II SA/Po 432/24

II SA/Po 432/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-11-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik /przewodniczący sprawozdawca/
Mirella Ławniczak
Tomasz Świstak
Symbol z opisem
6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 71 ust. 1 i 2, art. 71a ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 1065
par. 3 pkt 8, par. 102
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Sentencja
[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 kwietnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 26 lutego 2024 r., nr [...], działając na podstawie art. 71a ust. 4 w zw. z art. 71 ust. 1 i ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682; dalej: "Prawo budowlane") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775; dalej: "K.p.a."), nakazał B. M. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego na nieruchomości w W. , działka nr [...], tj. przywrócenie funkcji budynku gospodarczo-garażowego, użytkowanego jako warsztat napraw maszyn i sprzętu rolniczego, bez wymaganego prawem zgłoszenia właściwemu organowi.
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w związku z otrzymanym w dniu 21 marca 2023 r. pismem w sprawie działalności warsztatowej prowadzonej na działce nr [...] w W., uzupełnionym pismem w dniu 6 kwietnia 2023 r., zawiadomił o przeprowadzeniu kontroli na przedmiotowej działce w dniu 5 maja 2023 r. Podczas kontroli ustalono, że na wskazanej nieruchomości wybudowano budynek gospodarczo-garażowy, na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia 22 maja 2019 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B. M. pozwolenia na budowę. Inwestor w dniu 4 lutego 2021 r. zawiadomił o zakończeniu budowy – od zawiadomienia tego nie został zgłoszony sprzeciw. Podczas kontroli w budynku gospodarczo-garażowym znajdowały się 2 samochody osobowe (w tym 1 na konstrukcji wsporczej), 2 ciągniki, rowery, 1 ładowarka, drabina, regały wysokiego składowania, regały materiałowe ze śrubami i nakrętkami, sprężarka, stoły warsztatowe-narzędziowe, narzędzia, beczki z olejem do maszyn rolniczych. Poza budynkiem na terenie działki znajdowały się 3 ciągniki. Wykonano dokumentację fotograficzną.
W wyniku analizy przedstawionego przez inwestora zatwierdzonego projektu budowlanego branży konstrukcyjno-budowlanej autorstwa mgr inż. Ł. K. i projektu branży elektrycznej autorstwa techn. H. W. stwierdzono: 1) zmianę usytuowania świetlika dachowego kalenicowego względem ścian zewnętrznych budynku, tj. w odległości ok. 1,70 m - wg projektu winno być 2,30 m; 2) zmianę wysokości budynku, tj. wysokość budynku w kalenicy wynosi 7,07 m - wg projektu winno być 6,85 m; 3) zmianę w elewacji północnej, tj. wykonano 3 okna z podziałem na 3 pola oraz drzwi wejściowe o wym. 2,10 m x 1,10 m, których projekt nie uwzględniał; 4) zmianę w elewacji wschodniej, tj. wykonano bramę garażową z 3 otworami doświetlającymi; 5) zmianę w układzie instalacji elektrycznej oświetleniowej, tj. wykonano dwa szeregi lamp oświetleniowych w układzie podłużnym po 6 szt. lamp (opraw) na każdym szeregu, wykonano dodatkowe oświetlenie w postaci 3 lamp nad stołami roboczymi od strony północnej, wykonano dodatkowe lampy oświetleniowe od strony południowej; 6) wyposażenie budynku stanowią 2 nagrzewnice V. , do których jest doprowadzone zasilanie w energię cieplną (ciepłe powietrze z kotłowni zlokalizowanej w budynku mieszkalnym); 7) wykonanie dodatkowej konstrukcji stalowej wsporczej w postaci dwóch słupów o wys. 3,62 m i przekroju dwuteowym 120x245 mm, na dole słupy przytwierdzone są na podwalinach o długości 2,60 m i przekroju 140x270 mm, wsporniki o przekroju dwuteowym 180x160 mm; 8) wydzielenie w budynku dodatkowego pomieszczenia, tj. węzła sanitarnego.
W dniu 5 czerwca 2023 r. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego na warsztat naprawy maszyn i sprzętu rolniczego, na nieruchomości położonej w W. , działka nr [...]. Następnie organ I instancji wystąpił do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. Delegatury w K. z prośbą o udzielenie informacji, czy Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska podejmował czynności kontrolne w związku ze skargą na działalność prowadzoną na działce nr [...] w W. i jakie były ewentualne ustalenia przeprowadzonej kontroli. Ponadto organ I instancji wystąpił do Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w K. z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli spornego budynku w zakresie zgodności z przepisami przeciwpożarowymi oraz stwierdzeniem czy aktualny stan użytkowania spowodował zmianę warunków bezpieczeństwa pożarowego w stosunku do stanu zaprojektowanego i przekazania informacji z przeprowadzonej kontroli. Organ I instancji wezwał także właścicieli działek sąsiadujących z działką nr [...] do udzielenia pisemnych informacji w zakresie sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego.
W toku postępowania w dniu 14 czerwca 2023 r. do urzędu wpłynęło oświadczenie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w U. informujące, że użytkowanie budynku gospodarczo-garażowego jest niezgodne z jego funkcją ustaloną w decyzji Wójta Gminy R.. Obiekt ten to w rzeczywistości warsztat, w którym prowadzone są prace naprawcze sprzętu rolniczego. Firma A. oferuje usługi związane m. in. z naprawą i konserwacją maszyn. Miejscem wykonywania takich prac jest opisywany budynek - warsztat położony na posesji nr [...] w W. (co potwierdzają dane zawarte w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej). Działalność prowadzona jest głównie w godzinach późnopopołudniowych oraz wieczornych i generuje hałas uciążliwy dla mieszkańców pobliskiej zabudowy mieszkaniowej. Z kolei właściciele pozostałych działek sąsiednich - T. H., A. K. i R. K. oraz E. K. i K. K. oświadczyli, że nie widzą żadnych przesłanek do tego, aby stwierdzić że w budynku jest prowadzony warsztat napraw maszyn i sprzętu rolniczego.
Następnie do urzędu zaczęły wpływać wyjaśnienia poszczególnych organów.
Pismem z dnia 17 lipca 2023 r. Starostwo Powiatowe w K. Wydział Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa przekazało informację, że prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie uciążliwości akustycznych powodowanych przez działalność gospodarczą prowadzoną pod nr [...] na terenie działki o nr ewidencyjnym [...] w miejscowości W.. W trakcie postępowania dokonano czynności kontrolnych tej działki oraz przeprowadzono rozprawę administracyjną. W trakcie rozprawy B. M., właściciel firmy A zobowiązał się, że prowadzona działalność gospodarcza polegająca na naprawie i sprzedaży maszyn rolniczych oraz związane z tym ewentualne niedogodności hałasowe zostaną prowadzone do godz. 22.00. W porze dziennej działalność będzie funkcjonowała na poziomie wartości dopuszczalnych hałasu tj. do 55 dB. W kolejnym piśmie z dna 6 września 2023 r. Starostwo Powiatowe w K. Wydział Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa przekazało informację, że w toku postępowania prowadzonego w sprawie uciążliwości akustycznych powodowanych przez A. B. M. organ ustalił, że w związku z działalnością tej firmy dochodzi do emisji hałasu do środowiska. Następuje ona m.in. podczas prac w warsztacie, w którym wykonywana jest naprawa maszyn rolniczych. Ponieważ emisja hałasu jest przyczyną niedogodności dla mieszkańców pobliskiej zabudowy mieszkaniowej, właściciel firmy zobowiązał się do jej ograniczenia, tj. do nie generowania dźwięków, których poziom w porze dziennej przekraczałby 55 dB, prowadzenia działalności maksymalnie do godz. 22.00 oraz przeprowadzania prac przy zamkniętych drzwiach warsztatu. Wobec powyższego wywnioskować można, że zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego znajdującego się na działce nr [...] w W. ma wpływ na stan akustyczny środowiska.
Pismem z dnia 27 lipca 2023 r. Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w K. poinformowała, że podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych w budynku gospodarczo-garażowym A. B. M. w W. stwierdzono nieprawidłowość w zakresie składowania materiałów palnych przy granicy działki w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej oraz poinformowała, że Państwowa Straż Pożarna nie ma w zakresie kompetencji stwierdzanie jak użytkowany jest budynek. Z kolei w piśmie z dnia 18 września 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. przekazał, że dokonał kontroli w zakresie aktualnego stanu sanitarnego oraz warunków pracy na nieruchomości położonej w W. na działce nr [...] i wyniku kontroli ustalono, iż w obiekcie nie doszło do zmiany warunków zdrowotnych lub higieniczno-sanitarnych.
Przechodząc do meritum organ I instancji wyjaśnił, że budynkiem gospodarczym, zgodnie z definicją zawartą w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225; dalej: "R.w.t.b.") będzie budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Definicję garażu dla samochodów osobowych wywieść można natomiast z § 102 R.w.t.b., zgodnie z którym garaż w zabudowie mieszkaniowej niezależnie od tego, czy stanowi samodzielny obiekt budowlany, czy część innego obiektu budowlanego, służyć winien do przechowywania i bieżącej, niezawodowej obsługi samochodów osobowych.
Zdaniem organu I instancji z opisanych definicji budynku gospodarczo-garażowego, usytuowanego na terenach zabudowy jednorodzinnej czy zagrodowej, wynika niewątpliwie, że w budynku takim zgodnie z jego przeznaczeniem można jedynie przechowywać samochody osobowe i inne materiały, sprzęt, narzędzia, płody rolne, które służą mieszkańcom budynku mieszkalnego oraz wykonywać prace warsztatowe niezawodowe, w tym niezawodową, bieżącą obsługę samochodów osobowych przetrzymywanych w garażu. Budynek gospodarczo-garażowy to budynek gospodarczy z wydzieloną przestrzenią dla celów garażowych pojazdów samochodowych. Jakiekolwiek czynności związane z obsługą samochodów niebędących osobowymi, czy prace warsztatowe wykraczające poza zakres potrzeb mieszkańców budynku mieszkalnego, będą przejawem podjęcia w budynku działalności zmieniającej normatywne przeznaczenie budynku garażowo-gospodarczego.
Dalej organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno - sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Przytoczony przepis nie wymienia przy tym enumeratywnie wszystkich przypadków, które ustawodawca traktuje jak zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, o czym świadczy użycie określenia "w szczególności". Dla przypisania zatem samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku nie zawsze jest konieczne wykazywanie, czy i na ile prowadzona w nim działalność zmieniła warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno- sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość i układ obciążeń. Takie ustalenia są potrzebne w przypadkach zmiany profilu prowadzonej już w obiekcie działalności bądź rozszerzenia zakresu prowadzonej już działalności. Natomiast w odniesieniu do obiektów nie przeznaczonych do działalności usługowej, istotne jest ustalenie, czy doszło do zmiany pierwotnej funkcji obiektu budowlanego.
Zdaniem organu I instancji z porównania stanu projektowanego i aktualnie istniejącego wynika, że w budynku gospodarczo-garażowym doszło do zmiany warunków ochrony środowiska, co powoduje, iż nastąpiła samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego na warsztat naprawy maszyn i sprzętu rolniczego. Według zatwierdzonego projektu budowlanego budynek gospodarczo-garażowy nie stanowił zagrożenia dla otoczenia pod względem emisji hałasu. Obecnie jak wynika z informacji przekazanych przez Starostwo Powiatowe w K. Wydział Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa w związku z działalnością firmy A. B. M. podczas prac w warsztacie, w którym wykonywana jest naprawa maszyn rolniczych, dochodzi do emisji hałasu do środowiska.
Niezależnie od powyższego, organ I instancji ustalił, że w niniejszej sprawie można uznać, iż doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego na warsztat naprawy maszyn i sprzętu rolniczego także na podstawie innych okoliczności. Po pierwsze, chociaż w trakcie kontroli w dniu 5 maja 2023 r. w budynku gospodarczo-garażowym nie odbywało się zawodowe wykonywanie czynności naprawczych, to na terenie działki znajdowały się przy budynku gospodarczo-garażowym 3 ciągniki, a w innej części działki opony do ciągników. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się przy tym wypis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z którego wynika, że B. M. jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność pod nazwą A. B. M. i zajmuje się m.in.: sprzedażą hurtową maszyn i urządzeń rolniczych oraz dodatkowego wyposażenia, wynajmem i dzierżawą maszyn i urządzeń rolniczych, sprzedażą hurtową pozostałych maszyn i urządzeń, naprawą i konserwacją maszyn. Działalność gospodarczą rozpoczęto w dniu 7 stycznia 2013 r., natomiast wykonywanie działalności gospodarczej od dnia 30 listopada 2022 r. odbywa się pod adresem W. (wcześniej D. ). Wobec tego należało przyjąć, że sporny budynek służy wykonywaniu działalności gospodarczej prowadzonej przez B. M..
Organ I instancji zauważył także, że budynek ma wiele cech, które poddają w poważną wątpliwość traktowanie go w kategoriach gospodarczo-garażowego, zwłaszcza, że na przedmiotowej nieruchomości usytuowany jest już budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 53 m2 (wg danych zawartych z informacji z kartoteki budynków jest budynkiem transportu i łączności), który został zlokalizowany przy budynku mieszkalnym i który służy mieszkańcom budynku mieszkalnego. Sporny budynek zdaniem organu jest duży jak na standardy budynków gospodarczo-garażowych. Jego wygląd zewnętrzny także nie wpisuje się w charakter budynku gospodarczo-garażowego, w tym w szczególności posiadanie bramy o sporych rozmiarach, która stanowi niezbędne wyposażanie obiektu warsztatowego, w którym odbywa się naprawa, umożliwiająca swobodny wjazd i wyjazd maszyn i urządzeń rolniczych o różnych gabarytach. Zastane podczas kontroli profesjonalne wyposażenie budynku, tj. stoły warsztatowo-narzędziowe, regały materiałowe ze śrubami i nakrętkami, narzędzia, regały wysokiego składowania, sprężarka, czy konstrukcja wsporcza świadczą o jego funkcji warsztatowej. Organ I instancji doszedł więc do przekonania, że wykonanie robót budowlanych (nie objętych zatwierdzoną dokumentacją projektową) w budynku gospodarczo-garażowym, stwierdzonych w trakcie kontroli miało służyć poprawie komfortu pracy w przedmiotowym budynku.
W rozpoznawanej sprawie zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego na warsztat naprawy maszyn i sprzętu rolniczego nie została zgłoszona właściwemu organowi, co oznacza, że nastąpiła samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego i procedura naprawcza winna być prowadzona w oparciu o art. 71a Prawa budowlanego. Postanowieniem z dnia 26 października 2023 r. organ I instancji zobowiązał zatem B. M. do wstrzymania użytkowania spornego budynku gospodarczo-garażowego oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 stycznia 2024 r. określonych dokumentów. Niewykonanie przez B. M. obowiązku przedstawienia tych dokumentów skutkuje zastosowaniem art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, a więc nakazaniem przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
W odwołaniu z dnia 12 marca 2024 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego B. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją postanowienia z dnia 26 października 2023 r. oraz umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 71a ust. 1 i 4 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że organ I instancji zupełnie pominął, iż zaczątek wszczętego postępowania stanowiła skarga złożona przez sąsiada M. J., natomiast główny dowód w sprawie stanowi pismo Starostwa Powiatowego w K. Wydział Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa, w którym na stanowisku podinspektora zatrudniony jest B. J., syn M. J.. W piśmie tym stwierdzono, że na posesji funkcjonuje warsztat emitujący hałas do środowiska, jednakże nie wskazano, jak te ustalenia poczyniono i na jakich dowodach się oparto.
Zdaniem odwołującego zebrany materiał dowodowy, z protokołami kontroli różnych organów włącznie, nie potwierdza prowadzenia zarzucanej przez jednego sąsiada działalności, ani żadnej uciążliwości, negatywnego oddziaływania wobec nieruchomości sąsiednich. Wezwani do złożenia wyjaśnień sąsiedzi nie potwierdzili ani prowadzenia warsztatu na terenie nieruchomości, ani emisji hałasu. Z tak zebranych dowodów organ wyprowadził całkowicie mylne wnioski.
Nie jest przy tym zasadne wywodzenie faktu prowadzenia działalności gospodarczej w spornym budynku z adresu zarejestrowania tej działalności, albowiem pod tym adresem odwołujący ma adres zamieszkania, a zarejestrowanie działalności gospodarczej wymaga wskazania adresu, co nie jest jednoznaczne z prowadzeniem na nieruchomości pod tym adresem działalności, która może odbywać się u klienta. Także sam fakt posadowienia na posesji dwóch budynków gospodarczo-garażowych, a także sporych rozmiarów brama w budynku, nie mogą świadczyć o samowolnej zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego na warsztat. Jest to wnioskowanie zupełnie dowolne, które nie może się ostać w decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Przeprowadzone postępowanie dowodowe dowiodło jedynie, że na posesji znajdują się dwa budynki o funkcji gospodarczej, co samo w sobie nie jest zabronione przepisami, ani nie przesądza, że w związku z tym w jednym z tych budynków musi być prowadzona działalność gospodarcza. Udowodniono, że jedynym korzystającym ze spornego budynku jest odwołujący i nawet mycie pojazdów, które przeznacza do sprzedaży odbywa się w wyspecjalizowanej firmie. Samo miejsce przechowywania, garażowania, wykonywania drobnych napraw, nie czyni jeszcze z budynku usługowego warsztatu naprawy maszyn i urządzeń, czym odwołujący się nie zajmuje i to wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego. Zdaniem odwołującego ustalenia wszystkich organów kontrolnych nie potwierdziły takich zmian w wykorzystywaniu budynku, które stanowiłyby o zmianie warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnego, higieniczno-sanitarnego, czy też ochrony środowiska. Tym samym nie można mówić o samowolnej zmianie sposobu korzystania z budynku.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 kwietnia 2024 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że jak można odczytać z art. 71 ust 2 Prawa budowlanego, zmiana sposobu użytkowania jakiegoś obiektu budowlanego wymaga dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Użyty przez ustawodawcę zwrot "w szczególności" oznacza przy tym, iż przedstawiony katalog przypadków, w których dochodzi do zmiany sposobu użytkowania, nie jest katalogiem zamkniętym, lecz stanowi przykładowe wyliczenie wskazane przez ustawodawcę.
Przechodząc do meritum organ odwoławczy podkreślił, że z definicji budynku gospodarczego wynika, iż można w nim wykonywać prace warsztatowe ale o charakterze niezawodowym (nie przynoszącym korzyści). Kluczową jego funkcją jest natomiast funkcja przechowywania materiałów czy też narzędzi, z tym że jego istnienie jest stricte związane z określonym budynkiem mieszkalnym. Zatem budynek gospodarczo - garażowy to budynek z wydzielonymi miejscami do garażowania pojazdów. Ustawodawca nie przewidział natomiast ustawowej definicji budynku warsztatowego. Jak wskazuje definicja słownikowa, warsztat to pomieszczenie wyposażone w urządzenia i narzędzie do wykonywania określonych prac, najczęściej rzemieślniczych.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, iż zmiana sposobu użytkowania dotyczy okoliczności faktycznych i dokonywana jest przez porównanie tego co zaprojektowano wobec tego co zastano podczas kontroli. Zgodnie z ustaleniami organu I instancji dokonanymi w trakcie kontroli, w przedmiotowym budynku znajdowały się 2 ciągniki rolnicze, ładowarka oraz 2 samochody osobowe, z czego jeden na specjalnej konstrukcji. Ponadto w pobliżu kontrolowanego budynku znajdowały się jeszcze 3 ciągniki rolnicze. Z analizy dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas kontroli wynika, że jeden z ciągników (koloru zielonego) znajdujący się wewnątrz spornego budynku jest naprawiany. W ocenie organu odwoławczego naprawie podlegała także znajdująca się w budynku ładowarka (na zdjęciu ładowarka nie ma kół). Na wykonanych zdjęciach można zauważyć regały wysokiego składowania, stół warsztatowy, kompresor oraz liczne regały z śrubkami i nakrętkami. Ponadto kilka beczek z olejami przeznaczonymi do maszyn rolniczych. W ocenie organu odwoławczego sposób wyposażenia przedmiotowego budynku oraz fakt, iż w trakcie kontroli na przedmiotowej nieruchomości znajdowały się kilka maszyn rolniczych, z czego 2 podlegały naprawie dowodzi, że w przedmiotowym budynku prowadzony jest zawodowa działalność naprawy maszyn i urządzeń rolniczych. Na fakt ten wskazuje także sporych rozmiarów brama wjazdowa, która w ocenie organu odwoławczego jest prawdopodobnie przystosowana do wjazdu maszyn rolniczych o różnych gabarytach. W ocenie organu odwoławczego zgromadzone w przedmiotowym budynku narzędzia, ilość śrub i nakrętek oraz liczba beczek z olejami do maszyn rolniczych dowodzi, że budynek ten nie jest przeznaczony do amatorskiego majsterkowania, czy też bieżącego utrzymania posiadanych pojazdów. B. M. prowadzi przy tym działalność gospodarczą zarejestrowaną jako A. B. M., która zgodnie z danymi wskazanymi w CEIDG zajmuje się naprawą maszyn rolniczych, a także ich sprzedażą. Jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej wskazany jest adres W. . Co prawda w odwołaniu podniesiono, że jest to adres zamieszkania odwołującego i na tej podstawie nie można dowodzić że pod tym adresem prowadzona jest działalność gospodarcza, to organ odwoławczy odnalazł na portalu [...] ogłoszenia sprzedaży dwóch ciągników rolniczych, które sprzedaje odwołujący. W tle zdjęć dołączonych do ogłoszeń widać budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania. Wobec tego organ odwoławczy nie dał wiary, że na terenie przedmiotowej nieruchomości oraz w przedmiotowym budynku odwołujący nie prowadzi działalność gospodarczej, bowiem ze wskazanych ogłoszeń wynika, iż sprzedaż ciągników rolniczych odbywa się na działce, gdzie jest zlokalizowany obiekt będący przedmiotem postępowania. W ocenie organu odwoławczego sporny budynek służy jego właścicielowi do przygotowywania do sprzedaży sprowadzonych z zagranicy ciągników rolniczych, bowiem jak wynika z treści ogłoszeń dołączonych z portalu [...], sprzedawane traktory są sprowadzone oraz wykonany został w nich przegląd i wymiana olejów.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że firma odwołującego prowadzona pod nazwą A.. B. M., mająca siedzibę pod adresem W. , jest zarejestrowana w Bazie Danych o Odpadach. Obowiązkowi rejestracji w BDO podlega każdy wytwórca odpadów, którego działalność powoduje powstanie odpadów. Z wpisu w BDO wynika, że firma A. B. M. produkuje odpady w postaci opon, olejów, preparatów smarnych oraz zużytych akumulatorów.
Wobec powyższego organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w przedmiotowym budynku prowadzona jest działalność gospodarcza polegająca na prowadzeniu warsztatu naprawy maszyn i sprzętu rolniczego. Zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu z budynku gospodarczo-garażowego na budynek warsztatu naprawy maszyn i sprzętu rolniczego powoduje także zmianę kategorii przedmiotowego obiektu, bowiem budynek warsztatu zaliczany jest do kategorii budynków usług, gastronomi i handlu, które zaliczane są do kategorii XVII zgodnie z załącznikiem do ustawy Prawo budowlane. Działalność prowadzona przez odwołującego w spornym budynku powoduje powstanie odpadów oraz może powodować zwiększone zanieczyszczenie hałasem. Wobec tego należało stwierdzić, że organ I instancji prawidłowo ustalił, iż w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego na dz. [...] na budynek warsztatu naprawy maszyn i sprzętu rolniczego.
W skardze z dnia 31 maja 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz postanowienia z dnia 26 października 2023 r., umorzenie postępowania oraz obciążenie kosztami postępowania organ administracji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 71a ust. 1 i 4 w zw. z art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu skarżący powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu. Dodał także, że zgłoszenie do BDO w oczywisty sposób jest powiązane z numerami PKO wskazanymi w zgłoszeniu do CEIDG, co jeszcze nie czyni budynku gospodarczo-garażowego nielegalnym warsztatem. Tak jak przedsiębiorca nie musi wykonywać wszystkich rodzajów działalności zgłoszonych do CEIDG, ale bez tego zgłoszenia nie powinien takiej działalności podejmować, tak samo zgłoszenie do BDO nie jest samo w sobie dowodem, że zgłoszone potencjalnie rodzaje odpadów są cały czas wytwarzane.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Kontroli Sądu poddano decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 kwietnia 2024 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 lutego 2024 r., nr [...], nakazującą B. M. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego posadowionego na nieruchomości położonej w W. , oznaczonej jako działka nr [...].
Oś sporu w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organy rozstrzygające w sprawie zasadnie uznały, że w realiach rozpoznawanej sprawy doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku posadowionego na działce nr [...] z budynku gospodarczo-garażowego na warsztat naprawy maszyn i sprzętu rolniczego.
W kontekście powyższego w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia:
1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części;
2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2.
W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego).
Użyte w cytowanych przepisach pojęcie "zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części" zostało niewyczerpująco objaśnione w przepisie art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności:
1) (uchylony)
2) podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń;
3) podjęcie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zaliczanej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, poprzedzenie wyliczenia zawartego w art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego słowem "w szczególności" wskazuje na jego niewyczerpujący charakter, co sprawia, że w art. 71 ust. 1 ustawy jedynie przykładowo wymieniono działania (zaniechania) wpływające na zmianę sposobu użytkowania czy raczej następstwa tych działań, które powinny być za tę zmianę uznane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt II OSK 3307/19 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Określa w istocie przykładowe i najczęściej występujące w praktyce przypadki zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Powoduje to, że w tej normie prawnej mieścić się będą także inne niż wymienione tam działania, które wpływają na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu lub jego części wymagającą zgłoszenia należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli wywołuje to skutki określone w art. 71 ust. 1 ustawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1744/18). Zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego należy oceniać w porównaniu ze sposobem użytkowania tego obiektu określonym w pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu, ewentualnie w porównaniu ze sposobem użytkowania wskazanym w późniejszych zezwoleniach na zmianę sposobu użytkowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 842/23).
Rozpoznając sprawę w powyższym zakresie, zdaniem Sądu, organy nadzoru budowlanego przeprowadziły wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, w ramach którego ustalono, że samowolnie zmieniono sposób użytkowania spornego budynku w rozumieniu art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego. Dokonane ustalenia stanu faktycznego oparte zostały na materiale dowodowym cechującym się wykorzystaniem różnych źródeł dowodowych, m. in. dokumentacji fotograficznej powstałej przy dokonywaniu kontroli obiektu budowlanego, wyjaśnień właścicieli sąsiednich nieruchomości oraz ustaleń dokonanych przez inne organy.
Przyznać należy, że ocena, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku oparta jest z natury rzeczy na argumentacji postrzegania określonego stanu rzeczy. Jednak dokonane w sprawie ustalenia faktyczne i niejako naturalnie z nich wynikające wnioski okazują się być jednoznaczne.
Po pierwsze, podczas kontroli dokonanej w dniu 5 maja 2023 r. ustalono, że budynek został przystosowany w sposób wskazujący na zmianę sposobu użytkowania z budynku gospodarczo-garażowego na warsztat. Na szczególne uwzględnienie zasługuje zmiana wysokości budynku – zgodnie ze znajdującą się w atach sprawy decyzją o warunkach zabudowy wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej miała wynosić do 6 m, zgodnie z zatwierdzonym projektem wysokość budynku miała wynosić 6,85 m, natomiast rzeczywista wysokość budynku wynosi 7,07 m. Dodatkowo na elewacji północnej wykonano 3 okna z podziałem na 3 pola oraz drzwi wejściowe o wym. 2,10 m x 1,10 m, których projekt nie uwzględniał, a na elewacji wschodniej wykonano bramę garażową z 3 otworami doświetlającymi. Wykonana brama garażowa nie jest przy tym bramą garażową pozwalającą na wjazd wyłącznie samochodom osobowym, ale jest to wysoka brama garażowa pozwalająca na wjazd do budynku dużym maszynom, w tym niewątpliwie maszynom rolniczym, które znajdowały się w środku budynku podczas kontroli.
Zgodnie z ustaleniami organu I instancji dokonanymi w trakcie kontroli, co znajduje odzwierciedlenie w dołączonych do protokołu fotografiach, w przedmiotowym budynku znajdowały się 2 ciągniki rolnicze, ładowarka oraz 2 samochody osobowe, z czego jeden na specjalnej konstrukcji. Ponadto w pobliżu kontrolowanego budynku znajdowały się jeszcze 3 ciągniki rolnicze. Jeden z ciągników (koloru zielonego) znajdujący się wewnątrz spornego budynku był naprawiany. Naprawie podlegała także znajdująca się w budynku ładowarka, albowiem na zdjęciu ładowarka nie ma kół. Na wykonanych zdjęciach można zauważyć regały wysokiego składowania, stół warsztatowy, kompresor oraz liczne regały z śrubkami i nakrętkami. Ponadto kilka beczek z olejami przeznaczonymi do maszyn rolniczych.
Tymczasem sporny budynek powstał jako uzupełnienie zabudowy jednorodzinnej na działce, na której znajdował się już budynek mieszkaniowy jednorodzinny oraz przylegający do niego budynek gospodarczo-garażowy. Jak słusznie wskazały organy rozstrzygające w sprawie, zgodnie z definicją zawartą w § 3 pkt 8 R.w.t.b. budynkiem gospodarczym jest budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Definicję garażu dla samochodów osobowych wywieść można natomiast z § 102 R.w.t.b., zgodnie z którym garaż w zabudowie mieszkaniowej niezależnie od tego, czy stanowi samodzielny obiekt budowlany, czy część innego obiektu budowlanego, służyć winien do przechowywania i bieżącej, niezawodowej obsługi samochodów osobowych.
Sporny obiekt w istocie swej daleko odbiega od dopuszczalnego rozumienia pojęć budynku gospodarczego i budynku garażowego. Budynek gospodarczy ze swej istoty pełni rolę akcesoryjną w stosunku do budynku mieszkalnego. Taka sytuacja w niniejszej sprawie jednak nie występuje. Trudno bowiem przyjąć, aby mieszkańcom budynku mieszkalnego jednorodzinnego, którzy nie są rolnikami i na przedmiotowej nieruchomości nie mają swojego siedliska służyło 5 ciągników rolniczych i ładowarka oraz znaczna ilość oleju przeznaczonego do maszyn rolniczych. Sposób wyposażenia przedmiotowego budynku oraz fakt, że w trakcie kontroli na przedmiotowej nieruchomości znajdowało się kilka maszyn rolniczych, z czego 2 podlegały naprawie dowodzi natomiast, że w przedmiotowym budynku prowadzona jest zawodowa działalność naprawy maszyn i urządzeń rolniczych. Na fakt ten wskazuje także sporych rozmiarów brama wjazdowa, która jest przystosowana do wjazdu maszyn rolniczych o różnych gabarytach.
Powyższe ustalenia zasadnie zostały zestawione z faktem, że skarżący jest przedsiębiorcą prowadzącym Firmę A. B. M. zajmującą się m.in.: sprzedażą hurtową maszyn i urządzeń rolniczych oraz dodatkowego wyposażenia, wynajmem i dzierżawą maszyn i urządzeń rolniczych, sprzedażą hurtową pozostałych maszyn i urządzeń, naprawą i konserwacją maszyn. Działalność gospodarczą rozpoczęto w dniu 7 stycznia 2013 r., natomiast wykonywanie działalności gospodarczej od dnia 30 listopada 2022 r. odbywa się pod adresem W. . Niezasadna jest przy tym argumentacja skarżącego, że zarejestrowanie działalności gospodarczej pod tym adresem, który jest także jego adresem zamieszkania, nie świadczy o prowadzeniu w tym miejscu działalności gospodarczej. Czym innym jest bowiem adres do doręczeń przedsiębiorcy, a czym innym "stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej". Gdyby skarżący działał – tak jak wskazuje – na miejscu u klientów, nie musiałby wskazywać stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej. Jako przedsiębiorca podlegający rejestracji w CEIDG przedsiębiorca musi zgłosić do rejestru przede wszystkim adres do doręczeń, czyli miejsce, w którym będzie odbierał korespondencję dotyczącą swojej działalności gospodarczej. Jeśli prowadzi działalność w stałym miejscu musi zgłosić do CEIDG również adres stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej. Jeśli natomiast działalność wiąże się z częstymi zmianami miejsca jej wykonywania (usługi u klienta) lub ma charakter mobilny, przedsiębiorca nie musi wskazywać adresu stałego miejsca wykonywania działalności. We wniosku o wpis do CEIDG należy zaznaczyć w takim wypadku "brak stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej". Jedynym wpisanym adresem może być wówczas adres do doręczeń (nie musi to być przy tym prywatny adres zamieszkania). Wynika to nie tylko z ogólnodostępnych informacji udostępnianych przedsiębiorcom w serwie informacyjno-usługowym dla przedsiębiorcy pod adresem biznes.gov.pl, ale przede wszystkim z art. 5 pkt 6 ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy z dnia 6 marca 2018 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 541 ze zm.), zgodnie z którym wpisowi do CEIDG podlegają następujące dane ewidencyjne: adres do doręczeń oraz - jeżeli przedsiębiorca takie miejsce posiada - adres stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej.
Dalej, na etapie postępowania odwoławczego materiał dowodowy został uzupełniony o wydruki ogłoszeń z portalu [...] opublikowanych przez B. M., które wskazują, że na terenie spornej nieruchomości oraz w spornym budynku prowadzona jest działalność gospodarcza. Ze wskazanych ogłoszeń wynika bowiem, że sprzedaż ciągników rolniczych odbywa się na działce, gdzie jest zlokalizowany obiekt będący przedmiotem postępowania. Słuszna jest więc konkluzja organu odwoławczego, że dowód ten wraz z pozostałym materiałem dowodowym wskazuje, że sporny budynek służy jego właścicielowi do przygotowywania do sprzedaży sprowadzonych z zagranicy ciągników rolniczych, bowiem jak wynika z treści ogłoszeń, sprzedawane traktory są sprowadzone oraz wykonany został w nich przegląd i wymiana olejów (k. [...]-[...] akt adm. organu odwoławczego).
Ważnym dowodem w sprawie pozostaje także deklaracja złożona przez skarżącego w Bazie Danych o Odpadach. Zgodnie z deklaracją firma prowadzona pod nazwą A. B. M., mająca siedzibę pod adresem W. , produkuje odpady w postaci olejów, preparatów smarowych, opon pneumatycznych i akumulatorów samochodowych. W tej sytuacji nie może się ostać argumentacja skarżącego, że wyłącznie sprzedaje maszyny rolnicze, ale ich nie naprawia, bo wówczas nie powstawałyby wymienione w deklaracji odpady.
Prowadzenie działalności gospodarczej w spornym budynku potwierdził także jeden z właścicieli nieruchomości sąsiedniej, którego pismo zainicjowało wszczęcie postępowania (k. [...] i k. [...] akt adm. organu I instancji). Choć przy tym pozostali wezwani do złożenia wyjaśnień właściciele działek sąsiednich nie potwierdzili, aby w spornym budynku prowadzony był warsztat naprawy maszyn i sprzętu rolniczego, to zauważenia wymaga, że wszystkie trzy pisma są tożsamej treści, co świadczy o wcześniej przygotowanym wzorze. Co więcej, chociaż T. H. jest właścicielem działki [...], to z akt sprawy wynika, że mieszka w miejscowości K. w K.1., natomiast E. i K. małż. K. , właściciele działki nr [...], mieszkają w K.2 przy ul. [...]. Osoby te odebrały korespondencję właśnie pod tymi adresami jako mieszkańcy wobec czego trudno uznawać, że nie mieszkając na wspomnianych działkach mogli wiarygodnie oświadczyć, że w spornym budynku na pewno nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Właścicielami mieszkającymi na działce sąsiedniej pozostają A. i R. małż. K. , jednak ich oświadczenie musiało podlegać zestawieniu z oświadczeniem złożonym przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną oraz z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Na końcu można wspomnieć także o piśmie Starostwa Powiatowego z dnia 17 lipca 2023 r., nr [...], w którym Naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa wyjaśnił, że Starosta prowadzi postępowanie w sprawie uciążliwości akustycznych powodowanych przez działalność gospodarczą prowadzoną pod nr [...] na terenie działki nr [...] w miejscowości W.. W trakcie postępowania przeprowadzono rozprawę administracyjną, w trakcie której B. M., właściciel firmy A. zobowiązał się, że prowadzona działalność gospodarcza polegająca na naprawie i sprzedaży maszyn rolniczych oraz związane z tym ewentualne niedogodności hałasowe zostaną prowadzone do godziny 22:00. W porze dziennej działalność będzie funkcjonowała na poziomie wartości dopuszczalnych hałasu, tj. do 55 dB (k. nienumerowana akt między k. [...] i k. [...] akt adm. organu I instancji). Skarżący kwestionował przy tym wartość dowodową tego pisma już na etapie postępowania administracyjnego, jednak wyłącznym argumentem było to, że syn Prezesa Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej jest zatrudniony w Starostwie. Tymczasem skarżący na żadnym etapie postępowania nie zaprzeczył, aby na wspomnianej rozprawie administracyjnej takie oświadczenie złożył. Oświadczenie to potwierdza natomiast, że na terenie działki nr [...] w miejscowości W. prowadzi działalność gospodarczą, co jest spójne z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Jednocześnie zauważenia wymaga, że skarżący kwestionuje wszystkie zebrane w sprawie dowody, jednocześnie nie będąc w stanie podważyć ich spójności. Skoro kontrole odbywają się za wcześniejszym zawiadomieniem, trudno oczekiwać, aby organy w trakcie kontroli trafiły na wykonywanie działalności – naprawę i sprzedaż maszyn, a zdaje się że tylko taki dowód byłby zdaniem skarżącego wystarczający do bezspornego ustalenia, że budynek wykorzystywany jest jako warsztat naprawy maszyn i sprzętu rolniczego. Skarżący w toku postępowania nie wskazał żadnej okoliczności, która mogłaby podważyć zebrany w sprawie materiał dowodowy. W związku z tym wypada zaznaczyć, że taka bierna postawa jest dla niego finalnie niekorzystna. Sąd w niniejszym składzie podziela bowiem utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej oraz zasady oficjalności, w świetle których to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa co do zasady obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współdziałania w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Z treści przepisów nakładających wspomniane wyżej obowiązki nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, iż organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach (por. przykładowo wyrok NSA z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt I OSK 364/23).
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym wszystkie opisane powyżej okoliczności świadczą, że sporny budynek służy wykonywaniu działalności gospodarczej prowadzonej przez B. M.. Nie ma przy tym znaczenia, że w sprawie nie ustalono, czy prace warsztatowe prowadzą do przekroczenia norm hałasu. Niewątpliwie bowiem w związku z działalnością firmy skarżącego dochodzi bowiem do emisji hałasu do środowiska, która jest zintensyfikowana względem hałasu, który mógłby wydobywać się z budynku gospodarczo-garażowego użytkowanego przez mieszkańców budynku mieszkalnego zgodnie z przeznaczeniem. Nie jest też tak, jak chce tego skarżący, że organy każdorazowo muszą wykazać, że działalność zmieniła warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń, skoro w art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego ustawodawca użył sformułowania "w szczególności". Co więcej, ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego mamy do czynienia wówczas, gdy mają po prostu zastosowanie inne normy z zakresu bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska, czy mające wpływ na obciążenie konstrukcji budynku, aniżeli normy, które miały zastosowanie względem dotychczasowego sposobu użytkowania. Nie musi to być podjęcie takiej działalności, która prowadzi do zwiększenia zagrożeń m.in. w zakresie dziedzin wymienionych w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Reasumując, zdaniem Sądu przedstawione okoliczności jednoznacznie przesądzają, że użytkowanie budynku uległo zasadniczej zmianie, zatem wymagane było dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego. Tego jednak skarżący nie uczynił, w związku z tym uzasadnione i konieczne w świetle art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego było wstrzymanie przez PINB w drodze postanowienia użytkowania spornego obiektu i jednoczesne zobowiązanie inwestora do przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie zastosował się do nakazu przedłożenia wymaganych dokumentów wskazanych w postanowieniu z dnia 26 października 2023 r., co obligowało bezwzględnie organ do wydania - zgodnie z art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego - decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Powyższe okoliczności implikują uznanie, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy ani przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem brak jest podstaw do ich uchylenia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), oddalił skargę.