II SA/Po 433/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania zasiłku stałego wyrównawczego z powodu błędów proceduralnych i niewłaściwej oceny sytuacji dochodowej skarżącego.
Skarżący M. T. domagał się przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, jednak organy pomocy społecznej odmówiły, uznając, że dochód jego rodziny przekracza ustalone kryterium. Skarżący kwestionował ustalenia wywiadu środowiskowego, twierdząc, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe tylko z żoną. Sąd administracyjny uchylił decyzje obu instancji, wskazując na naruszenie przepisów KPA, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieprawidłowe ustalenie składu gospodarstwa domowego.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania M. T. zasiłku stałego wyrównawczego przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie, a następnie utrzymania tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organy oparły swoje rozstrzygnięcia na ustaleniu, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, teściami i szwagrem, co skutkowało przekroczeniem kryterium dochodowego. Skarżący odwoływał się, podnosząc, że organ I instancji oparł się na błędnie przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym i że faktycznie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe jedynie z żoną. Podkreślał również podział kosztów utrzymania mieszkania i sprzętów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji, uznając, że skarżący podpisał protokół wywiadu środowiskowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd wskazał na kilka istotnych naruszeń proceduralnych. Po pierwsze, organ I instancji nie wyjaśnił dokładnie, o jakie świadczenie faktycznie chodzi skarżącemu (zasiłek stały czy stały wyrównawczy), naruszając art. 6, 9 i 77 § 1 KPA. Po drugie, organ odwoławczy nie zbadał wystarczająco okoliczności podniesionych w odwołaniu dotyczących składu gospodarstwa domowego i dochodu, opierając się jedynie na podpisie skarżącego pod protokołem wywiadu, co stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 KPA. Ponadto, sąd zauważył, że przepis art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, na który powołał się organ I instancji, dotyczy osób całkowicie niezdolnych do pracy, podczas gdy skarżący posiadał umiarkowany stopień niepełnosprawności. W związku z tymi wadami, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez sąd uchybień.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo ustalił skład gospodarstwa domowego i dochód, opierając się na wadliwym wywiadzie środowiskowym i nie wyjaśniając wystarczająco stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na naruszenie przepisów KPA dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego oraz konieczność dokładnego ustalenia składu gospodarstwa domowego i dochodu, a także na błędne zastosowanie przepisu dotyczącego osób całkowicie niezdolnych do pracy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.p.s. art. 27 § ust. 4 pkt 2
Ustawa o pomocy społecznej
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.s. art. 4 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 27 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 43 § ust. 1 i 3
Ustawa o pomocy społecznej
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.k.o. art. 1 § ust. 1 i 2
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.r.z.s.i.z.o.n. art. 6b § ust. 3 pkt 7 i 8
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ I instancji nie wyjaśnił dokładnie, o jakie świadczenie chodziło skarżącemu. Organ I instancji oparł się na błędnie przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym. Organ II instancji nie zbadał wystarczająco okoliczności podniesionych w odwołaniu dotyczących składu gospodarstwa domowego i dochodu. Skarżący nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z teściami i szwagrem. Przepis art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej dotyczy osób całkowicie niezdolnych do pracy, a skarżący ma umiarkowany stopień niepełnosprawności.
Godne uwagi sformułowania
organ powinien był dokładnie wyjaśnić o jakie świadczenie faktycznie chodzi nie zlecono jednak koniecznego w tym przypadku dodatkowego zbadania podniesionych w odwołaniu okoliczności poświadczył własnym podpisem informacje stwierdzone w wywiadzie środowiskowym był pytany jedynie o to, czy spożywa razem posiłki z resztą domowników a dokument przed podpisaniem nie został mu odczytany
Skład orzekający
Jerzy Stankowski
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Dybowski
sędzia
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego, ustalania składu gospodarstwa domowego i dochodu w sprawach o świadczenia z pomocy społecznej, a także znaczenie podpisu strony pod protokołem wywiadu środowiskowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i przepisów ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym w 2001/2002 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są prawidłowe procedury administracyjne i dokładne ustalenie stanu faktycznego, nawet w pozornie prostych sprawach dotyczących świadczeń socjalnych. Podkreśla znaczenie praw strony w postępowaniu.
“Błąd w wywiadzie środowiskowym kosztował odmową zasiłku – sąd stanął po stronie obywatela.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 433/02 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2004-10-05 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-02-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Danuta Rzyminiak-Owczarczak Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/ Maciej Dybowski Symbol z opisem 632 Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski ( spr ) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski As.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2004 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. z dnia [...]grudnia 2001 r. [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych . /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Stankowski /-/ M.Dybowski JF Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] grudnia 2001r., nr [...], na podstawie art. 4 ust. 1, art. 27 ust. 4 pkt 2, ust. 6 pkt 2, art. 43 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. nr 64/98 poz. 414 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie odmówił przyznania M. T. zasiłku stałego wyrównawczego. Organ wskazał, że Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepracującą żoną, teściami i szwagrem. Łączny dochód osób pozostających we wspólnym gospodarstwie wynosi zatem 1795,56 zł, przy czym dochód na osobę w rodzinie – 359,11 zł., podczas gdy zgodnie z art. 4 ust. 1 w/w ustawy dochód ten, w uwzględnieniem struktury gospodarstwa domowego Wnioskodawcy, nie powinien przekraczać kwoty 309,20 zł. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. T. podniósł, że organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na wynikach błędnie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Odwołujący się podkreślił, że pomimo zamieszkiwania w tym samym lokalu ze szwagrem i teściami wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wyłącznie z bezrobotną żoną a dochód tego dwuosobowego gospodarstwa wynosi przeciętnie od 150 – 300 zł. na miesiąc. M. T. podkreślił, że wraz z żoną ponosi 50% kosztów utrzymania mieszkania oraz że w lokalu istnieje podział sprzętów domowych pomiędzy nim i jego żoną z jednej a teściami i szwagrem z drugiej strony. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 1994r., nr 122, poz. 593 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji podtrzymał argumentację Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie nie dając jednocześnie wiary wyjaśnieniom Odwołującego się, jakoby nie prowadził on wspólnego gospodarstwa domowego z teściami i szwagrem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przypomniało, że M. T.poświadczył informacje stwierdzone w wywiadzie środowiskowym własnym podpisem. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. T. przytoczył jeszcze raz szczegółowo dochody osiągane przez poszczególnych lokatorów mieszkania przy ul. S. [...]w P., po czym ponownie podkreślił, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wyłącznie z żoną. Odnosząc się do zarzutu organu II instancji jakoby potwierdził własnym podpisem informacje przeciwne Skarżący stwierdził, że był pytany jedynie o to, czy spożywa razem posiłki z resztą domowników a dokument przed podpisaniem nie został mu odczytany. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Dnia [...] listopada 2001r. Skarżący zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego. Warunki przyznania tego zasiłku określone są w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. nr 64/98 poz. 414 z późn. zm.). Przepis ten określa, że zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 i Nr 160, poz. 1082 z późn. zm.). Tymczasem Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie odmówił M. T. przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, czyli świadczenia udzielanego na podstawie art. 27 ust. 4 cyt. ustawy. Jest to inne świadczenie przyznawane z innej podstawy prawnej. Biorąc nawet pod uwagę fakt, że sytuacja życiowa Skarżącego wskazuje raczej na to, że żądał on w rzeczywistości przyznania zasiłku stałego wyrównawczego a nie zasiłku stałego, organ powinien był dokładnie wyjaśnić o jakie świadczenie faktycznie chodzi. Niedopełnienie tych obowiązków stanowi naruszenie art. 6, 9 oraz art. 77 § 1 kpa. Wadami dotknięta jest też jednak sama procedura rozpatrywania zasadności przyznania Skarżącemu zasiłku stałego wyrównawczego. Skarżący już w odwołaniu podważył ustalenia wywiadu środowiskowego w części dotyczącej obliczenia wysokości dochodu gospodarstwa domowego i członków wchodzących w jego skład. Tymczasem organ odwoławczy powołał się tylko na argument podnoszony już przez organ I instancji, że M. T. poświadczył własnoręcznym podpisem informacje zawarte w protokole wywiadu środowiskowego. Nie zlecono jednak koniecznego w tym przypadku dodatkowego zbadania podniesionych w odwołaniu okoliczności, naruszając tym samym art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa. Ponadto należy zauważyć, że organ I instancji powołał się w osnowie decyzji na art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten umożliwia przyznanie świadczenia jedynie osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie, jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w art. 4 ust. 1 (właściwie wyliczonego przez organ na 309,20zł). Tymczasem Skarżący ma przyznany umiarkowany stopień niepełnosprawności ze wskazaniem na wykonywanie lekkiej pracy na stanowisku dostosowanym do możliwości psychofizycznych. W ponownym badaniu sprawy przez organ I instancji należy zatem jeszcze raz wnikliwie sprawdzić, czy sytuacja Skarżącego pozwala na przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy. /-/D. Rzyminiak- /-/ J. Stankowski /-/M. Dybowski Owczarczak JF
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI