II SA/PO 4108/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-04-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek stałyopieka nad dzieckiemniepełnosprawnośćorzecznictwopostępowanie administracyjnedowodywada proceduralna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą zasiłku stałego z powodu wadliwej opinii zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku stałego B.W. z powodu niespełnienia przesłanki konieczności sprawowania stałej opieki nad dzieckiem. Organ I instancji i SKO oparły się na opinii Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, która stwierdziła, że dziecko nie wymaga stałej opieki. WSA uchylił obie decyzje, wskazując na wadliwość tej opinii, która została wydana w nieprawidłowym, dwuosobowym składzie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę B.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o uchyleniu zasiłku stałego. Podstawą odmowy było niespełnienie przez skarżącą przesłanek z art. 27 ustawy o pomocy społecznej, w szczególności konieczności sprawowania stałej opieki nad dzieckiem. Organ I instancji zwrócił się do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, który stwierdził, że syn skarżącej nie wymaga stałej opieki uniemożliwiającej podjęcie zatrudnienia. SKO podtrzymało tę decyzję, uznając, że schorzenia dziecka pozwalają mu na samodzielne funkcjonowanie. WSA uchylił obie decyzje, wskazując na naruszenie przepisów prawa procesowego. Kluczowym błędem było oparcie się na opinii Powiatowego Zespołu wydanej w dwuosobowym składzie, co naruszało przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Sąd podkreślił, że opinia taka nie może stanowić wiążącego dowodu, zwłaszcza w obliczu istnienia dowodów przeciwnych, jak zaświadczenia lekarskie. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, zasądził koszty postępowania i orzekł o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, opinia wydana w składzie niezgodnym z przepisami prawa nie może być uznana za wiążący dowód w sprawie.

Uzasadnienie

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej wymaga, aby powiatowy zespół orzekał w co najmniej trzyosobowych składach orzekających. Opinia wydana w dwuosobowym składzie jest wadliwa formalnie i nie może stanowić podstawy do wydania decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.p.s. art. 27

Ustawa o pomocy społecznej

Zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem, wymagającym stałej pielęgnacji i systematycznego współdziałania w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dziecko jest uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego i dochód rodziny nie przekracza dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4 ustawy.

u.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w razie naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, mającego wpływ na wynik sprawy.

u.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty.

Pomocnicze

u.p.s. art. 27 § ust. 2 b

Ustawa o pomocy społecznej

W wypadku wystąpienia wątpliwości, dotyczących konieczności sprawowania opieki, na kierowniku ośrodka pomocy społecznej spoczywał obowiązek zaciągnięcia opinii powiatowego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności. (przepis skreślony od 01.01.2002 r.)

k.p.a. art. 163

Kodeks postępowania administracyjnego

u.r.z.o.n. art. 6 § ust. 9

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii art. 25

Powiatowy zespół orzeka co najmniej w trzyosobowych składach orzekających.

u.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

u.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy istnieje uzasadnione przekonanie o słuszności danego stanu faktycznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opinia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności została wydana w składzie niezgodnym z przepisami prawa (dwuosobowym zamiast co najmniej trzyosobowego).

Godne uwagi sformułowania

błędny jest pogląd wyrażany przez organ zarówno I jak i II instancji, iż decyzja może zostać wydana wyłącznie na podstawie tejże opinii (zwłaszcza jeśli tak jak w niniejszej sprawie istnieją dowody przeciwne – to jest zaświadczenie lekarskie oraz wywiad środowiskowy, informacja w zakresie opieki i pielęgnacji nad dzieckiem). Jeżeli więc nie zostały spełnione wymogi przepisanej formy wydania opinii, to nie można uznać jej za dowód wiążący w sprawie.

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący

Lilianna Drewniak-Żaba

sprawozdawca

Rafał Batorowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wadliwość formalna opinii organów pomocniczych i konieczność oceny dowodów zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki orzekania o stopniu niepełnosprawności i procedur związanych z pomocą społeczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczna ocena sprawy wydaje się uzasadniona.

Wadliwa opinia zaważyła na losach zasiłku stałego – jak błąd formalny może zniweczyć decyzję administracyjną.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 4108/01 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-04-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik
Lilianna Drewniak-Żaba /sprawozdawca/
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Rafał Batorowicz
Symbol z opisem
632  Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Rafał Batorowicz As. Sąd. Lilianna Drewniak–Żaba(spr) Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego; I. uchyla zaskarżoną decyzjĘ oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/L.Drewniak-Żaba /-/P.Miładowski /-/R.Batorowicz
Uzasadnienie
II SA/Po 4108/01
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. działając na podstawie art. 43 ust. 1 i art. 27 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 414 z 1998 r. ze zm.) oraz art. 163 kpa uchylił decyzję z dnia [...] r. w sprawie przyznania B.W. zasiłku stałego.
W uzasadnieniu wskazano, iż B.W. nie spełniała wymogów art. 27 ustawy o pomocy społecznej. Powyższy zasiłek przysługuje w przypadku spełnienia łącznie 3 przesłanek, to jest wnioskodawca jest zdolny do pracy, lecz ze względu na konieczność sprawowania stałej pielęgnacji nad dzieckiem nie może podjąć zatrudnienia; dochód rodziny nie przekracza dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4 ustawy; dziecko jest uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego.
Ponieważ analiza wywiadu sporządzonego przez pracownika socjalnego nasunęła wątpliwość co do konieczności sprawowania stałej pielęgnacji nad synem – zwrócono się zgodnie z art. 7 ust. 2 b ustawy do powiatowego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, celem uzyskania opinii w sprawie.
Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w W. postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził, że syn B.W. nie wymaga ze względu na stan zdrowia sprawowania nad nim opieki polegającej na stałej, bezpośredniej i osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym oraz rehabilitacyjnym w zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia.
W związku z tym, ponieważ B.W. nie spełnia wszystkich przesłanek zawartych w art. 27 ustawy – brak jest podstaw do przyznania zasiłku stałego.
W odwołaniu od powyższej decyzji B.W. złożyła równocześnie odwołanie od postanowienia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności podnosząc, iż nie jest prawdą że syn K. nie wymaga stałej opieki z jej strony.
Syn przebywał w Klinice Pneumanologii i Alergologii Dziecięcej, gdzie stwierdzono astmę oraz przewlekłe zapalenie zatok szczękowych, ze wskazaniem dalszego leczenia farmakologicznego, rehabilitacji oddechowej. Powyższe B.W. udokumentowała kartą informacyjną leczenia szpitalnego oraz zaświadczenia lekarza rodzinnego.
Decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że organ I instancji wydał prawidłową decyzję, albowiem została ona podjęta na podstawie postanowienia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, który to zespół stwierdził, iż K.M. nie wymaga stałej opieki ze strony matki w rozumieniu art. 27 ustawy o pomocy społecznej.
Zdaniem organu odwoławczego schorzenie, na które choruje syn B.W. pozwala mu samodzielne funkcjonowanć, uczęszczać do szkoły a wymagane zabiegi nie powodują konieczności sprawowania ciągłej i bezpośredniej opieki nad dzieckiem. Również nie zachodzi konieczność stosowania specjalnego postępowania rehabilitacyjnego wymagające efektywnego uczestnictwa matki.
B.W. może ubiegać się o inne formy pomocy finansowej przewidziane ustawą o pomocy społecznej.
Na decyzję tę B.W. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarżąca podniosła w skardze, że jej syn K. choruje na astmę oskrzelową, ma niewydolność ruchową, koślawość kolan, przebywał w szpitalu. Jest pod stałą opieką lekarską i wymaga ciągłej rehabilitacji oddechowo – ruchowej. Często nie chodzi do szkoły, z uwagi na stan zdrowia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wskazując na argumenty podane w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 27 ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 z późn. zm.) zasiłek przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem, wymagającym stałej pielęgnacji i systematycznego współdziałania w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dziecko jest uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego i dochód rodziny nie przekracza dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4 ustawy.
W wypadku wystąpienia wątpliwości, dotyczących konieczności sprawowania opieki, o której mowa w tymże przepisie, na kierowniku ośrodka pomocy społecznej spoczywał obowiązek zaciągnięcia opinii powiatowego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności. Regulacja ta wynikała z art. 27 ust. 2 b ustawy o pomocy społecznej, który to przepis został skreślony przez art. 1 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. (Dz. U. 01 Nr 154 poz. 1792), zmieniający ustawę z dniem 1 stycznia 2002 r. Opinia ta stanowi dowód w sprawie, dlatego błędny jest pogląd wyrażany przez organ zarówno I jak i II instancji, iż decyzja może zostać wydana wyłącznie na podstawie tejże opinii (zwłaszcza jeśli tak jak w niniejszej sprawie istnieją dowody przeciwne – to jest zaświadczenie lekarskie oraz wywiad środowiskowy, informacja w zakresie opieki i pielęgnacji nad dzieckiem).
Z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] r. a nadto karty informacyjnej leczenia klinicznego z [...] wynika, że K.M. ze względu na stan zdrowia wymaga częstych wizyt lekarskich, postępowania w zakresie leczenia rehabilitacyjnego (rehabilitacja ruchowa i oddechowa). Dziecko wymaga stałego nadzoru co do podawanych leków.
Według wydanej w dniu [...] r. opinii Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w W. stan zdrowia K.M. nie powoduje konieczności sprawowania nad nim opieki polegającej na stałej, bezpośredniej i osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym oraz rehabilitacyjnym w zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia przez osobę ubiegającą się o zasiłek. W jednozdaniowym uzasadnieniu stwierdzono, że dziecko samodzielnie przyjmuje pokarmy i nie wymaga pomocy w spełnianiu czynności fizjologicznych. Podpisana została przez Przewodniczącego składu orzekającego – lekarza pediatrę oraz członka składu orzekającego – psychologa.
Wydane na podstawie art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (DZ. U. Nr 127, poz. 776 ze zm.) rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii (DZ. U. Nr 7 poz. 60) w § 25 stwierdza, że powiatowy zespół orzeka co najmniej w trzyosobowych składach orzekających. Nie jest więc możliwe orzekanie i wydawanie opinii w składzie dwuosobowym.
Jeżeli więc nie zostały spełnione wymogi przepisanej formy wydania opinii, to nie można uznać jej za dowód wiążący w sprawie.
Wydane w tych warunkach decyzje naruszają przepisy prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy - i należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) orzekając o kosztach na podstawie art. 200 u.p.s.a.
Ponieważ w sprawie niniejszej skarga została uwzględniona, należało orzec na podstawie art. 152 u.p.s.a. o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji.
W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy koniecznym będzie uzupełnienie materiału dowodowego poprzez uzyskanie opinii Powiatowego Zespołu ,a następnie dokonania prawidłowej oceny jej jak i pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie – zgodnie z zasadą wyrażaną w art. 80 kpa.
/-/L.Drewniak-Żaba /-/P.Miładowski /-/R.Batorowicz
KB/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI