II SA/Po 426/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-03-14
NSAnieruchomościŚredniawsa
opłata adiacenckanieruchomościgospodarka nieruchomościamiwzrost wartości nieruchomościpodział nieruchomościpostępowanie administracyjnestrony postępowaniazdolność procesowaspadek WSA Poznań

WSA w Poznaniu uchylił decyzję o opłacie adiacenckiej, ponieważ została wydana wobec osoby zmarłej, a postępowanie nie objęło jej spadkobierców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. w sprawie opłaty adiacenckiej. Kluczowym powodem uchylenia było stwierdzenie, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte i decyzje wydano wobec osoby zmarłej przed jego rozpoczęciem, co stanowiło naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Sprawa dotyczyła skargi R.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Opłata została naliczona w związku ze wzrostem wartości nieruchomości po jej podziale, zgodnie z operatem szacunkowym i uchwałą rady miejskiej. Skarżący kwestionował pierwotną wartość działek i zarzucał naruszenie przepisów KPA. Jednakże, w trakcie postępowania sądowego, skarżący podniósł kluczowy zarzut, że decyzje zostały wydane wobec jego zmarłej żony, G.B., która zmarła przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Przedłożył postanowienie o nabyciu spadku po żonie, wskazujące na niego i ich córki jako spadkobierców. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając, że organ pierwszej instancji naruszył art. 61 § 4 KPA, nie ustalając prawidłowo stron postępowania i wszczynając je wobec osoby zmarłej. Wydanie decyzji wobec nieżyjącej osoby skutkowało koniecznością uchylenia decyzji obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c PPSA. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie administracyjne nie może być wszczęte wobec osoby zmarłej, a decyzja wydana w takim przypadku jest wadliwa.

Uzasadnienie

Zdolność procesowa osoby fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Jeśli osoba zmarła przed wszczęciem postępowania, nie można go wszcząć z jej udziałem ani wobec niej wydać decyzji. Organ ma obowiązek ustalić z urzędu wszystkie strony postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.g.n. art. 98a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 29

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.n.

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm., Dz. U. z 2004 r. Nr 141 poz. 1492

Uchwała Rady Miejskiej w S. art. XIII/69/2003

z dnia 27 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie administracyjne zostało wszczęte i decyzje wydano wobec osoby zmarłej przed jego rozpoczęciem. Organ nie ustalił prawidłowo stron postępowania, naruszając art. 61 § 4 KPA.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 7 i 10 KPA oraz zakwestionowanie pierwotnej wartości działek (nie zostały rozstrzygnięte ze względu na uchylenie decyzji z przyczyn proceduralnych).

Godne uwagi sformułowania

Zdolność proceduralna osoby fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Nie można też wobec osoby zmarłej wydać decyzji. Organ pierwszej instancji wszczynając postępowanie wobec G. B. naruszył obowiązek określony w art. 61 § 4 kpa. Takie naruszenie przepisów postępowania musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji.

Skład orzekający

Barbara Drzazga

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Górecka

członek

Stanisław Małek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących stron postępowania i skutków wydania decyzji wobec osoby zmarłej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie zostało wszczęte wobec osoby zmarłej przed jego rozpoczęciem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne, takie jak prowadzenie postępowania wobec osoby zmarłej, mogą doprowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczne aspekty sprawy nie zostały rozstrzygnięte.

Decyzja administracyjna wydana pośmiertnie? Sąd wyjaśnia, dlaczego to niedopuszczalne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 426/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Drzazga /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Górecka
Stanisław Małek
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr) Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2006r. przy udziale sprawy ze skargi R.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2005r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] listopada 2004r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 3.100,-zł (trzy tysiące sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ M. Górecka /-/ B. Drzazga /-/ St. Małek
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy S. na podstawie art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm., Dz. U. z 2004 r. Nr 141 poz. 1492), uchwały nr XIII/69/2003 Rady Miejskiej w S. z dnia 27 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej oraz stosownie do art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) ustalił opłatę adiacencką dla G. i R. B. w wysokości [...] zł.
Położona w G. oznaczona w ewid. gruntów jako działka nr [...] nieruchomość stanowiąca własność G. i R. B. w planie zagospodarowania przestrzennego położona była w obszarze przeznaczonym w części pod zabudowę mieszkalno-zagrodową, w części pod zabudowę jednorodzinną. W wyniku podziału nastąpił wzrost wartości nieruchomości co potwierdził operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego [...] listopada 2004 r.
Uzasadniając organ wskazał, iż zgodnie z operatem szacunkowym, różnica wartości nieruchomości przed i po podziale wynosi [...] zł, z czego 50% - stosownie do uchwały Rady Miejskiej z dnia 27 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej stanowi kwotę [...] zł.
W przewidzianym ustawą terminie wpłynęło odwołanie R. B. od decyzji organu I instancji, w którym podniesiono zarzut naruszenia art. 7, art. 10 kpa oraz zakwestionowano przyjętą pierwotną wartość działek.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając wskazano, iż decyzja o naliczeniu opłaty adiacenckiej nie jest wbrew twierdzeniom skarżącego decyzją uznaniową, w znaczeniu przyjętym przez przepisy postępowania administracyjnego. Podkreślono, że użyty w art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami zwrot "może’ przyznaje gminie określone uprawnienie, zaś powodem dla ustalenia opłaty i uzasadnieniem jest wskazanie, że istnieją przesłanki do jej naliczenia. Odniesiono się również do podniesionego w odwołaniu od decyzji I instancji zarzutu naruszenia art. 10 kpa, wskazując, że strona była powiadomiona o wszczęciu postępowania i umożliwiono jej zapoznanie się z operatem szacunkowym, który był podstawą do ustalenia opłaty.
W skardze do sądu administracyjnego R. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zwolnienie od uiszczenia wpisu, oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podniesione w skardze zarzuty, sformułowane były wcześniej na etapie postępowania odwoławczego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 14 marca 2006r. skarżący podał, że G. B., jego żona zmarła w dniu [...] marca 2004r., a więc jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Skarżący przedłożył nadto prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 28 lipca 2004 r. w sprawie I Ns 642/04, z którego wynika iż spadek po G. B. nabył na podstawie ustawy: mąż R. B. oraz córki M. S., A.N. i G. B., w tym udział w gospodarstwie rolnym położonym w G. ul. [...], zapisanym w księgach wieczystych pod numerami KW [...] i KW [...].
Skarżący podtrzymał wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji, a nadto wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, podnosząc iż decyzje zostały wydane w stosunku do osoby zmarłej, a w postępowaniu nie brały udziału osoby legitymowane (spadkobiercy G. B.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Zgodnie z art. 29 kpa stronami w postępowaniu administracyjnym mogą być osoby fizyczne, osoby prawne, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne. Zdolność proceduralna osoby fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. W przypadku, gdy osoba zmarła przed dniem wszczęcia postępowania administracyjnego, postępowanie to nie może być wszczęte z udziałem tej osoby. Nie można też wobec osoby zmarłej wydać decyzji.
W niniejszej sprawie adresatka decyzji obydwu organów, G. B., zmarła w dniu [...] marca 2004 r., a więc jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej (miało ono miejsce w dniu [...] października 2004r.) Należy więc stwierdzić, że organ pierwszej instancji wszczynając postępowanie wobec G. B. naruszył obowiązek określony w art. 61 § 4 kpa. Zgodnie z tymi przepisami organ administracji publicznej jest zobowiązany zawiadomić o wszczęciu postępowania administracyjnego wszystkie osoby będące stronami w sprawie będącej przedmiotem wszczynanego postępowania.
Organ administracji powinien zatem ustalić z urzędu, które osoby będą stronami w postępowaniu, kierując się w tym względzie przepisem art. 28 kpa i przepisami szczególnymi, a następnie powiadomić te strony o wszczęciu postępowania.
W niniejszym postępowaniu organ nie ustalił prawidłowo stron postępowania, co doprowadziło do wydania decyzji w stosunku do nieżyjącej osoby. Takie naruszenie przepisów postępowania musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie w pkt. II i III wyroku znajduje podstawę w art. 200 i 152 wyżej cytowanej ustawy.
/-/ M. Górecka /-/ B. Drzazga /-/ St. Małek
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI