II SA/Po 441/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej w S. dotyczącej zmiany studium uwarunkowań przestrzennych, uznając istotne naruszenie procedury planistycznej przy wprowadzaniu koncepcji przebiegu szynobusu.
Skarżąca K. D. zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej w S. zmieniającą studium uwarunkowań przestrzennych, zarzucając istotne naruszenie procedury planistycznej. Kluczowym zarzutem było wprowadzenie koncepcji przebiegu szynobusu, która nie figurowała w projekcie wyłożonym do publicznego wglądu, a została dodana na późniejszym etapie przez Referat Inwestycji Urzędu Miasta. Sąd podzielił te argumenty, stwierdzając nieważność uchwały w części dotyczącej szynobusu z powodu istotnego naruszenia trybu sporządzania studium.
Sprawa dotyczyła skargi K. D. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] 2011 r. zmieniającą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Skarżąca zarzuciła radzie istotne naruszenie zasad i trybu sporządzania zmiany studium, wskazując, że koncepcja przebiegu szynobusu, która kolidowała z jej nieruchomością, została wprowadzona do projektu po terminie składania uwag i bez odpowiedniej procedury. Rada Miejska nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd potwierdził dopuszczalność skargi na uchwałę w sprawie studium na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, podkreślając, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych i mogą wpływać na prawo własności. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że projekt zmiany studium wyłożony do publicznego wglądu nie zawierał koncepcji przebiegu szynobusu, która została wprowadzona później przez Referat Inwestycji Urzędu Miasta. Sąd uznał to za istotne naruszenie trybu sporządzania studium, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ zmiany te pozostały poza wiedzą i kontrolą społeczności lokalnej. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej dotyczącej koncepcji przebiegu szynobusu. Sąd zasądził również od Rady Miejskiej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wprowadzenie do projektu zmiany studium koncepcji przebiegu szynobusu, która nie była zawarta w projekcie wyłożonym do publicznego wglądu i została dodana na późniejszym etapie przez Referat Inwestycji Urzędu Miasta, stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania studium.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmiany w projekcie studium wprowadzone po terminie składania uwag i bez ponowienia procedury planistycznej (w tym wyłożenia do publicznego wglądu) naruszają prawo. Taka sytuacja uniemożliwia udział społeczności lokalnej w kształtowaniu treści studium i prowadzi do sytuacji, w której przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono trybu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (20)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność uchwały lub aktu w całości lub w części, jeżeli stwierdzi ich niezgodność z prawem.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 11
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Procedura sporządzania studium, w tym wyłożenie projektu do publicznego wglądu, składanie uwag i dyskusja publiczna.
u.p.z.p. art. 27
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zmiana studium lub planu miejscowego następuje w takim trybie, w jakim są one uchwalane.
u.p.z.p. art. 9 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.
u.p.z.p. art. 20 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Konieczność stwierdzenia przez radę gminy zgodności planu miejscowego ze studium.
u.s.g. art. 7 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Zadania własne gminy obejmują m.in. ład przestrzenny.
u.s.g. art. 33 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Wójt wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy.
u.s.g. art. 33 § 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Wójt jest kierownikiem urzędu gminy.
Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591 art. 18 § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jako zadanie rady gminy.
Dz.U. 2003 nr 80 poz. 717 art. 12 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591 art. 33 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Wójt wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy.
Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591 art. 33 § 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Wójt jest kierownikiem urzędu gminy.
Dz.U. 2003 nr 80 poz. 717 art. 11
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Szczegółowa procedura sporządzania studium.
p.p.s.a. art. 53 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Termin do wniesienia skargi po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kosztów postępowania podlegających zwrotowi, w tym wynagrodzenie pełnomocnika.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o wykonalności.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 14 § 2
Stawki minimalne opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istotne naruszenie procedury planistycznej poprzez wprowadzenie koncepcji przebiegu szynobusu do projektu zmiany studium po terminie składania uwag i bez ponowienia procedury wyłożenia do publicznego wglądu. Naruszenie interesu prawnego skarżącej jako właścicielki nieruchomości, przez którą miał przebiegać szynobus. Brak odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Rady Miejskiej, że uwaga Referatu Inwestycji z 1 marca 2010 r. była złożona w terminie i że różnice między projektem wyłożonym a uchwalonym są logiczną konsekwencją etapów prac.
Godne uwagi sformułowania
istotne naruszenie trybu sporządzania studium zmiana treści i rysunku zmiany Studium pozostała poza wiedzą zainteresowanej społeczności lokalnej i poza jej kontrolą nie można dopuścić do sytuacji, że zmiana studium przewidująca przebieg trasy szynobusu przez nieruchomość skarżącej, wiążąca przy sporządzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie ogranicza skarżącej jako właściciela nieruchomości w korzystaniu z niej
Skład orzekający
Jolanta Szaniecka
przewodniczący
Barbara Drzazga
członek
Wiesława Batorowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że wprowadzenie nowych elementów do projektu studium po terminie składania uwag, bez ponowienia procedury planistycznej, stanowi istotne naruszenie trybu i może prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwały. Potwierdzenie dopuszczalności skargi na uchwałę w sprawie studium oraz legitymacji procesowej właściciela nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Interpretacja 'istotnego naruszenia trybu' może być różnie stosowana w zależności od okoliczności konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur w planowaniu przestrzennym i jak obywatele mogą skutecznie bronić swoich praw, gdy te procedury są naruszane. Jest to przykład walki z 'papierkową' biurokracją, która ma realny wpływ na życie mieszkańców.
“Nieważna uchwała o szynobusie: Sąd ukarał gminę za "samowolkę" w planowaniu przestrzennym”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 441/11 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2012-03-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-06-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Barbara Drzazga Jolanta Szaniecka /przewodniczący/ Wiesława Batorowicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Sygn. powiązane II OSK 1300/12 - Wyrok NSA z 2012-08-31 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591 art. 33 ust. 1 i 3, art. 101 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn. Dz.U. 2003 nr 80 poz 717 art. 28 ust. 1, art. 27, art. 11 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi K. D. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] 2011 r. Nr [...] w przedmiocie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S.; I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej obejmującej pkt 5.1.3 zatytułowany Koncepcja przebiegu szynobusu, II. zasądza od Rady Miejskiej w S. na rzecz skarżącej kwotę .,- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona uchwała w części opisanej w pkt I nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie Rada Miejska w S. uchwałą z dnia [...] 2011 r. Nr [...] na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 12 ust. 1, art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w związku z uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...]2005 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia opracowania projektu zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta i gminy S. uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w S. Nr [...] z dnia [...] 2001 r. dokonała zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S.. W dniu 4 kwietnia 2011 r. Rada Miejska w S. otrzymała wezwanie K. D. złożone w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do usunięcia naruszenia prawa powstałego na skutek podjęcia powyższej uchwały. W uzasadnieniu wezwania wskazano, że przy sporządzaniu przedmiotowej zmiany Studium w sposób istotny (z rażącym naruszeniem prawa) naruszono zasady i tryb jej sporządzania, co z mocy prawa – art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – powoduje nieważność uchwały. Wyjaśniono, że 8 stycznia 2010 r. wyłożono do publicznego wglądu projekt zmiany Studium. Uwagi do projektu zmiany Studium można było składać do 2 marca 2010 r. W wyłożonym projekcie uchwały (w części tekstowej i graficznej) nie było mowy o planowanej trasie przebiegu szynobusu przez R.. Z tego powodu nie złożono jakichkolwiek uwag do planowanej trasy przebiegu szynobusu. Dopiero w dniach 26 lutego i 10 marca 2010 r. odbyły się w Urzędzie Miasta S. spotkania w sprawie ewentualnego przebiegu tej trasy. Zatem dopiero wiosną 2010 r., już po terminie składania wniosków, zaczęto rozważać plan lokalizacji trasy szynobusu. Zdaniem składającej wezwanie propozycja umiejscowienia w Studium trasy przebiegu szynobusu jest niewątpliwie wnioskiem, a nie uwagą, na którego wniesienie był czas do 26 kwietnia 2010 r. Pozytywne rozpatrzenie takiego wniosku skutkować winno umieszczeniem go w projekcie studium i poddaniu procedurze opiniowania i uzgadniania, ale jeszcze przed wyłożeniem projektu do publicznego wglądu. Procedury takiej propozycja trasy szynobusu nie przeszła i w związku z tym rażące naruszenie prawa jest ewidentne. K. D. podkreśliła, że uwaga do studium dotyczyć może czegoś co już istnieje, może być wyrazem krytyki wobec projektu studium, jak i poparcia albo wskazania alternatywnego. Tymczasem rzekoma uwaga Referatu Inwestycji Urzędu Miasta i Gminy S. dotycząca szynobusu, o której mowa w piśmie z 8 czerwca 2010 r., nie posiada żadnej z wymienionych cech, gdyż w istocie jest wnioskiem, a nie uwagą. Jest to sprawa zupełnie nowa i z pojęciem "uwagi" w rozumieniu przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie ma nic wspólnego. Wzywająca wskazała nadto, że dowodem na rażące naruszenie przez Radę Miejską S. prawa jest również okoliczność wyłożenia do publicznego wglądu w styczniu 2010 r. projektu innego od tego, który został przedłożony do uchwalenia Radzie. Po porównaniu kopii wyłożonych do publicznego wglądu z odpowiednimi częściami graficznymi uchwalonego studium bez trudu można dostrzec istotne różnice (symbole, oznaczenia, legenda itp.). Przykładowo w legendzie projektu wyłożonego do publicznego wglądu brak jest (na końcu) symbolu oznaczenia terenów potencjalnego wydobycia kruszywa i lokalizacji szynobusu. Rada Miejska w S. nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 6 maja 2011 r. K. D., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w S. na powołaną wyżej uchwałę Nr [...] z dnia [...] 2011 r., żądając stwierdzenia jej nieważności oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w kwocie 1957 zł (tj. 1440 zł – wynagrodzenie pełnomocnika, 500 zł – wpis od skargi, 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa). W pierwszej kolejności podniesiono, iż sąd zasądzając opłatę za czynności pełnomocnika skarżącej powinien wziąć pod uwagę duży wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, która okazała się niezwykle zawiłą i obejmującą długi okres. Dodano, że z uwagi na stan faktyczny i prawny sprawy, sporządzenie skargi wymagało dużego nakładu pracy, a więc wielogodzinnej analizy akt sprawy, przepisów prawa materialnego i procesowego, orzecznictwa i piśmiennictwa. Wnikliwe zapoznanie się ze sprawą spowodowało, że uzasadnienie skargi zostało skrócone w stopniu maksymalnym. Mając powyższe na uwadze zdaniem pełnomocnika skarżącej uzasadnione jest przyznanie mu wynagrodzenia w wysokości wyższej niż minimalne. Organowi zarzucono rażąco naruszenie art. 11 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi Rada Miejska w S. wniosła o oddalenie skargi. Wskazała, że przebieg szynobusu wraz z alternatywną wersją jego przebiegu został ustalony na pierwszy roboczym spotkaniu, które odbyło się 26 lutego 2010 r., co skarżąca potwierdziła. Termin do składania uwag do projektu studium zgodnie z obwieszczeniem upłynął w dniu 2 marca 2010 r. Tymczasem uwaga Referatu Inwestycji do projektu zmiany Studium, na podstawie której wprowadzono do projektu zmiany Studium przebieg trasy szynobusu, została złożona w dniu 1 marca 2010 r., czyli w terminie. Organ wyjaśnił, iż informacja dotycząca dokładnego przebiegu szynobusu, którą otrzymała skarżąca wynikała z faktu, iż pomimo ustalonego już jego przebiegu, możliwa była korekta w przypadku, gdyby rozstrzygnięcie innych uwag stanowiło kolizję dla zaproponowanej trasy. Odnosząc się do różnic pomiędzy projektem wyłożonym do publicznego wglądu a przedłożonym przez Burmistrza S. Radzie Miejskiej do zatwierdzenia wskazano, że taki stan rzeczy jest logiczną konsekwencją następujących po sobie etapów prac nad projektem. Projekt zmiany Studium wyłożony do publicznego wglądu podlegał dyskusji i osoby zainteresowane miały możliwość składania do niego uwag, które następnie podlegały rozstrzygnięciu najpierw przez Burmistrza, a następnie w przypadku ich nieuwzględnienia przez Radę Miejską. Z tej też przyczyny projekt przedłożony do publicznego wglądu, czyli sporządzony w środkowej fazie procedury, nie może być tożsamy z końcowym projektem, czyli przedstawionym Radzie Miejskiej do zatwierdzenia. Sąd postanowieniem z dnia 30 czerwca 2011 r. zwrócił stronie skarżącej kwotę 200 zł tytułem nadpłaconego wpisu od skargi. W piśmie procesowym z 25 listopada 2011 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącej, bowiem dotyczy należącej do niej działki [...] w m. R. i pozostaje w sprzeczności z decyzją Burmistrza S. z dnia [...] 2010 r. o warunkach zabudowy zmienionej decyzją z [...] 2010 r.. Wyjaśniono, ze trasa przebiegiu szynobusu koliduje z budową sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących przewidzianych do realizacji na nieruchomości położonej w R. dz. nr [...]. Do pisma dołączono m.in. powołaną decyzję z [...] 2010 r. oraz kopię mapy zasadniczej obrazującej przebieg trasy szynobusu przez działkę nr [...]. W piśmie z dnia 21 grudnia 2011 r. Przewodniczący Rady Miejskiej w S. wyjaśnił, że skarżąca w dniu 4 kwietnia 2011 r. złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, żądając stwierdzenia nieważności uchwały z [...] 2011 r. Rada Miejska nie udzieliła zaś skarżącej odpowiedzi na to wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Rozpoznając niniejszą sprawę na wstępie należy zaznaczyć, iż możliwość zaskarżenia studium czy zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy do sądu administracyjnego wywoływała wątpliwości w orzecznictwie z tego powodu, iż żaden przepis w sposób pozytywny nie przewidywał skargi na taki akt, nie będący przecież aktem prawa miejscowego, jak również żaden przepis wyraźnie nie zakazywał sądowej kontroli uchwał w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika jednak, że zadania własne gminy obejmują sprawy m.in. ładu przestrzennego, natomiast art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zalicza uchwalanie studium do zadań własnych gminy pozostających w sferze władztwa planistycznego gminy (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1765/07, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego uchwała w sprawie studium lub jego zmiany stanowi uchwałę podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej niestanowiącą aktu prawa miejscowego. Dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego na uchwałę w sprawie studium, ewentualnie jego zmiany, wywiedziona może być z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (dalej: usg). Stosownie do tego przepisu - każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą podjętą przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skarga z art. 101 usg przysługuje na każdą uchwałę rady gminy podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej, zatem także na studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (jego zmiany) [por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 2 listopada 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1322/06, z dnia 12 stycznia 2007 r., IV SA/Wa 545/04, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro uchwała w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego, należy uznać skargę wniesioną w niniejszej sprawie na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] 2011 r. w sprawie zmiany Studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. za dopuszczalną. Zaznaczyć trzeba, iż uchwała Rady Miejskiej w S. z dnia [...] 2011 r. Nr [...] była przedmiotem skargi do tutejszego Sądu. Wyrokiem z dnia 14 września 2011 r. (sygn. akt IV SA/Po 502/11, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Stowarzyszenia [...] na powyższą uchwałę. Wydając ów wyrok Sąd ograniczył się do stwierdzenia, że skarżące Stowarzyszenie [...] nie ma własnego interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Stowarzyszenie nie wykazało bowiem, aby przysługiwało mu konkretne prawo podmiotowe o charakterze prywatnoprawnym czy też publicznoprawnym, wynikające z przepisów prawa materialnego, które zostałoby najpóźniej w dacie wniesienia skargi naruszone kwestionowana uchwałą. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2458/11 (dostępny na podanej wyżej stronie internetowej) oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia [...] na powołany wyżej wyrok tutejszego Sądu z 14 września 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 502/11. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko sądu I instancji, iż brak przysługującego skarżącemu Stowarzyszeniu jakiegokolwiek prawa o charakterze rzeczowym do nieruchomości położonej na terenie miejscowości objętej kwestionowaną uchwałą oraz brak wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego wynikającego z określonej normy prawa materialnego, prowadziło do wniosku, iż Stowarzyszeniu nie przysługuje prawo do zaskarżenia tej uchwały w trybie art. 101 ust. 1 usg. Jednocześnie Sąd II instancji zaznaczył, że brak legitymacji Stowarzyszenia do zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej w S. w przedmiocie studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego nie zamyka drogi do indywidualnego zaskarżenia tej uchwały przez mieszkańców Gminy. Dodać należy, iż przepis art. 171 p.p.s.a. stanowi, iż wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy wyroku (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2010 r., I FSK 944/10, Lex nr 744567). Skoro zatem w sprawie zakończonej powołanym wyżej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonano jedynie oceny, iż Stowarzyszenie [...] nie posiadało interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia [...] 2011 r. w sprawie zmiany Studium, to nie można uznać, by niedopuszczalne było skorzystanie przez mieszkańców terenu objętego przedmiotową zmianą Studium – w tym przez K. D. - z prawa zaskarżenia tej uchwały do Sądu. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż rozpoznając skargę na uchwałę rady gminy w trybie art. 101 ust. 1 usg sąd administracyjny, po stwierdzeniu, że skarga spełnia wymogi formalne do jej wniesienia (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, termin do wniesienia skargi) może przejść do oceny tego, czy skarżący ma interes prawny w kwestionowaniu uchwały organu samorządu terytorialnego, a następnie czy ów interes został naruszony. Dopiero bowiem stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę daje możliwość merytorycznego rozpoznania skargi, a zatem czy naruszenie to nastąpiło w zgodzie z przepisami prawa. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarżąca przed wniesieniem niniejszej skargi pismem z dnia 31 marca 2011 r. (doręczonym organowi w dniu 4 kwietnia 2011 r.) wezwała Radę Miejską w S. do usunięcia naruszenia prawa. Organ, jak wynika z wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 21 grudnia 2011 r. (k. 89 akt sądowych), nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. W tej sytuacji skarżąca, zachowując 60-dniowy termin do wniesienia skargi, liczony od dnia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w dniu 6 maja 2011 r. wniosła skargę na powyższą uchwałę z dnia 29 marca 2011 r. Po wtóre w ocenie Sądu skarżąca wykazała, iż kwestionowana uchwała w części tekstowej (zał. nr 1 do uchwały) i graficznej (zał. nr 2 do uchwały) zatytułowanej "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta i gminy S. Tom II KIERUNKI" w zakresie pkt 5.1.3. "Koncepcja przebiegu szynobusu" narusza jej interes prawny. Według ustaleń przyjętych w przedmiotowej uchwale na terenie gminy Swarzędz wyznacza się trasę szynobusu, który ma na celu połączenie terenów położonych w J. z węzłem F. w P.. Dla realizacji trasy szynobusu należy zarezerwować pas terenu o szerokości min. 4,5 m. W części tekstowej wskazuje się, że na rysunku studium zaznaczono projektowaną trasę szynobusu, jednak ostateczny przebieg zostanie ustalony na etapie projektu budowlanego. Projektuje się, że szynobus będzie rozpoczynał swój bieg przy ul. R. na terenach AG, dalej planuje się jego trasę na południe – wzdłuż ul. B., aż do skrzyżowania z ul. S. i dalej wzdłuż tej ulicy na zachód. Po przecięciu ul. K. trasa szynobusu będzie prowadziła wzdłuż ul. T. do skrzyżowania z ul. R., następnie wzdłuż tej ulicy na północ oraz na granicy terenów mieszkaniowych z leśnymi aż do granicy z miastem P.. Jednocześnie w uchwale założono, że w alternatywnym przebiegu trasy szynobusu zakłada się, że będzie on skręcać na zachód już w ul. R., a następnie za ulicą A. będzie dochodzić do ul. K.. Po jej przecięciu wzdłuż granicy miasta Swarzędza trasa szynobusu dojdzie do ul. P., a następnie wzdłuż tej ulicy i jej planowanego przedłużenia dochodzić będzie do ul. T.. Na dalszym odcinku trasa wróci na pierwotny przebieg wzdłuż ul. T., R. oraz wzdłuż granicy terenów mieszkaniowych i leśnych aż do granicy z miastem P.. Rada Miejska S. zastrzegła w tekście Studium, że dopuszcza się inne alternatywne przebiegi szynobusu, przy zachowaniu przepisów prawa. Część graficzna zmiany Studium (rysunek na nośniku CD zatytułowany "Uwarunkowania Komunikacja") odzwierciedla pierwotny przebieg trasy szynobusu określony w części tekstowej, nie uwzględniając alternatywnego przebiegu. Bezsporne jest, że skarżąca jest właścicielem działki nr [...] położonej w R.. Przez teren tej nieruchomości został zaplanowany w przedmiotowej uchwale przebieg trasy szynobusu, co oznacza, że działka ta w pasie o szerokości co najmniej 4,5 m została wyłączona z zabudowy, bowiem takiej właśnie szerokości pas został w Studium zarezerwowany dla planowanej realizacji trasy szynobusu. W piśmie z dnia 25 listopada 2011 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że trasa przebiegu szynobusu koliduje z budową sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących przewidzianych do realizacji na nieruchomości położonej w R. działka nr [...]. Załączył przy tym kopię mapy ewidencyjnej, na której zaznaczył planowany w zaskarżonej uchwale przebieg trasy szynobusu oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2010 r. Nr [...] uchylającą decyzję Burmistrza S. z dnia [...] 2010 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla budowy wspomnianych 6 budynków na przedmiotowej nieruchomości, w części wyznaczającej teren pod obsługę komunikacyjną z zakazem zabudowy (k. 49-56 akt sądowych). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjne wyrażone w wyroku z dnia 2 lutego 2012 r. (sygn. akt II OSK 2515/11, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) zgodnie z którym, jeżeli skarżąca ma nieruchomość położoną w obszarze objętym kwestionowaną uchwałą i ustalenia jej mają istotne znaczenie w kwestii przeznaczenia tej nieruchomości, to jest to wystarczające do uznania, że interes prawny skarżącej został naruszony. Pod uwagę należy wziąć treść przepisów art. 9 ust. 4 i art. 20 ust. 1 upzp w stanie prawnym obowiązującym w chwili uchwalenia zaskarżonej uchwały – 29 marca 2011 r. Przepis art. 9 ust. 4 upzp stanowi, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, które jako akty prawa miejscowego kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności w stosunku do nieruchomości. Wiążący charakter studium znajduje swoje potwierdzenie także i w procedurze jego tworzenia, albowiem chociażby samo uchwalenie miejscowego planu musi zostać poprzedzone stwierdzeniem przez radę gminy, iż plan ten jest zgodny ze studium (art. 20 ust. 1 upzp). O wiążącym charakterze studium świadczą także przepisy art. 14 ust. 5 i art. 17 pkt 4 upzp. Trzeba mieć na względzie, że ustalenia studium mogą co do zasady ingerować w prawa i obowiązki obywateli, w tym przede wszystkim w uprawnienia wynikające z prawa własności nieruchomości, z którym łączy się możliwość nieskrępowanego korzystania z tego prawa oraz uprawnienie do korzystania z ochrony przed takim wykorzystaniem nieruchomości sąsiednich, które narusza możliwość korzystania z własnej nieruchomości, oczywiście w sytuacji naruszenia indywidualnego interesu skarżącego. Bowiem zakres i szczegółowość ustaleń dokonywanych w studium, wynikających z art. 10 ust. 1 i 2 upzp oraz z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2008 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 118, poz. 1233) w sposób bezpośredni determinują treść postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wobec wykonywania prawa własności nieruchomości. Pamiętać przy tym należy, że te ustalenia planu, które wynikają ze studium, nie będą mogły być skutecznie zakwestionowane bez oceny studium, co jest pochodną ustawowego związania treści planu z ustaleniami studium. Dlatego, zważywszy, że ustalenia studium wiążą organy gminy przy tworzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjąć należy, iż ten wiążący charakter studium (analogicznie zmiany studium) pośrednio, ale w sposób realny, wpływa na wykonywanie prawa własności. Zaś postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego będą wywierały już konkretny, bezpośredni wpływ na sposób wykonywania prawa własności przez właścicieli nieruchomości. Zatem brak możliwości zaskarżenia studium w takiej sytuacji wręcz naruszałby konstytucyjną zasadę ochrony prawa własności. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, że zmiana studium przewidująca przebieg trasy szynobusu przez nieruchomość skarżącej, wiążąca przy sporządzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie ogranicza skarżącej jako właściciela nieruchomości w korzystaniu z niej poprzez przeznaczenie jej w całości pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Do ustalenia pozostaje zatem, czy naruszenie to jest uprawnione obowiązującymi przepisami prawa. Podkreślić należy, iż granice zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej w S. wyznaczone w art. 101 ust. 1 usg naruszeniem interesu prawnego wskazują, iż Sąd może dokonywać oceny zaskarżonej uchwały tylko w zakresie wyznaczonym granicami przysługującego skarżącej interesu prawnego. Jeżeli więc skarżąca posiada w sprawie interes prawny wynikający z przysługiwania jej prawa własności działki nr [...] w m. R., to granicami oceny przez Sąd naruszenia tego interesu prawnego jest zakres ustaleń zaskarżonej uchwały wobec wskazanej działki gruntu. Sąd rozpoznając skargę na powyższą uchwałę we wskazanym powyżej zakresie zobligowany jest do kontroli tej uchwały w kontekście przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 1 upzp, zgodnie bowiem z treścią art. 27 upzp zmiana studium lub planu miejscowego następuje w takim trybie, w jakim są one uchwalane. Stosownie do treści art. 28 ust. 1 upzp naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Zauważyć należy, iż ustawodawca w powołanym przepisie rozróżnia pojęcia "zasada sporządzania" oraz "trybu sporządzania" studium lub planu miejscowego. W piśmiennictwie przyjmuje się, że tryb sporządzania odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmują organy w celu doprowadzenia do uchwalenia studium. W pierwszym rzędzie będzie to podjęcie przez radę gminy uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzania (zmiany) studium na podstawie art. 9 ust. 1 upzp. Przedmiotowa uchwała inicjuje procedurę planistyczną, jest pierwszym etapem zgodnie z trybem sporządzania studium, określonym w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kolejne etapy określa art. 11 (Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz pod red. prof. dr hab. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2006, s. 248-249). Zgodnie z jego brzmieniem w dacie podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzenia zmiany Studium (30 listopada 2005 r.) wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium, kolejno: 1) ogłasza w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium, określając formę, miejsce i termin składania wniosków dotyczących studium, nie krótszy jednak niż 21 dni od dnia ogłoszenia; 2) zawiadamia na piśmie o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania projektu studium; 3) rozpatruje wnioski, o których mowa w pkt 1; 4) sporządza projekt studium, uwzględniając ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego województwa; w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego województwa lub niewprowadzenia do planu zagospodarowania przestrzennego województwa zadań rządowych, uwzględnia ustalenia programów, o których mowa w art. 48 ust. 1; 5) uzyskuje od gminnej lub innej właściwej, w rozumieniu art. 8, komisji urbanistyczno-architektonicznej opinię o projekcie studium; 6) uzgadnia projekt studium z zarządem województwa w zakresie jego zgodności z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego województwa; 7) uzgadnia projekt studium z wojewodą w zakresie jego zgodności z ustaleniami programów, o których mowa w art. 48 ust. 1; 8) występuje o opinie dotyczące rozwiązań przyjętych w projekcie studium do: a) starosty powiatowego, b) gmin sąsiednich, c) właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków, d) właściwych organów wojskowych, ochrony granic oraz bezpieczeństwa państwa, e) dyrektora właściwego urzędu morskiego w zakresie zagospodarowania pasa technicznego, pasa ochronnego oraz morskich portów i przystani, f) właściwego organu nadzoru górniczego w zakresie zagospodarowania terenów górniczych, g) właściwego organu administracji geologicznej, h) ministra właściwego do spraw zdrowia w zakresie zagospodarowania obszarów ochrony uzdrowiskowej, i) dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej w zakresie zagospodarowania obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi; 9) wprowadza zmiany wynikające z uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień; 10) ogłasza, w sposób określony w pkt 1, o wyłożeniu projektu studium do publicznego wglądu na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia i wykłada ten projekt do publicznego wglądu na okres co najmniej 30 dni oraz organizuje w tym czasie dyskusję publiczną nad przyjętymi w tym projekcie studium rozwiązaniami; 11) wyznacza w ogłoszeniu, o którym mowa w pkt 10, termin, w którym osoby prawne i fizyczne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mogą wnosić uwagi dotyczące projektu studium, nie krótszy niż 21 dni od dnia zakończenia okresu wyłożenia studium; 12) przedstawia radzie gminy do uchwalenia projekt studium wraz z listą nieuwzględnionych uwag, o których mowa w pkt 11. Ostatni etap to podjęcie przez radę gminy uchwały w przedmiocie uchwalenia studium (jego zmiany) na podstawie art. 12 ust. 1 upzp. Mając na względzie treść art. 28 ust. 1 upzp zważyć należy, że jedynie istotne naruszenie trybu postępowania skutkuje nieważnością aktu planistycznego (studium bądź planu miejscowego) w całości lub w części. Tym samym nie każde naruszenie trybu postępowania skutkuje nieważnością studium, czy planu. Istotne naruszenie trybu postępowania należy rozumieć jako takie naruszenie trybu, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w której przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono trybu sporządzania aktu planistycznego (Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, op. cit., s. 251). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy przypomnieć w pierwszej kolejności należy, iż skarżąca podniosła, że w wyłożonym do publicznego wglądu projekcie zmian Studium nie było wzmianki o planowanej trasie przebiegu (m.in. przez jej działkę nr [...] w R.) szynobusu. W związku z tym, w tym zakresie do projektu zmiany Studium nie mogły wpłynąć jakiekolwiek uwagi, które odnosiłyby się do planowanej trasy szynobusu. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że wpłynęło 294 uwag. Podała też, że projekt zmiany Studium wyłożono do publicznego wglądu 8 stycznia 2010 r., dopiero zaś 26 lutego i 10 marca 2010 r. odbyły się w Urzędzie Miasta S. spotkania w sprawie ewentualnego przebiegu trasy szynobusu. Oznacza to, że dopiero wiosną 2010 r., po terminie składania wniosków i uwag do Studium, zaczęto w sposób absolutnie niezgodny z prawem zmieniać zapisy projektu zmiany Studium. W ocenie Sądu w trakcie prowadzenia postępowania zmierzającego do podjęcia przez Radę Miejska w S. zaskarżonej uchwały doszło do istotnego naruszenia trybu zmiany tegoż Studium. Aby móc zmierzyć się z postawionym w skardze zarzutem, który Sąd podziela, wyjaśnienia wymaga, jaki charakter - w postępowaniu zmierzającym do uchwalenia studium albo jego zmiany - mają uwagi uregulowane w art. 11 pkt 11 upzp. Kwestia ta jest o tyleż istotna, że właśnie w formie uwag do projektu zmiany Studium Referat Inwestycji Urzędu Miasta i Gminy S. w dniu 1 marca 2010 r. po raz pierwszy w toku postępowania zmierzającego do uchwalenia przedmiotowej zmiany Studium przedstawił koncepcję przebiegu trasy szynobusu, która następnie została przyjęta w części tekstowej (zał. nr 1 do uchwały) i graficznej (zał. nr 2 do uchwały) zatytułowanej "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta i gminy S. Tom II KIERUNKI" pkt 5.1.3. "Koncepcja przebiegu szynobusu". Po pierwsze stwierdzić należy, iż wnoszenie uwag dotyczących projektu studium (ewentualnie jego zmiany) stanowi – poza możliwością składania wniosków dotyczących studium oraz udziałem w dyskusji publicznej nad rozwiązaniami przyjętymi w projekcie studium - istotny element procedury sporządzania i uchwalania studium, który ma na celu zapewnienie udziału w tym postępowaniu tzw. czynnika społecznego. Zgodnie z przepisem art. 11 pkt 11 upzp wójt (burmistrz lub prezydent miasta) umożliwia osobom prawnym i fizycznym oraz jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej wnoszenie uwag dotyczących projektu studium, wyznaczając im w ogłoszeniu o wyłożeniu projektu do publicznego wglądu termin, który nie może być krótszy niż 21 dni od dnia zakończenia okresu wyłożenia studium. Adresatem normy zawartej w powołanym przepisie są podmioty zewnętrzne względem wójta (burmistrza, prezydenta miasta) określone jako osoby prawne i fizyczne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Oznacza to, że niedopuszczalne jest, by wójt działający przez kierowaną przez niego administrację (urząd gminy), po rozpatrzeniu wniosków dotyczących zmiany studium) [art. 11 pkt 3 upzp], następnie po sporządzeniu projektu zmiany studium (art. 11 pkt 4 upzp), uzyskaniu od gminnej komisji urbanistyczno-architektocznnej opinii o projekcie zmiany studium (art. 11 pkt 5), uzgodnieniu projektu z wymaganymi organami (art. 11 pkt 6 i 7 upzp), uzyskaniu opinii właściwych organów (art. 11 pkt 8 upzp) i wprowadzeniu zmian wynikających z uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień (art. 11 pkt 9 upzp), a także po ogłoszeniu o wyłożeniu projektu zmiany studium do publicznego wglądu i przeprowadzeniu publicznej dyskusji publicznej nad przyjętymi w tym projekcie zmiany studium rozwiązaniami (art. 11 pkt 10) mógł wnieść uwagi do sporządzonego przez niego (jego administrację) projektu zmiany studium. W ocenie Sądu nie można przyjąć, iż tzw. "uwagi" wniesione w dniu 1 marca 2010 r. przez Referat Inwestycji Urzędu Miasta S. dotyczące "Koncepcji przebiegu szynobusu" miały charakter uwag określonych w art. 11 pkt 11 upzp. Zważyć należy, iż zgodnie z art. 33 ust. 1 usg wójt wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy. Wójt jest kierownikiem urzędu gminy (art. 33 ust. 3 usg) i z tego tytułu wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Zważywszy zatem, że Referat Inwestycji Urzędu Miasta S. stanowi aparat pomocniczy Burmistrza S., uznać należy, iż złożone w dniu 1 marca 2010 r. przez ten Referat "uwagi" do projektu zmiany Studium w zakresie "Koncepcji przebiegu szynobusu", które zostały następnie uwzględnione (część tekstowa i graficzna uchwały obejmująca pkt 5.1.3.), nie miały charakteru uwag określonych w art. 11 pkt 11 upzp. Tym samym niedozwolone było, zgodnie z art. 11 pkt 12 upzp, dokonywanie w części opisowej lub graficznej projektu zmiany Studium jakichkolwiek zmian w stosunku do projektu wyłożonego do publicznego wglądu, poza przypadkami uwzględnienia uwag wniesionych przez osoby prawne i fizyczne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej wniesionych w trybie art. 11 pkt 11 upzp, ponieważ stanowiło ono istotne naruszenie trybu sporządzania studium w rozumieniu art. 28 ust. 1 upzp. Zmiana treści i rysunku zmiany Studium (zakres i rodzaj tych zmian) pozostał bowiem poza wiedzą zainteresowanej społeczności lokalnej (w tym skarżącej) i poza jej kontrolą (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 września 2009 r., II SA/Gd 250/07, Lex nr 569869). Ponadto, zważywszy na przedmiot "uwag" Referatu Inwestycji Urzędu Miejskiego w S. z dnia 1 marca 2010 r., którymi wprowadzono do projektu zmiany Studium nowe rozwiązanie komunikacyjne – linię szynobusu przebiegającą przez Gminę S., nie można uznać by miały one charakter uwag określonych w art. 11 pkt 11 upzp. Przede wszystkim uwaga przewidziana w ostatnio powołanym przepisie może być wyrazem krytyki wobec projektu studium (jego zmiany), jak i poparcia albo wskazania kierunków alternatywnych rozwiązań (Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, op. cit. s. 120). Tym samym uwagi mogą odnosić się w sposób bezpośredni do projektowanych zapisów studium, krytykować je i ewentualnie proponować odmienną ich treść. W żaden jednak sposób nie mogą one - abstrahując od dotychczasowego stanu projektu - proponować całkowicie nowego ładu planistycznego. Nadto, zważyć należy na jakim etapie procedury zmierzającej do uchwalenia (zmiany) studium uprawnione jest wnoszenie uwag do projektu. Uwagi – zgodnie z art. 11 – wnosi się na etapie wyłożenia projektu studium do publicznego wglądu oraz dyskusji publicznej nad przyjętymi w tym projekcie studium rozwiązaniami. Z brzmienia art. 11 pkt 12 upzp wynika, że organ sporządzający projekt zapoznaje się ze zgłoszonymi uwagami i w razie ich uwzględnienia dokonuje zmiany projektu. Ustawa nie reguluje tej czynności wprost, ograniczając się do nakazu "przedstawienia radzie gminy do uchwalenia projektu studium wraz z listą nieuwzględnionych uwag". Udział tzw. czynnika społecznego w procedurze sporządzania i uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest zatem jej istotnym elementem. Przesłanką dla takiego postępowania planistycznego jest niewątpliwie obowiązek zgodności planów miejscowych ze studium, co oznacza oddziaływanie studium na sytuację prawną właścicieli nieruchomości. Ustawa nie przyznaje wprost uprawnienia do składania wniosków dotyczących studium "każdemu", jednakże otwarte zaproszenie do składania tych wniosków w formie ogłoszenia przez obwieszczenie oraz w prasie miejscowej lub w inny sposób zwyczajowo przyjęty, ze wskazaniem formy, miejsca i terminu składania wniosków, oparte na treści art. 11 pkt 1 upzp, oznacza, że nie ma ograniczeń podmiotowych. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) ma obowiązek rozpatrzenia wszystkich wniosków do studium. Kolejną możliwość wpływania na treść studium lokalna społeczność uzyskuje w toku dyskusji publicznej nad rozwiązaniami przyjętymi w projekcie studium, w czasie trwania wyłożenia projektu do publicznego wglądu. na podstawie art. 11 pkt 11 upzp. Ustawa nie zawiera definicji ani też bliższego określenia zasad przeprowadzania "dyskusji publicznej". Z literalnego brzmienia przepisu można ustalić, że: 1) dyskusję organizuje wójt, burmistrz (prezydent miasta); 2) odbywa się ona w czasie wyłożenia projektu do publicznego wglądu; 3) przedmiotem dyskusji są w szerokim zakresie rozwiązania przyjęte w projekcie studium; 4) nie ma ograniczeń podmiotowych do udziału w dyskusji. Wypowiadać się mogą zatem zarówno mieszkańcy gminy, jak i osoby w niej niezamieszkałe, przedstawiciele środowisk, osoby prawne przez swych przedstawicieli oraz organy administracji publicznej i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej przez swych przedstawicieli. Osoby prawne i fizyczne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej są uprawnione do wnoszenia uwag dotyczących projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w terminie wyznaczonym w ogłoszeniu o wyłożeniu projektu studium do publicznego wglądu. Z opisanej powyżej regulacji prawnej, zdaniem Sądu, wynika, iż moment wyłożenia studium do publicznego wglądu jest niezwykle istotnym momentem w procedurze sporządzania studium. Osoby zainteresowane rozwiązaniami w nim przyjętymi mogą bowiem na tym etapie próbować jeszcze wpłynąć na organy gminy, przedstawiając swoją wizję rozwiązań planistycznych dla danej nieruchomości. Nie budzi również wątpliwości Sądu, iż projekt studium wyłożony do publicznego wglądu, gdy nie wpłyną do niego uwagi, nie może zostać istotnie zmieniony bez powtórzenia procedury sporządzania studium w zakresie ponownego wyłożenia projektu do publicznego wglądu. W przeciwnym razie poddanie projektu studium pod dyskusję publiczną nie osiągnęłoby zamierzonego rezultatu. Nie zapewniłoby bowiem faktycznego udziału podmiotów zewnętrznych w kształtowaniu treści studium, który zapewniają przytoczone powyżej przepisu ustawy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 maja 2011 r., II SA/Gd 903/10, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Rada Miejska w S. w zakresie zmiany Studium w sposób istotny naruszyła ustaloną przepisami art. 11 upzp procedurę uchwalania zmiany studium. Jak wynika bowiem z dokumentów przedstawionych przez strony i ich oświadczeń, na etapie wyłożenia do publicznego wglądu projekt zaskarżonej uchwały nie przewidywał "Koncepcji przebiegu trasy szynobusu", natomiast w przyjętej przez Radę Miejską zaskarżonej uchwale o zmianie Studium tak w części tekstowej jak i graficznej ustalony został przebieg trasy szynobusu, m.in. w m. R. przez działkę skarżącej o nr ewid. [...]. Co za tym idzie, w tym zakresie (przedstawionym szczegółowo wyżej) inny projekt został wyłożony do publicznego wglądu, a inny został uznany za załączniki 1 i 2 do zaskarżonej uchwały. Przy czym zmiany wprowadzone w treści projektu nie zostały do niej wprowadzone w wyniku uwag wniesionych przez mieszkańców Gminy S., lecz na skutek działań Burmistrza Gminy S. działającego przez Referat Inwestycji Urzędu Miasta. Przyznał to w odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Miejskiej w S.. W ocenie Sądu takiej zmiany projektu studium, niepołączonej z ponowieniem procedury planistycznej począwszy od zaopiniowania go, uzgodnienia z właściwymi organami, wreszcie jego wyłożeniem do publicznego wglądu, nie można zaakceptować. Raz jeszcze podkreślić należy, iż ustawodawca rygorystycznie egzekwuje obowiązek zachowania procedury sporządzenia studium, zgodnie bowiem z treścią art. 28 ust. 1 upzp, istotne naruszenie trybu sporządzania studium, powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, doszło do istotnego naruszenia trybu sporządzania zmiany studium w części tekstowej i graficznej obejmującej pkt 5.1.3. zatytułowany Koncepcja przebiegu szynobusu, ponieważ przyjęte dla niej ustalenia planistyczne w zaskarżonej uchwale są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono trybu sporządzenia tego aktu planistycznego, tj. gdyby wyłożono do publicznego wglądu ten sam projekt zmiany Studium, który następnie uchwalono. Zmiana treści projektu Studium (zakres i rodzaj tych zmian) pozostała w niniejszej sprawie poza wiedzą mieszkańców Gminy S. i poza ich kontrolą. Zważywszy na charakter wprowadzonej zmiany (podmiot, który ją zaproponował), bez znaczenia jest, że została ona dokonana z zachowaniem terminu właściwego do wniesienia uwag do projektu zmiany Studium. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku art. 28 ust. 1 upzp stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej obejmującej pkt 5.1.3. zatytułowany Koncepcja przebiegu szynobusu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Wedle tego przepisu, w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw. Z kolei zgodnie z art. 205 § 2 tej ustawy, niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej m.in. przez radcę prawnego obejmują także jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony. Przepisami odrębnymi, o jakich powyżej mowa, są przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163 poz. 1349). Jak wskazuje treść § 2 tego rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, Sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład jego pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia oraz rozstrzygnięcia. Opłatę zasądza się na podstawie stawek minimalnych, szczegółowo wyliczonych w tym rozporządzeniu, przy czym opłata nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sporu. Mając na względzie wymienione powyżej wytyczne, Sąd doszedł do przekonania, iż wystarczające będzie zasądzenie wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej wedle stawek minimalnych określonych w rozporządzeniu. W ocenie Sądu, mając na względzie charakter sprawy, wynagrodzenie w takiej wysokości odpowiada nakładowi radcy pełnomocnika skarżącej. Konkluzję tę potwierdza także ta okoliczność, iż to nie pełnomocnik procesowy radca prawny G. W. wzywał Radę Miejską w S. w imieniu skarżącego do usunięcia naruszenia prawa, lecz J. K. (k. 90-91 akt sądowych). W skardze zaś sporządzonej przez radcę prawnego G. W. w zasadzie przywołano argumentację zawartą w tym wezwaniu. W tej sytuacji zasadne w opinii Sądu było zasądzenie jego wynagrodzenia według stawki minimalnej, która zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku, wynosi 240 zł. Sąd zwrócił ponadto w oparciu o powołany wyżej art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a kwotę 300 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu, oraz kwotę 17 tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI