II SA/Po 41/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie legalności zabudowy na działce nr [...]. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie kontroli i wszczęcie postępowania, wskazując na swój interes prawny. PINB odmówił wszczęcia postępowania, a WINB utrzymał tę decyzję, argumentując, że postępowanie w sprawie legalności zabudowy wszczyna się z urzędu na podstawie art. 53a Prawa budowlanego i nie jest ono zależne od wniosku strony. WSA w Poznaniu uchylił oba postanowienia. Sąd uznał, że choć postępowanie może być wszczęte z urzędu, to wniosek strony posiadającej interes prawny musi zostać rozpatrzony. Odmowa wszczęcia postępowania jest niedopuszczalna, gdy organ przeprowadził już czynności kontrolne, które stanowią podstawę do wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego. Sąd podkreślił, że w demokratycznym państwie prawa żądanie strony z interesem prawnym nie może pozostać nierozpatrzone, a odmowa wszczęcia postępowania zamyka stronie drogę do poznania efektów działań organu. Sąd stwierdził również wewnętrzną sprzeczność postanowienia PINB, które odmówiło wszczęcia postępowania mimo istnienia zabudowań na działce. W konsekwencji uchylono zaskarżone postanowienie WINB oraz poprzedzające je postanowienie PINB i zasądzono zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wszczęcia postępowania w sprawach legalności zabudowy, zwłaszcza w kontekście wniosku strony z interesem prawnym i wszczęcia postępowania z urzędu.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego odmawia wszczęcia postępowania mimo posiadania przez stronę interesu prawnego i przeprowadzenia czynności kontrolnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wniosek strony posiadającej interes prawny o wszczęcie postępowania w sprawie legalności zabudowy może zostać odrzucony na podstawie przepisu stanowiącego, że postępowanie to wszczyna się z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek strony posiadającej interes prawny musi zostać rozpatrzony, a odmowa wszczęcia postępowania jest niedopuszczalna, gdy organ przeprowadził już czynności kontrolne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis o wszczęciu postępowania z urzędu (art. 53a P.b.) nie wyłącza możliwości wszczęcia postępowania na wniosek strony z interesem prawnym. Odmowa wszczęcia postępowania zamykałaby stronie drogę do ochrony jej praw i poznania wyników kontroli organu.
Czy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego może zostać wydane, gdy organ przeprowadził już czynności kontrolne mające wpływ na postępowanie jurysdykcyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ przeprowadził czynności kontrolne, które stanowią podstawę do wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego, nie można wydać postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Uzasadnienie
Ustalenia dokonane w postępowaniu kontrolnym stanowią podstawę do wszczęcia właściwego postępowania administracyjnego. Odmowa wszczęcia postępowania uniemożliwia stronie poznanie efektów tych ustaleń i jest niedopuszczalna w demokratycznym państwie prawa.
Czy sąd administracyjny jest związany granicami skargi w zakresie analizy zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest związany granicami skargi i może badać zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia w szerszym zakresie.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd w zakresie realizowanej kontroli nie jest związany granicami skargi, co pozwala na analizę sprawy w szerszym kontekście prawnym.
Czy wyrok sądu administracyjnego dotyczący interesu prawnego strony w postępowaniu w przedmiocie legalności zabudowy jest prawomocny i wiąże inne organy?
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok sądu administracyjnego jest prawomocny i wiąże nie tylko strony i sąd, który go wydał, ale również inne sądy i organy państwowe.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego ma moc wiążącą dla innych podmiotów, co oznacza, że organy administracji muszą uwzględnić ustalenie dotyczące interesu prawnego strony.
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
p.b. art. 53a § ust. 1
Prawo budowlane
Postępowania w przedmiocie legalności zabudowy wszczyna się z urzędu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § § 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosuje się odpowiednio do odmowy wszczęcia postępowania.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny, wydając wyrok, jest związany przedstawioną w nim wykładnią prawa.
p.p.s.a. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże strony i sąd, który je wydał, oraz inne sądy i inne organy państwowe.
p.b. art. 81
Prawo budowlane
Organy nadzoru budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych, a protokoły z tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyj interes prawny lub obowiązek pozostaje w związku z przebiegiem postępowania lub jego wynikiem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżone postanowienie.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek strony z interesem prawnym musi zostać rozpatrzony, nawet jeśli przepisy przewidują wszczęcie postępowania z urzędu. • Odmowa wszczęcia postępowania jest niedopuszczalna, gdy organ przeprowadził czynności kontrolne, które stanowią podstawę do wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego. • Postanowienie PINB było wewnętrznie sprzeczne, odmawiając wszczęcia postępowania mimo istnienia zabudowań na działce.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WINB, że przepis art. 53a ust. 1 p.b. uniemożliwia wszczęcie postępowania na wniosek strony, została uznana za błędną. • Zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. nie został uwzględniony, ponieważ sąd jedynie potwierdził interes prawny skarżącej, a nie odnosił się do innych zagadnień.
Godne uwagi sformułowania
W demokratycznym państwie prawnym żądanie strony nie może pozostać nierozpatrzone. • Odmowa wszczęcia postępowania zamyka Skarżącej drogę do poznania efektów prac organu nadzoru budowlanego. • Jeśli organ gromadzi dowody i ustala stan faktyczny lub przeprowadza czynności wyjaśniające, to zakończenie postępowania nie może przybrać formy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Skład orzekający
Jan Szuma
przewodniczący
Wiesława Batorowicz
sprawozdawca
Arkadiusz Skomra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wszczęcia postępowania w sprawach legalności zabudowy, zwłaszcza w kontekście wniosku strony z interesem prawnym i wszczęcia postępowania z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego odmawia wszczęcia postępowania mimo posiadania przez stronę interesu prawnego i przeprowadzenia czynności kontrolnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między formalnym wymogiem wszczęcia postępowania z urzędu a prawem strony do ochrony jej interesów. Pokazuje, jak sądy administracyjne dbają o dostęp do wymiaru sprawiedliwości.
“Czy wniosek o legalność budowy może zostać zignorowany? Sąd wyjaśnia, kiedy organ musi działać.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.