II SA/Po 445/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2022-12-14
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowywznowienie postępowaniakurator spadkulegitymacja procesowaterminKodeks postępowania administracyjnegoprawo administracyjnenieruchomościzagospodarowanie przestrzenne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę kuratora spadku na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego warunków zabudowy, uznając brak legitymacji skarżącego oraz uchybienie terminowi.

Skarżący, działając jako kurator spadku po J. B., wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o warunkach zabudowy, zarzucając pominięcie spadkobierców w pierwotnym postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wznowienia, wskazując na uchybienie terminowi. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając przede wszystkim brak legitymacji procesowej kuratora do żądania wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz dodatkowo uchybienie terminowi do złożenia wniosku.

Sprawa dotyczyła skargi G. K., działającego jako kurator spadku po J. B., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o warunkach zabudowy z 2017 r. dla inwestycji hotelowej. Skarżący powołał się na art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., twierdząc, że następcy prawni zmarłego J. B. (którego spadku był kuratorem) nie zostali w tym postępowaniu uwzględnieni. SKO odmówiło wznowienia, wskazując na uchybienie miesięcznego terminu do złożenia wniosku, licząc od daty uprawomocnienia się postanowienia o ustanowieniu kuratora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że skarżący nie posiadał legitymacji procesowej do żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., ponieważ jako kurator spadku został ustanowiony długo po zakończeniu pierwotnego postępowania i nie mógł być w nim pominięty. Sąd podkreślił, że legitymację do żądania wznowienia z tego powodu mają wyłącznie pominięci następcy prawni. Dodatkowo, sąd stwierdził, że nawet gdyby skarżący miał legitymację, to i tak wniosek został złożony po terminie, gdyż wiedza o decyzji warunków zabudowy wynikała z wcześniejszych działań skarżącego jako pełnomocnika wspólnoty mieszkaniowej, a nie dopiero od daty ustanowienia kuratorem. Sąd wskazał również na brak zezwolenia sądu powszechnego na czynności przekraczające zwykły zarząd, jakimi mogłoby być złożenie wniosku o wznowienie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, kurator spadku ustanowiony po zakończeniu postępowania nie ma legitymacji do żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. z powodu pominięcia spadkobierców, gdyż legitymację taką posiadają wyłącznie pominięci spadkobiercy, a kurator nie jest uprawniony do działania w ich imieniu w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd podzielił pogląd orzecznictwa, że art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. chroni subiektywny porządek prawny i legitymację do żądania wznowienia z tej przyczyny mają tylko pominięte strony. Kurator spadku działa we własnym imieniu, ale nie może zastępować spadkobierców w żądaniu wznowienia postępowania, które zakończyło się przed jego ustanowieniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 148 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 149 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 147

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 30 § § 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 127 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 124 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.c. art. 667 § § 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

K.p.c. art. 935 § § 3

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legitymacji procesowej kuratora spadku do żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Uchybienie terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów postępowania przez uniemożliwienie wszystkim stronom udziału w postępowaniu (nieuznany z powodu braku legitymacji i terminu). Twierdzenie, że wiedza o okolicznościach wznowienia została powzięta dopiero 20 maja 2021 r. (uznane za niewiarygodne i nieudowodnione).

Godne uwagi sformułowania

Sąd podziela pogląd, że z wnioskiem o wznowienie postępowania w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., może wystąpić wyłącznie ta osoba, która nie brała udziału w postępowaniu. Ustawodawca wyraźnie odstąpił tu od ochrony obiektywnego porządku prawnego na rzecz ochrony subiektywnego porządku prawnego. Kurator spadku działa bowiem we własnym imieniu, choć na rzecz spadkobierców. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego [...] niewątpliwie wykracza zaś poza ramy zwykłego zarządu, co oznacza, iż wymagać będzie orzeczenia sądu powszechnego potwierdzającego udzielenie zezwolenia do dokonania czynności w danym postępowaniu administracyjnym.

Skład orzekający

Edyta Podrazik

przewodniczący

Tomasz Świstak

sprawozdawca

Sebastian Michalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska w zakresie legitymacji procesowej kuratora spadku do żądania wznowienia postępowania administracyjnego oraz interpretacji terminów w postępowaniu o wznowienie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kuratora spadku i zastosowania art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w kontekście decyzji wydanych przed ustanowieniem kuratora.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii procesowych w postępowaniu administracyjnym, takich jak legitymacja procesowa kuratora spadku i terminy, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje też, jak złożone mogą być relacje między różnymi postępowaniami (administracyjnym, cywilnym).

Kurator spadku chciał wznowić postępowanie, ale sąd pokazał mu granice jego uprawnień.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 445/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik /przewodniczący/
Sebastian Michalski
Tomasz Świstak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 30 par. 5, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 147, art. 149 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 14 grudnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Asesor WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2022 roku sprawy ze skargi G. K. działającego jako kurator spadku po J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 31 marca 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") postanowieniem z 31 marca 2022 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku G. K. – działającego jako kurator spadku po J. B. – o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem tego organu z 30 sierpnia 2021 r., nr [...], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i orzekając co do istoty sprawy odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kolegium z 3 października 2017 r., nr [...], wydanej w przedmiocie warunków zabudowy.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.
Prezydent Miasta P. decyzją z 7 kwietnia 2017 r., nr [...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku hotelowego wraz z lokalami użytkowymi w parterze i garażem podziemnym, planowanej do realizacji na działkach nr [...], [...], arkusz [...], obręb P., położonych w P. przy ul. [...] [...]. SKO decyzją z 3 października 2017 r., nr [...], orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego w odniesieniu do odwołania wniesionego przez B. B. oraz o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w przypadku odwołań wniesionych przez Wspólnotę Mieszkaniową ul[...] [...], [...], [...].
Wnioskiem z 26 maja 2021 r. G. K. działając jako kurator spadku po J. B., legitymując się postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z 8 stycznia 2021 r., sygn. akt I Ns [...], o ustanowieniu kuratora spadku, zwrócił się o wznowienie postępowania w powyższej sprawie. Jako podstawę żądania podał art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "K.p.a.") stwierdzając, że organ prowadzący postępowanie nie zapewnił udziału w nim następcom prawnym J. B..
Postanowieniem z 30 sierpnia 2021 r., nr [...], Kolegium orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania.
W uzasadnieniu postanowienia wydanego w I instancji wskazano między innymi, że J. B. był jednym ze współwłaścicieli działki nr [...], która sąsiaduje bezpośrednio z terenem objętym decyzją o warunkach zabudowy. W chwili wszczęcia postępowania już nie żył, a skoro decyzja o warunkach zabudowy wydana dla inwestora nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich, a jednocześnie istnieje zasada trwałości decyzji administracyjnych, to brak było podstawy do sformułowania materialnej przesłanki dla uchylenia decyzji Kolegium.
Kolegium zauważyło, że Sąd Rejonowy w C. ustanawiając postanowieniem z 8 stycznia 2021 r. kuratora G. K. dla spadku po J.B. pominął, że już w roku 1984 ten sam Sąd wydał postanowienie sygn. I Ns [...], którym spadek po zmarłym nabyli w równych częściach jego dzieci – W. S., W. B. oraz A. B.. G. K. miał wiedzę już w październiku 2020 r. o spadkobiercach, gdyż dowiedział się o tym występując w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Zdaniem Kolegium nie powinien zatajać tej wiadomości przed sądem w postępowaniu, które zakończyło się ustanowieniem go kuratorem masy spadkowej. W tych okolicznościach ani nie miał podstaw do występowania jako kurator, a jednocześnie przekroczył termin 30 dni na złożenie wniosku od momentu dowiedzenia się o okolicznościach wznowienia.
Postanowienie SKO z 30 sierpnia 2021 r., nr [...] doręczone zostało G. K. 14 września 2021 r.
Z postanowieniem tym nie zgodził się G. K. działający jako kuratora spadku po J. B., który 20 września 2021 r. wywiódł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nim zakończonej.
Postanowieniem z 31 marca 2022 r., nr [...] SKO [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i orzekając co do istoty sprawy odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kolegium z 3 października 2017 r., nr [...], wydanej w przedmiocie warunków zabudowy.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że kluczowe znaczenie ma fakt, że G. K. występował jako pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w sprawie pozwolenia na budowę. Z pełnomocnictwa wynika, że był umocowany do występowania w imieniu tej wspólnoty we wszystkich postępowaniach administracyjnych dotyczących przedmiotowej zabudowy. W odwołaniu z 12 czerwca 2019 r. wniesionym w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowych wskazywał m.in. na niezgodność projektu z decyzją ustalającą warunki zabudowy. Skoro tak, to już wówczas musiał wiedzieć o wydaniu decyzji w przedmiocie warunków zabudowy dla tej inwestycji – ostateczna decyzja ustalająca warunki zabudowy stanowi bowiem podstawę ubiegania się o pozwolenie na budowę. Kolegium zauważyło, że z kopii uzasadnienia wniosku o ustanowienie kuratora spadku (pismo z 12 listopada 2020 r.) wynika, że Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [...] [...], [...], [...] w P. proponując na kuratora spadku r.pr. G. K. podniosła, że jest on: "zapoznany ze sprawą ponieważ reprezentuje wnioskodawczynię w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym".
W takiej sytuacji zdaniem SKO miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania wymagany treścią art. 148 § 2 K.p.a. biegnie od daty uprawomocnienia się tego postanowienia, to jest od 23 stycznia 2021 r. Termin wniesienia podania o wznowienie postępowania upłynął zatem 23 lutego 2021 r. Natomiast wniosek z 26 maja 2021 r. o wznowienie postępowania został nadany w placówce pocztowej 27 maja 2021 r., czyli z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 148 § 2 K.p.a.
Odnosząc się do twierdzenia strony, że 20 maja 2021 r. powziął wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia Kolegium podniosło, że w art. 148 § 2 K.p.a. mowa jest o powzięciu wiedzy o decyzji. Poza tym to strona musi udowodnić kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Twierdzenia natomiast, że dopiero 20 maja 2021 r. dowiedział się o okolicznościach wznowienia należy uznać za niewiarygodne i nie poparte jakimikolwiek dowodami.
Jako że w art. 149 § 3 K.p.a. jest mowa o odmowie wznowienia postępowania, a nie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, Kolegium na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 i art. 149 § 3 K.p.a. uchyliło jednak postanowienie wydane w I instancji, orzekając co do istoty sprawy.
W skardze skierowanej do tut. Sądu skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w szczególności przez uniemożliwienie wszystkim stronom udziału w postępowaniu, błędne ustalenie stanu faktycznego.
W uzasadnieniu stwierdzono, że błędem jest utożsamianie wiedzy G. K. występującego jako pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę z wiedzą G. K. występującego jako kurator spadku po J. B.. Reprezentując wspólnotę pełnomocnik nie badał akt sprawy i prawidłowości wydania decyzji o warunkach zabudowy zatem nie miał świadomości kto był stroną tamtego postępowania oraz czy zachodziły podstawy do jego wznowienia. Podkreślono, że z treści decyzji Prezydenta Miasta P. z 24 maja 2019 r. udzielającej pozwolenia na budowę wynika, że została ona wydana w oparciu o decyzję tego organu z 7 kwietnia 2017 r., nr [...], podczas gdy niniejsza sprawa dotyczy sprawy zakończonej decyzją Kolegium z 3 października 2017 r., nr [...]
G. K. jako kurator spadku mógł podjąć jakiekolwiek czynności w interesie spadkobierców dopiero po zawiadomieniu sądu o prawomocności postanowienia o ustanowieniu go kuratorem spadku, o czym dowiedział się z pisma z 12 marca 2021 r. Wówczas podjęte zostały czynności, w wyniku których na podstawie dostępnych dokumentów, po ich dogłębnej analizie 20 maja 2021 r., kurator powziął wiadomość o decyzji oraz o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Wcześniej to zagadnienie nie było przedmiotem analizy, bowiem Wspólnota Mieszkaniowa [...] zleciła r.pr. G. K. jedynie sporządzenie określonych pism i reprezentowanie jej wyłącznie w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę.
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
W piśmie procesowym z 28 września 2022 r. P. W., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o oddalenie skargi, podzielając stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Sąd Rejonowy w C. przy piśmie procesowym z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I Ns [...], wypożyczył tut. Sądowi akta sprawy I Ns [...], w sprawie wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] [...], [...], [...] w P. o ustanowienie kuratora spadku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjny, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Jako że skarga złożona została na zaskarżalne zażaleniem postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (por. art. 149 § 3 i 4 K.p.a.), zastosowanie znalazł ostatnio przywołany przepis. Jak wynika już z art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stanowi to odstępstwo od przewidzianej w art. 10 P.p.s.a. zasady jawnego rozpoznawania spraw.
Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 31 marca 2022 r., nr [...], nie narusza ani przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu, który w świetle art. 145 § 1 P.p.s.a. dawałby podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 149 § 1 K.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Jak przewiduje § 2 tego artykułu postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Odmowa wznowienia postępowania, zgodnie z § 3, następuje w drodze postanowienia.
W realiach kontrolowanej sprawy skarżący – jako kurator spadku po zmarłym J. B. – powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 3 października 2017 r., nr [...], wydanej na skutek odwołań złożonych od decyzji Prezydenta Miasta P. z 7 kwietnia 2017 r., nr [...], w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku hotelowego wraz z lokalami usługowymi w parterze i garażem podziemnym, planowanej do realizacji na działkach nr [...], [...], obręb P., położonych w P. przy ul. [...] [...]. Jako okoliczności wypełniające przyczynę wznowienia skarżący powołał się na to, że w skład spadku po J. B. wchodzi udział w nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z działkami objętymi przywołaną decyzją, zaś w postępowaniu nie zapewniono udziału następcom prawnym zmarłego.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., na którym oparto powyższy wniosek, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W ocenie Sądu skarżący – w okolicznościach kontrolowanej sprawy – nie posiada legitymacji do tego, aby żądać wznowienia postępowania w powołaniu na powyższą przesłankę wznowieniową. Potwierdza to prawidłowość odmowy przez Kolegium wznowienia postępowania na jego wniosek, choć ta przyczyna odmowy umknęła uwadze organu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, który tut. Sąd podziela, że z wnioskiem o wznowienie postępowania w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., może wystąpić wyłącznie ta osoba, która nie brała udziału w postępowaniu. Przesłanka wznowieniowa polegająca na niezapewnieniu stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) wiąże się ściśle z art. 147 K.p.a., stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia postępowania, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia tej przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do tego udziału dopuszczone (por. wyroki NSA z 26 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 51/08, z 9 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 990/10, z 26 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1475/12, z 29 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 939/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca wyraźnie odstąpił tu od ochrony obiektywnego porządku prawnego na rzecz ochrony subiektywnego porządku prawnego, a szczególnym tego dowodem jest art. 184 § 4 K.p.a., w którym przewidziano, że w przypadku naruszenia prawa określonego w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nawet prokurator, a więc podmiot powołany do ochrony obiektywnego porządku prawnego, musi uzyskać zgodę podmiotu, którego to naruszenie dotyczy (por. wyrok NSA z 21 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1628/08, CBOSA).
Tymczasem w realiach rozpatrywanej sprawy nie budzi żadnych wątpliwości, że jako strona postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy może być traktowany nie skarżący, któremu nie przysługuje w tym względzie jakikolwiek interes prawny, lecz ewentualnie następcy prawni zmarłego J. B.. Ustanowienie skarżącego kuratorem spadku nastąpiło przy tym na długo po zakończeniu rzeczonego postępowania. Oczywiste staje się zatem to, że nie tylko nie mógł on zostać pominięty w tym postępowaniu jako jego strona, lecz także jako osoba sprawująca zarząd majątkiem masy spadkowej, o której stanowi art. 30 § 5 K.p.a.
Skarżącemu nie przysługuje także – jako ustanowionemu już kuratorowi spadku – uprawnienie do występowania w imieniu następców prawnych J. B.. Kurator spadku działa bowiem we własnym imieniu, choć na rzecz spadkobierców (patrz: uchwała SN z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt III CZP 78/10, OSNC 2011/6/61; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt I ACa 152/16; wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1357/15; wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 1006/16; "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, C.H. Beck 2014, s. 149; Marcin Margoński, glosa do postanowienia SN z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt I CZ 75/09, Przegląd Sądowy 2011/9/teza 4). Jego rola sprowadza się przy tym obok ustalenia kto jest spadkobiercą do zarządu majątkiem spadkowym (por. art. 667 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm.).
Skarżący jako kurator spadku po zmarłym J. B. nie mógł zatem skutecznie żądać wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy z uwagi na pominięcie następców prawnych zmarłego, bowiem legitymację w tym względzie posiadają wyłącznie wspomniani następcy prawni, zaś skarżący nie jest uprawniony do działania w ich imieniu.
W realiach niniejszej sprawy skarżący nie mógł także żądać wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w imieniu własnym, wykonując uprawnienia kuratora spadku, albowiem skoro został ustanowiony kuratorem spadku dopiero w marciu 2021 r., to oczywistym jest, że mógł zostać pomięty w postępowaniu administracyjnym zakończonym wiele lat wcześniej, w roku 2017 r.
Inaczej rzecz ujmując do pominięcie kuratora spadku w postępowaniu administracyjnym, stanowiącego przesłankę wznowienia tegoż postępowania o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., mogłoby dojść wyłącznie w przypadku postępowania toczącego się już po ustanowienia kuratora spadku. Dopiero bowiem z chwilą ustanowienia kuratora spadku, działająca we własnym imieniu osobna nim ustanowiona, uzyskuje legitymację procesową do działania w charakterze strony postępowania administracyjnego dotyczącego praw i obowiązków wiążących się z prawami majątkowymi wchodzącymi w skład spadku, którego jest kuratorem.
Brak podstawy, z której skarżący mógłby wywodzić legitymację do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., uwidacznia się zresztą w treści samego wniosku. Z jednej strony, skarżący powołuje się w niej bowiem na art. 30 § 5 K.p.a., starając się wykazać, że jest on osobą, która powinna występować w sprawie, jako sprawujący zarząd majątkiem spadkowym. Pomija jednak to, że przymiot taki nie przysługiwał mu na etapie postępowania zakończonego dotychczasową decyzją Kolegium. Z drugiej strony, sam skarżący podaje, że to następcy prawni J.B. są tymi osobami, które pominięto w rzeczonym postępowaniu, choć jednocześnie nie wskazuje nawet, aby działał w ich imieniu.
Wobec powyższego prawidłowo odmówiono skarżącemu wznowienia postępowania, choć powinno to nastąpić przede wszystkim ze względu na brak legitymacji skarżącego do występowania z wnioskiem w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Niedostrzeżenie powyższego przez Kolegium stanowi o naruszeniu art. 7 i art. 124 § 2 K.p.a., jednak naruszenie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Pomimo powołania się przez Kolegium na inną przesłankę odmowy wznowienia postępowania – która nota bene także okazała się prawidłowa, o czym będzie jeszcze mowa poniżej – bez zmian pozostaje konieczność wydania rozstrzygnięcia odmownego w oparciu o art. 149 § 3 K.p.a.
W świetle dotychczasowych uwag na znaczeniu traci kwestia zachowania terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania (art. 148 § 2 K.p.a.), na której oparto rozstrzygnięcie Kolegium, lecz celem dopełnienia rozważań i do tej kwestii warto się ustosunkować.
Zgodnie z art. 148 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).
W ocenie Sądu w zaskarżonym postanowieniu Kolegium prawidłowo wskazało na uchybienie przez skarżącego terminu jaki wynika z art. 148 § 2 K.p.a., choć nie można zgodzić się z całością argumentacji, jaka prezentowana jest w tym względzie przez organ. Kolegium przede wszystkim przyjęło nieprawidłową datę początkową, od której w okolicznościach tejże sprawy należy liczyć bieg terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Tut. Sąd nie zgadza się bowiem z tym, że za termin ten uznać można datę uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w C. z 8 stycznia 2021 r., sygn. akt I Ns [...], o ustanowieniu skarżącego kuratorem spadku w całkowitym oderwaniu od tego kiedy skarżący o tej okoliczności się dowiedział.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, że data uprawomocnienia się ostatnio powołanego postanowienia nie musi pokrywać się z datą, w której skarżący dowiedział się o tej okoliczności. Samo uprawomocnienie się tego postanowienia nie pozwala zatem jeszcze na stwierdzenie, że z dniem tym skarżący – już jako kurator spadku – powziął także informacje o spornej decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Rzeczonego terminu nie sposób także liczyć od momentu, w którym skarżący dowiedziałby się o wspomnianej ostatnio decyzji działając jako pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] [...], [...], [...], skoro nie był wówczas jeszcze kuratorem spadku. W konsekwencji dopiero od daty, w której skarżący został powiadomiony o prawomocnym ustanowieniu go kuratorem spadku, przez co jako ten kurator mógł podejmować jakiekolwiek czynności, można liczyć termin z art. 148 § 2 K.p.a. Powiadomienie takie (pismo Sądu Rejonowego w C. z 12 marca 2021 r.) zostało zaś skarżącemu doręczone w dniu 18 marca 2021 r., co wynika z przekazanych do tut. Sądu akt sprawy o sygn. I Ns [...].
Rację natomiast trzeba przyznać Kolegium w tym, że skarżący podając we wniosku o wznowienie postępowania, że o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia powziął wiadomość dopiero 20 maja 2021 r., w żaden sposób tego nie wykazał.
Po pierwsze, na co prawidłowo zwrócono uwagę w zaskarżony postanowieniu, w znajdującym zastosowanie art. 148 § 2 K.p.a. mowa jest o dowiedzeniu się przez stronę o decyzji, nie zaś o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, jak ma to miejsce w § 1 tego artykułu. Chybiona zatem staje się ta argumentacja skarżącego, w której stara się on wykazać, że nie rozważał – jako pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] [...], [...], [...] – kto był stroną w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, bowiem wystarczające jest, że powziął on wiedzę o wydanej w tym postępowaniu decyzji.
Po drugie, Kolegium słusznie zwróciło uwagę na to, że twierdzenie skarżącego jakoby termin z art. 148 § 2 K.p.a. miał się rozpocząć dopiero z dniem 20 maja 2021 r. nie jest poparte jakimkolwiek dowodem i pozostaje w okolicznościach sprawy niewiarygodne. Mało tego, w sprawie tej twierdzenie to staje się wręcz sprzeczne z poczynionymi w niej ustaleniami.
Jak słusznie bowiem zwróciło uwagę Kolegium skarżący jako pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej [...] [...], [...], [...] złożył odwołanie z 12 czerwca 2019 r. od decyzji Prezydenta Miasta P. z 24 maja 2019 r., nr [...], o udzieleniu pozwolenia na budowę budynku hotelowego wraz z lokalami usługowymi w parterze i garażem na nieruchomości przy ul. [...] [...] w P.. W odwołaniu tym skarżący wskazał m.in. na niezgodność projektu z decyzją ustalającą warunki zabudowy.
Zauważyć zaś w tym miejscu należy, iż do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, w następstwie rozpoznania którego doszło do wydania decyzji Prezydenta Miasta P. z 24 maja 2019 r., nr [...] dołączona była właśnie decyzja Prezydenta Miasta P. z 7 kwietnia 2017 r., znak [...], nr [...] ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku hotelowego wraz z lokalami usługowymi, której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania złożony przez G. K. jako kuratora spadku po J. B..
Co za tym idzie G. K. musiał co najmniej 12 czerwca 2019 r. nie tylko wiedzieć o decyzji Prezydenta Miasta P. z 7 kwietnia 2017 r., znak [...], nr [...], lecz także znać jej treść.
Skarżący z tą oceną Kolegium w istocie jedynie polemizuje, nadal jednak w żaden sposób nie starając się nawet wykazać, aby miały miejsce takie okoliczności faktyczne, które pozwalałyby na odmienną od organu ocenę.
Zupełnie niezrozumiałym jest odwoływanie się przez skarżącego do posiadania różnej wiedzy jako pełnomocnik i jako kurator spadku.
Nie sposób bowiem uznać, że stan wiedzy skarżącego, którą jak wykazano powyżej dysponował on co najmniej od 12 czerwca 2019 r., w momencie ustanowienia go kuratorem spadku, czy tez powiadomienia go o tym w dniu 18 marca 2021 r. mógł ulec jakiejkolwiek istotnej zmianie.
Twierdzenia skarżącego pozostają wobec powyższego gołosłowne i zmierzają jedynie do umniejszenia jego roli jako profesjonalnego pełnomocnika w reprezentacji interesów prawnych wspomnianej wspólnoty mieszkaniowej. To na składającym podanie o wznowienie postępowania ciąży tymczasem obowiązek wykazania, w jakiej dacie dowiedział się o decyzji kończącej postępowanie, którego wznowienia się domaga, z precyzją dostateczną do ustalenia, że podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu z art. 148 § 2 K.p.a. – co w kontrolowanej sprawie nie ma miejsca.
Abstrahując zatem od tego, czy skarżący legitymowany był w sprawie do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania w powołaniu na art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. – o czym była mowa powyżej, a co tut. Sąd ocenił negatywnie – uznać również trzeba, że miesięczny termin z art. 148 § 2 K.p.a. rozpoczął bieg od dnia od 18 marca 2021 r., kiedy to skarżącemu doręczono informację o prawomocnym ustanowieniu go kuratorem spadku. Termin ten upływał w konsekwencji 19 kwietnia 2021 r., zaś skarżący wystąpił ze stosownym żądaniem dopiero 27 maja 2021 r. Niezależnie zatem od częściowo błędnej argumentacji, prawidłowy okazał się przyjęty ostatecznie przez Kolegium wniosek, w świetle którego żądanie wznowienia postępowania było w rozpatrywanym przypadku spóźnione.
Podsumowując uznać trzeba, że w sprawie zachodziły dwojakiego rodzaju przesłanki do odmowy wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 K.p.a. Po pierwsze, brak legitymacji skarżącego do żądania wznowienia postępowania w powołaniu na art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Po drugie, wystąpienie z tym żądaniem po upływie terminu określonego zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a. Nie było natomiast rolą ani Kolegium, ani tut. Sądu dokonanie oceny prawidłowości ustanowienia przez sąd powszechny skarżącego kuratorem spadku po zmarłym J. B..
Gwoli wszechstronnego wyjaśnienia sprawy zauważyć nadto należy, iż zgodnie z art. 935 § 3 K.p.c. znajdującego na podstawie art. 667 § 2 K.p.c. odpowiednie zastosowanie do kuratora spadku czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu kurator spadku może wykonywać tylko za zezwoleniem sądu. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego nieruchomości sąsiedniej względem wchodzącej w skład spadku, dla którego ustanowiony został kurator, niewątpliwie wykracza zaś poza ramy zwykłego zarządu, co oznacza, iż wymagać będzie orzeczenia sądu powszechnego potwierdzającego udzielenie zezwolenia do dokonania czynności w danym postępowaniu administracyjnym. Również takiego zezwolenia w kontrolowanej sprawie zabrakło.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI