II SA/PO 435/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję WINB o umorzeniu postępowania w sprawie legalności budowy wiaty, uznając, że organy nie zbadały prawidłowo obszaru oddziaływania obiektu na sąsiednią działkę.
Skarżący I.L. zakwestionował decyzję WINB o umorzeniu postępowania w sprawie legalności budowy wiaty, zarzucając m.in. błędne ustalenie obszaru oddziaływania obiektu i brak zawiadomienia o kontrolach. WSA w Poznaniu uchylił decyzję WINB, stwierdzając, że organy nie zbadały wystarczająco kwestii obszaru oddziaływania wiaty, w szczególności wpływu na zacienienie sąsiedniego budynku i potencjalne ograniczenia w zabudowie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o umorzeniu postępowania w sprawie legalności budowy wiaty. Skarżący I.L. podnosił, że obszar oddziaływania wiaty wykracza poza działkę inwestora, powodując zacienienie jego budynku i wilgoć, a także zarzucał błędy w ustaleniach odległości od granicy i brak zawiadomienia o kontrolach. Organy administracji uznały, że wiata spełnia kryteria zwolnienia z obowiązku pozwolenia na budowę i zgłoszenia, a przepisy dotyczące odległości od granicy nie mają zastosowania do wiat. Sąd nie zgodził się z tym stanowiskiem, wskazując, że organy nie zbadały wystarczająco pojęcia obszaru oddziaływania obiektu w kontekście przepisów techniczno-budowlanych, w tym potencjalnego wpływu na nasłonecznienie i ograniczenia w zabudowie sąsiedniej działki. Sąd podkreślił, że nawet jeśli wiata nie wymaga pozwolenia na budowę, może podlegać przepisom prawa budowlanego dotyczącym samowoli budowlanej, jeśli została wykonana w sposób istotnie odbiegający od przepisów. W związku z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 105 § 1 k.p.a.), sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spełnione są wszystkie przesłanki z art. 29 ust. 2 pkt 33 Prawa budowlanego, w tym istotne jest prawidłowe ustalenie obszaru oddziaływania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie zbadały wystarczająco, czy obszar oddziaływania wiaty mieści się w całości na działce inwestora, co jest kluczowe dla zastosowania zwolnienia z obowiązku pozwolenia na budowę. Wskazano na potrzebę analizy wpływu obiektu na sąsiednią działkę, w tym ograniczenia w zabudowie i dostęp do światła.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 33
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia budowę jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów wnikliwie i zgodnie z prawem.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
Pomocnicze
p.b. art. 3 § pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obszaru oddziaływania obiektu budowlanego.
p.b. art. 3 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowli.
p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 2 i 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Podstawa do prowadzenia postępowania naprawczego.
p.b. art. 51 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowanie naprawcze.
r.w.t. art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Zakres stosowania rozporządzenia do budynków i budowli.
r.w.t. art. 12
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Przepisy dotyczące odległości obiektów budowlanych od granicy działki (stosowane do budynków).
r.w.t. art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Przepisy rozporządzenia stosuje się do budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające zbadanie przez organy administracji pojęcia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego w kontekście przepisów techniczno-budowlanych. Potencjalny wpływ wiaty na ograniczenie dostępu do światła dziennego w budynku sąsiednim. Możliwość zastosowania przepisów o postępowaniu naprawczym (art. 50-51 p.b.) do obiektów zwolnionych z obowiązku pozwolenia na budowę.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego dotyczące błędnych ustaleń odległości okapu wiaty od granicy działki (sąd uznał ustalenia organów za prawidłowe w tym zakresie).
Godne uwagi sformułowania
Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 20 p.b. i należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W tym zakresie Sąd ustalenia organów uznał za niepełne i wymagające uzupełnienia. Tym samym Sąd uznał, że w omawianym zakresie decyzja WINB wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 105 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Jakub Zieliński
przewodniczący sprawozdawca
Izabela Paluszyńska
członek
Arkadiusz Skomra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, zastosowanie przepisów techniczno-budowlanych do wiat, możliwość stosowania przepisów o samowoli budowlanej do obiektów zwolnionych z obowiązku pozwolenia na budowę."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy wiaty związanej z produkcją rolną, ale jego wnioski dotyczące obszaru oddziaływania i przepisów technicznych mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy wiat i ich wpływu na sąsiednie nieruchomości, a sąd wyjaśnia kluczowe pojęcia z prawa budowlanego, takie jak 'obszar oddziaływania'.
“Czy Twoja wiata narusza prawa sąsiada? Sąd wyjaśnia kluczowe pojęcie 'obszaru oddziaływania'.”
Dane finansowe
WPS: 500 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 435/25 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-10-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-06-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Arkadiusz Skomra Izabela Paluszyńska Jakub Zieliński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2025 poz 418 art. 3 pkt 20, art. 29 ust. 2 pkt 33, art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4, art. 51 ust. 7 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Dz.U. 2025 poz 1691 art. 7, art. 77 par. 1, art. 105 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. 2022 poz 1225 par. 2 ust. 1, par. 12 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2025 r. ze skargi I. L. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności i prawidłowości pobudowania wiaty I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500,- (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Uzasadnienie Decyzją z dnia 5 lutego 2025 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (zwany dalej: PINB), na podstawie art. 104 i art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz.572; zwanej dalej: k.p.a.) umorzył w całości postępowanie w sprawie "legalności i prawidłowości pobudowania wiaty na nieruchomości położonej w miejscowości N., oznaczonej nr ewidencyjnym [...]". W uzasadnieniu decyzji PINB wyjaśnił, iż pracownicy organu w dniu 13 marca 2024 r. przeprowadzili czynności kontrolne w wyniku których ustalili, że na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...] w zbliżeniu do granicy działki o nr ewidencyjnym [...] znajduje się wiata o wymiarach 4,73 x 15,90 m (pow. zabudowy 75,20m˛), konstrukcji stalowej, składająca się z 10 słupów (5 o przekroju okrągłym i 5 o przekroju skrzynkowym), słupy stoją w dwóch rzędach oddalonych od siebie o 4,73 m oraz w 5 szeregach oddalonych od siebie na odległość wynoszącą kolejno: 4,49 m, 4,09 m, 3,77 m, 3,55 m. Słupy wiaty znajdują się w odległości 3,10 m od ogrodzenia rozdzielającego działki o nr ewid.[...] i [...]. Wiata posiada dach jednospadowy konstrukcji stalowej kratownicowy, przekryty blachą, a jej wysokość przy okapie wynosi 4,22 m oraz 4,80 m w najwyższym punkcie, obiekt posiada rynny, a wody opadowe są kierowane na teren własny nieruchomości. Dach wiaty od strony działki nr [...] jest zbliżony do ogrodzenia na odległość zmienną wynoszącą od 0,12 m do 0,30 m. Obecny podczas czynności kontrolnych właściciel działki i inwestor spornego obiektu budowlanego R. K. oświadczył, że wiata została wybudowana w listopadzie 2023 r. w celach rolniczo-gospodarczych, nie posiada pozwolenia na budowę oraz nie dokonał skutecznego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej. PINB wyjaśnił także, iż decyzją z dnia 27 maja 2024 r., nr [...] nakazał inwestorowi doprowadzenie przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie prac budowlanych polegających na obcięciu okapu w celu zachowania wymaganej odległości 1,50m od granicy nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym [...], jednak rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej: WINB) z 25 lipca 2024 r., nr [...] W toku ponownie prowadzonego postępowania PINB pozyskał oświadczenie inwestora o prowadzeniu działalności rolniczej, a także co do tego, że budynki usytuowane na działce [...] związane są z prowadzoną działalnością rolniczą, na dowód czego inwestor przedłożył decyzje Wójta Gminy [...] o ustaleniu podatku rolnego. Ponadto w dniu 29 października 2024 r. przeprowadzono ponowne czynności kontrolne podczas których ustalono, że na ww. nieruchomości znajdują się budynki: mieszkalny jednorodzinny, inwentarskie (obory), w których prowadzona jest hodowla zwierząt, oraz sporna wiata konstrukcji stalowej z dachem jednospadowym krytym blachą ze spadem skierowanym w kierunku działki właściciela. Ponadto ustalono, że w stosunku do przeprowadzonych czynności kontrolnych w dniu 13 marca 2024 r. okap wiaty wysunięty jest na odległość 0,76 m od słupów wiaty w kierunku działki sąsiedniej i oddalony jest od ogrodzenia międzysąsiedzkiego na odległość 2,34 m. PINB wyjaśnił następnie, że stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 33 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., (Dz.U. z 2024 r., poz.725 ze zm.; zwanej dalej: p.b). nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m˛, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. W ocenie PINB przedmiotowa wiata spełnia powyższe kryteria. Dodatkowo PINB wyjaśnił, że wiata jako obiekt niebędący budynkiem w rozumieniu Prawa budowlanego nie podlega regulacji zawartej w przepisach rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz.1225 ze zm.; zwanego dalej: r.w.t.) nie mają więc do wiaty zastosowania normy odnoszące się do odległości pomiędzy budynkami, a granicą sąsiedniej działki budowlanej zawarte w tych przepisach. W odwołaniu I. L. zarzucił powyższej decyzji: 1. błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że obszar oddziaływania wiaty pobudowanej na działce [...] mieści się w całości na tej działce i w konsekwencji nie wymaga ona pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, podczas gdy rzeczywisty obszar oddziaływania tego obiektu w zakresie wpływu na dostęp do światła i słońca w budynku odwołującego jest znaczący i wykracza poza granice działki nr [...]; 2. przeprowadzenie nierzetelnie i bez jego udziału czynności kontrolnych i w konsekwencji przyjęcie błędnych wyników w zakresie odległości okapu wiaty od granicy jego działki; 3. błędne uznanie, że obiekt pobudowany na działce nr [...] nie podlega przepisom r.w.t. w zakresie odległości pomiędzy budynkami, a granicą sąsiedniej działki. Stwierdził, że nie został zawiadomiony o czynnościach kontrolnych, które zostały przeprowadzone zarówno za pierwszym jak i za drugim razem. Wbrew ustaleniom kontroli z 29 października odległość pomiędzy okapem wiaty, a granicą jego nieruchomości jest nadal niezgodna z zaleceniami z pierwszej kontroli. Organ przeprowadzając czynności kontrolne nie dokonał właściwych pomiarów lub nie wskazał ich wyników albowiem w terenie gołym okiem widać, że okap wiaty nie został skrócony do wymaganych wymiarów. Odległość od granicy okapu w dniu 13 marca 2024 r. miała wynosić między 12 a 30 cm, zaś w dniu 29 października ok. 234 cm. Tymczasem w rzeczywistości licząc ilość podpór dachy, które zostały odcięte w prosty sposób można obliczyć, że inwestor usunął maksymalnie 100 cm, a nie jak podają wyniki kontroli ponad 200 cm wystającego okapu. Zakwestionował również stanowisko PINB w zakresie w jakim organ uznał, że obiekt nie wymagał pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Jego zdaniem PINB w sposób błędny przyjął, że obszar oddziaływania wiaty o wysokości blisko 5 metrów od strony granicy nieruchomości, której okap jest w rzeczywistości w odległości mniejszej niż 150 cm, a w myśl ustaleń pokontrolnych 234 cm od granicy, mieści się w granicach działki na której została wybudowana. Postawienie tak wysokiego obiektu, w tak małej odległości granicy działki, na której w bezpośrednim sąsiedztwie stoi dom mieszkalny, musi skutkować ograniczeniem dostępu do światła i słońca. Zatem obszar oddziaływania wiaty nie ogranicza się do działki inwestora, a w konsekwencji nie można przyjąć, że budowa wiaty nie wymaga pozwolenia na budowę. Od momentu wybudowania wiaty, w jego domu, w pomieszczeniach znajdujących się od strony granicy z działką [...] w sposób istotny doszło do ograniczenia dostępu do światła. W pokoju, na ścianie od strony wiaty, zaczęła pojawiać się wilgoć i pleśń. Po rozpatrzeniu odwołania WINB decyzją z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. utrzymał w mocy ww. decyzję PINB. W ocenie WINB sporna wiata spełnia kryteria zarówno powierzchni zabudowy jak i rozpiętości konstrukcji oraz wysokości określone w art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. Przedłożone przez inwestora dokumenty takie jak decyzja o wymiarze podatku rolnego i jego oświadczenie w tym przedmiocie, a także ustalenia poczynione przez PINB w trakcie ponownej kontroli wskazują, że wybudowana wiata związana jest z produkcją rolną. Okap dachu wiaty oddalony jest od ogrodzenia międzysąsiedzkiego o 2,34 m. Wiata nie wprowadza ograniczeń możliwości budowy obiektów na działce sąsiedniej. Wiata stanowi co do zasady budowlę w świetle art. 3 pkt 3 p.b., nie budynek, a to oznacza, że przepis § 12 r.w.t. nie znajdzie zastosowania. Tym samym zostały spełnione wszystkie materialnoprawne przesłanki umożliwiające wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę bądź dokonania zgłoszenia i inwestor nie naruszył przepisów prawa budowlanego realizując wiatę. Zatem brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 48 p.b. Ponadto WINB wskazał, że przedmiotowa nieruchomość objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 13 lipca 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru i terenu górniczego "[...]" dla złoża gazu ziemnego "[...]" położonego w granicach administracyjnych gminy [...] we wsiach: [...] oraz części wsi: [...] (Dz. Urz. Woj. [...] nr [...], poz. [...]). Unormowania zawarte w planie dotyczą bezpośrednio zagospodarowania terenu - złoża gazu ziemnego "[...]" oraz wyznaczenia przebiegu tras obiektów liniowych, nie dotyczą ograniczeń w zabudowie powierzchni poszczególnych działek. Wobec powyższego brak jest podstaw do zastosowania przepisów art. 50-51 p.b. Brak stwierdzenia naruszenia przepisów prawa skutkuje koniecznością umorzenia postępowania. W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego I. L. powtórzył zarzuty podniesione w odwołaniu. Dodatkowo wskazał, że WINB nie odniósł się do zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia o przeprowadzeniu kontroli. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia 5 lutego 2025 r., a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację związaną z niezawiadomieniem go o żadnej z czynności kontrolnych, które zostały przeprowadzone w toku postępowania, a także błędnego ustalenia odległości wiaty od granicy z nieruchomością sąsiednią. Ponownie wskazał, że obszar oddziaływania inwestycji nie ogranicza się do działki inwestora, bowiem powoduje ograniczenia w dostępie do światła, a ponadto w wyniku budowy wiaty w jego domu zaczęła pojawiać się wilgoć i pleśń. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu poddana była decyzja WINB z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję PINB dnia 5 lutego 2025 r., znak [...] umarzającą postępowanie w sprawie legalności budowy wiaty na nieruchomości położonej w miejscowości N., oznaczonej nr ewidencyjnym [...]. Jak wynika z materiału dowodowego utrwalonego w aktach sprawy, w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 13 marca 2024 r., o której skarżący został poinformowany, pracownicy PINB ustalili że na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...] zlokalizowana jest wiata o wymiarach 4,73 x 15,90 m (pow. zabudowy 75,20m˛), konstrukcji stalowej składająca się z 10 słupów (5 o przekroju okrągłym i 5 o przekroju skrzynkowym), słupy stoją w dwóch rzędach oddalonych od siebie o 4,73 m oraz w 5 szeregach oddalonych od siebie na odległość wynoszącą kolejno: 4,49 m, 4,09 m, 3,77 m, 3,55 m. Słupy wiaty znajdują się w odległości 3,10 m od ogrodzenia rozdzielającego działki o nr ewid.[...] i [...]. Natomiast dach wiaty od strony działki nr [...] jest zbliżony do ogrodzenia na odległość zmienną wynoszącą od 0,12 m do 0,30 m. Z kolei w wyniku kolejnej kontroli na przedmiotowej nieruchomości pracownicy PINB ustalili, że okap wiaty wysunięty jest aktualnie na odległość 0,76 m od słupów wiaty w kierunku działki sąsiedniej i oddalony jest od ogrodzenia międzysąsiedzkiego na odległość 2,34 m. Sąd nie podzielił zastrzeżeń skarżącego w zakresie odległości dachu od granicy z nieruchomością sąsiednią. Okoliczności związane z zmianą rozmiarów dachu znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym, w szczególności widoczne są na materiale fotograficznym wykonanym w trakcie obu kontroli. Dlatego w tym zakresie Sąd ustalenia organów nadzoru budowlanego uznał za prawidłowe. Trafnie natomiast skarżący kwestionuje stanowisko WINB w zakresie oceny, iż obszar oddziaływania spornej wiaty ogranicza się do nieruchomości będącej własnością inwestora. Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie, dla rozstrzygnięcia czy wiata podlegać będzie na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a także z obowiązku zgłoszenia zamiaru jej budowy organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Przepis ten zwalnia z tego obowiązku jednokondygnacyjne budynki gospodarcze i wiaty o prostej konstrukcji, związane z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. Bezspornym w sprawie pozostaje, że rozmiary spornej wiaty nie przekraczają wartości określonych w art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. Spornym w sprawie pozostaje jednak dokonana przez WINB ocena, że obszar oddziaływania spornej wiaty mieści się w całości na działce o nr ewid. [...]. W tym zakresie Sąd ustalenia organów uznał za niepełne i wymagające uzupełnienia. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 20 p.b. i należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Ograniczenia w zabudowie są zaś jednoznaczne do ustalenia, albowiem odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy. Innymi słowy, obszarem oddziaływania budowanego obiektu budowlanego będzie obszar, w stosunku do którego ten obiekt wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy, a nie ze względu na to, że obiekt wprowadzi jakiekolwiek subiektywne uciążliwości (por. wyrok NSA z 20 maja 2025 r., II OSK 2460/22; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji następuje na potrzeby każdej konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej. Niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zabudowę działki sąsiedniej w zakresie regulowanym ustawą - Prawo budowlane, ze względu na powstanie projektowanej czy tak jak w tym przypadku istniejącą zabudowę. Pojęcie obszaru oddziaływania będzie się zatem materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa administracyjnego, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu (por. wyrok NSA z 16 września 2025 r.; II OSK 648/23; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustalenia organów nadzoru budowlanego w tym zakresie ograniczyły się do stwierdzenia, że normy odległościowe określone w § 12 r.w.t. nie mają zastosowania do wiaty z uwagi na fakt, iż jest ona budowlą, a nie budynkiem, co w ocenie Sądu nie było jednak wystarczające, aby przesądzić, iż nieruchomość skarżącego znajduje się poza obszarem oddziaływania spornego obiektu budowlanego. Wskazać trzeba, że zgodnie z § 2 ust. 1 r.w.t. przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Z § 2 ust. 1 r.w.t. wynika zatem wprost, że ma on zastosowanie nie tylko do budynków, ale i do budowli spełniających funkcje użytkowe budynków. Wprawdzie wiata nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b., lecz stanowi budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 p.b., to nie oznacza to jednak, że przepisy ww. rozporządzenia nie mogą być stosowane do wiat, o ile oczywiście spełniają one funkcje użytkowe budynków. Zatem wiata ze względu na swe parametry konstrukcyjne i użytkowe, w konkretnym przypadku może pełnić funkcje użytkowe budynku gospodarczego (wyrok NSA z 14 września 2022 r. II OSK 3341/19; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zastrzec jednak trzeba, że § 2 ust. 1 r.w.t., tylko wtedy pozwala na bezpośrednie zastosowanie przepisów rozporządzenia do budowli, gdy przepis szczególny omawianego rozporządzenia nie zawęża swego zakresu przedmiotowego do budynków. Z takim szczegółowym unormowaniem mamy do czynienia w przypadku przepisów § 12 r.w.t, które w sposób szczególny normują zakres przedmiotowy regulacji odległości obiektu budowlanego od granicy działki. Hipotezy norm § 12 r.w.t. obejmują tylko budynki (por. wyroki NSA z 8 stycznia 2013 r., II OSK 1642/11; z 27 lutego 2020 r., II OSK 1396/18; z 27 lutego 202 r. II OSK 1396/18; z 10 października 2020 r. II OSK 2083/19; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie oznacza to jednak, że wiatę pełniąca jedynie funkcję budynku gospodarczego można dowolnie usytuować w każdym miejscu na działce. Pod uwagę trzeba brać np. przepisy dotyczące nasłonecznienia (§ 13, § 60) oraz przepisy określające wymagania przeciwpożarowe (np. § 270 i następne rozporządzenia) i to, do jakich celów faktycznie wykorzystywany jest dany obiekt budowlany (por: wyroki NSA z 19 lutego 2016 r., II OSK 2305/15; z 29 sierpnia 2023 r. II OSK 1580/23; z 25 marca 2025 r., II OSK 1464/22; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kwestia ograniczenia dostępu światła dziennego była natomiast konsekwentnie podnoszona przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego i nie została w żaden sposób wyjaśniona przez organy nadzoru budowlanego. Tym samym Sąd uznał, że w omawianym zakresie decyzja WINB wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 105 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem dopiero prawidłowe ustalenie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego pozwalało przesądzić, że sprawie nie było podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie legalizacji samowoli budowlanej określonego w art. 48 p.b. Sąd wskazuje dodatkowo, że nawet gdyby zostało w sprawie przesądzone, iż sporna wiata podlegała zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a także zgłoszenia zamiaru jej budowy organowi administracji architektoniczno-budowlanej, to nie oznacza to jeszcze, że nie podlega reglamentacji przepisów prawa budowlanego. Wynika to z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r. II OPS 1/16, w której stwierdzono, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine p.b., a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Jak wynika z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. podstawą do prowadzenia postępowania naprawczego może być wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję WINB z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr [...], albowiem została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 105 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania, na które składa się kwota wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Ponownie prowadząc postępowanie organ odwoławczy zastosuje się do wskazówek zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W szczególności dokona oceny oddziaływania spornego obiektu budowlanego w zakresie podnoszonej przez skarżącego okoliczności zacieniania budynku mieszkalnego znajdującego się będącej jego własnością działce.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI