II SA/Po 39/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-04-02
NSAAdministracyjneWysokawsa
ochrona przeciwpożarowastraż pożarnaobowiązkiwspółwłasnośćfaktyczne władztwoodpowiedzialnośćkontrolabudynekdziałalność gospodarczaprawo administracyjne

WSA w Poznaniu oddalił skargę przedsiębiorcy, który kwestionował nałożenie na niego samego obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, mimo współwłasności nieruchomości z żoną.

Przedsiębiorca K. D. zaskarżył decyzję nakazującą mu wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, argumentując, że powinny one obciążać również jego współwłaścicielkę nieruchomości, W. D., oraz dzierżawców części obiektu. Sąd uznał jednak, że organ prawidłowo wskazał K. D. jako jedyną stronę postępowania i adresata decyzji, ponieważ to on faktycznie władał nieruchomością i prowadził w niej działalność gospodarczą, podczas gdy działalność żony była zawieszona, a dzierżawcy jedynie magazynowali sprzęt.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę K. D., prowadzącego działalność gospodarczą, na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą skarżącemu wykonanie szeregu obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Skarżący nie kwestionował zasadności samych nakazów, lecz podnosił, że decyzja powinna zostać skierowana również do jego żony, W. D., jako współwłaścicielki nieruchomości, a także do dzierżawców części obiektu. Sąd, analizując przepisy ustawy o ochronie przeciwpożarowej, w szczególności art. 4 ust. 1 i 1a, podkreślił, że kluczowe znaczenie dla ustalenia adresata decyzji ma faktyczne władztwo nad obiektem. W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły, że to K. D. jest faktycznym władającym nieruchomością, prowadzącym w niej działalność gospodarczą, podczas gdy działalność jego żony była zawieszona, a dzierżawcy jedynie magazynowali sprzęt na niewielkiej części hali. Sąd uznał, że pobieranie pożytków z nieruchomości przez współwłaścicielkę nie jest równoznaczne z faktycznym władztwem w rozumieniu przepisów. Również zarzuty dotyczące braku uwzględnienia dzierżawców jako stron postępowania zostały uznane za bezzasadne, gdyż ich interes w sprawie miał charakter jedynie faktyczny, a nie prawny, a zakres ich działalności (magazynowanie sprzętu) nie uzasadniał nałożenia na nich obowiązków związanych np. z instalacjami czy oceną zagrożenia wybuchem. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem, nawet jeśli jest on tylko jednym ze współwłaścicieli, a drugi współwłaściciel czerpie z nieruchomości pożytki.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, wskazując, że kluczowe jest faktyczne władztwo. W sytuacji, gdy jeden współwłaściciel prowadzi działalność gospodarczą i faktycznie zarządza obiektem, a działalność drugiego współwłaściciela jest zawieszona, odpowiedzialność spoczywa na tym pierwszym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

u.p.p. art. 4 § 1

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej

Właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany do przestrzegania przepisów, wyposażenia w urządzenia, zapewnienia konserwacji, zapewnienia bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji, przygotowania do akcji ratowniczej, zapoznania pracowników z przepisami oraz ustalenia sposobów postępowania na wypadek pożaru.

u.p.p. art. 4 § 1a

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej

Odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej przejmuje w całości lub w części ich zarządca lub użytkownik na podstawie umowy cywilnoprawnej. W przypadku braku takiej umowy, odpowiedzialność spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 62 § 1

Ustawa Prawo Budowlane

rozp. MSWiA art. 23 § 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrzny i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

rozp. MSWiA art. 23 § 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrzny i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

rozp. MI art. 183 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozp. MSWiA art. 37

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrzny i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

rozp. MSWiA art. 4 § 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrzny i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

rozp. MSWiA art. 4 § 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrzny i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

rozp. MSWiA art. 4 § 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrzny i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

rozp. MSWiA art. 6 § 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrzny i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ prawidłowo ustalił, że skarżący jest faktycznym władającym nieruchomością i jako taki ponosi odpowiedzialność za wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

Odrzucone argumenty

Decyzja powinna zostać skierowana również do współwłaścicielki nieruchomości (żony skarżącego) ze względu na współwłasność i czerpanie przez nią pożytków. Dzierżawcy części nieruchomości powinni być uznani za strony postępowania i współadresatów decyzji. Organy naruszyły przepisy postępowania, w tym zasadę przekonywania i obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

kluczowe znaczenie dla określenia adresata tych obowiązków ma posłużenie się w analizowanej normie prawnej zwrotem 'odpowiedzialność za realizację obowiązków (...)' adresatem obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w przypadku braku umowy ustanawiającej zarząd lub użytkowanie, jest faktycznie władający budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem interes prawny musi wynikać z norm prawa materialnego, regulujących określoną sferę stosunków społecznych.

Skład orzekający

Wiesława Batorowicz

przewodniczący

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

członek

Arkadiusz Skomra

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, kto ponosi odpowiedzialność za obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej w przypadku współwłasności i faktycznego władztwa jednego ze współwłaścicieli."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie jeden współwłaściciel prowadzi działalność, a drugi nie, oraz gdzie dzierżawa ma ograniczony charakter.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odpowiedzialności za obowiązki prawne w sytuacji współwłasności i faktycznego władztwa, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców.

Kto odpowiada za pożar? Sąd rozstrzyga: liczy się faktyczne władztwo, nie tylko współwłasność.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 39/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-04-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2057
art. 4 ust. 1 i 1a
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi K. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą K. na decyzję W. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 15 listopada 2024 r., nr [...] znak [...] w przedmiocie nakazu wykonania obowiązków z zakresy ochrony przeciwpożarowej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 20 września 2024 r., nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w P. nakazał K. D. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą K. D. "F. " [...] (dalej również jako "Skarżący") wykonanie następujących obowiązków:
1. Przedłożyć w siedzibie Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w P., dokumentację potwierdzającą wykonanie badania wydajności i ciśnienia przy poborze wody z dwóch hydrantów wewnętrznych o średnicy 52 mm jednocześnie, potwierdzającej wymagane parametry wydajności i ciśnienia
2. Przedłożyć w siedzibie Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w P., dokumentację w zakresie stanu rezystancji izolacji obwodów elektrycznych, potwierdzającą możliwość użytkowania przedmiotowej instalacji.
3. Wyposażyć budynek w instalację przeciwpożarowego wyłącznika prądu, wykonaną w oparciu o projekt, uzgodniony z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych wraz z przeprowadzeniem odpowiednich prób, potwierdzających sprawność jej zadziałania
4. Przedłożyć w siedzibie Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w P., instrukcję bezpieczeństwa pożarowego
5. Przedłożyć w siedzibie Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w P., ocenę zagrożenia wybuchem, z uwagi na prowadzenie w części produkcyjno-magazynowej procesów z użyciem materiałów mogących wytworzyć mieszaniny wybuchowe, w tym występowanie miejsc ładowania akumulatorów zasilających wózek widłowy
6. Usunąć materiały palne, składowane w pomieszczeniach technicznych
7. Usunąć materiały ograniczające dostęp do tablic rozdzielczych prądu elektrycznego
8. Usunąć materiały ograniczające dostęp do hydrantów wewnętrznych H. zastosowanych w przestrzeni hali produkcyjno - magazynowej.
K. D. złożył odwołania od powyższej decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez nakazanie wszystkim właścicielom nieruchomości tj. K. D. i W. D. wykonanie wskazanych obowiązków w ww. decyzjach lub ewentualnie uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i ponowne rozpoznanie sprawy.
W ocenie Skarżącego organ bezpodstawnie skierował decyzję wyłącznie przeciwko jednemu właścicielowi nieruchomości, podczas gdy drugim współwłaścicielem nieruchomości jest W. D.. Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja powinna nakazywać wykonanie określonych obowiązków obojgu właścicielom nieruchomości.
Decyzją z dnia 15 listopada 2024 r., nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż rgan I instancji prawidłowo ustalił, że na nieruchomości objętej kontrolą działalność gospodarczą prowadzi wyłącznie K. D.. Powyższe informacje zostały zawarte w protokole ustaleń z tych czynności z dnia 14 lutego 2023 r., znak [...] Protokół został podpisany przez właścicieli budynku W. D. oraz K. D. - prowadzącego działalność gospodarczą na terenie przedmiotowego obiektu pn. "F. [...] K. D.", z siedzibą przy ul. [...] w P. ([...]) bez wnoszenia zastrzeżeń. Charakter posiadania oraz zakres prowadzonej w miejscu kontrolowanym działalności gospodarczej uzasadnia uznanie go za faktycznie władającego terenem, o którym mowa w art. 4 ust. 1a in fine ustawy o ochronie przeciwpożarowej. W konsekwencji w związku z brakiem przedłożenia przez stronę postępowania odrębnej dokumentacji w tym zakresie (umowy cywilnoprawnej, ustanawiającej zarząd lub użytkowanie), odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem, którym wg. ustaleń poczynionych przez organ I instancji jest właśnie Skarżący.
Organ podkreślił, iż nie ma obowiązku ustalania właściciela rzeczy znajdujących się na kontrolowanej nieruchomości, lecz zobowiązany jest wyłącznie do ustalenia podmiotu zobowiązanego do zabezpieczenia budynku, obiektu budowlanego lub terenu, według przepisów ustawy o ochronie przeciwpożarowej (por. wyrok WSA w Gliwicach z 12 września 2018 r., II SA/GI 428/18, LEX nr 2559662), a takim w niniejszej sprawie jest skarżący, jako faktycznie władający przedmiotową nieruchomością i prowadzący na niej zakład związany z wykonywaną przezeń działalnością gospodarczą.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł K. D. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą K. D. "F. " [...] zarzucając mu naruszenie:
I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j, Dz, U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: k.p.a.) poprzez zaniechanie wszechstronnego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego, pominięcie argumentacji prawnej przedstawionej przez Skarżącego w odwołaniu oraz dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności poprzez:
- dowolne, pozostające w sprzeczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie ustalenie, że Skarżący powinien być wyłącznie odpowiedzialny za ochronę przeciwpożarową nieruchomości, podczas gdy nieruchomość stanowi przedmiot współwłasności i to obydwoje współwłaściciele winni ponosić obowiązki związane z ochroną przeciwpożarową;
- dowolne uznanie, iż Pani W. D. nie włada nieruchomością przy ul. [...] w P. i nie może oraz nie powinna realizować obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej w stosunku do budynków oraz terenu znajdujących się na terenie ww. nieruchomości;
- zignorowanie, iż z treść protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 22 kwietnia 2024 roku jest wprost sprzeczna z treścią oświadczenia Skarżącego złożonego podczas rozprawy administracyjnej w dniu 13 listopada 2023 roku (protokół z rozprawy znajduje się w aktach sprawy administracyjnej, gdyż na jego treść powoływał się organ dokonujący czynności kontrolno-rozpoznawczych) w zakresie dotyczącym faktycznego władztwa nad nieruchomością przy [...] w P. oraz brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego dotyczącego powyższej kwestii;
- brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie ustalenia czy obydwoje współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...] w P. mogą oraz powinni wykonywać obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz czy w jakikolwiek sposób utracili władztwo nad nieruchomością;
- brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym w szczególności brak wezwania posiadaczy nieruchomości przy ul. [...] w P. z tytułu umowy dzierżawy (wspólników spółki cywiinej C. ) do złożenia wyjaśnień / oświadczeń w sprawie oraz brak skonfrontowania stron postępowania ze sprzecznościami pomiędzy ustaleniami z czynności kontrolno-rozpoznawczych, a oświadczeniami złożonymi podczas rozprawy administracyjnej (dotyczącymi tej samej nieruchomości przy ul. [...] w P.), a w konsekwencji dowolne ustalenie przez organy I oraz II instancji stanu faktycznego w niniejszej sprawie wyłącznie w oparciu o jednostronne oświadczenie W. D. złożone w trakcie ustaleń kontrolno- rozpoznawczych;
bezpodstawne uznanie, iż fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w P. na jej terenie oraz fakt aktualnego zawieszenia działalności gospodarczej prowadzonej przez drugiego ze współwłaścicieli stanowi potwierdzenie okoliczności utraty przez W. D. władztwa nad przedmiotową nieruchomością oraz wyłącza jej odpowiedzialność z zakresu ochrony przeciwpożarowej w stosunku do nieruchomości;
- co skutkowało nieprawidłowym utrzymaniem w mocy Zaskarżonej decyzji.
2. art. 11 k.p.a. w zw. z art, 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie wyrażonej w tych przepisach zasady przekonywania, polegające na braku wyjaśnienia Skarżącemu zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy oraz enigmatycznym wskazaniu w treści uzasadnienia decyzji organu II instancji, że Skarżący jest wyłącznym faktycznie władającym nieruchomością przy ul. [...] w P. z uwagi na "zakres prowadzonej w miejscu kontrolowanym działalności gospodarczej' pomimo równych udziałów w prawie własności nieruchomości, braku zawarcia umowy quoad usum, czerpania pożytków z nieruchomości przez Panią W. D., jej pełnego dostępu do nieruchomości oraz posiadania przez Panią W. D. na terenie nieruchomości około 100 ton ciężkiego sprzętu i maszyn używanego do prowadzenia przez nią działalności gospodarczej;
3. art. 28 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie przez organy obu instancji kręgu stron postępowania i brak uwzględnienia, iż postępowanie dotyczy interesu prawnego wspólników spółki cywilnej - S. K. oraz R. N. działających pod firmą C. R. N., S. K. S.C., z uwagi na fakt, iż dzierżawią część nieruchomości, na terenie które] zidentyfikowano niewykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej - są jej posiadaczami zależnymi - i prowadzą na jej terenie działalność gospodarczą. Powyższym osobom, bezpodstawnie nieuwzględnionym jako strony postępowania administracyjnego, uniemożliwiono zajęcie stanowiska w sprawie, reagowanie na pisma oraz decyzje wystosowywane przez organy administracji publicznej oraz złożenie środków odwoławczych, w tym w szczególności wypowiedzenie się co do okoliczności istotnych w sprawie, tj. tego czy właściciele nieruchomości przy ul. [...] w P. mogą i powinni wykonywać obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz, czy wspólnie władają nieruchomością - co skutkowało nieprawidłowym utrzymaniem w mocy Zaskarżonej decyzji;
4. art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez nieprawidłowe utrzymanie w mocy decyzji organu \ instancji, która była obarczona istotnymi dla rozstrzygnięcia wadami proceduralnymi - w tym w szczególności w zakresie braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz pominięcia w postępowaniu jako strony podmiotu, którego interesu prawnego dotyczyło postępowanie - oraz naruszała przepisy prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 oraz art, 4 ust, 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tj. Dz.U. z 2024 r. poz, 275).
II. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a) p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 4 ust, 1a w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na:
- uznaniu, iż przepis szczególny art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej stanowi w istocie przepis ogólny (zasadę);
- braku uznania, że przepis z art. 4 ust, 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej i należy na jego podstawie ustalić adresatów decyzji z zakresu obowiązków przeciwpożarowych wyłącznie w stanie faktycznym, w którym: właściciel / właściciele budynku, obiektu budowlanego, terenu nie może lub nie powinien wykonywać obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej; właściciel / właściciele budynku, obiektu budowlanego, terenu nie włada budynkiem, obiektem budowlany, terenem;
- braku uznania, że w przypadku braku wystąpienia okoliczności, o których mowa w lit, b) organ administracji publicznej jest obowiązany bezwzględnie stosować przepis ogólny z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej i to na podstawie tego przepisu ustalić adresatów decyzji z zakresu ochrony przeciwpożarowej;
co zdeterminowało błędne twierdzenie, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy należy zastosować przepis szczególny z art. 4 ust. 1 a ustawy o ochronie przeciwpożarowej i obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej nałożyć wyłącznie na Skarżącego, pomimo braku ustalenia przez organy administracji publicznej, że Pani W. D., jako współwłaściciel w równym udziale budynków oraz terenu przy ul. [...] w P., nie może lub nie powinna wykonywać obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz braku ustalenia, że nie włada ona budynkami oraz terenem przy ul. [...] w P..
2. art. 4 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na braku uwzględnienia, iż w niniejsze sprawie należało zastosować przepis ogólny art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej i na jego podstawie obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej nałożyć na obydwu właścicieli budynków oraz terenu przy ul. [...] w P. - z uwagi na spełnienie wszystkich przesłanek jego zastosowania, tj.:
- fakt, iż obydwoje właściciele budynków oraz terenu przy ul [...] w P. - Skarżący oraz Pani W. D. - mogą oraz powinni wykonywać obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej;
- fakt, iż obydwoje właściciele budynków oraz terenu przy ul. [...] w P. władają nieprzerwanie od wielu lat przedmiotowymi budynkami oraz terenem i władztwa tego nigdy nie utracili;
- fakt, iż Pani W. D. oraz Skarżący w żaden sposób nie unormowali prawnie pomiędzy sobą kwestii ponoszenia odpowiedzialności za obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej w stosunku do budynków oraz terenu przy ul. [...] w P.;
- fakt, iż Pani W. D. oraz Skarżący nie zawarli umowy quoad usum dot. budynków oraz terenu przy ul. [...] w P., ani w żaden inny sposób nie unormowali prawnie sposobu korzystania z wspólnej nieruchomości przy ul. [...] w P., na której znajdują się budynki oraz teren - wobec czego należy uznać, iż każdy ze współwłaścicieli nieruchomości w takim samym stosunku (50/50) ponosi wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną oraz w takim samym stopniu odpowiada za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej;
- fakt, iż nie wystąpiły przesłanki zastosowania przepisu szczególnego z art. 4a ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej;
co zdeterminowało błędne twierdzenie, iż w niniejszej sprawie jako podstawę prawną wyznaczającą adresatów decyzji dot. obowiązków przeciwpożarowych należy uznać art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, a nie art. 4 ust. 1 oraz następczy brak ustalenia, że w stanie faktycznym dla niniejszej sprawy adresatem decyzji organu I instancji powinna być Pani W. D. oraz Skarżący.
Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Straży Pożarnej w P. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia C. z dnia 4 grudnia 2024 r. (bez którego nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości i który to dowód nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie) - na okoliczność:
- dzierżawienia fragmentu nieruchomości przy ul. [...] w P. przez S. K. oraz R. N., wspólników spółki cywilnej działających pod firmą C. R. N., S. K. S.C. w celu wykonywania na jej terenie działalności gospodarczej;
- faktu, iż postępowanie przed organem I oraz II instancji dotyczyło interesu prawnego podmiotu dzierżawiącego;
- braku wzięcia przez podmiot dzierżawiący udziału w postępowaniu przed organem I oraz II instancji bez własnej winy;
- spełnienia przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 §1 pkt 4) k.p.a,;
- rażącego naruszenia przez organ II oraz I instancji przepisu art. 28 k.p.a. poprzez pominięcie strony postępowania, tj, dzierżawcy;
Na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2025 r. pełnomocnik Skarżącego podtrzymał skargę.
Skarżący podniósł, iż wydana decyzja nie jest sprawiedliwa. Skarżący wyjaśnił, iż nie kwestionuje nakazów wynikających z zaskarżonej decyzji, a jedynie wskazuje, że jego żona powinna partycypować w kosztach wykonania decyzji. Skarżący jednocześnie podkreślił, że żona pobiera pożytki z przedmiotowej nieruchomości w kwocie około [...] rocznie. W związku z tym stać Ją na poniesienie kosztów koniecznych do wykonania decyzji.
Na pytanie Sądu Skarżący oświadczył, iż żona pobiera pożytki z tytułu dwóch służebności, które obciążają nieruchomość oraz z tytułu dzierżawy części nieruchomości dla firmy C. . Ponadto Skarżący oświadczył, że w hali będącej przedmiotem postępowania firma C. przechowuje maszyny oraz inne materiały potrzebne do działania tej firmy w związku z tym jest również użytkownikiem zaskarżonej hali.
Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej również jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w P. nakładającego na Skarżącego obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Skarżący co wynika z treści skargi a również z jednoznacznego oświadczenia złożonego na rozprawie, nie kwestionuje zasadności nałożenia samych obowiązków, a jedynie fakt nałożenia obowiązków wyłącznie na Skarżącego bez uwzględnienia drugiego współwłaściciela nieruchomości jak również bez uwzględnienia okoliczności, iż nieruchomość jest w części dzierżawiona przez inną firmę.
Jednakże Sąd nie będąc związany zarzutami skargi obowiązany był dokonać oceny zasadności i prawidłowości nałożonych obowiązków. Z tych też względów Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do samych obowiązków, a następnie odniesie się do kwestionowanej przez Skarżącego prawidłowości wskazania adresata decyzji.
Z powyższych względów podnieść należy, iż zaskarżoną decyzją organ nałożył na Skarżącego obowiązek:
1. przedłożenia w siedzibie Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w P., dokumentację potwierdzającą wykonanie badania wydajności i ciśnienia przy poborze wody z dwóch hydrantów wewnętrznych o średnicy 52 mm jednocześnie, potwierdzającej wymagane parametry wydajności i ciśnienia,
2. przedłożenia w siedzibie Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w P., dokumentację w zakresie stanu rezystancji izolacji obwodów elektrycznych, potwierdzającą możliwość użytkowania przedmiotowej instalacji.
3. wyposażenia budynku w instalację przeciwpożarowego wyłącznika prądu, wykonaną w oparciu o projekt, uzgodniony z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych wraz z przeprowadzeniem odpowiednich prób, potwierdzających sprawność jej zadziałania
4. przedłożenia w siedzibie Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w P., instrukcję bezpieczeństwa pożarowego
5. przedłożenia w siedzibie Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w P., ocenę zagrożenia wybuchem, z uwagi na prowadzenie w części produkcyjno-magazynowej procesów z użyciem materiałów mogących wytworzyć mieszaniny wybuchowe, w tym występowanie miejsc ładowania akumulatorów zasilających wózek widłowy
6. usunięcia materiałów palnych, składowanych w pomieszczeniach technicznych
7. usunięcia materiałów ograniczających dostęp do tablic rozdzielczych prądu elektrycznego
8. usunięcia materiałów ograniczających dostęp do hydrantów wewnętrznych H. zastosowanych w przestrzeni hali produkcyjno - magazynowej.
Z niekwestionowanych ustaleń organu, znajdujących potwierdzenie w protokole z czynności kontrolno-rozpoznawczych podpisanym przez skarżącego wynika, że przedmiotowy budynek posiada m.in. strefę pożarową produkcyjno - magazynową o gęstości obciążenia ogniowego do 1000 MJ/m2 i powierzchni 759 m2.
W myśl art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2024 r. poz. 275; dalej: "ustawa"), właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany:
1) przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych;
2) wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice;
3) zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie;
4) zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji;
5) przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej;
6) zapoznać pracowników z przepisami przeciwpożarowymi;
7) ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.
Natomiast zgodnie z § 23 pkt. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrzny i Administracji 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. 2023 poz. 822 – dalej jako "rozporządzenie") instalacja wodociągowa przeciwpożarowa powinna zapewniać możliwość jednoczesnego poboru wody na jednej kondygnacji budynku lub w jednej strefie pożarowej z:
1) jednego hydrantu wewnętrznego - w budynku niskim lub średniowysokim, jeżeli powierzchnia strefy pożarowej nie przekracza 500 m2;
2) dwóch sąsiednich hydrantów wewnętrznych lub dwóch sąsiednich zaworów 52 - w budynkach niewymienionych w pkt 1 i 3 oraz w budynku wysokim z jedną klatką schodową.
Zatem skoro strefa pożarowa produkcyjno - magazynowa przekracza 500 m2 oraz gęstość obciążenia ogniowego 500 MJ/m2, natomiast nie przekracza powierzchni 3000 m2 to zasadnie organ nałożył obowiązek przedłożenia w siedzibie Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w P., dokumentacji potwierdzającej wykonanie badania wydajności i ciśnienia przy poborze wody z dwóch hydrantów wewnętrznych o średnicy 52 mm jednocześnie, potwierdzającej wymagane parametry wydajności i ciśnienia.
Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia zakazane jest użytkowanie instalacji niepoddawanych okresowym kontrolom, o zakresie i częstotliwości wynikających z przepisów prawa budowlanego, jeżeli może się to przyczynić do powstania pożaru, wybuchu lub rozprzestrzenienia ognia.
Zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ustawa Prawo Budowlane (Dz.U. 2024 poz. 725) - zwane dalej Prawem Budowlanym - kontrola okresowa instalacji elektrycznej powinna być przeprowadzona co najmniej raz na 5 lat w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów.
W niniejszej sprawie Skarżący przedłożył dokumentację potwierdzającą przeprowadzenie badania instalacji elektrycznej w zakresie stanu ochrony przed porażeniem oraz zadziałania wyłącznika różnicowo - prądowego. Natomiast w toku kontroli nie przedłożono dokumentacji potwierdzającej przeprowadzenie badań instalacji elektrycznej w zakresie stanu rezystencji izolacji obwodów eklektycznych. Z tych też względów za zasadny należy uznać obowiązek wskazany w pkt 3.
W myśl § 183 ust. 2. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2022 poz. 1225) przeciwpożarowy wyłącznik prądu, odcinający dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru, należy stosować w strefach pożarowych o kubaturze przekraczającej 1000 m3 lub zawierających strefy zagrożone wybuchem.
W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, iż kubatura budynku przekracza 1000 m3 i nie jest wyposażony w przeciwpożarowy wyłącznik prądu. Z tych tez względów obowiązek wyposażenia budynku w instalację przeciwpożarowego wyłącznika prądu, wykonaną w oparciu o projekt, uzgodniony z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych wraz z przeprowadzeniem odpowiednich prób, potwierdzających sprawność jej zadziałania uznać należy za zasadny.
Zgodnie z § 37 rozporządzenia w obiektach i na terenach przyległych, gdzie są prowadzone procesy technologiczne z użyciem materiałów mogących wytworzyć mieszaniny wybuchowe lub w których materiały takie są magazynowane powinna być dokonana ocena zagrożenia wybuchem obejmująca wskazanie pomieszczeń zagrożonych wybuchem, wyznaczenie w pomieszczeniach i przestrzeniach zewnętrznych odpowiednich stref zagrożenia wybuchem wraz z opracowaniem graficznej dokumentacji klasyfikacyjnej oraz wskazanie czynników mogących w nich zainicjować zapłon. Oceny zagrożenia wybuchem dokonują: inwestor, projektant lub użytkownik decydujący o procesie technologicznym.
Ustalenia z przeprowadzonych w dniu 22 kwietnia 2024 r. czynności kontrolno - rozpoznawczych wykazały, że z uwagi na prowadzenie w części produkcyjno - magazynowej procesów z użyciem materiałów mogących wytworzyć warunki wybuchowe oraz ładowanie akumulatorów zasilających wózek widłowy, występuje prawdopodobieństwo pojawienia się mieszaniny wybuchowej. Zatem z uwagi na fakt, iż w trakcie czynności kontrolnych nie przedłożono oceny zagrożenia wybuchem to organ zasadnie nałożył obowiązek w powyższym zakresie.
Ponadto w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych ustalono, iż
- w pomieszczeniach technicznych, znajdujących się w budynku składowane są materiały palne, związane z produkcją i działalnością kontrolowanej firmy. , że dostęp do tablic rozdzielczych prądu elektrycznego, jest ograniczony, poprzez usytuowanie w ich bezpośrednim sąsiedztwie różnego rodzaju materiałów i narzędzi,
- dostęp do tablic rozdzielczych prądu elektrycznego jest ograniczony poprzez usytuowanie w ich bezpośrednim sąsiedztwie różnego materiałów i narzędzi,
- dostęp do hydrantów wewnętrznych jest ograniczony, poprzez usytuowanie w ich bezpośrednim sąsiedztwie różnego rodzaju materiałów i narzędzi.
Powyższe ustalenia nie były kwestionowane przez Stronę w toku kontroli ani na późniejszym etapie, a co ważniejsze znajdują potwierdzenie w sporządzanej w toku czynności kontrolnych dokumentacji fotograficznej.
Wobec powyższego wskazać należy, iż w myśl § 4 ust. 1 § 4 ust. 1 pkt. 12, pkt. 18 lit. a, pkt. 18 lit. f rozporządzenia w obiektach oraz na terenach przyległych do nich jest zabronione wykonywanie następujących czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji: składowanie materiałów palnych w pomieszczeniach technicznych, na nieużytkowych poddaszach i strychach oraz na drogach komunikacji ogólnej w piwnicach; uniemożliwianie lub ograniczanie dostępu do: a) gaśnic i urządzeń przeciwpożarowych, (...) f) wyłączników i tablic rozdzielczych prądu elektrycznego oraz kurków głównych instalacji gazowej.
Z tych też względów nakazy usunięcia materiałów palnych, składowanych w pomieszczeniach technicznych, materiałów ograniczających dostęp do tablic rozdzielczych prądu elektrycznego, materiałów ograniczających dostęp do hydrantów wewnętrznych H. zastosowanych w przestrzeni hali produkcyjno – magazynowej znajdują uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa.
W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia właściciele, zarządcy lub użytkownicy obiektów bądź ich części stanowiących odrębne strefy pożarowe, przeznaczonych do wykonywania funkcji użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, produkcyjnych, magazynowych oraz inwentarskich, zapewniają i wdrażają instrukcję bezpieczeństwa pożarowego. Podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych nie przedłożono instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, opracowanej dla przedmiotowego obiektu i z tych względów również w tym zakresie nakaz uznać należy za prawidłowy.
Przechodząc natomiast do zarzutów skargi, które pomimo swojej obszerności sprowadzają się do rozstrzygnięcia dwóch zagadnień:
1. czy stroną postępowania, a przede wszystkim adresatem decyzji winien być drugi współwłaściciel nieruchomości tj. W. D.,
2. czy stroną postępowania i ewentualnie współadresatami decyzji nie powinni być S. K. oraz R. N. działający pod firmą C. R. N., S. K. S.C., z uwagi na fakt, iż dzierżawią część nieruchomości.
W ocenie składu orzekającego organ zasadnie adresatem decyzji jak i za jedyną stronę postępowania uznał wyłącznie Skarżącego.
Zgodnie z art. 3 ustawy osoba fizyczna osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem. Przed zagrożeniem pożarowym zabezpiecza zarówno posiadanie wymaganych urządzeń przeciwpożarowych, stosowanie się do zakazów podejmowania zachowań wywołujących możliwość spowodowania pożaru oraz stosowanie się do ustawowo przewidzianych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę (por. wyrok NSA z 7 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 656/17). Zgodnie z art. 4 u.ppoż właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany zapewnić przeglądy techniczne, konserwacje oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic, w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1a ustawy odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.
Wskazane wyżej przepisy odnoszą się zatem do sposobu ustalenia podmiotu (adresata), który na ich podstawie zobowiązany jest do zapewnienia ochrony przeciwpożarowej. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, kluczowe znaczenie dla określenia adresata tych obowiązków ma posłużenie się w analizowanej normie prawnej zwrotem "odpowiedzialność za realizację obowiązków (...)", oznaczający, że środki stosowane przez organy Straży Pożarnej wobec podmiotów z art. 4 ust. 1 i 1a mają mieć przede wszystkim na celu "realizację", a więc wykonanie, spełnienie obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 ustawy i zapewnienie ochrony przeciwpożarowej zgodnie z odpowiednimi przepisami. To, do kogo decyzja w tym przedmiocie zostanie skierowana, uzależnione więc będzie od okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2582/13, LEX nr 1780498).
Ponadto Sąd rozpoznający sprawę, w pełni akceptuje utrwalone w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym adresatem obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w przypadku braku umowy ustanawiającej zarząd lub użytkowanie, jest faktycznie władający budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem (por. wyrok NSA z 15 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1388/15, wyrok NSA z 3 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1829/09, wyrok NSA z 3 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1830/09, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA").
Podkreślenia wymaga, iż art. 4 ust. 1 ustawy należy traktować jako regułę generalną, zaś przepis art. 4 ust. 1a jako normę szczególną ograniczoną do stosowania tylko wtedy gdy właściciel z jakichkolwiek powodów nie może lub nie powinien wykonywać tych obowiązków. Przejęcie obowiązków na podstawie tej regulacji jest przypadkiem wtórnym i zarazem pomocniczym. Zdaniem Sądu, takie było ratio legis wprowadzonej w art. 4 ust. 1a regulacji.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ zasadnie omówione powyżej obowiązki nałożył na Skarżącego będącego właścicielem nieruchomości, a przy tym, co ma istotne znaczenie z punktu określenia adresata decyzji, prowadzącego w tym budynku działalność gospodarczą.
Sąd miał przy tym na uwadze, iż również W. D. jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości i ma tam również zarejestrowaną działalność gospodarczą, to jednak z ustaleń organu wynika, że działalność jest zawieszona. Sam również Skarżący powyższego nie kwestionował wskazując, iż Skarżąca pobiera pożytki z nieruchomości. Jak oświadczył Skarżący na rozprawie pożytki te polegają na pobieraniu wynagrodzenia z tytułu służebności obciążających nieruchomość jak również z tytułu zawartej umowy dzierżawy części nieruchomości. Tym samym nie można uznać, iż W. D. "jest faktycznie władającą nieruchomością". To Skarżący w przedmiotowym budynku prowadzi działalność w związku z którymi powstają określone zagrożenia pożarowe. Samo pobieranie wynagrodzenia, w sytuacji gdy drugi współwłaściciel faktycznie wykonuje władztwo, nie może być traktowane jako podstawa do nałożenia na drugiego współwłaściciela obowiązków określonych w decyzji, a które wiążą się z prowadzoną w budynku działalnością Skarżącego.
Warto w tym miejscu zaznaczyć, iż w protokole ustaleń z czynności kontrolno - rozpoznawczych z dnia 14 lutego 2023 r., znak [...], do którego Skarżący nie wniósł zastrzeżeń, zapisano, iż w kontrolowanym obiekcie Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, W. D. ma zarejestrowaną pod tym adresem działalność ale jest ona zawieszona. W protokole wskazano również, iż W. D. nie przebywa w przedmiotowym obiekcie jak również nie prowadzi żadnej działalności. Na podstawie powyższego organ ustalił, co znalazło odzwierciedlenie w jednoznacznym zapisie w protokole z dnia 14 lutego 2023 r., że faktycznie władającym obiektem, a tym samym stroną odpowiedzialną za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej jest K. D.. Skarżący, co wskazano już wyżej, nie wniósł zastrzeżeń do powyższego protokołu tym samym nie kwestionował ustaleń organu w tym zakresie.
Dopiero w piśmie z dnia 24 marca 2023 r. Skarżący wskazał, iż W. D. jest współodpowiedzialna ponieważ cały czas użytkuje nieruchomość "chociażby w ten sposób że pobiera jako osoba fizyczna czynsz dzierżawny za część hali produkcyjnej oraz terenu".
Ponadto w trakcie rozprawy administracyjnej w dniu 13 listopada 2023 r. Skarżący oświadczył, iż W. D. obecnie nie prowadzi żadnej działalności na przedmiotowej nieruchomości. Ponadto należy mieć na uwadze, iż w toku rozprawy Skarżący oświadczył, że odpady z działalności W. D. zostały przesunięte do granicy działki koparką. Tym samym Skarżący przyznał, że na terenie budynku będącego przedmiotem kontroli nie istnieją odpady z działalności W. D.. Z tych też względów zaznaczenia wymaga, że przedmiotem niniejszej decyzji są obowiązki w związku ze stwierdzonymi w budynku nieprawidłowościami. Natomiast kwestia składowania materiałów palnych przy granicy nieruchomości objęta była odrębnym postępowaniem i pozostaje poza zainteresowaniem Sądu w niniejszej sprawie.
Warto również wskazać, iż w protokole ustaleń z czynności kontrolno - rozpoznawczych z dnia 22 kwietnia 2024 r., znak [...] powtórzono zapisy z poprzedniego protokołu z dnia 14 lutego 2023 r., iż faktycznie władającym obiektem, a tym samym stroną odpowiedzialną za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej jest K. D.. Skarżący nie wniósł zastrzeżeń do powyższych ustaleń a jedynie prosił o wydłużenie terminu na usunięcie materiałów znajdujących się przy granicy z nieruchomością.
W ocenie Sądu również ewentualne składowanie maszyn i urządzeń w przedmiotowej hali przez W. D. nie może mieć przesądzającego znaczenia przy ocenie podmiotu odpowiedzialnego za obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej w szczególności gdy to Skarżący przedmiotowy budynek wykorzystuje do prowadzenia działalności gospodarczej.
Z tych też względów mając na uwadze okoliczności sprawy, a przede wszystkim fakt, że to Skarżący będący współwłaścicielem nieruchomości prowadzi w przedmiotowym budynku działalność gospodarczą Sąd uznał za w pełni usprawiedliwione nałożenie omówionych obowiązków wyłącznie na Skarżącego.
Wobec powyższego wszelkie zarzuty skargi, zarówno prawa procesowego jak i materialnego, a odnoszące się do kwestii nie uczynienia W. D. również adresatem decyzji Sąd uznał za bezzasadne.
Odnosząc się zaś do kwestii interesu prawnego dzierżawców, wskazać należy, że w tym zakresie Sąd również nie podziela stanowiska Skarżącego.
Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mieć zatem interes prawny to coś więcej niż mieć interes faktyczny w sprawie. Interes prawny musi wynikać z norm prawa materialnego, regulujących określoną sferę stosunków społecznych. Nadto musi on być aktualny co oznacza, że nadaje się on do urzeczywistnienia w danej sytuacji faktycznej i prawnej i wiąże się z realnością, a więc istnieje w dacie stosowania norm. O interesie prawnym osobistym, własnym i indywidualnym można zaś mówić, gdy przypisać go można do zindywidualizowanego podmiotu w tym znaczeniu, że akt prawny skierowany do danego podmiotu musi wpływać na jego sytuację prawną (postanowienie NSA z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt II OZ 783/14). Natomiast z interesem faktycznym mamy do czynienia wtedy, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji (postanowienie NSA z 2 września 2014 r. sygn. akt II OZ 819/14).
W ocenie Sądu taka sytuacja występuje w odniesieniu do S. K. oraz R. N. wspólników spółki cywilnej dzierżawiącej od Skarżącego i W. D. część nieruchomość w tym część hali.
Zgodzić należy się ze Skarżącym, że dzierżawcy mogą być zainteresowani zidentyfikowaniem wad przeciwpożarowych. Jednakże powyższe samo w sobie nie może przesądzać o istnieniu po stronie dzierżawców interesu prawnego. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, w tym przede wszystkim oświadczenia Skarżącego uznał, iż R. N. oraz S. K. nie mogli być adresatami przedmiotowej decyzji, a co za tym idzie decyzja ta nie dotyczy ich interesu prawnego, a wyłącznie faktycznego.
Sąd dochodząc do powyższych wniosków miał na uwadze, iż przedmiotem postępowania był wyłącznie budynek produkcyjno - magazynowym z częścią socjalno - biurową, przeznaczonym na prowadzenie działalności gospodarczej pn. "F. [...] K. D.", z siedzibą przy ul. [...] w P..
Sąd miał również na względzie, iż część hali jest dzierżawiona przez firmę C. to jednakże w świetle oświadczenia złożonego na rozprawie, iż firma ta w hali tej przechowuje wyłącznie sprzęt i materiały nie pozwalała na przyjęcie, że użytkuje halę tak jak czyni to Skarżący. Warto w tym miejscu wskazać, iż skoro przedmiotowa hala firmie C. służy jako magazyn, to nie można uznać, że firma ta ponosi odpowiedzialność za obowiązek posiadania dokumentacji potwierdzającej wykonanie badania wydajności i ciśnienia przy poborze wody z dwóch hydrantów wewnętrznych o średnicy 52 mm jednocześnie, dokumentacji w zakresie stanu rezystancji izolacji obwodów elektrycznych, instrukcji bezpieczeństwa pożarowego. Oceny zagrożenia wybuchem czy też wyposażenia budynku w instalację przeciwpożarowego wyłącznika prądu, instrukcję bezpieczeństwa pożarowego.
Warto również wskazać, iż na żadnym z etapów postępowania Skarżący nie wskazywał, iż materiały palne składowane w pomieszczeniach technicznych, czy też ograniczające dostęp do tablic rozdzielczych prądu elektrycznego i do hydrantów wewnętrznych stanowiły własność ww. firmy. Z tych też względów również w tym zakresie odpowiedzialność ponosi Skarżący.
Ponadto należy mieć na uwadze, iż firma C. dzierżawi, zgodnie z oświadczeniem przedłożonym do skargi, wyłącznie ok. 160 m2 z hali mającej powierzchnie 943 m2. Tym samym firma dzierżawi wyłącznie niewielką część hali, w której zgodnie z oświadczeniem Skarżącego przechowuje maszyny i materiały.
Warto w tym miejscu odnieść się do twierdzenia zawartego w skardze, iż na rozprawie w dniu 13 listopada 2023 r. została wskazana okoliczność, że S. K. i R. N. działający pod firma C. R. N., S. K. S.C. dzierżawią fragment nieruchomości. Wbrew twierdzeniom skargi takie stwierdzenie nie znajduje się w protokole z rozprawy. Zgodnie z zapisami protokołu na rozprawie w dniu 13 listopada 2023 r. Skarżący jedynie oświadczył, że świadkami przenoszenia odpadów byli S. K. i R. N. nie wskazując ich jako dzierżawców odpowiedzialnych za wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Jedynie we wspomnianym już piśmie z dnia 24 marca 2023 r. Skarżący wskazał, iż W. D. jest współodpowiedzialna ponieważ cały czas użytkuje nieruchomość "chociażby w ten sposób że pobiera jako osoba fizyczna czynsz dzierżawny za część hali produkcyjnej oraz terenu". Jednakże na żadnym z etapów postępowania Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów wskazujących, iż to dzierżawcy ponoszą odpowiedzialność za realizacje obowiązków przeciwpożarowych w całej hali będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Również we wniesionej skardze Skarżący nie wskazuje na powyższe podnosząc wyłącznie, że "z zawartej umowy dzierżawy może wynikać, iż pozostają oni w pełni odpowiedzialni za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej". Skarżący jednakże powyższej umowy nie przedłożył, jak również na żadnym z etapów postępowania administracyjnego nie wskazywał, że za wykonanie obowiązków w całej hali odpowiedzialny jest dzierżawca jej części.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, jak również fakt, że stwierdzone na początku 2023 r. uchybienia w zakresie ochrony przeciwpożarowej mają istotny wpływ na bezpieczeństwo ludzi w hali, w której Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, a które to wymagają podjęcia działań za zasadne należało uznać nałożenie obowiązków wyłącznie na Skarżącego.
Tym samym Sąd uznał, iż organ nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania i prawa procesowego. Wbrew zarzutom skargi stan faktyczny sprawy został należycie ustalony, a rozstrzygnięcie sprawy opiera się na prawidłowej wykładni art. 4 ust. 1 i 1 a ustawy. Ponadto Sąd nie dostrzegł uchybień w zakresie prawidłowości sporządzenia uzasadnienia zaskarżonych do Sądu decyzji. Zarówno organ I jaki II instancji w stopniu wystarczającym uzasadnili swoje rozstrzygnięcia. Natomiast fakt, iż Skarżący nie podziela stanowiska organu nie może prowadzić do uznania wadliwości zapadłych decyzji.
Na marginesie Sąd wskazuje, iż dla kwestii nałożenia obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej istotne jest ustalenie na kom ciążą obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej, a nie fakt kto jest w stanie ponosić koszty wykonania obowiązków. Z tych też względów opisywana szeroko na rozprawie sytuacja materialna W. D. pozostaje bez znaczenia dla oceny zapadłych w sprawie decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI