II SA/Po 39/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2012-05-11
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlaneprojekt zamiennyrozbudowasamowola budowlanapostępowanie naprawczepozwolenie na budowęwspółwłasnośćkonserwator zabytkówsąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że nieprawidłowo zinterpretowano przepisy dotyczące zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla rozbudowy piekarni.

Sprawa dotyczyła skargi W. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora zatwierdzającą projekt budowlany zamienny dla rozbudowy piekarni. Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na istotne uchybienia w interpretacji przepisów Prawa budowlanego, zwłaszcza w kwestii obowiązku przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością oraz konieczności uzyskania pozwolenia konserwatora zabytków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę W. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora zatwierdzającą projekt budowlany zamienny dla rozbudowy piekarni z częścią mieszkalną. Rozbudowa ta została zrealizowana z istotnymi odstępstwami od pierwotnego pozwolenia na budowę, co wymagało wszczęcia postępowania naprawczego. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję. Kluczowe dla rozstrzygnięcia były kwestie interpretacji art. 51 Prawa budowlanego, w szczególności obowiązek przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy błędnie zinterpretował uchwałę NSA, nakładając ten obowiązek w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już zakończone. Ponadto, Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego co do konieczności uzyskania pozwolenia konserwatora zabytków oraz uchybień formalnych w projekcie budowlanym, w tym braku aktualnego zaświadczenia dla jednego z projektantów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczy sytuacji, gdy roboty budowlane jeszcze trwają, a nie gdy zostały zakończone.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na uchwałę NSA II OPS 2/10, wskazał, że obowiązek złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika z art. 40 ust. 2 Prawa budowlanego i dotyczy przeniesienia decyzji o pozwoleniu na budowę, co ma zastosowanie, gdy roboty budowlane jeszcze się nie zakończyły. W przypadku robót zakończonych, gramatyczne brzmienie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie daje podstaw do żądania takiego oświadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.p.b. art. 51 § ust. 4

Prawo budowlane

u.p.b. art. 51 § pkt 3

Prawo budowlane

u.p.b. art. 36 § pkt 2

Prawo budowlane

u.p.b. art. 36a § ust. 1

Prawo budowlane

u.p.b. art. 50 § pkt 4

Prawo budowlane

u.p.b. art. 35 § ust. 1

Prawo budowlane

u.p.b. art. 39 § ust. 1

Prawo budowlane

u.p.b. art. 12 § ust. 7

Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MI art. 6 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego

rozp. MI art. 4 § pkt 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego

rozp. MI art. 5 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy dotyczące obowiązku przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sytuacji zakończenia robót budowlanych. Niezbędne jest uzyskanie pozwolenia właściwego konserwatora zabytków dla robót prowadzonych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Projekt budowlany zamienny zawierał braki formalne, w tym dotyczące kwalifikacji projektantów.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu odwoławczego dotyczące konieczności przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w każdym przypadku zatwierdzania projektu zamiennego. Argumenty organu I instancji o zatwierdzeniu projektu zamiennego bez uwzględnienia wszystkich wymogów formalnych i prawnych.

Godne uwagi sformułowania

Gramatyczne brzmienie powołanego przepisu nie daje podstaw do wiązania wydawanych w postępowaniu naprawczym rozstrzygnięć ze złożeniem tego oświadczenia. Wątpliwości w ocenie Sądu budzi jednak interpretacja stanowiska zawartego w powołanym orzeczeniu, proponowana przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu.

Skład orzekający

Maria Kwiecińska

przewodniczący

Barbara Drzazga

członek

Edyta Podrazik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących postępowania naprawczego (art. 51), obowiązku uzyskania pozwolenia konserwatora zabytków oraz formalnych wymogów projektu budowlanego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rozbudowy obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od projektu i zakończonymi robotami, a także kwestii związanych z ochroną zabytków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność procedur budowlanych i potencjalne pułapki prawne, zwłaszcza w kontekście samowoli budowlanej i ochrony zabytków. Wyjaśnia kluczowe kwestie interpretacyjne przepisów.

Rozbudował piekarnię z odstępstwami. Czy musiał mieć zgodę konserwatora i czy sąd dobrze zinterpretował prawo?

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 39/12 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2012-05-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2012-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Drzazga
Edyta Podrazik /sprawozdawca/
Maria Kwiecińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 2322/12 - Wyrok NSA z 2014-02-27
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2012 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 lipca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm., dalej: kpa) i art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 z późn. zm.) zatwierdził przedłożony przez W. M. projekt budowlany zamienny, w którym uwzględnione zostały zmiany wynikające z rozbudowy budynku piekarni z częścią mieszkalną, usytuowanej na nieruchomości położonej przy ul. W. w G., działka nr [...]. Jednocześnie skarżący został na podstawie art. 51 ust. 4 zd. 2 Prawa budowlanego zobowiązany do uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego obiektu.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r., znak [...], Starosta G. wydał pozwolenia na rozbudowę piekarni z częścią mieszkalną i na budowę garażu dwustanowiskowego. Następnie decyzją z dnia [...] października 2006, znak [...], organ ten stwierdził wygaśnięcie powyższej decyzji w części dotyczącej budowy garażu. W dniu [...] stycznia 2007 r. przeprowadzona została kontrola na działce nr [...], położonej w G. przy ul. W., w trakcie której stwierdzono, że inwestor zrealizował rozbudowę piekarni w stanie surowym. W części mieszkalnej znajdującej się na 1 piętrze budynku wykonano instalację elektryczną, wyprowadzono też pion kanalizacyjny i wodociągowy. Budynek główny o wym. 18,60 m x 9,64 m został jednak usytuowany niezgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania działki i dokumentacją techniczną. Przesunięto go bowiem o ok. 1 m w kierunku ogrodu i powiększono o ok. 1 m. Tym samym wymiary pomieszczenia ekspedycyjnego uległy zwiększeniu na 4,30 m x 3,50 m. Organ zauważył, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., znak [...], Starosta G. odmówił zatwierdzenia projektu zamiennego dotyczącego przedmiotowej piekarni oraz zmiany pozwolenia na budowę, a rozstrzygnięcie utrzymał w mocy Wojewoda Wielkopolski w decyzji z dnia [...] lutego 2007 r., znak [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał ponadto, iż wedle odpisu księgi wieczystej z dnia [...] listopada 2009 r. właścicielami omawianej działki są: E. K., M. D., W. M., A. M., M. M., Z. M., K. M., E. G., A. F. (obecnie J.). Następnie, w dniu [...] grudnia 2009 r. przeprowadzono ponowną kontrolę, w wyniku której ustalono, że budynek główny o wym. 18,60 m x 9,64 m został zlokalizowany niezgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania działki oraz z dokumentacją techniczną. Przesunięto go o ok. 1,26 m w kierunku zachodnim przez co zwiększyły się wymiary pomieszczenia ekspedycyjnego na 4,30 m x 3,50 m. Do zakończenia robót pozostało wykonanie tynków w części mieszkalnej. W tej sytuacja decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorowi przedstawienie projektu budowlanego zamiennego, w którym zostałyby uwzględnione wykonane zmiany. W. M. w dniu [...] maja 2010 r. wywiązał się z tego obowiązku, a decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. organ I instancji zatwierdził przedłożony projekt. Decyzja ta została jednak uchylona, gdyż nie wyeliminowano z obrotu prawnego wcześniejszego pozwolenia na budowę tego obiektu oraz nie sprawdzono zgodności projektu zamiennego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, która ponadto utraciła ważność po dniu [...] grudnia 1999 r. Wykonując zalecenia organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uzyskał informację, iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak [...], Starosta G. uchylił pozwolenie na budowę i decyzja ta jest ostateczna. Co więcej, decyzją z dnia [...] marca 2011 r., znak [...], ustalone zostały warunki dla przedmiotowej rozbudowy i decyzja ta ma również charakter ostateczny. Wobec tego organ zauważył, iż projekt budowlany zamienny sporządzili S. M. (upr. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]), A. K. (upr. nr [...]), R. W. (upr. nr [...]) i J. M. Projekt zawiera część opisową, decyzję o warunkach zabudowy, plan zagospodarowania działki w skali 1:500, projekt techniczny przyziemia, opis architektoniczny i konstrukcyjny zamienny, plan sytuacyjny zamienny 1:500, rys przyziemia, rzut poddasza, rzut dachu, elewacje i przekrój, rzut fundamentów konstrukcję poddasza i dachu w skali 1:500. Projekt ten został sporządzony w sposób prawidłowy. Organ, powołując się na uchwałę NSA z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10, wskazał, iż rozbudowa została już zakończona, wobec czego skarżącego nie trzeba już wzywać o złożenie oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Tym bardziej, że jako współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości posiada on do niej tytuł prawny.
Pismem z dnia [...] października 2011 r. E. K., A. J., E. G., M. D., A. M. i Z. M. odwołali się od powyższej decyzji, wskazując, iż w ich ocenie rozstrzygnięcie to jest niesprawiedliwe, a działanie organu I instancji – nieobiektywne.
W uzasadnieniu odwołujący się wskazali, iż w szeregu dokumentów w toku postępowania wskazywano, iż do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego potrzebna jest zgody wszystkich współwłaścicieli. Tymczasem oni, posiadając swoje udziały w nieruchomości, nie zgadzają się na realizację przedmiotowej inwestycji. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien był zatem wydać decyzję negatywną dla inwestora. Zwłaszcza, że wydana dla inwestora decyzja o warunkach zabudowy nie stanowi jeszcze dostatecznej podstawy do zalegalizowania wykonanych robót budowlanych.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., znak [...], Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na podstawie art. 104 § 1 i art. 138 § 2 kpa uchylił decyzję organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, iż uchylenie ostatecznej decyzji Starosty G. z dnia [...] grudnia 1999 r. o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego otworzyło wprawdzie drogę do zastosowania art. 51 ust. 4 powołanej ustawy, lecz nie oznacza to, że przedłożony projekt budowlany zamienny powinien być automatycznie zatwierdzony. Zgodnie bowiem z art. 51 ust. 1 pkt 3 in fine cytowanej ustawy zastosowanie znajdują w tym wypadku odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego. Należało zatem sprawdzić, czy przedłożony dokument spełnia wymogi z art. 35 ust. 1 tejże ustawy. Tymczasem nie wszystkie nieprawidłowości tego dokumentu zostały usunięte. Przede wszystkim należało uzyskać w trybie art. 39 ust. 1 powołanej ustawy odpowiednie pozwolenie właściwego konserwatora zabytków w związku z nałożeniem takiego obowiązku w decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] marca 2011 r. o warunkach zabudowy. Tego wymogu nie spełnia natomiast uzgodnienie wydane przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w G. w dniu [...] marca 2011 r., znak [...]. Należało zatem wezwać w tej kwestii inwestora, czego organ I instancji nie uczynił. Powołując się na uchwałę NSA z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10, ONSAiWSA 2001, nr 2, poz. 22, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, iż skoro przepisy o przeniesieniu decyzji o pozwoleniu na budowę stosuje się odpowiednio do decyzji wydanej w oparciu o art. 51 ust. 4 tejże ustawy, a przeniesienie takiej decyzji wymaga złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to powyższe oświadczenie winno być także złożone przez inwestora wraz z projektem zamiennym. Organ I instancji powinien był zatem wezwać skarżącego do przedłożenia powyższego dokumentu, czego jednak także nie uczynił. Ponadto, przedłożony projekt budowlany narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 120 poz. 1133 z późn. zm.). Wbrew bowiem § 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia projekt budowlany zamienny nie został oprawiony w sposób uniemożliwiający jego dekompletowanie. Metryka projektu umieszczona na rysunkach wchodzących w skład projektu nie jest również opatrzona datą, co narusza § 4 ust. 1 pkt 3 cytowanego rozporządzenia. W dodatku sprzecznie z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia tylko jeden egzemplarz projektu posiada numeracją w sposób zgodny z przepisem. Wreszcie, należało też sprawdzić, czy J. M. legitymowała się na dzień opracowania projektu lub jego sprawdzenia zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Wobec tych nieprawidłowości wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego należało zatem uznać za nieprawidłowe.
Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. W. M. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż przystępując do rozbudowy piekarni w 1999 r. przygotował on odpowiednią dokumentację, uzyskując w tym także zgodę pozostałych współwłaścicieli w zakresie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dokumenty te są już w jego ocenie prawomocne. Zwłaszcza, że budynek wykonany na ich podstawie został zatwierdzony decyzją Państwowego Powiatowego Inspektor Sanitarnego w G. z dnia [...] grudnia 2009 r., znak [...] (k. 5 akt sądowych). Przedłożony projekt zamienny dotyczył przy tym niewielkich uchybień dotyczących powierzchni budynku o 1 m, co w żaden sposób nie zmieniło zagospodarowania przestrzennego działki. Wysunięcie obiektu dotyczy tylko części ekspedycyjnej w kierunku wspólnego nieużytku ziemi. Powyższe uchybienie starają się natomiast w jego ocenie wykorzystać pozostali współwłaściciele podczas negocjacji dotyczących innych spraw. Działania te doprowadziły jednak skarżącego do strat finansowych oraz społecznych w związku z rosnącym bezrobociem w G. W. M. zakwestionował uprawnienie organów nadzoru budowlanego do żądania od inwestora oświadczenia o prawie do dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, skoro współwłaściciele mogą skorzystać z drogi cywilnoprawnej przy weryfikacji takiego oświadczenia. Powyższe stanowisko skarżący podtrzymał następnie także w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r.
W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, powtarzając dotychczasowe stanowisko.
W trakcie rozprawy sądowej w dniu [...] maja 2012 r. W. M. podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację, dodając, iż rozbudowa piekarni jest już zakończona. Do wykonania pozostały bowiem tylko prace wykończeniowe, takie jak np. zrobienie elewacji.
Uczestniczki postępowania E. G. i M. D. wniosły o oddalenie skargi, podkreślając, iż nigdy nie udzieliły zgody na prowadzenie robót budowlanych na terenie wspólnej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie trzeba zauważyć, iż zgodnie z decyzją z dnia [...] września 2011 r., znak [...] (k. 5. 95-98 t. IV akt adm. organu I instancji), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. ustalił, iż w trakcie realizacji inwestycji, polegającej na rozbudowie piekarni z częścią mieszkalną, doszło do przesunięcia budynku głównego o ok. 1 m w kierunku zachodnim, wobec czego wymiary pomieszczenia ekspedycyjnego zwiększyły się na 4,30 m x 3,50 m, co z kolei narusza wartości, jakie zostały wskazane w decyzji Starosty G. z dnia [...] grudnia 1999 r., znak [...], o pozwoleniu na budowę (k. 4 t. I akt organu I instancji).
Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły zatem przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 z późn. zm.). Zgodnie z art. 36 ust. 5 pkt 2 powoływanej ustawy istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę obejmuje m.in. zmianę charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, np. powierzchni zabudowy, kubatury, wysokości, długości czy szerokości. Nie ulega wątpliwości, iż przypadek ten zaistniał w rozważanej sprawie, a okoliczność ta nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Wobec tego konieczne było w świetle art. 36a ust. 1 cytowanej ustawy uzyskanie decyzji o zmianie wskazanego pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 1999 r. Z materiału zebranego w sprawie wynika jednak, iż skarżący nie wystąpił o wydanie takiego aktu, kontynuując roboty budowlane. Należało zatem wszcząć odpowiednie postępowanie naprawcze.
W tej mierze organu administracji publicznej trafnie ustaliły, iż zastosowanie w niniejszej sprawie powinien znaleźć art. 50 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy, zgodnie z którym w przypadkach innych niż budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia albo pomimo wniesionego sprzeciwu organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest wstrzymać prowadzenie robót budowlanych, wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od warunków opisanych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Jak wynika z kolei z art. 51 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania powyższego postanowienia, organ nakłada w decyzji, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględnianego zmiany wynikłe z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza na mocy art. 51 ust. 4 tejże ustawy wykonanie nałożonego obowiązku oraz wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych albo – jeżeli budowa jest zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego.
Odnosząc powyższe uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy zauważyć, iż organy administracji publicznej trafnie powołały się w tej mierze na uchwałę NSA z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wątpliwości w ocenie Sądu budzi jednak interpretacja stanowiska zawartego w powołanym orzeczeniu, proponowana przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu.
Według treści uchwały NSA z dnia 10 stycznia 2011 r. wykonanie obowiązku nałożonego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego prowadzi do wydania jednej z dwóch odrębnych decyzji z art. 51 ust. 4 powołanej ustawy, w zależności od tego, czy inwestycja została już zrealizowana. Jeśli bowiem roboty budowlane trwają w dalszym ciągu, to właściwy organ administracji publicznej powinien wydać decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót. W innym wypadku, a więc wtedy, gdy budowa już się zakończyła, organ wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych przenosi się zgodnie z art. 40 ust. 2 tejże ustawy tak jak decyzję o pozwoleniu na budowę, a zatem konieczne jest w tym przypadku przedłożenie przez inwestora oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Natomiast w pozostałych sytuacjach, opisanych w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, w tym w art. 51 ust. 1 pkt 3 tejże ustawy w odniesieniu do robót już zakończonych, gramatyczne brzmienie powołanego przepisu nie daje podstaw do wiązania wydawanych w postępowaniu naprawczym rozstrzygnięć ze złożeniem tego oświadczenia.
Nie jest zatem tak jak twierdzi organ II instancji, iż wydanie decyzji w oparciu o art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wymaga w każdym wypadku złożenia przez inwestora oświadczenia w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z cytowanej uchwały NSA z dnia 10 stycznia 2011 r. wynika bowiem wyraźnie, iż obowiązek przedłożenia tego dokumentu dotyczy tylko tych przypadków, gdy stwierdzono istotne odstąpienie od warunków opisanych w pozwoleniu na budowę, a same roboty budowlane jeszcze się nie zakończyły. W pozostałym natomiast zakresie domaganie się złożenia oświadczenia z art. 32 ust. 4 pkt 2 cytowanej ustawy należy uznać za niezasadne. Dla właściwego zastosowania omawianego trybu naprawczego kluczową rolę odgrywa zatem ustalenie, czy roboty budowlane zostały już wykonane, czy raczej trwają one nadal. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie pozwala udzielić w tej mierze odpowiedzi w sposób nie budzący wątpliwości, co stanowi z kolei istotne uchybienie, mające wpływ na wynik sprawy.
Trzeba bowiem zauważyć, iż jak wskazuje decyzja z dnia [...] września 2011 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2007 r., iż rozbudowa piekarni z częścią mieszkalną znajdowała się w tzw. stanie surowym, a na 1 piętrze budynku wykonano instalację elektryczną oraz wyprowadzono pion kanalizacyjny i wodociągowy. W sentencji tej decyzji organ ponadto ograniczył się jedynie do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, pomijając kwestię pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Rozstrzygnięcie to prowadzi z kolei w świetle art. 51 ust. 4 powołanej ustawy do wniosku, że w ocenie organu I instancji prace nad przedmiotowym obiektem budowlany już się zakończyły. Podobnie zdaje się wskazywać protokół kontroli z dnia [...] sierpnia 2006 r. i protokół kontroli z [...] stycznia 2007 r. (k. 20 i 57 t. I akt adm. organu I instancji). Wniosek ten powtarza się także w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2006 r., choć dokument ten zawiera również stwierdzenie, iż "W. M. prowadzi budowę" (k. 38 t. I akt adm. organu I instancji). Natomiast w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2009 r. ustalono, że w pomieszczeniu znajdują się urządzenia piekarnicze przykryte folia, ale samo pomieszczenie nie jest eksploatowane (k.16 t. III akt adm. organu I instancji). Co więcej, podczas rozprawy sądowej w dniu [...] maja 2012 r. skarżący oświadczył, iż rozbudowa piekarni została już zakończona i do wykonania pozostały tylko prace wykończeniowe, jak np. zrobienie elewacji (k. 44 akt sądowych). Dodał on zarazem, iż właściwy organ inspekcji sanitarnej dokonał już odbioru omawianego obiektu w 2009 r. Nierozważenie powyższych okoliczności przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowiło zatem istotne uchybienie.
Sąd zgadza się natomiast ze stanowiskiem organu II instancji co do potrzeby uzyskania pozwolenia właściwego konserwatora zabytków. Jak wynika bowiem z pkt 2.2 decyzji nr [...] Prezydenta Miasta G. z dnia [...] marca 2011 r., znak [...], skarżący został zobowiązany do uzyskania tego pozwolenia z uwagi na położenie omawianej nieruchomości w granicach układu urbanistycznego G., wpisanego decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] stycznia 1956 r. do rejestru zabytków pod nr [...] (k. 68-70 t. IV akt adm. organu I instancji). Należy przy tym wskazać, iż w sytuacjach opisanych w art. 51 ust. 1 pkt 3 in fine Prawa budowlanego zastosowanie znajdują też odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego. W konsekwencji uwzględnić należy także art. 39 ust. 1 powołanej ustawy, wedle którego prowadzenie robót budowlanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie tych robót. Tymczasem z materiału zebranego w aktach sprawy nie wynika by takie pozwolenie zostało jak dotąd uzyskane.
Sąd podziela również zarzuty organu II instancji, odnoszących się do uchybień w zakresie naruszenia przepisów rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 120 poz. 1133 z późn. zm.), choć większość wskazanych w decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. uchybień nie miała istotnego charakteru. Niemniej, zgodzić należy się w pełni z Wielkopolskim Wojewódzki Inspektorem Nadzoru Budowlanego co do konieczności uzyskania odpowiedniego zaświadczenia, potwierdzającego niezbędne kwalifikacje zawodowe projektanta. Zgodnie bowiem z treścią art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ zobowiązany jest do zbadania, czy przedłożony projekt został wykonany oraz sprawdzony przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane oraz legitymującą się aktualnym na dzień opracowania lub sprawdzenia zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 powołanej ustawy.
Przedmiotowy projekt budowlany został natomiast sporządzony przez S. M. (zaświadczenie z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], k. 9 projektu) i A. K. (zaświadczenia z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], k. 11 projektu), a osobami sprawdzającymi byli J. M. i R. W. (zaświadczenia z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], k. 10 projektu). Uprawnienia J. M. miały natomiast być poświadczone przez decyzję Wielkopolskiej Okręgowej Izby Architektów z dnia [...] czerwca 2005 r., znak [...], nr [...] (k. 12 projektu). Powyższy akt nie spełnia jednakże wymogu z art. 12 ust. 7 powoływanej ustawy m.in. poprzez brak określenia w niej terminu ważności. Przedłożony projekt budowlany posiadał zatem braki związane z art. 35 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy,
W tej sytuacji Sąd zmuszony był na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) uchylić zaskarżoną decyzję ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Rozpoznając ponownie powyższą sprawę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien uwzględnić dotychczasowe uwagi Sądu, w szczególności w zakresie zasadności nakładania na skarżącego obowiązku przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowanie nieruchomością na cele budowlane.
Sąd orzekł o kosztach na mocy art. 200 i art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI