II SA/Po 441/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki E. O. S.A. na decyzję SKO, uznając, że przebudowa linii elektroenergetycznej 110 kV wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż napięcie znamionowe nie jest 'progiem' w rozumieniu przepisów wyłączających potrzebę takiej decyzji.
Spółka E. O. S.A. wniosła o ustalenie lokalizacji celu publicznego dla przebudowy linii elektroenergetycznej 110 kV, argumentując, że nie jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ napięcie znamionowe linii nie ulegnie zmianie. Organy administracji i WSA w Poznaniu uznały jednak, że napięcie to nie jest 'progiem' w rozumieniu przepisów, a sama przebudowa linii 110 kV, nawet bez zmiany napięcia, może znacząco oddziaływać na środowisko i wymaga uzyskania takiej decyzji. Sąd oddalił skargę, aprobując stanowisko organów.
Sprawa dotyczyła skargi E. O. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Inwestycja polegała na przebudowie linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV, obejmującej wymianę i przesunięcie stanowisk słupowych oraz wymianę przewodów. Kluczowym zagadnieniem była kwestia obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organy administracji i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznały, że taki obowiązek istnieje, ponieważ planowane przedsięwzięcie, mimo że jest 'przebudową', kwalifikuje się jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Sąd odrzucił argumentację spółki, że napięcie znamionowe 110 kV jest 'progiem', którego nieprzekroczenie wyłącza potrzebę uzyskania decyzji środowiskowej na podstawie § 3 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia. Sąd wyjaśnił, że napięcie znamionowe jest cechą wyróżniającą linię, a nie progiem w rozumieniu przepisów wyłączających obowiązek. Podkreślono, że przebudowa linii 110 kV, nawet bez zmiany napięcia, może mieć znaczący wpływ na środowisko i wymaga oceny, zgodnie z dyrektywą UE w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia na środowisko. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wymaga.
Uzasadnienie
Napięcie znamionowe 110 kV jest cechą wyróżniającą linię elektroenergetyczną, a nie 'progiem' w rozumieniu przepisów wyłączających obowiązek uzyskania decyzji środowiskowej dla przebudowy. Przebudowa takiej linii, nawet bez zmiany napięcia, może mieć znaczący wpływ na środowisko i podlega ocenie zgodnie z dyrektywą UE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.u.i.ś. art. 71 § ust. 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
u.u.i.ś. art. 72 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach musi być uzyskana przed decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
u.u.i.ś. art. 72 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach musi być uzyskana przed decyzją o lokalizacji celu publicznego.
r.ws.przedś. art. 3 § ust. 1 pkt 7
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Napowietrzne linie elektroenergetyczne o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 110 kV zaliczają się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
u.p.z.p. art. 50 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Podstawa do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego.
PPSA art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Pomocnicze
r.ws.przedś. art. 3 § ust. 2 pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Rozbudowa, przebudowa lub montaż przedsięwzięcia z § 3 ust. 1 też zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, z wyjątkiem sytuacji, gdy zmieniana część nie osiąga progów określonych w § 3 ust. 1.
K.p.a. art. 50 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wezwania do uzupełnienia wniosku.
P.b. art. 3 § pkt 3
Ustawa Prawo budowlane
Definicja budowli.
P.b. art. 3 § pkt 3a
Ustawa Prawo budowlane
Definicja obiektu liniowego.
ustawa COVID-19 art. 15zzs(4) § ust. 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Napięcie znamionowe linii elektroenergetycznej 110 kV nie jest 'progiem' w rozumieniu § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia ws. przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Przebudowa linii elektroenergetycznej 110 kV, nawet bez zmiany napięcia, może mieć znaczący wpływ na środowisko i wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepisy dyrektywy UE w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wymagają oceny takich przedsięwzięć.
Odrzucone argumenty
Przebudowa linii elektroenergetycznej 110 kV, która nie zwiększa napięcia znamionowego, nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na podstawie § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia ws. przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Godne uwagi sformułowania
napięcie znamionowe napowietrznej linii elektroenergetycznej to nie 'próg' w rozumieniu § 3 ust. 2 pkt 2 r.ws.przedś., a cecha wyróżniająca tą linię od pozostałych, mniej kwalifikowanych linii. linia elektroenergetyczne o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 110kV, to swoista kategoria obiektów liniowych. nie ma najmniejszych wątpliwości, że tego rodzaju projektowane przedsięwzięcie [...] musi być objęte badaniem pod kątem oceny oddziaływania na środowisko
Skład orzekający
Edyta Podrazik
sędzia
Jan Szuma
sprawozdawca
Wiesława Batorowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przebudowy linii elektroenergetycznych o napięciu 110 kV oraz rozumienie pojęcia 'progu' w kontekście rozporządzenia ws. przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów rozporządzenia ws. przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w odniesieniu do linii elektroenergetycznych 110 kV.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z inwestycjami infrastrukturalnymi i ochroną środowiska, która może być interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i środowiskowym.
“Czy przebudowa linii energetycznej 110 kV zawsze wymaga zgody na ochronę środowiska? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 441/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik
Jan Szuma /sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 264/22 - Wyrok NSA z 2023-10-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 247
art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 72 ust. 1 pkt 3, art. 72 ust. 3
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1839
§ 2 ust. 1 pkt 6, § 3 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 2 pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2021 poz 735
art. 50 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 3 pkt 3, art. 3 pkt 3a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2021 poz 741
art. 50 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Dz.U.UE.L 2012 nr 26 poz 1 art. 4 ust. 2, punkt 3 lit.b, punkt 13 lit. a załącznika II
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko - tekst jednolity
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 4 ust. 2 w zw. z punktem 13 lit. a załącznika II
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15zzs(4) ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2021 r. sprawy ze skargi E. S. A. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania E. O. S.A., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2020 r., [...] o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 KV obejmującej wymianę i przesunięcie stanowisk słupowych oraz wymianę przewodów.
Sąd już w tym miejscu zaznacza, że istotne dla sprawy okoliczności zostały prawidłowo udokumentowane w aktach i nie ma zastrzeżeń co do strony proceduralnej postępowania administracyjnego. Należy jednocześnie zaakcentować dla przejrzystości niniejszego wyroku, że w sprawie jedna tylko, konkretna kwestia, podniesiona zresztą jednakowo przez organy obu instancji, stała się podstawą odmowy ustalenia celu publicznego. Otóż organy uznały, że E. O. S.A. nie zadośćuczyniła wymogowi przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia, który to wymóg wynikał z art. 71 ust. 1 i art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 247 z późn. zm., dalej "u.u.i.ś.") oraz § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839, dalej "r.ws.przedś"). Z tych też powodów Sąd przedstawi stanowisko organów obu instancji łącznie.
Pismem z dnia [...] października 2020 r., [...] E. O. S.A. wystąpiła o ustalenie na jej rzecz lokalizacji celu publicznego w odniesieniu do wskazanej wyżej inwestycji, która miała objąć przebudowę istniejącej linii wysokiego napięcia 110 kV w granicach miasta K. (od działki [...], do działki [...] R.) polegającą na wymianie stanowisk słupowych, przesunięciu części tych stanowisk i wymianie przewodów na nowe (k. 2-22 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
W dniach 30 października i [...] listopada 2020 r. organ zwrócił się drogą elektroniczną do inwestora o wyjaśnienie, czy zmieni się długość linii oraz na czym polegać będzie przesunięcie stanowisk słupowych (k. 49-50 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
W dniu [...] listopada 2020 r. przedstawiciel inwestora wskazał, że długość linii się nie zmieni. Z kolei stanowiska słupowe będą przesuwane w osi linii (k. 51 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Pismem z dnia [...] listopada 2020 r., [...] ([...]) Prezydent, działając na podstawie art. 50 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. dalej "K.p.a.") wezwał E. O. S.A. do uzupełnienia wniosku przed przedłożenie aktualnej i ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. Organ wskazał przy czym na § 3 ust. 1 pkt 7 r.ws.przedś. oraz § 72 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 u.u.i.ś. (k. 37 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r., [...] (k. 89-92 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) pełnomocnik E. O. S.A. wyjaśnił, że w przypadku planowanej inwestycji mamy do czynienia z budowlą (art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 – uw. Sądu, dalej "P.b.") – obiektem liniowym, a stosownie do art. 3 pkt 3a P.b. w takim przypadku charakterystycznym parametrem jest jego długość.
Spółka przyznała, że zgodnie § 3 ust. 1 pkt 7 r.ws.przedś. napowietrzne linie elektroenergetyczne o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 110 kV zaliczają się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Dodała przy tym (nawiązując jeszcze do § 2 ust. 1 pkt 6 r.ws.przedś), że przy kwalifikacji przedsięwzięć tego rodzaju znaczenie będzie miało napięcie znamionowe i w niektórych przypadkach długość.
E. O. S.A. wywodziła dalej, że w realiach sprawy należy także uwzględnić § 3 ust. 2 pkt 2 r.ws.przedś., który stanowi, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia z § 3 ust. 1 r.ws.przedś., z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w § 3 ust. 1, o ile zostały one określone.
E. O. S.A. wywodziła dalej, że w sprawie mamy do czynienia z przebudową. Trzeba więc ustalić, czy nie zachodzi wyłączenie z § 3 ust. 2 pkt 2 r.ws.przedś., to jest, czy nie będzie tak, że powstająca w wyniku przebudowy część zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiągnie progów określonych w § 3 ust. 1 r.ws.przedś. Zdaniem spółki takie progi nie zostaną osiągnięte. Jest tak dlatego, że progiem jest napięcie znamionowe 110 kV, a ono się nie zwiększy.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., [...] (D2020.12.03997) Prezydent, działając na podstawie art. 50 ust. 1 i art. 50 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (na datę decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2020, poz. 293 z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2021 r., poz. 741 dalej "u.p.z.p."), odmówił E. O. S.A. ustalenia lokalizacji celu publicznego. Wyjaśnił, że w jego ocenie dla przebudowy linii elektroenergetycznej o napięciu znamionowym 110 kV potrzebne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co jest następstwem kwalifikacji przedsięwzięcia stosownie do § 3 ust. 1 pkt 7 r.ws.przedś. Zdaniem Prezydenta wartość 110 kV to nie "próg" (w rozumieniu § 3 ust. 2 pkt 2 r.ws.przedś.), ale cecha charakteryzująca – wyróżniająca rodzaj linii elektroenergetycznej. Organ dodał, że gdyby przyjąć stanowisko inwestora za zasadne, oznaczałoby, że w istocie dowolne prace przy linii byłyby zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (także takie obejmujące zmianę wysokości, układu słupów, w tam także roboty na całej długości linii).
W odwołaniu E. O. S.A. rozszerzyła stanowisko wyrażone już wcześniej w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. (akcentując, że planowane przez nią przedsięwzięcie to przebudowa w rozumieniu P.b.). Spółka uznała, że skoro napięcie znamionowe linii o wartości 110 kV (czyli "próg") w efekcie przebudowy się nie zwiększa, to oznacza, że działanie to podlega pod wyjątek z § 3 ust. 2 pkt 2 r.ws.przedś.
Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., [...] Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało decyzję Prezydenta w mocy, zajmując takie samo stanowisko odnośnie argumentacji inwestora.
W skardze E. O. S.A. zarzuciła naruszenie art. 56 u.p.z.p. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że należało odmówić ustalenia lokalizacji celu publicznego oraz art. 71 ust. 2 u.u.i.ś. i § 3 ust. 1 pkt 7 r.ws.przedś. poprzez błędne przyjęcie, że planowane przedsięwzięcie podpada pod te przepisy. W ocenie spółki naruszono także art. 7, 77 oraz art. 6, 8 i 80 K.p.a.
Wskazując na powyższe E. O. S.A. wniosła o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W motywach skargi skarżąca ponowiła dotychczasowe stanowisko, jeszcze raz uwypuklając, że sprawa dotyczy przebudowy linii elektroenergetycznej jako obiektu liniowego, gdzie jedynym charakterystycznym parametrem jest długość (art. 3 pkt 3a P.b.). Wobec zidentyfikowania przedsięwzięcia jako przebudowy (co E. O. S.A. poparła przez powołanie się na orzecznictwo sądów) w sprawie należało uwzględnić § 3 ust. 2 pkt 2 r.ws.przedś. Z tej ostatniej regulacji skarżąca wywiodła a contrario, że nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko takiej przebudowy linii elektroenergetycznej, która nie zwiększa napięcia znamionowego wynoszącego 110 kV. Napięcie, w jej ocenie, jest "progiem", a skoro tak, to przebudowa go nie zmieniająca, nie podpada pod § 3 ust. 2 pkt 2 r.ws.przedś.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W ocenie Sądu nie do zaakceptowania są poglądy E. O. S.A. co do tego jak należy rozumieć § 3 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 2 pkt 2 r.ws.przedś. w kontekście postrzegania terminu "próg" (odnośnie przedsięwzięć z § 3 ust. 1 r.ws.przedś.).
Na wstępie zaznaczyć należy, że jest oczywistym i poza sporem, że przedsięwzięcie kwalifikujące się do kategorii "mogących znacząco oddziaływać na środowisko" (niezależnie czy "zawsze" czy "potencjalnie") wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 71 ust. 1 i 2 u.u.i.ś.), a decyzję tą należy uzyskać przed decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 72 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś.), czyli także przed decyzją o lokalizacji celu publicznego (art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.).
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 7 r.ws.przedś. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się "napowietrzne linie elektroenergetyczne o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 110kV". Sąd pomija w tym miejscu kwestie zawartego w tym przepisie zastrzeżenia "inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 6", gdyż dotyczy ono odróżnienia wymienionych tu przedsięwzięć od przedsięwzięć wyższej kategorii ("zawsze znacząco oddziałujących na środowisko". Linia planowana do przebudowy przez E. O. S.A. ma 110 kV, więc jest to – w każdy razie wyjściowo – ewidentnie obiekt, którego wprost dotyczy § 3 ust. 1 pkt 7 r.ws.przedś.
Skarga spółki będącej inwestorem opiera się na wnioskowaniu z § 3 ust. 2 pkt 2 r.ws.przedś. Zgodnie z tym przepisem ponad przypadki z § 3 ust. 1 r.ws.przedś. do przedsięwzięć "potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko" zaliczać się będą także przedsięwzięcia obejmujące rozbudowę, przebudowę lub montaż realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego z § 3 ust. 1 r.ws.przedś. Wyjątkiem będą tylko sytuacje, gdzie ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w § 3 ust. 1 § 3 ust. 1 pkt 7 r.ws.przedś., o ile zostały one określone
Organy – postępując stosownie do treści wniosku inwestora – procedowały przy założeniu, że mamy do czynienia z "przebudową" istniejącej linii wysokiego napięcia 110 kV w granicach miasta K. (od działki [...], do działki [...] R.) polegającą na wymianie stanowisk słupowych, przesunięciu części tych stanowisk i wymianie przewodów na nowe (k. 2-22 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Sąd zwraca w tym miejscu uwagę (z uwagi na fakt, że intensywnie to uwypuklano w skardze), że organy nie kwestionowały charakteru przedsięwzięcia zgłoszonego we wniosku i traktowały planowane przedsięwzięcie jako przebudowę linii w rozumieniu art. 3 pkt 7a (przy uwzględnieniu art. 3 pkt 3a P.b.).
Co innego ma dla sprawy natomiast zasadnicze znaczenie. Otóż Sąd nie zgadza się z wyjściową tezą E. O. S.A., że napięcie znamionowe to "próg" w rozumieniu § 3 ust. 2 pkt 2 r.ws.przedś.
Prawdą jest, że zarówno w § 2 ust. 1 pkt 6 jak i w § 3 ust. 1 pkt 7 r.ws.przedś. napięcie znamionowe (220 kV i 110 kV) prawodawca uczynił cechą wyróżniającą wskazane tam "poważniejsze" linie napowietrzne, które zalicza się do "przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko". Sąd w tym miejscu zaznacza, że zdaje sobie sprawę, że napięcie znamionowe charakteryzujące tego rodzaju linie elektroenergetyczne można prima facie poczytać jako parametr wielkościowy, a skoro tak, to nasuwa się wniosek, że może on się zwiększać. Takie z kolei rozumowanie prowadzi do mylnego wrażenia, że jest to "próg", którego się osiąga lub nie, a tym samym od tego zależeć może status inwestycji w kontekście r.ws.przedś.
Aby wyjaśnić błąd w rozumowaniu E. O. S.A. należy rozpocząć od zidentyfikowania sensu § 3 ust. 2 pkt 2 r.ws.przedś. W przepisie tym chodzi o podkreślenie przez polskiego prawodawcę i objęcie wymogiem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie tylko nowych, ale i następczych zamierzeń inwestycyjnych, które dotyczą już realizowanych lub zrealizowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zasadą wynikającą z § 3 ust. 2 pkt 2 r.ws.przedś. jest, że rozbudowa, przebudowa i montaż realizowany w odniesieniu do tego rodzaju przedsięwzięć też zalicza się do takiej samej kategorii.
Sąd wspomniał wyżej o "polskim prawodawcy" nieprzypadkowo, gdyż § 3 ust. 2 pkt 2 r.ws.przedś. jest przepisem implementującym art. 4 ust. 2 w zw. z punktem 13 lit. a załącznika II do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (tekst jednolity) (Dz. U. UE. L. z 2012 r. nr 26, s. 1 z późn. zm.). Wedle prawa Unii Europejskiej wszelkie zmiany co do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, także zaliczą się do takiej kategorii, jeżeli "mogą powodować znaczące niekorzystne skutki w środowisku". O tym jak kwalifikować poszczególne przypadki przedsięwzięć polegających na zmianie dotychczasowych zamierzeń decyduje krajowy prawodawca (art. 4 ust. 2 przywołanej dyrektywy). Nie ma w tym względzie jednak zupełnej swobody, gdyż – jak podkreśla się w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości (zob. wyrok z dnia [...] listopada 2016 r., [...], pkt 37 i 43, curia.eu) – zawsze należy weryfikować, czy ze względu na ogół cech charakterystycznych danego przedsięwzięcia (w tym przypadku przedsięwzięcia realizowanego w odniesieniu do zamierzenia już istniejącego) nie dojdzie do znacząco negatywnych skutków w środowisku.
Wracając do § 3 ust. 2 pkt 2 r.ws.przedś. zauważyć należy, że polski prawodawca przyjął jako kryterium zaliczenia rozbudowy, przebudowy lub montażu dotyczącego innego przedsięwzięcia, taki oto wyznacznik, że wyłączył z kategorii "przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko" te przypadki, gdy część rozbudowana, przebudowana lub zamontowana nie osiąga progu, jeżeli taki dla danego przedsięwzięcia został określony. Chodzi więc o to, żeby wyróżnić te rozbudowy, przebudowy lub montaże, które mają odpowiedni "ciężar gatunkowy".
Akademickim przykładem sytuacji, gdy wyłączenie z § 3 ust. 2 pkt 2 r.ws.przedś. znajdzie zastosowanie, to choćby rozbudowa zabudowy mieszkaniowej mającej wyjściowo 4 ha (przedsięwzięcie z § 3 ust. 1 pkt 54 r.ws.przedś.) o kolejne 100 m2 powierzchni zabudowy albo rozbudowa centrum handlowego o wyjściowej powierzchni użytkowej 2 ha (przedsięwzięcie z § 3 ust. 1 pkt 56 r.ws.przedś.) o kolejne 100 m2 powierzchni użytkowej. Wyłączenia takie są racjonalne i zrozumiałe, gdyż trudno zmuszać inwestora do uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zmian drobnych, których skala w normalnym przypadku byłaby daleko poza poziomem uzasadniającym nakładanie takich wymogów. Polski prawodawca przyjął jednak, że jeżeli inwestor w ramach rozbudowy, przebudowy lub montażu chce tak zwiększyć przestrzeń, rozmiary, czy inne parametry przedsięwzięcia, że de facto w wyniku tych zmian zamierzenie powiększy się lub zwiększą się jego zdolności o poziomy z § 3 ust. 1 r.ws.przedś., to wówczas należy przyjmować, że sama rozbudowa, przebudowa czy montaż będzie "przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko".
Wracając do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy – jak słusznie wskazały organy – że napięcie znamionowe napowietrznej linii elektroenergetycznej to nie "próg" w rozumieniu § 3 ust. 2 pkt 2 r.ws.przedś., a cecha wyróżniająca tą linię od pozostałych, mniej kwalifikowanych linii. Napowietrzna linia elektroenergetyczna 110 kV jest po porostu linią z § 3 ust. 1 pkt 7 r.ws.przedś. i z punktu widzenia procesu inwestycyjnego nie może być mowy o stopniowaniu. Transport prądu wysokich napięć następuje konkretnymi przewodami oraz wedle pewnych standardów i wykluczone jest takie rozumowanie, że można linię przebudowywać w kierunku modyfikacji jej napięcia (a taka wizja została w skardze przedstawiona). Z całą pewnością napięć znamionowych nie można też dodawać. Realizacja przedsięwzięcia, którego wynikiem będzie linia o wyższym napięciu znamionowym (na przykład w rozważanym przypadku 220 kV), będzie nowym przedsięwzięciem.
Na poparcie przedstawionych powyżej tez należy wskazać, że wedle punktu 3 lit. b załącznika II do dyrektywy [...] linie napowietrzne do przesyłania energii elektrycznej (poza liniami 220 kV i długości 15 km) zaliczają się do przedsięwzięć z zakresu przemysłu energetycznego, które mogą wymagać oceny oddziaływania na środowisko (w polskiej nomenklaturze prawnej na bazie tego katalogu sformułowano listę przedsięwzięć "mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko"). Z kolei do takiej samej kategorii zaliczą się wszystkie zmiany dotyczącego tego rodzaju linii, jeżeli mogą spowodować znacząco niekorzystne skutki w środowisku.
Mając na uwadze przedstawiony wywód w ocenie Sądu nie do zaakceptowania z punktu widzenia racjonalnego rozumowania, ale także z perspektywy wymogów dyrektywy [...], jest taka koncepcja, która zakłada – jak chciałaby E. O. S.A. – że wobec braku zmian napięcia napowietrzne linie elektroenergetyczne 110 kV można dowolnie przebudowywać (mowa tu oczywiście o przypadkach, gdy nie następuje zmiana długości) i nie byłoby potrzeby uzyskania dla tego rodzaju zamierzenia budowlanego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jak zaznaczono, linia elektroenergetyczne o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 110kV, to swoista kategoria obiektów liniowych. Napięcie znamionowe dotyczy konkretnej linii z przewodami i jest ich cechą techniczną. Nie zwiększa się go przez sumowanie, tak jak można to czynić na przykład w przypadku rozbudowy zabudowy mieszkaniowej o nową powierzchnię zabudowy czy centrów handlowych o nową powierzchnię użytkową.
Gdy chodzi natomiast to prawo unijne, to w podobnym kontekście wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości w wyroku C-645/15, w którym rozstrzygał o wątpliwościach niemieckiego sądu pytającego, czy przebudowa drogi na pewnym odcinku będzie kwalifikować się jako budowa drogi w rozumieniu dyrektywy 2011/92. Jest to zagadnienie porównywalne do wynikłego w niniejszej sprawie, gdyż w dyrektywie tej linie elektroenergetyczne wymieniono wśród przedsięwzięć przemysłowych mogących wymagać oceny oddziaływania na środowisko, podobnie jak budowę dróg wymieniono wśród przedsięwzięć infrastrukturalnych.
W wyroku C-645/15 Trybunał Sprawiedliwości zaznaczył, że jeżeli w danym przypadku następuje przebudowa obiektu liniowego (Trybunał wypowiadał się o drodze) wedle prawa unijnego podlegającego ocenie oddziaływania na środowisko, a nie ma minimalnych kryteriów co do odcinka, który może zostać przebudowany bez takiej oceny, to wówczas do sądu krajowego należy w konkretnym przypadku ocena, czy z uwagi na ogół cech, a nie tylko długość odcinka, przebudowa odznacza się takim rozmiarem prac, że powinna być zakwalifikowana jako budowa w rozumieniu tej dyrektywy. Budową będzie wykonywanie wcześniej nieistniejących budowli bądź materialna zmiana już istniejących budowli. W celu przeprowadzenia oceny, czy taką zmianę można z uwagi na zakres i warunki uznać za równoważną z taką budową, sąd krajowy musi uwzględnić ogół cech charakterystycznych danego przedsięwzięcia, a nie tylko długość przebudowywanego odcinka czy utrzymanie pierwotnej trasy.
W niniejszej sprawie E. O. S.A. chciałaby zrealizować przebudowę istniejącej linii wysokiego napięcia 110 kV w granicach miasta K. (od działki [...], do działki [...] R.) polegającą na wymianie stanowisk słupowych, przesunięciu części tych stanowisk i wymianie przewodów na nowe (k. 2-22 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Pomijając aspekty interpretacyjne dotyczące polskiego prawa (§ 3 ust. 2 pkt 2 r.ws.przedś.) Sąd obecnie orzekający nie ma najmniejszych wątpliwości, że tego rodzaju projektowane przedsięwzięcie, jako że dotyczy linii napowietrznej do przesyłania energii elektrycznej z punktu 3 lit. b załącznika II do dyrektywy [...] i obejmuje wymianę substancji obiektu na znacznym odcinku, już w świetle samego punktu 13 lit. a wskazanego załącznika do dyrektywy, musi być objęte badaniem pod kątem oceny oddziaływania na środowisko, które zapewnia się w polskim prawie w drodze postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Inne rozumowanie prowadziłoby do uchybienia wymogom dyrektywy [...] dotyczącym ocen oddziaływania na środowisko linii napowietrznych do przesyłania energii elektrycznej.
W tym stanie rzeczy Sąd zaaprobował stanowisko organów, które wymagały od E. O. S.A. przedstawienia dla planowanego przedsięwzięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzje Prezydenta nie naruszają prawa.
Skarga E. O. S.A. została zatem oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.), po uprzednim skierowaniu jej do takiego trybu przez Przewodniczącego Wydziału (k. 24 verte akt sądowych).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI