II SA/Po 442/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę B. K. na postanowienie o wstrzymaniu rozbudowy budynku gospodarczego o pomieszczenia mieszkalne, które organy nadzoru budowlanego uznały za samowolę budowlaną. Skarżący zarzucał organom nierzetelne ustalenie stanu faktycznego, nieprecyzyjne określenie obiektu podlegającego legalizacji oraz brak ustalenia kręgu spadkobierców po zmarłej współwłaścicielce nieruchomości, co jego zdaniem powinno skutkować zawieszeniem postępowania. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo wykonały wytyczne poprzedniego wyroku WSA, ustalając, że rozbudowa budynku gospodarczego o pomieszczenia mieszkalne doprowadziła do powstania funkcjonalnej całości stanowiącej budynek mieszkalny. Sąd uznał, że nie ma podstaw do odrębnej legalizacji części gospodarczej i mieszkalnej w różnych trybach. Ponadto, sąd stwierdził, że roboty budowlane miały miejsce po 2004 r. i przed 2013 r., co wyklucza zastosowanie uproszczonej legalizacji (art. 49f-49i Prawa budowlanego) i uzasadnia zastosowanie procedury z art. 48 Prawa budowlanego. Sąd odrzucił również argument o konieczności ustalenia następców prawnych zmarłej żony skarżącego jako zagadnienia wstępnego, wskazując, że inwestorem jest B. K., a skierowanie postanowienia do niego jest wystarczające i zgodne z art. 52 Prawa budowlanego. Sąd uznał, że twierdzenia skarżącego dotyczące spadkobierców mają charakter taktyki procesowej mającej na celu przedłużenie postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, procedury legalizacji, ustalania inwestora oraz stosowania trybu uproszczonego.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozbudowy budynku gospodarczego o funkcje mieszkalne i ustalenia daty rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie zdjęć lotniczych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy rozbudowa budynku gospodarczego o pomieszczenia mieszkalne, w wyniku której powstała funkcjonalna całość stanowiąca budynek mieszkalny, stanowi samowolę budowlaną podlegającą procedurze z art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozbudowa budynku gospodarczego o pomieszczenia mieszkalne, w wyniku której powstała funkcjonalna całość stanowiąca budynek mieszkalny, stanowi samowolę budowlaną, a właściwą procedurą legalizacyjną jest procedura określona w art. 48 Prawa budowlanego, jeśli roboty budowlane miały miejsce po 2004 r. i przed 2013 r.
Uzasadnienie
Organy nadzoru budowlanego, na podstawie zdjęć lotniczych i kontroli, ustaliły, że budynek gospodarczy został rozbudowany o pomieszczenia mieszkalne, tworząc funkcjonalną całość mieszkalną. Roboty budowlane miały miejsce po 2004 r. i przed 2013 r., co wyklucza uproszczoną legalizację i uzasadnia zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego.
Czy ustalenie następców prawnych po zmarłej współwłaścicielce nieruchomości jest zagadnieniem wstępnym, wymagającym zawieszenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie następców prawnych po zmarłej współwłaścicielce nie jest zagadnieniem wstępnym, a postępowanie nie wymaga zawieszenia, jeśli inwestorem jest żyjący współwłaściciel, który wykonał samowolnie obiekt budowlany.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, adresatem obowiązków jest inwestor. W sytuacji, gdy inwestorem jest żyjący współwłaściciel (B. K.), skierowanie postanowienia do niego jest wystarczające, a poszukiwanie spadkobierców po zmarłej żonie nie jest konieczne do prowadzenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej.
Czy możliwe jest odrębne legalizowanie części budynku gospodarczego i części mieszkalnej w różnych trybach legalizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie ma podstaw do rozdzielania tych obiektów i legalizowania ich odrębnie w różnych trybach, jeśli w wyniku działań inwestora pierwotnie istniejący budynek gospodarczy został rozbudowany i przekształcony w budynek o funkcji mieszkalnej, stanowiąc funkcjonalną całość.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w wyniku działań inwestora pierwotnie istniejący budynek gospodarczy został rozbudowany o pomieszczenia mieszkalne i zmieniono jego przeznaczenie, tworząc funkcjonalną całość mieszkalną. Nie ma podstaw do rozdzielania tych obiektów i stosowania różnych trybów legalizacji.
Czy w przypadku budowy rozpoczętej po 2004 r. i trwającej do 2013 r. można zastosować uproszczoną procedurę legalizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uproszczona procedura legalizacji (art. 49f-49i Prawa budowlanego) jest możliwa tylko w przypadkach, gdy od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat. W tym przypadku budowa trwała do 2013 r., co wyklucza zastosowanie tej procedury.
Uzasadnienie
Zdjęcia lotnicze wskazują, że roboty budowlane trwały do 2013 r., a budynek w obecnej formie pojawił się na zdjęciu z 2013 r. Wobec tego nie został spełniony warunek 20 lat od zakończenia budowy, co uniemożliwia zastosowanie uproszczonej legalizacji.
Przepisy (14)
Główne
Pr. bud. art. 48 § 1, 3, 4, 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu. W postanowieniu informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację i konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej.
Pr. bud. art. 48a § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację.
Pr. bud. art. 52 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązki nakłada się w pierwszej kolejności na inwestora, a w przypadku zakończenia budowy lub niemożności wykonania przez inwestora, na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.
Pomocnicze
Pr. bud. art. 49d § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa sposób obliczania opłaty legalizacyjnej w przypadku budowy wymagającej pozwolenia na budowę lub budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1.
Pr. bud. art. 59f
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa sposób obliczania opłaty legalizacyjnej jako iloczyn stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu i współczynnika wielkości obiektu.
k.p.a. art. 123
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § 1 pkt 1 i 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (pkt 4) lub gdy śmierć strony w toku postępowania spowodowała brak możliwości wydania decyzji (pkt 1).
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę i uchyla akt, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
Pr. bud. art. 49f
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa procedurę uproszczonej legalizacji.
Pr. bud. art. 49i
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa procedurę uproszczonej legalizacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozbudowa budynku gospodarczego o pomieszczenia mieszkalne stanowi samowolę budowlaną podlegającą art. 48 Prawa budowlanego. • Roboty budowlane miały miejsce po 2004 r. i przed 2013 r., co wyklucza uproszczoną legalizację. • Inwestorem jest B. K., co uzasadnia skierowanie postanowienia do niego, bez konieczności ustalania spadkobierców po zmarłej żonie. • Nie ma podstaw do odrębnej legalizacji części gospodarczej i mieszkalnej w różnych trybach.
Odrzucone argumenty
Konieczność zawieszenia postępowania z uwagi na nieustalenie spadkobierców po zmarłej współwłaścicielce. • Możliwość zastosowania uproszczonej procedury legalizacji. • Konieczność odrębnego traktowania i legalizacji części gospodarczej i mieszkalnej. • Nierzetelne ustalenie stanu faktycznego i nieprecyzyjne określenie obiektu podlegającego legalizacji.
Godne uwagi sformułowania
organy prawidłowo wykonały zalecenia WSA • nie ma podstaw do rozdzielania tych obiektów (gospodarczego i części mieszkalnej), legalizowania ich odrębnie i to w różnych trybach legalizacji • nie został spełniony warunek 20 lat od zakończenia budowy • adresatem postanowienia o wstrzymaniu budowy jest inwestor • twierdzenia te zostały przedstawione wyłącznie jako taktyka procesowa strony w celu przedłużenia postępowania
Skład orzekający
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
sprawozdawca
Robert Talaga
asesor
Tomasz Świstak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, procedury legalizacji, ustalania inwestora oraz stosowania trybu uproszczonego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbudowy budynku gospodarczego o funkcje mieszkalne i ustalenia daty rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie zdjęć lotniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i jej legalizacji, a także pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście dowodów z dokumentów i zdjęć lotniczych.
“Samowola budowlana: Kiedy rozbudowa staje się problemem prawnym?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.