II SA/Po 437/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt ojca skarżącego w domu pomocy społecznej. Kluczowym zarzutem podniesionym przez skarżącego było wadliwe doręczenie pierwotnej decyzji ustalającej opłatę, co miało uniemożliwić skuteczne wszczęcie postępowania w przedmiocie zmiany tej decyzji. Sąd administracyjny, analizując materiał dowodowy, stwierdził, że organ pierwszej instancji nie zweryfikował prawidłowo aktualnego adresu skarżącego, mimo posiadania informacji o jego zmianie na długo przed wszczęciem postępowania. W szczególności, organ nie sprawdził rejestru meldunkowego, a posiadał notatkę służbową wskazującą, że skarżący przebywa za granicą. W związku z tym, sąd uznał, że okoliczność skutecznego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania i samej decyzji ustalającej opłatę wymaga ponownego wyjaśnienia. Bez skutecznego doręczenia pierwotnej decyzji, nie można było prowadzić postępowania w przedmiocie jej zmiany na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania i zweryfikowania skuteczności doręczeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaSkutki wadliwego doręczenia w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście zmiany decyzji ostatecznych i stosowania art. 41 K.p.a. oraz art. 106 ust. 5 u.p.s.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłat za pobyt w DPS, ale zasady dotyczące doręczeń i wadliwości postępowania mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja administracyjna, która nie została skutecznie doręczona stronie, może stanowić podstawę do wydania decyzji zmieniającej na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja administracyjna nieistniejąca w obrocie prawnym z powodu braku skutecznego doręczenia nie może być podstawą do wydania decyzji zmieniającej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że decyzja administracyjna zaczyna funkcjonować w obrocie prawnym od momentu jej skutecznego doręczenia. Niedoręczona decyzja jest nieistniejąca i nie wywołuje skutków prawnych, w tym prawa do wniesienia odwołania. W związku z tym, organ nie mógł wydać decyzji zmieniającej decyzję, która nie weszła do obrotu prawnego.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował domniemanie skuteczności doręczenia pod dotychczasowym adresem (art. 41 K.p.a.) w sytuacji, gdy strona zmieniła adres zameldowania przed wszczęciem postępowania, a organ posiadał taką wiedzę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie domniemania było przedwczesne, ponieważ organ nie zweryfikował aktualnego adresu strony i nie ustalił, czy strona została prawidłowo pouczona o obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że skarżący był zameldowany pod innym adresem na długo przed wszczęciem postępowania, a organ posiadał informacje o jego zmianie. Organ nie podjął działań celem ustalenia aktualnego adresu, opierając się na danych z poprzednich postępowań. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na wątpliwości co do podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, co wymagało wyjaśnienia.
Czy w przypadku wadliwego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, można skutecznie doręczyć decyzję zmieniającą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pierwotna decyzja ustalająca opłatę nie weszła do obrotu prawnego z powodu wadliwego doręczenia, to decyzja zmieniająca również nie może być wydana.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że decyzja zmieniająca musi mieć za podstawę istniejącą decyzję zmienianą. Jeśli pierwotna decyzja nie została skutecznie doręczona, nie można jej zmienić, a tym samym nie można prowadzić postępowania w przedmiocie zmiany decyzji nieistniejącej.
Przepisy (18)
Główne
u.p.s. art. 106 § ust. 5
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Przepis stwarza możliwość zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej na niekorzyść strony bez jej zgody w określonych przypadkach. Jednakże, aby móc zastosować ten przepis, musi istnieć decyzja podlegająca zmianie.
k.p.a. art. 41
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia organu o zmianie adresu i skutki niedopełnienia tego obowiązku. Sąd podkreślił, że organ musi prawidłowo pouczyć stronę o tym obowiązku.
k.p.a. art. 44
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące doręczenia w zastępstwie (podwójne awizo). Sąd zakwestionował zastosowanie tego trybu z powodu wątpliwości co do skuteczności doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania.
k.p.a. art. 110
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja administracyjna zaczyna wiązać organ i może być zaskarżona od momentu skutecznego doręczenia.
Pomocnicze
u.p.s. art. 61 § ust. 2e
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Stanowił podstawę prawną dla pierwotnej decyzji ustalającej opłatę za pobyt.
u.p.s. art. 61 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dotyczy odpowiedzialności zstępnych za opłatę za pobyt w DPS.
u.p.s. art. 61 § ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dotyczy ustalania opłaty za pobyt w DPS.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego przez sąd administracyjny.
k.p.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Kontrola legalności oparta na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
k.p.a. art. 135
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zakres orzekania sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 art. 98 § ust. 1
Wyłączenie stosowania fikcji doręczenia w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii dla nieodebranych pism.
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 art. 98 § ust. 2 pkt 4 lit. d)
Zmiana wprowadzająca możliwość stosowania fikcji doręczenia dla przesyłek wysyłanych przez organ administracji od 20 sierpnia 2020 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania i decyzji ustalającej opłatę, co uniemożliwiło skuteczne wszczęcie postępowania zmieniającego. • Organ nie zweryfikował prawidłowo adresu skarżącego, mimo posiadania informacji o jego zmianie.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja niedoręczona stronie jest decyzją nieistniejącą w obrocie prawnym. • Organ przed wydaniem decyzji zmieniającej decyzję z dnia 14 grudnia 2020 r. winien w sposób jednoznaczny ustalić, iż decyzja ta znajduje się w obrocie prawnym.
Skład orzekający
Arkadiusz Skomra
sprawozdawca
Edyta Podrazik
przewodniczący
Wiesława Batorowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Skutki wadliwego doręczenia w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście zmiany decyzji ostatecznych i stosowania art. 41 K.p.a. oraz art. 106 ust. 5 u.p.s."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłat za pobyt w DPS, ale zasady dotyczące doręczeń i wadliwości postępowania mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla prawidłowości postępowania administracyjnego jest właściwe doręczanie pism i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa administracyjnego.
“Błąd w adresie zniweczył decyzję administracyjną: Sąd podkreśla wagę prawidłowego doręczania pism.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.