II SA/Po 4435/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-08-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckieII wojna światowaMilicja Obywatelskapostępowanie administracyjnedowodyuchylenie decyzjiPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

WSA w Poznaniu uchylił decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich z powodu nierozpatrzenia przez organ dowodów dotyczących charakteru udziału skarżącego w walkach o Poznań.

Skarżący M.Z. został pozbawiony uprawnień kombatanckich, mimo że przyznano mu je wcześniej z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej. Organ administracji uznał, że skarżący brał udział w walkach jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, która nie była służbą zmilitaryzowaną. Skarżący twierdził, że był ochotnikiem, a do MO wstąpił po wyzwoleniu Poznania. WSA uchylił decyzję, wskazując na nierozpatrzenie materiału dowodowego przez organ i potrzebę wyjaśnienia, czy skarżący walczył jako ochotnik.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która pozbawiła M.Z. uprawnień kombatanckich. M.Z. pierwotnie uzyskał te uprawnienia z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej, opierając się na zaświadczeniu o służbie w Milicji Obywatelskiej i udziale w walkach z podziemiem. Organ administracji wszczął postępowanie weryfikacyjne, twierdząc, że M.Z. brał udział w walkach o Cytadelę Poznańską jako funkcjonariusz MO, która nie była służbą zmilitaryzowaną, co nie stanowiło podstawy do zachowania uprawnień. Skarżący kwestionował to ustalenie, wskazując na swój ochotniczy udział w walkach przed wstąpieniem do MO. Sąd administracyjny uznał, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego, w szczególności nie ustosunkował się do odmiennych wyjaśnień skarżącego i świadków. WSA wskazał na potrzebę ponownego przesłuchania skarżącego i świadków oraz wyjaśnienia kwestii daty wstąpienia do MO, aby ustalić, czy skarżący walczył jako ochotnik. W przypadku potwierdzenia tej okoliczności, skarżący mógłby zachować uprawnienia kombatanckie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli walka odbywała się w ramach służby w MO, która nie była służbą zmilitaryzowaną.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ administracji nie rozpatrzył dowodów na ochotniczy udział skarżącego w walkach przed wstąpieniem do MO, co mogłoby stanowić podstawę do uznania go za kombatanta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.o.k. art. 25 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

u.o.k. art. 2 § pkt 5

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie rozpatrzył w pełni dowodów dotyczących ochotniczego udziału skarżącego w walkach o Poznań. Organ nie ustosunkował się do odmiennych wyjaśnień skarżącego i świadków. Ustalenie charakteru udziału w walkach jako funkcjonariusza MO było przedwczesne i niepoparte pełnym materiałem dowodowym.

Godne uwagi sformułowania

Z naruszeniem art.77 § 1 kpa organ orzekający, podejmując obie decyzje, wyczerpująco nie zebrał i nie rozpatrzył materiału dowodowego. Zeznania te co do charakteru uczestnictwa w walkach wydają się prawdopodobne zważywszy, że przed wyzwoleniem Poznania Milicja Obywatelska na terenie miasta nie funkcjonowała.

Skład orzekający

Ewa Makosz-Frymus

przewodniczący

Maria Hrycaj

sprawozdawca

Paweł Miładowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uprawnień kombatanckich, obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego przez organy administracji, znaczenie zeznań świadków w sprawach kombatanckich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji historycznej i interpretacji przepisów z początku lat 90. XX wieku. Konkretne ustalenia faktyczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii historycznej i praw kombatanckich, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na błędach proceduralnych organu, a nie na nowej wykładni prawa.

Czy walka o Cytadelę Poznańską w 1945 roku daje prawa kombatanckie? Sąd bada błędy organu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 4435/01 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-08-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Ewa Makosz-Frymus /przewodniczący/
Maria Hrycaj /sprawozdawca/
Paweł Miładowski
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie Sędzia NSA Maria Hycaj ( spr ) Sędzia NSA Paweł Miładowski Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2001 r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ P.Miładowski /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Hrycaj JFS
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art.138 § 1 pkt 1 , w związku z art.127 § 3 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tekst jedn. Dz. U. z 1997 r. nr 142 poz. 950 ze zm. ) , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2001 r. Nr [...], pozbawiającą M.Z. uprawnień kombatanckich.
Z akt sprawy wynika, że M.Z. otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...] lutego 1945 r. do [...] grudnia 1947 r. Podstawą przyznania uprawnień było zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w P. stwierdzające, że od [...] lutego 1945 r. do [...] sierpnia 1949 r. pełnił służbę w organach MO, a od [...] lutego 1945 r. do [...] grudnia 1947 r. brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem.
Pismem z dnia [...] grudnia 2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów zawiadomił Kombatanta o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego i wezwał do przedstawienia wyjaśnień i dowodów mogących mieć wpływ na wynik tego postępowania.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2000 r. M.Z. , jako okoliczność uprawniającą go do zachowania uprawnień kombatanckich, wskazał ochotniczą walkę o Cytadelę Poznańską, wyjaśnił także, że po wyzwoleniu Cytadeli część uczestników walk została zwerbowana do służby w Milicji Obywatelskiej.
Na potwierdzenie swojego uczestnictwa w walkach o Cytadelę przedstawił zeznania dwóch świadków.
Odnosząc się do powyższego zarzutu Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów w swojej pierwszej decyzji stwierdził, że M.Z. brał udział w walkach o Cytadelę będąc funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej, która nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, a wobec tego walka z Niemcami w jej ramach nie stanowi tytułu do zachowania uprawnień kombatanckich. Podniósł także, że w toku postępowania weryfikacyjnego Urząd nie jest zobowiązany do wyjaśniania czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie przepisów obecnie obowiązującej ustawy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.Z. zakwestionował ustalenie jakoby walczył o Cytadelę w ramach Milicji Obywatelskiej. Twierdził, że był ochotnikiem, a do Milicji został zwerbowany po wyzwoleniu Poznania.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów, utrzymując w mocy pierwotną decyzję, nie odniósł się do powyższego zarzutu. Podtrzymywał ustalenie, że w czasie walk o Cytadelę M.Z. był milicjantem nie służą mu zatem z tego tytułu uprawnienia kombatanckie, Milicja Obywatelska nie była bowiem służbą zmilitaryzowaną.
M.Z. zaskarżył ostateczną decyzję administracyjną do sądu administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Podtrzymał zarzut, że o wyzwolenie Poznania walczył wraz z grupą ochotników, a dopiero potem został zwerbowany do Milicji Obywatelskiej.
Organ orzekający, odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie z motywów przedstawionych w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Z naruszeniem art.77 § 1 kpa organ orzekający, podejmując obie decyzje, wyczerpująco nie zebrał i nie rozpatrzył materiału dowodowego. Dotyczy to w szczególności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności uczestnictwa skarżącego w walkach o wyzwolenie Poznania. Ustalając, że skarżący brał udział w tych walkach jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej organ oparł się na zaświadczeniu Komendy Wojewódzkiej Policji w P. stwierdzającym, że skarżący pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej od dnia [...] lutego 1945 r. Nie ustosunkował się natomiast do odmiennych wyjaśnień skarżącego i świadka A.K., z których wynika, że w walkach o Poznańską Cytadelę brali udział jako ochotnicy. Zeznania te co do charakteru uczestnictwa w walkach wydają się prawdopodobne zważywszy, że przed wyzwoleniem Poznania Milicja Obywatelska na terenie miasta nie funkcjonowała. Należy się domyślać, że osobom, które następnie podjęły służbę w organach Milicji Obywatelskiej zaliczono okres walki o Cytadelę do stażu pracy, nie może to jednak prowadzić do ustalenia, że o Cytadelę walczyli w ramach Milicji Obywatelskiej.
Dokonanie tak istotnego dla wyniku sprawy ustalenia bez należytego wyjaśnienia sprawy powoduje uchylenie zaskarżonych decyzji.
Rozpoznając sprawę ponownie organ orzekający winien dokładnie przesłuchać skarżącego i obu świadków, a także wyjaśnić co było przyczyną przyjęcia w zaświadczeniu i prawdopodobnie także w aktach osobowych skarżącego, że pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej w P. od [...] lutego 1945 r., to jest jeszcze przed wyzwoleniem miasta.
Gdyby się okazało, że skarżący walczył o wyzwolenie Poznania jako ochotnik byłyby podstawy do uznania, że posiada uprawnienia kombatanckie określone w art.2 pkt 5 nowej ustawy, a wobec tego z mocy art.25 ust. 2 pkt 2 tej ustawy zachowuje uzyskane poprzednio uprawnienia.
Skoro , z przedstawionych motywów, skarga okazała się uzasadniona, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ), orzekł jak w sentencji.
/-/ P.Miładowski /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Hrycaj
JFS