II SA/Po 447/25

II SA/Po 447/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-10-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący/
Robert Talaga
Wiesława Batorowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 15 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 12 kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga Z. J. (zwanego dalej "skarżącym") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej "SKO", "Kolegium" lub "organem II instancji") z dnia 12 kwietnia 2025 r., nr [...]. W postanowieniu tym utrzymano w mocy postanowienie Burmistrza Gminy [...] (zwanego dalej "Burmistrzem" lub "organem I instancji") z dnia 8 stycznia 2025 r., nr [...] w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości. Zaskarżone postanowienie zostało podjęte w oparciu o poniżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne. Wszystkie orzeczenia sądowe powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl, chyba że wyraźnie zostanie wskazane inne źródło publikacji orzeczenia.
Gmina [...] powzięła zamiar budowy dróg lokalnych, co wiązało się z koniecznością podziału nieruchomości. Dnia 8 grudnia 2024 r. do Urzędu Miejskiego w [...] wpłynął projekt pochodzący od Przedsiębiorstwa Usług Geodezyjno-Kartograficznych [...] dotyczący wstępnego projektu podziału nieruchomości leżącej w [...] (działka nr ew. [...]), które właścicielem jest skarżący.
Dnia 7 stycznia 2025 r. Burmistrz zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu planu podziału nieruchomości.
Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2025 r., nr [...], Burmistrz pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału nieruchomości skarżącego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że działka nr ew. [...], podlegająca planowanemu podziałowi znajduje się na terenie, dla którego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Jak stanowi art. 93 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145, zwanej dalej "u.g.n."), podziału nieruchomości można dokonać, gdy podział ten jest zgodny z planem miejscowym, sama działka podzielona i powstała dają się zagospodarować. Podziału nie można dokonać, jeżeli działka nie miałaby dostępu do drogi publicznej.
Działka nr ew. [...] jest w części przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową o niskiej intensywności zabudowy MN, a także stanowi obsługę komunikacyjną terenów zabudowanych KD1 i KD2. Dwie z wydzielonych działek będą nadal stanowiły część ulicy [...] i [...]. Obsługa każdej z nowo powstałych działek jest zapewniona.
Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie organu I instancji. Skarżący sprzeciwił się sposobowi podziału nieruchomości. Wydzielenie pasów drogowych spowoduje utrudnienie w gospodarowaniu gruntami rolnymi. Część działki przeznaczona pod zabudowę znajduje się na terenach zalewowych. Nie będzie w zasadzie możliwości realizowania takiej zabudowy. Skarżący wnioskuje o wykup całej działki przez Gminę [...].
Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2025 r., nr [...], Kolegium utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia SKO podniosło, że zamiar podziału nieruchomości jest zgodny z planem miejscowym, tak jak stwierdził to organ I instancji. Po podziale powstanie działka [...], które zostaną włączone do dróg publicznych. Z kolei działki [...] zostaną przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Podział działki nie prowadzi do zmian w strukturze własnościowej. Podział może być przeprowadzony tylko w taki właśnie sposób, aby korespondowało to z planem miejscowym.
Skarżący, działając samodzielnie, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie organu II instancji domagając się jego uchylenia oraz postanowienia Burmistrza, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący zarzucił SKO naruszenie art. 6 i art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej "k.p.a."). Zdaniem skarżącego, SKO nie pochyliło się nad jego zażaleniem i błędnie oceniło potrzebę dokonania podziału w celu realizacji inwestycji celu publicznego. W pozostałym zakresie skarżący przywołał twierdzenia podniesione w zażaleniu na postanowienie organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał stanowisko, jakie zajął w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie". Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie, które zostało wydane na skutek rozpoznania zażalenia w postępowaniu administracyjnym. Z tych względów, zarządzeniem z dnia 10 września 2025 r., Zastępca Przewodniczącej Wydziału II tut. Sądu wyznaczyła termin posiedzenia niejawnego na dzień 15 października 2025 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując, jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje m.in. sądową kontrolę postanowień, wydanych na skutek rozpoznania zażalenia w postępowaniu administracyjnym, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich okoliczności sprawy, mających wpływ na wynik sprawy, choćby strona skarżąca nie podniosła ich w skardze.
Przedmiotem skargi jest ocena zgodności z prawem postanowienia SKO utrzymującego w mocy postanowienie Burmistrza w przedmiocie zaopiniowania podziału nieruchomości. W wyniku przeprowadzonej kontroli sądowej, Sąd doszedł do przekonania o tym, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zasadą jest, że można dokonać podziału nieruchomości, jeżeli odpowiada on obowiązującemu planowi miejscowemu (art. 93 ust. 1 u.g.n.). Ustawodawca stawia jednak pewne warunki; jest to wymóg zapewnienia zgodności z ustaleniami planu co objawia się poprzez przeznaczenie terenu i możliwość jego przyszłego zagospodarowania (art. 93 ust. 2 u.g.n.). Musi zatem dojść do sytuacji, kiedy dzielona nieruchomość będzie przeznaczona tak, jak wymaga tego plan miejscowy (akt prawa miejscowego), a także tenże teren będzie możliwy do zagospodarowania w przyszłości.
Skarżący jest właścicielem działki nr ew. [...], która jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego – uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia 26 września 2002 r. w sprawie "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej we wsi B." (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2002 r. Nr [...], poz. [...], zwanej dalej "uchwałą nr [...]"). Powołany akt prawa miejscowego przeznacza działkę nr ew. [...] na cele drogowe (KD2) oraz mieszkaniowe (MN), co oznacza, że pierwszy warunek z art. 93 ust. 2 u.g.n. został spełniony. Działka ta jest przeznaczona na cele zgodnie z obowiązującym planem miejscowym. Nowo powstałe działki [...] nadal będą stanowiły część ul. [...] i [...] w B. . Pozostałe działki z działki nr ew. [...], tj. przyszłe działki [...] nadal będą miały przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową.
Przechodząc do analizy spełnienia drugiego warunku z art. 93 ust. 2 u.g.n., należy zaznaczyć, że badaniu najpierw podlega to, czy na nowo powstałej działce będzie możliwe zrealizowanie funkcji podstawowej, a negatywna ocena w tym zakresie uniemożliwia zaopiniowanie podziału zgodnie z wnioskiem (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 216/20). Trzeba mieć tutaj jednak na uwadze, że przepis art. 93 u.g.n. został ustanowiony przede wszystkim dla celów podziałów nieruchomości, jakie miałyby zmienić powierzchnię nieruchomości tak, że mowa jest w zasadzie o nowych działkach. Niedopuszczalne jest takie dzielenie nieruchomości, że pierwotna mogła zostać zagospodarowana, a nowo powstała już nie (zob. szerzej: E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024). Niniejsza sprawa jest dość nietypowa, dlatego bezrefleksyjne odniesienie do niej przepisu art. 93 ust. 2 u.g.n. nie może mieć miejsca. Godzi się zauważyć, że na skutek podziału nieruchomości skarżącego, możliwości zagospodarowania każdej z nowo powstałych działek nie ulegną zmianie. Działki umownie nazwane [...] zostaną włączone do działek drogowych, aby Gmina [...] mogła zbudować dalszy ciąg ul. [...] i [...], co zresztą przewiduje uchwała nr [...] szczególnie w załączniku graficznym. Te dwie działki będą mogły zatem zostać zagospodarowane na cele drogowe.
Co do działek [...], nadal będą przeznaczona na cele budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego. Działki te nadal będą posiadać dostęp do dróg publicznych, a ich parametry nie ulegną zmianie. Obecnie, jeszcze przed podziałem, działka nr ew. [...] ma niemalże tożsame parametry. Jest ona co prawda dłuższa, ponieważ zawiera w sobie działkę [...] (przeznaczone w przyszłości pod drogi publiczne), ale jej szerokość pozostaje niezmieniona. Już w tej sytuacji działka ta jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową. Godziłoby się zastanowić zatem nad możliwością jej zabudowy zgodnie z warunkami określonymi w § 10 uchwały nr [...] Parametry określone w powołanym przepisie aktu prawa miejscowego już teraz wyznaczają konkretne możliwości zabudowy na działce nr ew. [...]. Podział, jaki jest planowany przez Gminę [...], nie wprowadza żadnych zmian w zakresie przyszłego zagospodarowania. Burmistrz podjął działania wyłącznie w celu urzeczywistnienia obowiązującego planu miejscowego, co nie powoduje żadnych zmian w zagospodarowaniu. Jest to podział geodezyjny prowadzący do wyodrębnienia nowych działek, ale nie powoduje to zmian w zagospodarowaniu. Burmistrz i SKO nie wyartykułowali tego zbyt klarownie, ale taka jest idea stojąca za ich rozstrzygnięciami, co zasługuje na aprobatę. To czy da się, czy też nie da się zagospodarować przyszłej działki [...] nie jest i nie będzie konsekwencją podziału dokonanego na podstawie art. 93 ust. 1 i 3 u.g.n. Nie można zatem stawiać organom zarzutu naruszenia tego przepisu.
Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów skargi, należało stwierdzić ich niezasadność. Nie doszło do naruszenia art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a. Burmistrz, a także SKO, posiadali podstawę prawną do podjęcia zaskarżonych rozstrzygnięć. Działali więc w granicach i na podstawie prawa.
Żaden z organów administracji publicznej (rozpoznawczy i odwoławczy) nie naruszył przepisu art. 8 § 1 k.p.a. To, że skarżący nie jest usatysfakcjonowany zapadłym rozstrzygnięciem to nie oznacza, że są one błędne, a organy dopuściły się naruszenia zasady budzenia zaufania obywateli do organów państwa. Obydwa organy kierowały się przepisami prawa, które zobowiązują do podjęcia konkretnych rozstrzygnięć. Trzeba pamiętać, że w niniejszej sprawie nie znajdują uzasadnienia przepisy o uznaniowości, tj. organy nie mogą podjąć swobodnego rozstrzygnięcia.
Kolegium jasno wyartykułowało podstawy swojego rozstrzygnięcia. Wyjaśniło ono zgodność podziału z planem miejscowym. Sąd zgadza się, że SKO mogło dosadniej omówić na czym polega możliwość zagospodarowania, jednakże uzasadnienie zaskarżonego postanowienia musi być wystarczające. Niecelowe byłoby uchylenie postanowienia SKO w celu wyłącznie poprawienia uzasadnienia. Jest to sprzeczne z ekonomią procesową.
Wydzielenie pasów drogowych, wbrew temu co twierdzi skarżący, nie doprowadzi do utrudnienia w gospodarowaniu gruntami rolnymi. Podział niczego nie zmienia w zagospodarowaniu, ani w przeznaczeniu działek na przyszłość. Nie powstaje żadna sprzeczność z uchwałą nr [...] Już teraz z załącznika graficznego do ww. uchwały wynikają utrudnienia w zagospodarowaniu tej części działki nr ew. [...], która jest ulokowana przy ciągu wodnym. Podział, jaki ma zamiar dokonać Gmina [...] nie czyni jednak żadnych zmian. Już teraz przeznaczenie przyszłej działki [...] utrudnia zagospodarowanie przyszłej działki [...].
Kwestia wykupu działki nr ew. [...] jest sprawą, jaka nie leży w kompetencji sądu administracyjnego, dlatego Sąd w składzie orzekającym nie może zająć żadnego stanowiska w tej sprawie. Gmina [...] jest osobą prawną, a więc podmiotem prawa cywilnego i może autonomicznie zdecydować, czy kupi działkę skarżącego, czy też tego zaniecha.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów skargi i jej samej. Kierując się wspomnianym już przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie znalazł żadnych podstaw skutkujących uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.