II SA/Po 434/20
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w sprawie opłaty stałej za usługi wodne, uznając prawidłowość zastosowania przepisów Prawa wodnego dotyczących przeliczenia maksymalnej ilości ścieków.
Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni określającą wysokość opłaty stałej za usługi wodne, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących przeliczenia maksymalnej ilości ścieków (Qmax s zamiast Qmax rok) oraz pominięcie rodzaju wprowadzanych substancji. Sąd uznał, że decyzja organu była prawidłowa, opierając się na przepisach Prawa wodnego, które po nowelizacji jednoznacznie regulują sposób ustalania opłaty stałej, uwzględniając maksymalną ilość ścieków wyrażoną w m3/h i przeliczoną na m3/s, zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym.
Sprawa dotyczyła skargi spółki na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w przedmiocie opłaty stałej za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód. Spółka kwestionowała sposób obliczenia opłaty, zarzucając organowi błędną wykładnię art. 271 ust. 5 Prawa wodnego poprzez zastosowanie maksymalnej ilości ścieków wyrażonej w m3/s (Qmax s) zamiast maksymalnej ilości rocznej (Qmax rok), a także pominięcie rodzaju wprowadzanych substancji. Sąd administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem. Sąd wyjaśnił, że przepisy Prawa wodnego, w szczególności po nowelizacji z 2019 r. (dodanie art. 271 ust. 5a i art. 552a), jednoznacznie regulują sposób ustalania opłaty stałej. W przypadku, gdy pozwolenie wodnoprawne nie określa maksymalnej ilości ścieków w m3/s, należy zastosować przeliczenie ilości wyrażonej w m3/h na m3/s. Sąd podkreślił, że opłata stała ma charakter ryczałtowy i odzwierciedla maksymalną presję na środowisko, a nie faktyczne ilości wprowadzanych ścieków. W ocenie Sądu, zastosowana przez organ stawka i sposób obliczenia opłaty były prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami, w tym z Dyrektywą 2000/60/WE.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Opłata stała powinna być ustalana na podstawie maksymalnej ilości ścieków wyrażonej w m3/s, zgodnie z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, a w przypadku braku takiego określenia w pozwoleniu, należy dokonać przeliczenia ilości wyrażonej w m3/h na m3/s zgodnie z art. 552a Prawa wodnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy Prawa wodnego po nowelizacji jednoznacznie wskazują na konieczność stosowania przeliczenia ilości ścieków z m3/h na m3/s w celu ustalenia opłaty stałej, co odzwierciedla maksymalną presję na środowisko.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
Prawo wodne art. 271 § ust. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wysokość opłaty stałej ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s.
Prawo wodne art. 552a § pkt 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
W przypadku, gdy pozwolenie wodnoprawne nie określa zakresu korzystania z wód w m3/s, ustalenia wysokości opłaty stałej dokonuje się z uwzględnieniem wyrażonych w m3 na godzinę maksymalnych ilości wprowadzanych ścieków do wód lub do ziemi i przeliczeniu na m3/s.
rozporządzenie wykonawcze art. 10 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
Jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi [...] zł na dobę za 1 m3/s.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7a § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej rozstrzyga wątpliwości interpretacyjne na korzyść strony.
Prawo wodne art. 16 § pkt 64
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Definicja ścieków przemysłowych.
Prawo wodne art. 271 § ust. 5a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy.
Prawo wodne art. 9 § ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zastosowanie maksymalnej ilości ścieków wyrażonej w m3/s (Qmax s) zamiast maksymalnej ilości rocznej (Qmax rok) do ustalenia opłaty stałej. Pominięcie rodzaju wprowadzanych substancji przy ustalaniu opłaty stałej. Niewłaściwe zastosowanie art. 552a Prawa wodnego. Wydanie decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
Opłata stała stanowi ustalany abstrakcyjnie, według określonego wzoru, ekwiwalent za gotowość środowiska do świadczenia usług określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Opłata stała naliczana jest ryczałtowo, w taki sam sposób w stosunku do wszystkich podmiotów korzystających z określonych usług wodnych i uniezależniona jest od realnej i efektywnej ilości wód będących przedmiotem korzystania. Mieszanina wód opadowych lub roztopowych ze ściekami przemysłowymi odprowadzana jako całość do środowiska uzyskuje status ścieków przemysłowych.
Skład orzekający
Jakub Zieliński
przewodniczący sprawozdawca
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
sędzia
Jan Szuma
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących ustalania opłaty stałej za usługi wodne, w szczególności w kontekście przeliczenia jednostek (m3/h na m3/s) i charakteru opłaty stałej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po nowelizacji Prawa wodnego z 2019 r. i stosowania przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ochrony środowiska – opłat za korzystanie z wód, a jej rozstrzygnięcie wyjaśnia praktyczne zastosowanie przepisów po zmianach legislacyjnych, co jest istotne dla przedsiębiorców i prawników.
“Jak obliczyć opłatę za ścieki? Sąd wyjaśnia kluczowe przeliczenia w Prawie wodnym.”
Sektor
ochrona środowiska
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Po 434/20 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2021-03-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-06-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Danuta Rzyminiak-Owczarczak Jakub Zieliński /przewodniczący sprawozdawca/ Jan Szuma Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Wodne prawo Opłaty administracyjne Ochrona środowiska Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane III OSK 5610/21 - Wyrok NSA z 2025-02-18 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 256 art. 7a par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2017 poz 2502 par. 10 ust. 1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne Dz.U. 2020 poz 310 art. 9 ust. 3, art. 16 pkt 64, art. 271 ust. 5 i 5a, art. 552a [pkt 4] Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j. Dz.U.UE.L 2000 nr 327 poz 1 art. 5 ust. 1, art. 9 ust. 1 Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2021 r. sprawy ze skargi spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie opłaty stałej za usługi wodne oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. znak [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – w wyniku rozpatrzenia reklamacji spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] – określił wysokość opłaty za usługi wodne, za okres od [...] stycznia 2020 r. do [...] grudnia 2020 r., tj. opłatę stałą w wysokości [...] zł za wprowadzanie ścieków do wód - [...] w km 4+200, obliczoną jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej [...] zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 366 dni i maksymalnego zrzutu ścieków w ilości 0,333775 m3/s, określonego w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy. W dniu [...] lutego 2020 r. Zarząd Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Zarząd Zlewni w [...]; organ) ustalił, w formie informacji rocznej znak [...], spółce [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: spółka; skarżąca; strona) za okres [...] stycznia 2020 r. – [...] grudnia 2020 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm. – dalej: Prawo wodne) i przy zastosowaniu stawki opłaty jednostkowej ([...] zł na dobę) określonej w § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502 ze zm. – dalej: rozporządzenie wykonawcze; rozporządzenie). Jednocześnie Zarząd Zlewni w [...] w informacji rocznej stwierdził, że opłatę należy uiścić w czterech kwartalnych ratach, płatnych w wysokości i terminach podanych w tej informacji. W piśmie z dnia [...] marca 2020 r. spółka złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty stałej za usługi wodne (w tym przyjętą metodologią wyliczenia tej opłaty). Skarżąca zarzuciła, że Zarząd Zlewni w [...] nie rozstrzygnął na jej korzyść wątpliwości interpretacyjnych dotyczących przepisu art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, czym naruszył art. 7a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.). Strona podniosła, że w związku z tym organ naruszył prawo, wykorzystując do ustalenia opłaty stałej wskaźnik Qmax s (maksymalna ilość ścieków wprowadzanych do środowiska, określona w m3/s), a nie określoną w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalną ilość ścieków wprowadzonych do wód lub ziemi, wyrażoną jako Qmax rok (maksymalna ilość ścieków wprowadzanych rocznie). Poza tym "z daleko idącej ostrożności" zakwestionowała przyjęcie przez organ stawki [...] zł na dobę za 1 m3/s, jako zupełnie oderwaną od tego, jakiego rodzaju substancje rzeczywiście wprowadzane są do wód lub ziemi, co stanowi naruszenie art. 7a § 1 k.pa. i § 10 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor ZZ w [...]; Dyrektor; organ) nie uznał zasadności powyższej reklamacji. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r. organ stwierdził, że ustalona na 2020 r. opłata stała w wysokości [...] zł za wprowadzanie ścieków do wód powierzchniowych obliczona została jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej [...] zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 366 dni i maksymalnego zrzutu ścieków określonego w pozwoleniu wodnoprawnym, tj. decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] w ilości 1 201,59 m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 0,333775 m3/s. Dyrektor ZZ w [...] wyjaśnił, że przy ustalaniu przedmiotowej opłaty organ przeliczył wyrażoną w m3/h (w łącznej ilości 1 201,59 m3/h) w aktualnym pozwoleniu wodnoprawnym ilość ścieków wprowadzanych do środowiska na m3/s – w działaniu 1 201,59 : 3600 (liczba sekund w godzinie), co dało wynik 0,333775 m3/s. Dyrektor stwierdził zarazem, że w pozwoleniu wodnoprawnym określono ilość ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, będących mieszaniną wód opadowych lub roztopowych z terenu fermy drobiu należącej do spółki i ścieków przemysłowych ze stacji uzdatniania wody z terenu fermy drobiu należącej do tej strony – wprowadzanych do środowiska, tj. wód powierzchniowych [...] w km 4+200, w ilości 1 201,59 m3/h. Dyrektor ZZ w [...] podkreślił, że określenie wysokości opłaty stałej nastąpiło na podstawie art. 271 ust. 5 i art. 552a pkt 4 Prawa wodnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.), który to przepis nakazuje zastosowanie przedmiotowego przeliczenia maksymalnych ilości wyrażonych w m3/h (w przypadku, gdy w pozwoleniu wodnoprawnym nie określono zakresu korzystania z wód w m3/s) do opłat za okres od [...] stycznia 2020 r. Dodał, że pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Marszałka Województwa [...] znak [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nie określa zakresu korzystania z wód w jednostkach wyrażonych w m3/s. Zdaniem Dyrektora, podnoszona przez stronę okoliczność, że organ na potrzeby ustalenia wysokości opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi za okres od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] grudnia 2019 r. zastosował wskaźnik Qmax roczny (a nie Qmax godzinowy) nie może być punktem odniesienia w niniejszej sprawie, gdyż przepis art. 552a Prawa wodnego nie obowiązywał w dacie ustalania opłaty stałej za 2019 rok. W tym względzie argumentował, że w obecnym stanie prawnym bezwzględnie obowiązująca treść przepisu art. 552a Prawa wodnego (w zw. z art. 9 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw) nie rodzi jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, a tym samym nie pozostawia organowi żadnego luzu decyzyjnego co do konieczności zastosowania wskaźnika Qmax godzinowego na potrzeby ustalenia wysokości opłaty stałej, objętej niniejszą decyzją. Odnosząc się do kwestii dotyczącej składu substancji wprowadzanych przez skarżącą spółkę do środowiska Dyrektor stwierdził, że strona korzysta z pozwolenia wodnoprawnego, które zostało wydane zgodnie z wnioskiem spółki, i którego treść nigdy nie była kwestionowana przez stronę – w tym również co do zapisów jednoznacznie kwalifikujących mieszaninę wód opadowych lub roztopowych ze ściekami przemysłowymi ze stacji uzdatniania wody z terenu fermy drobiu jako ścieki przemysłowe. Ponadto organ przywołał definicję ścieków przemysłowych, wyrażoną w art. 16 pkt 64 Prawa wodnego, i stwierdził, że pochodzące z terenu fermy drobiu wody opadowe lub roztopowe zmieszane ze ściekami przemysłowymi stanowią ścieki przemysłowe, bowiem zawierają substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, co potwierdza m.in. obecność w nich substancji zanieczyszczających, wskazanych w pkt lI.2 pozwolenia wodnoprawnego (zawiesina ogólna, węglowodory ropopochodne, żelazo ogólne). Wyjaśnił również, że jeżeli wody opadowe i roztopowe zostają zmieszane ze ściekami przemysłowymi, to taka mieszanina odprowadzana jako całość do środowiska uzyskuje status ścieków przemysłowych, zdefiniowanych w art. 16 pkt 64 powołanej ustawy. W ocenie organu pozostaje to w zgodzie z art. 2 pkt 3 Dyrektywy Rady z dnia 21 maja 1991 r. nr 91/271/EWG dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz.U.UE.L.1991.135.40 z dnia 30 maja 1991 r.). Dyrektor zaznaczył, że w analizowanej sprawie usługa wodna nie obejmuje wprowadzania do wód samych ścieków bytowych lub samych wód opadowych i roztopowych, rozumianych jako niezmieszane z żadnymi innymi nieczystościami strumienie ścieków bytowych albo wód opadowych, wobec czego usługa wodna obejmuje wprowadzanie do środowiska ścieków przemysłowych. Przy takiej argumentacji Dyrektor uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko strony co do tego, że szczególne korzystanie przez nią z wód – polegające na wprowadzaniu do wód [...] w km 4+200 ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska, będących mieszaniną wód opadowych lub roztopowych i ścieków przemysłowych ze stacji uzdatniania wody z terenu fermy drobiu – nie podlegało obowiązkowi ponoszenia opłaty stałej z tego tytułu. Zdaniem organu obowiązek ten wynika wprost z przepisu art. 271 ust. 5 w zw. z art. 16 pkt 64 w zw. z art. 552 ust. 2 pkt 1 i art. 552a pkt 4 ustawy Prawo wodne, co potwierdza treść udzielonego spółce pozwolenia wodnoprawnego z dnia 30 czerwca 2017 r. Końcowo Dyrektor stwierdził, że wprowadzanie takich ścieków do wód powierzchniowych podlega opłacie stałej za usługi wodne, zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego. Poza tym organ zauważył, że spółka nie kwestionowała tego rodzaju kwalifikacji mieszaniny wód opadowych lub roztopowych ze ściekami przemysłowymi pochodzącymi z terenu spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], poczynionej na potrzeby ustalenia opłaty stałej za 2019 rok. W skardze na decyzję Dyrektora ZZ w [...] spółka zarzuciła naruszenie następujących przepisów: 1. art. 271 ust. 5 Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dla ustaleń wysokości rocznej opłaty stałej właściwe jest przeliczenie jej na podstawie określonej w pozwoleniu wodnoprawnym ilości wprowadzonych do środowiska ścieków, wyrażonej w m3/s jako Qmax s (maksymalna ilość ścieków wprowadzonych na sekundę), a nie maksymalnej ilości ścieków wprowadzonych do wód lub ziemi, wyrażonej jako Qmax rok (maksymalna ilość ścieków wprowadzonych rocznie); 2. art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego i § 10 ust. rozporządzenia wykonawczego poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że podstawą obliczenia opłaty stałej jest kwota [...]zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawny maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi z pominięciem rodzaju substancji, jakie rzeczywiście wprowadzane są do wód lub ziemi, a w konsekwencji wydanie decyzji rozstrzygającej wątpliwości na niekorzyść strony; 3. art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 552a Prawa wodnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na rozstrzygnięciu na niekorzyść strony wątpliwości co do treści normy prawnej w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku o charakterze pieniężnym; 4. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia na podstawie niepełnego materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i niewzięcie pod uwagę danych z poprzedniego okresu, w którym ustalono opłatę stałą za usługi wodne za 2019 r. Przy tak sformułowanych zarzutach, umotywowanych podobnie jak we wcześniej złożonej reklamacji, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Stwierdził m.in., że w pozwoleniu wodnoprawnym, na którym opiera się spółka, maksymalne ilości ścieków w ramach korzystania z wód nie zostały wyrażone w m3/s – i w tej sytuacji konieczne stało się zastosowanie przepisu art. 552a Prawa wodnego, który nakazuje przeliczenie wielkości wyrażonych w m3/h. Organ podniósł również, że z uwagi na zmianę stanu prawnego od [...] stycznia 2020 r. nie zachodzą w niniejszej sprawie żadne wątpliwości interpretacyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym, bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Regulacja ta stanowi lex specialis względem ogólnych zasad określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), w szczególności w odniesieniu do reguły określonej w art. 90 tej ustawy. W następnej kolejności trzeba zauważyć, że stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta wykonywana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie, inny akt) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Regułą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że sąd rozpoznaje i rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). W wyniku przeprowadzenia kontroli sądowoadministracyjnej, zgodnie z przedstawionymi wyżej zasadami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani też nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia przy tym wymaga, że uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego doznaje ograniczenia, bowiem może ono nastąpić tylko wówczas, gdy uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie też, w przypadku naruszenia przepisów postępowania przez możliwość istotnego wpływu na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego. Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja określająca wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód powierzchniowych, dla której materialnoprawną podstawę stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (aktualnie: Dz.U. z 2021 r., poz. 624). Spór w tej sprawie dotyczy dwóch zasadniczych kwestii. Jedną jest przedmiot opłaty i związane z tym ustalenia faktyczne, jak również zastosowanie dziennej stawki opłaty. Konkretnie zaś sprowadza się to do ustaleń i oceny charakteru cieczy wprowadzanych do wód przez spółkę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W tym zakresie spółka zarzuciła organowi pominięcie rodzaju substancji, jakie rzeczywiście są przez nią wprowadzane do środowiska. Druga natomiast obejmuje problematykę wykładni i zastosowania w sprawie przepisów art. 271 ust. 5 i art. 552a [pkt 4] Prawa wodnego. Odnosząc się do pierwszego z opisanych zagadnień Sąd stwierdza, że w pełni przyznaje rację organowi administracji. Po pierwsze, zgodnie z ogólną regułą z art. 268 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 5 opłaty za usługi wodne uiszcza się za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Przepis art. 270 ust. 8 tej ustawy stanowi, że opłata za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Faktyczna ilość i jakość ścieków wprowadzanych do środowiska – jako wartości zmienne w czasie – ma zatem znaczenie jedynie przy ustalaniu opłaty zmiennej. Z kolei przepis art. 271 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego przewiduje ustalenie wysokości opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Zasadę ustalania opłaty za korzystanie z zasobów środowiska (wód), o której mowa w art. 271 ust. 1, realizuje w zakresie wprowadzania ścieków do środowiska przepis art. 271 ust. 5 Prawa wodnego. Przepis ten, o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia, wprost przewiduje, że wysokość opłaty stałej ustala się na podstawie określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi. Przy tym – jak jednoznacznie stanowi przepis art. 271 ust. 5a Prawa wodnego, który wszedł w życie z dniem 23 listopada 2019 r. (na podstawie art. 1 pkt 51 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2170) – opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę. Z brzmieniem tego przepisu koresponduje też przepis art. 552 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego, który stanowi, że ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje na podstawie określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód. Niemniej jednak ten ostatni przepis dotyczy podmiotów objętych obowiązkiem stosowania przyrządów lub systemów pomiarowych do pomiaru ilości pobranych wód lub wprowadzanych ścieków (art. 552 ust. 1 w zw. z art. 36 Prawa wodnego). W niniejszej sprawie nie podlega sporowi, że skarżąca korzysta z aktualnego pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] Funkcjonuje ona w obrocie prawnym i zezwala na szczególne korzystanie z wód poprzez wprowadzanie do wód (w konkretnie wskazanym miejscu, [...]) ścieków przemysłowych szczególnie szkodliwych dla środowiska, będących mieszaniną ścieków – wód opadowych lub roztopowych oraz ścieków przemysłowych ze stacji uzdatniania wody z terenu fermy drobiu zlokalizowanej w [...]. W decyzji tej ilość odprowadzanych ścieków została wyrażona w następujący sposób: Q godzinowe max = 1 201,59 m3/h, Q średnie dobowe = 169,49 m3/d, Q roczne max = 61 864 m3/r. Określono przy tym, że wskaźniki zanieczyszczeń w ściekach przemysłowych, będących mieszaniną wyżej wymienionych ścieków, nie mogą przekraczać dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń, zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie: zawiesina ogólna – 35 mg/l, węglowodory ropopochodne – 15 mg/l, żelazo ogólne – 10 mg/l. Jak wynika z jej treści, decyzja ta została wydana na podstawie wniosku spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz na podstawie wyjaśnień i dokumentacji przedłożonej, a dotyczącej ilości odprowadzanych ścieków (ścieków wprowadzanych do środowiska). Strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów ani nie podniosła wiarygodnych twierdzeń, że korzysta ze środowiska w zakresie wprowadzania do niego wód i ścieków na podstawie innego pozwolenia wodnoprawnego (lub pozwolenia zintegrowanego) ani też, że zaszły okoliczności jednoznacznie wskazujące na to, że w sprawie miały miejsce takie zdarzenia, które determinowałyby ustalenie opłaty za korzystanie z wód na innej podstawie niż posiadane pozwolenie wodnoprawne. W konsekwencji całkowicie zasadne było oparcie się w tym względzie, przez organy administracji, na wartościach określonych w przedmiotowym pozwoleniu. Co więcej, również sama spółka odwołując się w swej argumentacji do ustalenia opłaty za 2019 r. nie kwestionowała zakresu korzystania ze środowiska. W szczególności nie wykazała, że korzysta z wód w innym, znacznie mniej obciążającym dla środowiska zakresie, który uzasadniałby ustalenie opłaty w niższej wysokości i przy zastosowaniu innych stawek jednostkowych (stawki dziennej). Wobec powyższego w sprawie nie było żadnych podstaw do ustalenia opłaty w innym zakresie, niż wcześniej określony w pozwoleniu wodnoprawnym. Jeżeli spółka nie odprowadza ścieków przemysłowych do środowiska, powinna przedstawić odpowiednie dokumenty, w szczególności takie jak pozwolenie wodnoprawne lub wyniki kontroli odpowiednich organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami i ochrony środowiska. Tym bardziej nie było podstaw do weryfikowania składu ścieków przemysłowych, które spółka wprowadza do środowiska. Sama skarżąca nie zakwestionowała przy tym, że ciecze, które odprowadza do wód powierzchniowych, stanowią mieszaninę ścieków (wód opadowych lub roztopowych i wód popłucznych). Domniemana znikomość procentowego udziału ścieków w cieczach wprowadzanych do środowiska (0,4%) nie ma znaczenia. Trafnie w tym względzie organ odwołał się do definicji ścieków przemysłowych, wyrażonej w art. 16 pkt 64 Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem przez ścieki przemysłowe rozumie się ścieki niebędące ściekami bytowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, powstałe w związku z prowadzoną przez zakład działalnością handlową, przemysłową, składową, transportową lub usługową, a także będące ich mieszaniną ze ściekami innego podmiotu, odprowadzane urządzeniami kanalizacyjnymi tego zakładu. Wobec tego, pochodzące z terenu fermy drobiu ciecze wprowadzane do środowiska, tj. wody opadowe lub roztopowe zmieszane ze ściekami przemysłowymi, stanowią ścieki przemysłowe. Z treści pozwolenia wodnoprawnego jednoznacznie wynika, że zawierają one substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, co potwierdza obecność w nich substancji zanieczyszczających, wskazanych w pkt lI.2 pozwolenia wodnoprawnego (zawiesina ogólna, węglowodory ropopochodne, żelazo ogólne). Spółka w toku postępowania administracyjnego, ani też na etapie postępowania sądowego nawet nie uprawdopodobniła, że stan faktyczny jest inny i błędne jest ustalenie opłaty za usługi wodne przy zastosowaniu dyspozycji przepisów art. 271 ust. 5a i art. 552a pkt 4 Prawa wodnego. Przeciwnie, odwołanie się przez skarżącą chociażby do okoliczności ustalenia opłaty stałej za 2019 r. za korzystanie z wód wskazuje, że korzystanie ze środowiska w tym zakresie ma miejsce właśnie w wymiarze określonym w pozwoleniu wodnoprawnym z 2017 r. (decyzja Marszałka Województwa [...] znak [...] z dnia [...] czerwca 2017 r.). Zdaniem Sądu uprawniony jest zatem wniosek, że spółka korzysta z wód poprzez wprowadzanie do nich ścieków przemysłowych (mieszaniny ścieków) w zakresie zgodnym z posiadanym pozwoleniem wodnoprawnym. Z przywołanych przepisów wynika, że opłatę stałą ustala się za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, czyli korzystanie z wód na podstawie udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Taki też stan faktyczny zaistniał w niniejszej sprawie. Wobec tego korzystanie z wód implikuje obowiązek ponoszenia opłat, których wysokość ustalana jest na podstawie art. 271 ust. 5 i 5a Prawa wodnego. Sąd podziela również stanowisko organu co do tego, że jeżeli wody opadowe i roztopowe zostają zmieszane ze ściekami przemysłowymi, to taka mieszanina odprowadzana jako całość do środowiska uzyskuje status ścieków przemysłowych, zdefiniowanych w art. 16 pkt 64 powołanej ustawy. Wykładnia tego przepisu, jak również i jego zastosowanie w niniejszej sprawie, pozostaje w zgodzie z definicją ścieków przemysłowych zawartą w art. 2 pkt 3 Dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r., dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz.U.UE L z dnia 30 maja 1991 r. w brzmieniu wynikającym z Dyrektywy Rady 2013/64/UE z dnia 17 grudnia 2013 r., Dz.U.UE.L.2013.353.8). Zgodnie z tą definicją "ścieki przemysłowe" oznaczają wszelkie ścieki odprowadzane z obszarów, na których prowadzi się działalność handlową lub przemysłową, nie będące ściekami bytowymi lub wodami opadowymi. Dodać należy, że Dyrektywa ta przez "ścieki komunalne" rozumie "ścieki bytowe lub mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi i/lub wodami opadowymi" (art. 2 pkt 1). Z tych wszystkich względów Sąd zgadza się z Dyrektorem ZZ w [...] że w przedmiotowej sprawie usługa wodna nie obejmuje wprowadzania do wód samych ścieków bytowych lub samych wód opadowych i roztopowych, rozumianych jako niezmieszane z żadnymi innymi nieczystościami strumienie ścieków bytowych albo wód opadowych, wobec czego usługa wodna obejmuje wprowadzanie do środowiska ścieków przemysłowych. Gdyby zaś w rzeczywistości było inaczej, skarżąca mogła poczynić stosowne starania o uzyskanie odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego, względnie wykazać w inny sposób, że nie korzysta ze środowiska w sposób zadeklarowany na potrzeby aktualnego pozwolenia wodnoprawnego. Również zastosowanie stawki opłaty jednostkowej ([...] na dobę), określonej w § 10 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego było całkowicie zasadne. Przepis ten przewiduje, że jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi [...] zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi. Kwestia składu ścieków (zawartości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi) miałby znaczenie przy ustalaniu opłaty zmiennej, co jednak nie jest przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dlatego też zarzut pominięcia rodzaju substancji, jakie rzeczywiście wprowadzane są przez skarżącą do wód lub ziemi, a w konsekwencji wydanie decyzji rozstrzygającej wątpliwości na niekorzyść strony, nie mógł być uznany za słuszny. Z wyżej przedstawionych przyczyn Sąd uznał, że w sprawie nie miało miejsca po stronie organów naruszenie przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. ani też błędne przyjęcie za podstawę obliczenia opłaty stałej stawki opłaty jednostkowej w wysokości [...] zł, naruszające dyspozycję przepisu art. 7a § 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu błędnej wykładni przepisu art. 271 ust. 5 Prawa wodnego należy przypomnieć, że stanowi on, iż wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Jednocześnie przepis art. 271 ust. 5a tej ustawy przewiduje, że opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę. Zdaniem Sądu, na tle przywołanych przepisów kluczowe są dwie kwestie – charakter opłaty stałej oraz data wydania pozwolenia wodnoprawnego zawierającego wskaźniki istotne dla ustalenia tej opłaty. Co do charakteru opłaty stałej należy zauważyć, że analiza aktualnie obowiązujących przepisów Prawa wodnego nakazuje traktować ją jako rodzaj daniny publicznej ryczałtowej (abonamentowej). Wysokość tej opłaty jest niezależna od rzeczywistego wprowadzania ścieków do środowiska, gdyż odzwierciedla maksymalny zrzut ścieków do wód oraz wyraża gotowość środowiska do zaspokojenia potrzeb posiadacza pozwolenia wodnoprawnego. Sąd podziela w tym względzie stanowisko prezentowane w orzecznictwie, według którego ustawodawca, wprowadzając podział opłat za usługi wodne na opłaty stałe i opłaty zmienne, wyraźnie zmierzał do osiągnięcia odmiennego celu i zróżnicowania charakteru tych opłat. Opłata stała stanowi ustalany abstrakcyjnie, według określonego wzoru, ekwiwalent za gotowość środowiska do świadczenia usług określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Opłata ta naliczana jest ryczałtowo, w taki sam sposób w stosunku do wszystkich podmiotów korzystających z określonych usług wodnych i uniezależniona jest od realnej i efektywnej ilości wód będących przedmiotem korzystania, a jej wysokość jest zróżnicowana w zależności od treści pozwolenia wodnoprawnego. Z kolei opłata zmienna, wnoszona za określone w ustawie usługi wodne, uzależniona jest od faktycznej ilości wód wykorzystanych (pobranych lub odprowadzonych) lub ścieków wprowadzonych do wód lub ziemi, mierzonych w określony sposób, stanowi zindywidualizowany ekwiwalent za korzystanie ze środowiska, uzależniony od różnych dodatkowych czynników i parametrów mierzalnych, np. faktycznego poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych (art. 270 ust. 1) czy też rodzaju substancji zawartych w ściekach i rodzaju ścieków (art. 270 ust. 9 Prawa wodnego). O ile zatem wysokość opłaty zmiennej jest uzależniona od faktycznej ingerencji w środowisko naturalne, o tyle wysokość opłaty stałej kształtują te same czynniki, a jej wysokość zależy wyłącznie od maksymalnych wartości określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, natomiast pozostałe parametry są identyczne dla wszystkich podmiotów (por. orzecznictwo przywołane w wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1523/20, dostępnym w bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że opłata stała jest ustalana na rok, ale nie za rok faktycznego korzystania z zasobów wodnych. Ustawodawca przyjął taką metodę wyliczenia przedmiotowej opłaty, która odzwierciedla maksymalną chwilową presję na środowisko, jakiej może dokonać podmiot na podstawie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego. Warto również zauważyć, że pozwolenie wodnoprawne jest wydawane na czas określony (por. art. 400 Prawa wodnego). Z kolei z art. 271 ust. 1 ustawy Prawo wodne wynika, że opłata ustalana jest w formie informacji rocznej, zaś w art. 271 ust. 6 tej ustawy wskazano, że podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych, nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Zatem już z samego sformułowania, że opłata ma być uiszczona w równych (czterech) ratach kwartalnych, wynika założenie ustawodawcy, że roczny wymiar opłaty ma charakter stały i od początku roku z góry ustalony. Wskazuje to, że przy ustalaniu wysokości tej opłaty nie ma znaczenia rzeczywista ilość wykorzystanych wód czy wprowadzonych ścieków w ciągu roku. W przypadku opłaty stałej ustawodawca nie przewidział możliwości pomiaru faktycznej ilości wód odprowadzanych, czy ścieków wprowadzonych do środowiska. Przepisy art. 271 ust. 4 i 5 Prawa wodnego przewidują bowiem podstawowy czynnik iloczynu obliczania opłaty w postaci określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym, jako maksymalnej ilości – odpowiednio wód (ust. 4) lub ścieków (ust. 5) wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Nawiązuje to wprost do wartości niezależnej od faktycznej (realnej) ilości wód odprowadzanych lub ścieków wprowadzanych do środowiska (ilość maksymalna określona we właściwym pozwoleniu). Również czynnik czasu odprowadzania wód lub wprowadzania ścieków (czas wyrażony w dniach) ma charakter stały i niezależny od faktycznej (realnej) liczby dni korzystania z wód. Skoro opłata stała ma charakter roczny i uniezależniony od faktycznej liczby dni odprowadzania wód lub wprowadzania ścieków, to niewątpliwie czynnik czasowy iloczynu musi obejmować wszystkie dni kalendarzowe roku w liczbie co do zasady 365 (z wyjątkiem lat przestępnych – wtedy 366). Stanowisko skarżącej (z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych), sprowadzające się do twierdzenia, że w sprawie powinien mieć zastosowanie ustalony w pozwoleniu wodnoprawnym wskaźnik "Qroczne max" wyrażony w m3/r, a nie wskaźnik "Qgodzinowe max" wyrażony w m3/h jest nietrafne, jako że nie znajduje ono oparcia w aktualnym stanie prawnym. Zarzut ten w swej treści nawiązuje do licznych wypowiedzi sądów administracyjnych, formułowanych na tle regulacji obowiązującego Prawa wodnego z 2017 r., ale w stanach prawnych sprzed [...] stycznia 2020 r. W tamtych sprawach sądy dokonywały interpretacji przepisów Prawa wodnego o ustalaniu opłat stałych tak, aby uwzględnić treść pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, które to pozwolenia zwykle nie zawierały parametru maksymalnego dopuszczalnego poboru wody (Qmax) wyrażonego w m3/s, lecz określały wskaźniki: średniodobowy – w niniejszej sprawie "Qśrednie dobowe" [m3/d], maksymalny godzinowy – w niniejszej sprawie "Qgodzinowe max" [m3/h] i maksymalny roczny – w niniejszej sprawie "Qroczne max" [m3/rok]. Dlatego organy przy ustalaniu opłaty stałej musiały dokonywać przeliczenia na m3/s, któregoś z tych wskaźników. Z uwagi na ówczesny brak przepisów regulujących stosowanie nowych unormowań do treści "starych" pozwoleń sądy administracyjne przyjmowały, że wobec wątpliwości interpretacyjnych dotyczących sposobu stosowania art. 271 Prawa wodnego, uwzględniając regulację art. 7a § 1 k.p.a., należy ustalać opłaty przy zastosowaniu tego ze wskaźników "Qmax" określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, który daje najkorzystniejszy dla strony (tj. najniższy) "przelicznik" w m3/s (zwykle był to wskaźnik roczny "Qmax r."). Jak wynika ze stanowisk stron postępowania, taka też metoda została zastosowana przez organ administracji w stosunku do skarżącej w związku z ustaleniem opłaty stałej za wcześniejszy okres, tj. za rok 2019. Z taką sytuacją, jak powyżej opisana, nie mamy już jednak aktualnie do czynienia w niniejszej sprawie. Na podstawie art. 1 pkt 88 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2170) dodano bowiem do Prawa wodnego wcześniej przywołane przepisy art. 271 ust. 5a i art. 552a. Przepis art. 271 ust. 5a jednoznacznie wiąże powinność wnoszenia opłaty stałej z okresem obowiązywania ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Natomiast art. 552a tej ustawy wprost stanowi, że w przypadku, gdy pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane nie określa zakresu korzystania z wód w m3/s, ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne, o których mowa w art. 271 ust. 2-5, dokonuje się z uwzględnieniem wyrażonych w m3 na godzinę maksymalnych ilości możliwych do pobrania wód podziemnych albo powierzchniowych (pkt 1), odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych oraz pochodzących z odwodnienia gruntów (pkt 2 i 3), wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (pkt 4) – określonych w pozwoleniach wodnoprawnych albo pozwoleniach zintegrowanych i przeliczonych na m3/s. Przy tym, w myśl art. 9 ustawy zmieniającej przepisy art. 552a Prawa wodnego, stosuje się po raz pierwszy do ustalenia wysokości opłat stałych za usługi wodne za rok 2020. Warto podkreślić, że w uzasadnieniu projektu przywołanej ustawy zmieniającej (druk nr 3695 Sejmu RP VIII kadencji) wyjaśniono, że z uwagi na przedmiot regulacji zasadne jest usunięcie dotychczasowych wątpliwości interpretacyjnych i dodanie do Prawa wodnego z 2017 r. przepisu jednoznacznie wskazującego wartość, którą należy przyjąć do ustalenia opłaty stałej w przypadku wydanych na podstawie dotychczasowych przepisów pozwoleń wodnoprawnych albo pozwoleń zintegrowanych, które nie określały maksymalnej ilości poboru wód, maksymalnej ilości odprowadzanych wód, a także maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 lutego 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 1118/20, dostępny jw.). Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż aktualnie posiadane przez spółkę pozwolenie wodnoprawne – tj. decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] (k. 19 akt adm.) – wydane zostało na podstawie dotychczasowych (poprzednio obowiązujących) przepisów Prawa wodnego z 2001 r. i nie określało maksymalnego zakresu korzystania z wód (maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do środowiska) w jednostkach wyrażonych w m3/s, a jedynie w m3/h oraz w m3/rok. Wobec tego organ w pełni zasadnie, mając na względzie dyspozycję przepisów art. 271 ust. 5a i art. 552a Prawa wodnego, ustalił skarżonej spółce na 2020 rok opłatę za wprowadzanie ścieków do wód na podstawie tego pozwolenia wodnoprawnego i wskazanej w nim maksymalnej ilości wprowadzanych ścieków, wyrażonej w m3/h (tj. 1 201,59) po jej przeliczeniu na m3/s (tj. 0,333775). Z tych względów Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie mogło dojść do zarzucanego w skardze naruszenia art. 7a k.p.a., ponieważ art. 271 ust. 5 Prawa wodnego po nowelizacji tej ustawy, polegającej m.in. na dodaniu art. 271 ust. 5a i art. 552a, nie wywołuje już wątpliwości interpretacyjnych, które istniały przed tą nowelizacją (w stanie prawnym sprzed [...] stycznia 2020 r.). Organ administracji nie popełnił błędu w wykładni tych przepisów. W konsekwencji organ prawidłowo zastosował art. 271 ust. 5 w zw. z art. 552a pkt 4 Prawa wodnego w zw. z art. 9 ustawy zmieniającej. Mając na względzie określoną w § 10 ust. 1 rozporządzenia jednostkową stawkę opłaty wynoszącą [...] zł na dobę za 1 mł/s, liczbę dni dopuszczalnego zrzutu w ciągu roku (366 dni w 2020 r.) oraz ilość wprowadzanych ścieków określoną w pozwoleniu prawnym 1 201,59 mł/h odpowiednio przeliczoną na mł/s i wynoszącą po przeliczeniu 0,333775 mł/s, wysokość opłaty stałej na 2020 r. za wprowadzanie ścieków do środowiska (do wód powierzchniowych) została słusznie ustalona na kwotę [...]zł, co daje 4 równe raty kwartalne po [...] zł. Sąd uznaje za zasadne wyjaśnić również, że obowiązujące przepisy prawa krajowego realizują cel w postaci zwrotu kosztów usług wodnych, gdyż opłata za korzystanie z usług wodnych jest powiązana z maksymalną chwilową (wyrażoną w mł/s) presją na środowisko. W takich warunkach nie sposób zakładać, że zastosowanie tego rodzaju kryterium jest przejawem nadmiernego fiskalizmu i nie realizuje celu w postaci zwrotu kosztów usług wodnych wyrażonego w art. 5 ust. 1 i art. 9 ust. 1 dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.Urz.WE L 327 z dnia 22 grudnia 2000 r., s. 1-73, Polskie wydanie specjalne: Rozdział 15 Tom 5, s. 275-346). Z art. 9 tej dyrektywy wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych, opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem, włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną oraz w szczególności, zasadę "zanieczyszczający płaci". Zarazem art. 5 ust. 1 dyrektywy stanowi, że każde państwo członkowskie zapewnia, że dla każdego obszaru dorzecza lub części międzynarodowego obszaru dorzecza leżącego na jego terytorium wykonywana jest analiza jego charakterystyk, przegląd wpływu działalności człowieka na stan wód powierzchniowych i podziemnych oraz analiza ekonomiczna korzystania z wód. Wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. nowej ustawy Prawo wodne było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego tej dyrektywy. W Prawie wodnym wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych, służących gospodarowaniu wodami, które przyczynić się mają do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości. Zgodnie z art. 9 ust. 3 Prawa wodnego z 2017 r. gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną. Zasada ta jest odzwierciedleniem regulacji harmonizującej, znajdującej się w art. 9 ust. 1 dyrektywy 2000/60/WE. Regulacje prawne zawarte w Prawie wodnym realizują ten cel, co jednoznacznie wynika z art. 9 ust. 3 oraz art. 267 i nast. tej ustawy. Z kolei ani z art. 5 i art. 9, ani też z innych przepisów dyrektywy nie wynika, by niedopuszczalne było przyjęcie parametru maksymalnej chwilowej presji na środowisko wodne jako jednego z kryteriów odpłatności za usługi wodne. W art. 9 "nowego" Prawa wodnego przewidziane zostały zasady ogólne odpowiadające przywołanej dyrektywie ramowej. W świetle tego przepisu gospodarowanie wodami prowadzi się z zachowaniem zasady racjonalnego i całościowego traktowania zasobów wód powierzchniowych i podziemnych, z uwzględnieniem ich ilości i jakości (art. 9 ust. 1). Gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną (art. 9 ust. 3). Przy czym gospodarowanie to prowadzi się w zgodzie z interesem publicznym, nie dopuszczając do wystąpienia możliwego do uniknięcia pogorszenia ekologicznych funkcji wód oraz pogorszenia stanu ekosystemów lądowych zależnych od wód (art. 9 ust. 4). Warto w tym miejscu również zasygnalizować, że wprawdzie państwom członkowskim pozostawiono pewną swobodę w zastosowaniu środków służących osiągnięciu celów środowiskowych, określonych w przywołanej dyrektywie. Niemniej jednak zasada zwrotu kosztów usług wodnych należała do tych, na których konieczność wdrożenia w prawie krajowym zwrócono Rzeczypospolitej Polskiej uwagę w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie C-648/13 Komisja Europejska przeciwko Polsce (curia.europa.eu). Zdaniem Sądu w takich warunkach nie można uznać, by wymiar opłaty stałej na podstawie maksymalnego godzinowego parametru, określonego w pozwoleniu wodnoprawnym abstrahował całkowicie od jakichkolwiek kosztów usług wodnych, kosztów środowiskowych oraz kosztów zasobowych. W szczególności, nie ma podstaw do przyjęcia, że system opłat za usługi wodne powinien uwzględniać wyłącznie faktyczny zakres korzystania z tych usług. Warto mieć na uwadze, że udzielenie pozwolenia wodnoprawnego konkretnemu podmiotowi zazwyczaj ogranicza możliwość udzielenia podobnego zezwolenia innym podmiotom i to niezależnie od tego, czy dotychczas udzielone pozwolenie wodnoprawne jest faktycznie wykorzystywane. Celem opłaty stałej jest właśnie uwzględnienie tego rodzaju obciążenia środowiska wodnego, sprowadzającego się do konieczności zapewnienia stałej gotowości środowiska do korzystania przez uprawniony podmiot z zasobów wodnych w pełnym zakresie, wynikającym z posiadanego pozwolenia wodnoprawnego. System zwrotu kosztów usług wodnych, w myśl dyrektywy, odpowiadać ma wynikom analiz ekologicznych, materiałowych i ekonomicznych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Wr 237/20, dostępny jw.). Z uzasadnienia projektu i samej treści "nowego" Prawa wodnego nie wynika, by krajowy system zwrotu kosztów usług wodnych, w tym art. 271 ust. 5, 5a i art. 552a, takim założeniom nie odpowiadał. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania, że przepisy tej ustawy, wskazując jako kryterium ustalenia opłaty stałej za korzystanie z zasobów wodnych maksymalną presję na środowisko, służą fiskalizmowi oderwanemu od celów dyrektywy ramowej i samej ustawy. Przeciwnie, uwzględniając koszty środowiskowe i zasobowe związane z tym korzystaniem, opłaty stałe za korzystanie ze środowiska mają na celu zagwarantowanie zachowania stanu środowiska i naprawę szkód w środowisku, wynikających z korzystania z jego zasobów. Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znajdują uzasadnionych podstaw w przepisach obowiązującego prawa, a Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów procesowych lub materialnych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę