II SA/Po 434/22

II SA/Po 434/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Paweł Daniel /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2022 r. sprawy ze skargi E. K. i L. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 kwietnia 2022r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postepowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 200,- (dwieście) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z dnia 24 lutego 2022 r., nr [...], określił dla O. S.A. z siedzibą wPoznaniu:
1. dopuszczalny poziom hałasu emitowanego do środowiska z zakładu położonego przy ul. [...], [...] G. (działki nr [...], [...], m. G. ), w odniesieniu do najbliższych terenów zabudowy mieszkaniowo-usługowej (położonej na działce nr [...], m. G. ), wyrażone wskaźnikami laeqD i laeqN, na następującym poziomie: LAeqD = 55 dB w porze dnia (godz. 6.00-22.00), LAeqN = 45 dB w porze nocy (godz. 22.00-6.00) oraz
2. zobowiązał zakład do prowadzenia okresowych pomiarów hałasu raz na dwa lata, licząc od daty, w której niniejsza decyzja stała się ostateczna w niżej określonych punktach pomiarowych oraz przekazywania ich Staroście [...] i Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w L. w ciągu 30 dni od dnia zakończenia pomiaru w porze dnia i porze nocy, ustalając jednocześnie lokalizację punktów pomiarowych.
W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez E. K. i L. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 06 kwietnia 2022 r., nr [...] orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części (pkt I sentencji) dotyczącej wyznaczenia dopuszczalnego poziomu hałasu na poziomie LAeqD - 55 dB w porze dnia i w tej części umarza postępowanie pierwszej instancji.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E. K. i L. K..
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 329), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 sierpnia 2022 r., wydanego na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 r. poz. 2095 ze zm.).
Przepisem kompetencyjnym, na podstawie którego rozstrzygało w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze był przepis art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. W orzecznictwie wskazuje się, że w konsekwencji takiego rozstrzygnięcia w obrocie prawnym pojawia się ostateczna decyzja o treści nadanej przez organ drugiej instancji, zaś pod względem merytorycznym sytuacja prawna strony jest określona decyzją organu odwoławczego w części, w której uchylił on zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, oraz decyzją organu pierwszej instancji w części nieuchylonej przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy, który uchyla zaskarżoną decyzję w części i orzeka w tym zakresie co do istoty sprawy, jest zatem obowiązany do szczególnie starannego i niebudzącego wątpliwości oznaczenia, w jakim zakresie uchyla zaskarżoną decyzję (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2504/20, Baza NSA).
Równocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle powyższego przepisu odnaleźć można spór, czy w wypadku, gdy organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w części, jest obowiązany do stwierdzenia w sentencji decyzji, że w pozostałej części (zakresie) utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Za brakiem konieczność zawarcia takiego rozstrzygnięcia opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3249/15, z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2270/16, czy też z dnia 04 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 530/17, Baza NSA.
Sąd w składzie orzekającym podziela jednak drugi prezentowany w orzecznictwie pogląd, który zaprezentowano między innymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 1086/20, Baza NSA, zgodnie z którym jeżeli uchylenie i nowe rozstrzygnięcie w zakresie uchylonym dotyczy tylko części decyzji organu pierwszej instancji, to konieczne jest również orzeczenia co do pozostałej - nieuchylonej części decyzji - zwłaszcza, gdy odwołanie dotyczy całej decyzji (bowiem decyzja organu odwoławczego musi być zgodna z zakresem odwołania i rozstrzygać o całości sprawy). Takie podejście pozwala na uniknięcie wątpliwości co do treści rozstrzygnięć administracyjnych. Na omawiany problem należy spojrzeć w ujęciu systemowym, a niewystarczające jest dokonanie wykładni językowej art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Istota postępowania odwoławczego polega nie na ocenie decyzji pierwszoinstancyjnej lecz na ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ drugiej instancji. Ponadto wynikający z art. 107 § 1 K.p.a. obowiązek organu zamieszczenia w decyzji rozstrzygnięcia oznacza obowiązek rozstrzygnięcia całości sprawy. Obowiązek ten jest odzwierciedleniem uprawnienia strony do załatwienia sprawy zgodnie zakresem jej odwołania. Rozstrzygnięcie jest jednym z najważniejszych składników orzeczenia i nie jest możliwe jego zastąpienie uzasadnieniem decyzji, ani też wywodzenie rozstrzygnięcia z uzasadnienia orzeczenia. Innymi słowy musi być ono sformułowane w taki sposób, aby nie było wątpliwości: czego dotyczy, jakie uprawnienia zostały przyznanie stronie lub jakie obowiązki zostały na nią nałożone. Rozstrzygnięcie powinno być sformułowane precyzyjnie, w sposób nie budzący wątpliwości i powinno być zrozumiałe dla stron bez wnikania w treść uzasadnienia. Wynika to z władczego charakteru aktu administracyjnego, który kształtuje prawa i obowiązki strony i musi w związku z tym być jednoznaczny i precyzyjny, jak też z podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Co więcej brak orzeczenia w osnowie decyzji o pozostałej części odwołania, a zawarcie wywodów w tym zakresie wyłącznie w uzasadnieniu może wręcz stanowić o niespójności między sentencją z uzasadnieniem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1886/96, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 01 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 607/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 19/11, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2341/11, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 2040/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2015 r., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1482/14, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 910/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 02 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 873/18, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1670/20, Baza NSA). Jak wskazuje się w piśmiennictwie, przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. nie mogą być interpretowane jako odrębne normy prawne, nie można przyjąć domniemania utrzymania w mocy w pozostałej części zaskarżonej decyzji (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, LEX).
W przedmiotowej sprawie uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz orzeczenie o umorzeniu postępowania odnosi się jedynie do części decyzji organu pierwszej instancji. Zatem strona wnosząca odwołanie co do całości decyzji pierwszej instancji w istocie nie otrzymała orzeczenia co do pozostałej części zaskarżonej decyzji. Wobec takiego załatwienia sprawy w istocie nie wiadomo jak organ odniósł się do pozostałej części odwołania. Zaskarżona do sądu decyzja nie zawiera precyzyjnego rozstrzygnięcia w sentencji, pozwalającego, bez konieczności analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie ustalić, w jakim zakresie orzekł organ, co powoduje wadliwości wydanej decyzji.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.
Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane jest do prawidłowego zastosowania art. 138 § 1 K.p.a., a w konsekwencji orzeczenie, co do prawidłowości całości zaskarżonej decyzji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając o zwrocie uiszczonego wpisu w wysokości 200,- zł.