...] obręb R. gm. S. w kierunku rolnym ze zbiornikiem wodnym. Swój wniosek przedsiębiorca uzasadnił brzmieniem art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 03 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. z z 2017 r., poz. 1161 ze zm., obecny tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1326 ze zm., dalej również jako: "ustawa") wskazującym, że rekultywację gruntów prowadzi się w miarę jak te grunty stają się zbędne całkowicie, częściowo lub na określony czas do prowadzenia działalności przemysłowej oraz na § 162 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 08 kwietnia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1008). Ponadto wskazano, że obecnie zakończono eksploatację złoża [...] oraz wykonano zabiegi rekultywacyjne tj. złagodzenie skarp wyrobiska. W złożu pozostały jeszcze zasoby możliwe do wydobycia, których eksploatację planuje się prowadzić nie wcześniej niż za 5 lat. Docelowo teren zostanie zrekultywowany w kierunku rolnym poprzez całkowite zasypanie wyrobiska masami ziemnymi. W dniu [...] stycznia 2020 r. przedsiębiorca uzupełnił swój wniosek o informację, że wniosek dotyczy również działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...].
W toku prowadzonego postępowania ustalono, że Starosta P. decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. ustalił rolny kierunek rekultywacji dla gruntów stanowiących działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], obręb R. gin. S., po eksploatacji złoża kruszywa naturalnego [...]. Decyzją powyższą zobowiązano M. D. prowadzącego działalność pod firmą Kopalnia [...], M. D., ul. [...], [...], do wykonania prac rekultywacyjnych w terminie 5 lat od zakończenia działalności przemysłowej.
W związku z wnioskiem z dnia [...] stycznia 2020 r. wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie wydania decyzji uznającej za zakończoną na okres 5 lat rekultywacji gruntów po eksploatacji złoża [...] na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], obręb R. gm. S., a w dniu [...] czerwca 2020 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowej nieruchomości, podczas której przedsiębiorca oświadczył, że po upływie 5 lat planuje dokończyć wydobycie złoża, całkowicie zasypać zbiorniki i całość terenu zagospodarowania jako użytki rolne.
Równocześnie w dniu [...] lipca 2020 r. do organu wpłynęło pismo, w którym przedsiębiorca ponownie uzupełnił swój wniosek z dnia [...] stycznia 2020 r. i wniósł o uznanie za zakończoną rekultywacji na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] obręb R. gm. S. zawodnionej części wyrobiska o powierzchni 4,0615 ha w kierunku rolnym ze zbiornikiem wodnym, na okres 5 lat.
Z uwagi na brzmienie art. 22 ustawy Starosta wystąpił o zasięgnięcie opinii do Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego oraz Burmistrza S..
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w P. zaopiniował wniosek negatywnie, wskazując na brak podstawy prawnej do wydania decyzji o uznaniu za zakończoną rekultywację gruntów na czas określony. Również Burmistrz S. postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] zaopiniował wniosek negatywnie, wskazując, że przedsiębiorca jest zobowiązany do rekultywacji przez cały czas trwania eksploatacji kopalni.
W tak ustalonym stanie faktycznym Starosta P. decyzją z dnia [...] października 2020 r., odmówił uznania za zakończoną na określony czas (na 5 lat) rekultywację w kierunku rolnym ze zbiornikiem wodnym zawodnionej części wyrobiska o powierzchni 4,0615 ha, po eksploatacji złoża [...] w granicach działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], obręb R. gm. S..
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Starosta przywołał treść art. 20 ust. 1 ustawy, wskazującego, że osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów jest obowiązana do ich rekultywacji na własny koszt oraz treść art. 20 ust. 3 tego artykułu, gdzie wskazano, że rekultywację i zagospodarowanie gruntów planuje się, projektuje i realizuje na wszystkich etapach działalności przemysłowej. Powołany przez przedsiębiorcę, w swoim wniosku o uznanie za zakończoną rekultywację na określony czas, artykuł 20 ust. 4 tej ustawy wskazuje z kolei, że rekultywację gruntów prowadzi się w miarę jak grunty te stają się zbędne całkowicie, częściowo lub na określony czas do prowadzenia działalności przemysłowej oraz kończy się w terminie do 5 lat od zaprzestania tej działalności. Następnie Starosta wskazał, że prowadzenie prac rekultywacyjnych na części gruntów zakładu górniczego które na określony czas stały się zbędne do prowadzenia działalności przemysłowej jest pożądane, nie można ich jednak utożsamiać z zakończeniem prac rekultywacyjnych po zaprzestaniu tej działalności przez przedsiębiorcę. Wskazanie potrzeby prowadzenia sukcesywnej rekultywacji znajduje się również w powoływanym także we wniosku przedsiębiorcy, przepisie § 162 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego.
Starosta podkreślił, że analogiczne stanowisko zajął Burmistrz Gminy S. w swoim postanowieniu z dnia [...] lipca 2020 r., oraz Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w P. w postanowieniu z dnia [...] lipca 2020 r.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. D., wskazując, że z uwagi na treść art. 20 ust. 4 ustawy Starosta posiada kompetencję do wydania decyzji o zakończeniu rekultywacji na określony czas.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty. Zdaniem Kolegium poczynione ustalenia faktyczne dotyczące stanu zagospodarowania terenu stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania i funkcji na jaką jest on wykorzystywany, należy podzielić stanowisko organu, że Spółka nie osiągnęła wskazanego w decyzji z [...] lutego 2017 r. celu rekultywacji, tj. przywrócenia gruntu do użytkowania rolnego z funkcją wodną. Nie można bowiem uznać, aby skarżąca zrealizowała określony tą decyzją kierunek rekultywacji, choćby z tego względu, że istniejący w dacie orzekania sposób zagospodarowania nie pozwalał na rolnicze wykorzystanie tej części terenu.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. D. oraz A. D. podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 22 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 20 ust. 4 ustawy z poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji nieuprawnione przyjęcie, że w niniejszym postępowaniu nie wystąpiły przesłanki uprawniające organ I instancji do wydania decyzji o uznaniu rekultywacji za zakończoną na okres 5 lat;
2. art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji uchybienie przez organ odwoławczy obowiązkowi działania na podstawie przepisów prawa, w szczególności przez zaniechanie przeprowadzenia wnikliwej analizy decyzji organu I instancji, jako rozstrzygnięcia noszącego znamiona dowolności i arbitralności, którego treść nie pozwala przyjąć, że decyzja organu I instancji była wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy czyniącego zadość zasadzie prawdy obiektywnej, wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz jego oceny;
3. art. 7 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie przez organ odwoławczy okoliczności, iż Starosta P., prowadząc sporne postępowanie nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, naruszając tym samym obowiązek dążenia do prawdy obiektywnej oraz ustalenia okoliczności mających znaczenie dla sprawy;
4. art. 77 § 1 i 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie przeprowadzenia wyczerpującej analizy postępowania dowodowego prowadzonego przez organ I Instancji, w ramach którego nie wywiązano się z obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji nie podjęto wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w tym poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dodatkowych oględzin nieruchomości skarżących i stanu jej zrekultywowania;
5. § 162 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 kwietnia 2013 roku w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego poprzez jego błędną wykładnię i nieuprawnione przyjęcie, że w warunkach niniejszej sprawy nie ziściły się przesłanki do uznania rekultywacji za zakończoną na okres 5 lat.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2020 w całości oraz zobowiązanie Starosty [...] do wydania decyzji zgodnej z wnioskiem, którym skarżący zainicjowali postępowanie przed organem I instancji; jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżących.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy rekultywację gruntów prowadzi się w miarę jak grunty te stają się zbędne całkowicie, częściowo lub na określony czas do prowadzenia działalności przemysłowej oraz kończy się w terminie do 5 lat od zaprzestania tej działalności. Analogiczną normę prawną zawiera przepis § 162 ust. 1 rozporządzenia. Stąd, w literaturze fachowej zauważa się, że z zestawienia powyższego przepisu z art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy wynika kompetencja organu administracji publicznej do wydania decyzji o uznaniu rekultywacji za zakończonej na określony czas. Proces takiej rekultywacji ma charakter zbliżony do rekultywacji "ostatecznej", jest on jednak - ograniczony do stopnia, który pozwoliłby prowadzić wydobycie po upływie okresu, na który zgodnie z decyzją rekultywacja została uznana za zakończoną. Rekultywacja ta jest w istocie sposobem na ochronę złoża, umożliwiając i obligując przedsiębiorcę górniczego do powrotu do wydobycia w późniejszym, a jednocześnie przygotowując wyrobisko do rekultywacji ostatecznej. Podkreślić należy przy tym, iż decyzje zgodne z wnioskiem, którym postępowanie zainicjowali skarżący, są wydawane na obszarze właściwości miejscowej innych organów administracji publicznej w sprawach o analogicznym stanie faktycznym. Przyjęcie przez organ II instancji przeciwnego stanowiska jest skutkiem rażąco wadliwej interpretacji art. 20 ust. 4 ustawy, wedle której przepis ten de facto nie posiada żadnego zakresu zastosowania. Dokonując wykładni literalnej i funkcjonalnej ww. przepisu w zestawieniu z art. 22 ust 1 pkt 4 ustawy należy uznać, że skoro rekultywację prowadzi się w miarę, jak grunty stają się zbędne całkowicie, częściowo lub na określony czas do prowadzenia ruchu zakładu górniczego, to organ administracji publicznej jest uprawniony do uznania rekultywacji za zakończoną całkowicie, częściowo lub na czas określony. Stanowisko przeciwstawne, przyjęte przez organy obu instancji, jest wyrazem interpretacji przepisu contra lege. W ocenie skarżącego niezależnie od powyższego, w razie wątpliwości co do normy prawnej - a w warunkach niniejszej sprawy, w świetle treści uzasadnienia skarżonej decyzji, należy uznać je za istniejące - wątpliwości te, zgodnie z art. 7a § 1 K.p.a. winny zostać rozstrzygnięte na korzyść skarżących.
W dalszej części skargi skarżący zakwestionowali stanowisko organu odwoławczego, że nie sposób bowiem uznać, że odwołujący się zrealizował określony w drodze nakazu administracyjnego kierunek rekultywacji wodno-rolny, skoro ograniczył się jedynie do złagodzenia skarpy wyrobiska.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2021 r., wydanego na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 r. poz. 2095 ze zm.).
Przedmiot kontroli w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r., które utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2020 r. w przedmiocie odmowy uznania za zakończoną rekultywację gruntów.
Okoliczności faktyczne sprawy zostały przedstawione w części historycznej sprawy i są częściowo kwestionowane przez skarżącą, która podnosi, że wadliwie ustalono zakres wykonanych prac rekultywacyjnych. Zauważyć przy tym należy, że o ile decyzja organu I instancji została uzasadniona brakiem podstawy prawnej do wydania decyzji w przedmiocie uznania za zakończoną na określony czas (na 5 lat) rekultywacji w kierunku rolnym ze zbiornikiem wodnym zawodnionej części wyrobiska o powierzchni 4,0615 ha, po eksploatacji złoża [...] w granicach działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], obręb R. gm. S., o tyle stanowisko organu odwoławczego jest w powyższym zakresie mniej stanowcze, a analiza zaskarżonej decyzji wskazuje, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się również częściowo do zakresu wykonanych prac rekultywacyjnych.
W tym miejscu Sąd zauważa, że zgodnie z art. 4 pkt 18 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przez rekultywację gruntów rozumie się nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych rekultywacja gruntów poeksploatacyjnych jest procesem wieloetapowym, który przygotowuje się, planuje i wykonuje na każdym etapie prowadzonej działalności gospodarczej. Czynności rekultywacyjne stają się częścią składową działalności gospodarczej w zakresie wydobywania kopalin, od chwili uzyskania koncesji. Teza powyższa znajduje swoje odzwierciedlenie w art. 20 ust. 4 ustawy, gdzie wskazano, że rekultywację gruntów prowadzi się w miarę jak grunty te stają się zbędne całkowicie, częściowo lub na określony czas do prowadzenia działalności przemysłowej oraz kończy się w terminie do 5 lat od zaprzestania tej działalności.
Dla porządku, należy w tym miejscu wskazać, że stosownie do treści art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy decyzję w sprawach rekultywacji i zagospodarowania określają uznanie rekultywacji gruntów za zakończoną. Mając na względzie powyższe przepisy – art. 20 ust. 4 oraz art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy – skarżący wywodzi, że organy administracji publicznej są uprawnione nie tylko do wydania decyzji o uznaniu rekultywacji za zakończoną ale również do wydania decyzji w przedmiocie: częściowego zakończenia rekultywacji oraz zakończenia rekultywacja na określony czas. Stanowisko powyższe jest błędne.
Po pierwsze już samo literalne brzmienie przepisu art. 22 ust 1 pkt 4 ustawy, gdzie wskazano, że decyzję w sprawach rekultywacji i zagospodarowania określają uznanie rekultywacji gruntów za zakończoną, jednoznacznie wskazuje, że organ ma możliwość wydania jedynie decyzji o określonej treści – uznania rekultywacji za zakończoną, względnie odmowy uznania rekultywacji za zakończoną. Niewątpliwie przepis powyższy stanowi przykład przepisu zawierającego normę kompetencyjną, a więc typ normy materialnoprawnej ustrojowej, która ustala prawa i obowiązki administracji w procesie wykonywania jej zadań. Jest to więc norma upoważniająca, widoczna szczególnie w relacjach pomiędzy organem administracji publicznej a podmiotami pozostającymi poza obrębem administracji (patrz. M. Matczak, Kompetencja organu administracji publicznej, Kraków 2004, s. 164 – 165 wraz z podaną tam literaturą). Jest to o tyle istotne, że w przypadku prawa administracyjnego nie można domniemywać kompetencji do wydania decyzji administracyjnej. Innymi słowy, organ administracji publicznej jest związany treścią normy kompetencyjnej i nie może ani rozszerzać ani ograniczać zakresu jej stosowania.
Po drugie, Sąd zauważa, że adresatem art. 20 ust. 4 ustawy, który wskazuje, że rekultywację gruntów prowadzi się w miarę jak grunty te stają się zbędne całkowicie, częściowo lub na określony czas do zaprzestania tej działalności, jest osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów jest obowiązana do ich rekultywacji na własny koszt (art. 20 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych), nie zaś organ administracji publicznej. Przepis powyższy – przy uwzględnieniu treści art. 4 pkt 18 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przez rekultywację gruntów nakazuje osobom, które powodują utratę lub ograniczenie wartości użytkowej gruntów nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg. Tym samym zakres podmiotowy - osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów oraz przedmiotowy – obowiązek rekultywacji – normy określonej w art. 20 ust. 4 ustawy nie jest w jakikolwiek sposób powiązany z działaniem organu administracji publicznej.
Oznacza to, że również wykładnia funkcjonalna oraz systemowa nie dają podstaw do przyjęcia, aby organ administracji publicznej był uprawniony do wydania decyzji w przedmiocie uznania rekultywacji za zakończoną na określony czas. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że konstytucyjna zasada praworządności określona w art. 7, nakazuje, aby organy władzy publicznej działały w granicach i na podstawie prawa. Każda norma kompetencyjna musi być zatem tak realizowana, aby nie naruszała przepisów ustawy i uwzględniała treść delegacji ustawowej. Podstawowymi dyrektywami wykładni norm o charakterze kompetencyjnym są: zakaz domniemania kompetencji, powinność i literalny oraz zakaz dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych i wyprowadzania kompetencji w drodze analogii (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 113/21, Baza NSA). W ocenie Sądu brzmienie normy kompetencyjnej uzyskane w toku wykładni jest jasne i bezwarunkowe, co powoduje, że brak było podstaw do skorzystania z regulacji, o jakiej mowa w art. 7a § 1 K.p.a.
Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, wskazać należy, że wniosek inicjujący postępowanie dotyczył uznania za zakończoną na okres 5 lat rekultywacji gruntów po eksploatacji złoża [...] na działkach nr [...] i nr [...] obręb R. gm. S. w kierunku rolnym ze zbiornikiem wodnym (wniosek powyższy został uzupełniony w dniu [...] stycznia 2020 r. poprzez wskazanie, że wniosek dotyczy również działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]). W tym też przedmiocie orzekał organ I instancji, gdyż Starosta P. decyzją z dnia [...] października 2020 r., odmówił uznania za zakończoną na określony czas (na 5 lat) rekultywacji w kierunku rolnym ze zbiornikiem wodnym zawodnionej części wyrobiska o powierzchni 4,0615 ha, po eksploatacji złoża [...] w granicach działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], obręb R. gm. S.. Sąd dostrzega, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego była podjęta w przedmiocie odmowy uznania rekultywacji za zakończoną, jednakże nie wpływa to na zakres prowadzonego postępowania, które jest postępowaniem wnioskowym, a więc postępowaniem, zainicjowanym wnioskiem z dnia [...] stycznia 2020 r.
Sąd wskazuje, że w sytuacji w której wniosek o wszczęcie postępowania dotyczy wydania decyzji, co do której organ nie posiada kompetencji, a więc nie może wydać decyzji o określonej treści, obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia, o jakim mowa w art. 61a § 1 K.p.a., lub też umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowe go na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Brak podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej, stanowi bowiem negatywną przesłankę prowadzenia postępowania, powodując że jest ono bezprzedmiotowe. W realiach przedmiotowej sprawy, organy administracji publicznej nie zrealizowały jednak powyższych wymogów, rozpoznając sprawę merytorycznie, a więc wydając decyzje o odmowie uznania rekultywacji za zakończoną na określony czas. Wykroczyły one samym poza przysługującą im kompetencje, co skutkowało wadliwością prowadzonego przez nie postępowania. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (pkt I wyroku), umarzając równocześnie postępowanie w przedmiocie uznania rekultywacji za zakończoną na określony czas na podstawie art. 145 § 3 powołanej powyżej ustawy (pkt II wyroku).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę [...]- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] zł składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł.