II SA/Po 430/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o odmowie uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny dla budynku gospodarczo-garażowego na działce sąsiedniej. A. J. twierdził, że w rzeczywistości powstał tam zakład tapicerski, a organy nieprawidłowo oceniły jego interes prawny jako sąsiada. WSA w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB. Sąd podkreślił, że organy nadzoru budowlanego powinny badać rzeczywisty stan faktyczny i charakter wybudowanego obiektu, a nie tylko deklaracje inwestora czy projekt budowlany. W tej sprawie, mimo że projekt zamienny określał budynek jako gospodarczo-garażowy, istniały dowody (zdjęcia z szyldem "Tapicerstwo", wcześniejsze starania o WZ na zakład usługowy) wskazujące na jego produkcyjny lub usługowy charakter. Sąd uznał, że organy nieprawidłowo zlekceważyły zarzuty A. J. dotyczące rzeczywistej funkcji budynku i jego potencjalnego oddziaływania na nieruchomość skarżącego, co miało wpływ na ocenę jego legitymacji procesowej w postępowaniu wznowieniowym. WSA uchylił decyzje organów obu instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie interesu prawnego sąsiada w postępowaniach budowlanych, obowiązki organów nadzoru budowlanego w zakresie badania faktycznego stanu obiektu, znaczenie rzeczywistej funkcji obiektu dla oceny zgodności z prawem.
Dotyczy specyficznej sytuacji sąsiedztwa i potencjalnej zmiany funkcji obiektu budowlanego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąsiad, który nie jest stroną postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, posiada interes prawny do żądania wznowienia tego postępowania, jeśli twierdzi, że wybudowany obiekt ma inną funkcję niż deklarowana w projekcie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąsiad może posiadać interes prawny, jeśli istnieje prawdopodobieństwo, że wybudowany obiekt ma inną funkcję (np. usługową/produkcyjną zamiast gospodarczo-garażowej), która może wpływać na jego nieruchomość.
Uzasadnienie
Organy nadzoru budowlanego powinny badać rzeczywisty charakter wybudowanego obiektu, a nie tylko deklaracje inwestora czy projekt. Jeśli istnieją dowody wskazujące na inną funkcję obiektu, należy ją uwzględnić przy ocenie interesu prawnego sąsiada.
Jaki jest zakres kontroli organów nadzoru budowlanego w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej lub zatwierdzenia projektu zamiennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organy nadzoru budowlanego kontrolują zgodność wykonywania robót budowlanych z przepisami, projektem budowlanym lub warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę, odnosząc się do rzeczywistości wykonanej lub budowanej.
Uzasadnienie
W przeciwieństwie do organów architektoniczno-budowlanych, które zajmują się wizją inwestora i projektem, organy nadzoru budowlanego badają faktycznie wykonane roboty i obiekty budowlane. Ich przedmiotem jest rzeczywistość, a nie tylko deklaracje inwestora.
Czy sąd administracyjny, uchylając decyzję organu, powinien wskazać, jakiego rodzaju postępowanie powinno być przeprowadzone przez organ?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien wskazać, jakiego rodzaju postępowanie powinno być przeprowadzone przez organ, aby zapewnić prawidłowe rozpatrzenie sprawy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że w postępowaniu wznowieniowym organ powinien zająć stanowisko co do oceny charakteru istniejącego budynku, odnieść się do uwag skarżącego i następnie ustalić, czy istnieje interes prawny skarżącego.
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania, gdy strona uzyskała wiedzę o prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, który miał wpływ na wydanie decyzji.
k.p.a. art. 51 § ust. 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu.
k.p.a. art. 51 § ust. 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i pozwolenie na wznowienie robót.
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Odmowa uchylenia decyzji w przypadku braku podstaw do wznowienia postępowania.
P.b. art. 81 § ust. 1 i 4
Ustawa - Prawo budowlane
Kontrola zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym lub warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę.
P.b. art. 36a § ust. 2
Ustawa - Prawo budowlane
Uchylenie pozwolenia na budowę w przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kosztów podlegających zwrotowi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania, kluczowa dla ustalenia interesu prawnego.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w orzeczeniu sądu wyższej instancji.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § pkt 8
Definicja budynku gospodarczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nadzoru budowlanego nie zbadały rzeczywistej funkcji i charakteru wybudowanego obiektu, co miało wpływ na ocenę interesu prawnego skarżącego. • Istnieją dowody wskazujące, że wybudowany budynek ma charakter usługowy/produkcyjny (zakład tapicerski), a nie gospodarczo-garażowy. • Sąd administracyjny w poprzednim wyroku (II SA/Po [...]) zakwestionował działanie organów, które zlekceważyły zarzuty skarżącego dotyczące charakteru budynku.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów, że skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ nie jest inwestorem ani właścicielem nieruchomości, ani nie nałożono na niego obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. • Argumenty organów, że decyzja z dnia [...] lipca 2019 r. nie została skierowana do skarżącego, a zatem nie może on być uznany za stronę postępowania. • Argumenty organów o braku relacji pomiędzy inwestycją na działce [...] a nieruchomością A. J.
Godne uwagi sformułowania
na spór dotyczący budowy obiektu budowlanego na działce [...] w S. należy spojrzeć całościowo i z pewnego dystansu. • nie dostrzeże się perspektywy A. J., którego zaniepokojenia stanem powstałej w sąsiedztwie zabudowy nie można a limine lekceważyć. • organy nadzoru budowlanego powinny badać rzeczywisty stan faktyczny i charakter wybudowanego obiektu, a nie tylko deklaracje inwestora czy projekt budowlany. • Przedmiotem postępowań organów nadzoru budowlanego nie jest więc wizja inwestora i przyszłe zamierzenie, ale roboty budowlane rzeczywiście wykonane lub wykonywane czy obiekt budowlany budowie lub wybudowany.
Skład orzekający
Edyta Podrazik
przewodniczący
Jan Szuma
sprawozdawca
Wiesława Batorowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie interesu prawnego sąsiada w postępowaniach budowlanych, obowiązki organów nadzoru budowlanego w zakresie badania faktycznego stanu obiektu, znaczenie rzeczywistej funkcji obiektu dla oceny zgodności z prawem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sąsiedztwa i potencjalnej zmiany funkcji obiektu budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest badanie rzeczywistego stanu faktycznego przez organy administracji, a nie tylko formalnych dokumentów. Pokazuje też, jak sąsiad może skutecznie dochodzić swoich praw, gdy budowa w sąsiedztwie budzi wątpliwości co do jej charakteru.
“Sąsiad wygrał z urzędnikami: sąd kazał zbadać, czy w garażu nie działa zakład tapicerski!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.