II SA/Po 4093/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji pozbawiającej wdowę po kombatancie uprawnień, uznając, że organ administracji rażąco naruszył prawo, rozpatrując sprawę po terminie.
Sprawa dotyczyła skargi wdowy na decyzję pozbawiającą ją uprawnień po zmarłym mężu, kombatancie. Organ administracji pierwotnie pozbawił skarżącą uprawnień, a następnie utrzymał tę decyzję w mocy po ponownym rozpatrzeniu. Sąd administracyjny stwierdził jednak nieważność drugiej decyzji, ponieważ organ rozpatrzył sprawę merytorycznie mimo uchybienia przez skarżącą terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd uznał to za rażące naruszenie prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę M. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która pozbawiła skarżącą uprawnień przysługujących jej po zmarłym mężu, kombatancie E. G. Organ administracji argumentował, że mąż skarżącej uzyskał uprawnienia z tytułu działalności w Milicji Obywatelskiej, która nie jest uznawana za działalność kombatancką w rozumieniu ustawy. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednak uczyniła to po upływie ustawowego terminu. Mimo tego organ rozpoznał sprawę merytorycznie i utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. Sąd administracyjny stwierdził nieważność tej drugiej decyzji, uznając, że rozpatrzenie sprawy po terminie stanowiło rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że obowiązuje zasada oficjalności, ale sąd nie jest związany zarzutami skargi, a ma obowiązek ocenić legalność działań organów, jednocześnie nie pogarszając sytuacji prawnej skarżącego. W tym przypadku uchybienie terminu przez organ administracji doprowadziło do stwierdzenia nieważności jego decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, rozpatrzenie sprawy przez organ administracji po upływie ustawowego terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bez wniosku o jego przywrócenie, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i skutkuje nieważnością wydanej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ administracji, rozpatrując merytorycznie sprawę pomimo uchybienia przez skarżącą terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i braku wniosku o przywrócenie terminu, rażąco naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Takie działanie organu prowadzi do stwierdzenia nieważności jego decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
przepisy wprowadzające p.u.s.a. i p.p.s.a. art. 97 § § 1
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o.k. art. 25 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
u.o.k. art. 1 § ust. 2 pkt 6
Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
u.o.k. art. 20 § ust. 3
Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
u.n.s.a.
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji rozpoznał sprawę merytorycznie pomimo uchybienia przez skarżącą terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i braku wniosku o przywrócenie terminu, co stanowi rażące naruszenie prawa.
Godne uwagi sformułowania
Milicja Obywatelska nie była służbą zmilitaryzowaną, a jakiekolwiek zadania wykonywane podczas zatrudnienia w Milicji Obywatelskiej, bez względu na zajmowane stanowisko służbowe, nie mogą być uznane za działalność kombatancką rozpatrzenie wniesionego odwołania, stanowiące weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, stanowiło rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego
Skład orzekający
Rafał Batorowicz
przewodniczący
Ewa Makosz-Frymus
sprawozdawca
Maciej Dybowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rażącego naruszenia prawa procesowego przez organy administracji, w szczególności w kontekście uchybienia terminom i zasady oficjalności postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie organ rozpoznał sprawę po terminie. Interpretacja przepisów o kombatantach jest wtórna do kwestii proceduralnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych ze względu na jasne wskazanie rażącego naruszenia prawa przez organ administracji w kontekście uchybienia terminom procesowym. Pokazuje to znaczenie przestrzegania procedur.
“Organ administracji rozpoznał sprawę po terminie – sąd stwierdził nieważność decyzji!”
Dane finansowe
WPS: 10 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 4093/01 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2004-09-23 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2001-10-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Bożena Popowska Ewa Makosz-Frymus /sprawozdawca/ Maciej Dybowski Rafał Batorowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 634 Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w całości Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus ( spr ) Sędzia WSA Maciej Dybowski Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 września 2004 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie ; I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości, II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ M.Dybowski /-/ R.Batorowicz /-/ E.Makosz-Frymus JFS Uzasadnienie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...] pozbawił skarżącą M. C. uprawnień przysługujących jej po zmarłym mężu, kombatancie E. G. . Uzasadniając decyzję wskazano, że mąż skarżącej posiadał uprawnienia byłego ZBoWiD z tytułu "udziału w walce zbrojnej o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej" od 1 lutego 1945 r. do 9 maja 1945 r. Wyjaśniono, że w odniesieniu do skarżącej zastosowanie ma art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950), który stanowi, że " pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4". Podkreślono też, że zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego "za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu". Zauważono ponadto, iż Milicja Obywatelska nie była służbą zmilitaryzowaną, a jakiekolwiek zadania wykonywane podczas zatrudnienia w Milicji Obywatelskiej, bez względu na zajmowane stanowisko służbowe, nie mogą być uznane za działalność kombatancką; wobec czego skarżącej nie przysługują uprawnienia przysługujące osobom wskazanym w art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Od decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2001 r. skarżąca złożyła w dniu [...] marca 2001 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy powołując się na uchwałę NSA z dnia 18 lutego 2000 r., sygn. OPS 15/99 oraz wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] września 2001 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2001 r. Uzasadniając decyzję przywołano podstawy prawne wydanej decyzji oraz wyjaśniono, iż przywołana uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczyła wdów pozostałych po osobach, które uzyskały uprawnienia kombatanckie z tytułu uczestniczenia w walkach o utrwalenie władzy ludowej w ramach pełnionej służby wojskowej w jednostkach WP w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Podkreślono, że mąż skarżącej uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w ramach MO wobec czego ta uchwała NSA nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2001 r. nr [...] skarżąca wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uzasadniając skarżąca wskazała, iż zmarły E. G. nie został pozbawiony uprawnień kombatanckich, wobec czego również wdowa po nim nie powinna być ich pozbawiona. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył, co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące, a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. W przedmiotowej sprawie wraz z doręczoną dnia [...] lutego 2001 r. decyzją (k. 34 akt administracyjnych) zostało doręczone skarżącej pouczenie o sposobie i czternastodniowym terminie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazany termin upływał z dniem [...] lutego 2001 r. (wtorek), tym czasem skarżąca, mimo prawidłowego pouczenia, złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy dnia [...] marca 2001 r., a więc z przekroczeniem ustawowego terminu 14 dni. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Ponieważ do dnia [...] lutego 2001 r. nie zostało wniesione odwołanie od przedmiotowej decyzji, uzyskała ona z tym dniem przymiot decyzji ostatecznej. Organ administracji z pominięciem okoliczności przekroczenia terminu do złożenia odwołania rozpoznał sprawę merytorycznie i decyzją z dnia [...] września 2001 r. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. Wobec wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uchybieniem terminu i braku wniosku o jego przywrócenie, rozpatrzenie wniesionego odwołania, stanowiące weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, stanowiło rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000 Nr 98, poz.1071 ze zm.) W konsekwencji powyższych uchybień prawnych stwierdzić należy, iż decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2001 r. nr [...] dotknięta jest wadą nieważności. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) należało orzec, jak w sentencji wyroku. /-/ M. Dybowski /-/ R. Batorowicz /-/ E. Makosz-Frymus MK
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI