II SA/PO 386/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące samowolnie postawionej kapliczki, wskazując na błędy proceduralne i potrzebę ponownego ustalenia stanu faktycznego.
Sprawa dotyczyła samowolnie postawionej kapliczki na skrzyżowaniu dróg. Organ I instancji nakazał usunięcie samowoli, jednak organ II instancji uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje obu instancji, wskazując na błędy w ustaleniu stanu faktycznego, niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa budowlanego oraz potrzebę dokładnego zbadania, czy kapliczka znajduje się w pasie drogowym i kto jest inwestorem.
Sprawa wywodzi się z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który nakazał Urzędowi Gminy przedłożenie dokumentacji dotyczącej kapliczki postawionej na skrzyżowaniu dróg, uznając to za samowolę budowlaną. Odwołanie od tej decyzji złożyli zarówno R. i B. D., domagając się usunięcia kapliczki, jak i Gmina C. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję pierwszej instancji i umorzył postępowanie, argumentując, że nakazy przywrócenia pasa drogowego wydaje zarządca drogi na podstawie ustawy o drogach publicznych, a organy nadzoru budowlanego były niewłaściwe. Skarżący R. i B. D. wnieśli skargę do WSA, zarzucając opieszałość organów. WSA uznał skargę za uzasadnioną, ale z innych powodów niż podniesione przez skarżących. Sąd wskazał, że kapliczka jest obiektem małej architektury wymagającym zgłoszenia, a takiego nie dokonano. Jednakże organ I instancji nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego, w tym kto był inwestorem, na czyjej nieruchomości kapliczka została wzniesiona i w jakiej odległości od dróg. Sąd podkreślił, że nie można było automatycznie zakładać, iż obiekt znajduje się w pasie drogowym. WSA uchylił obie decyzje administracyjne, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem nowych przepisów prawa budowlanego i ustawy o drogach publicznych, a także dokładne ustalenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do wydawania nakazów przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego, jeśli takie działania należą do kompetencji zarządcy drogi na podstawie ustawy o drogach publicznych. W takich przypadkach postępowanie przed organami nadzoru budowlanego może być bezprzedmiotowe.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ustawa o drogach publicznych określa kompetencje zarządcy drogi w zakresie przywracania pasa drogowego do stanu poprzedniego, co może wyłączać właściwość organów nadzoru budowlanego w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 ppkt a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Pomocnicze
u.p.b. art. 3 § pkt 4a
Ustawa Prawo budowlane
Definicja obiektu małej architektury.
u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 4
Ustawa Prawo budowlane
Obiekty małej architektury wymagają zgłoszenia.
u.p.b. art. 30 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo budowlane
Obowiązek dokonania zgłoszenia.
u.p.b. art. 51 § pkt 4
Ustawa Prawo budowlane
Przepis stosowany przez organ I instancji, uznany za niewłaściwy.
u.p.b. art. 48
Ustawa Prawo budowlane
Nowe brzmienie przepisów po zmianie ustawy.
u.p.b. art. 49
Ustawa Prawo budowlane
Nowe brzmienie przepisów po zmianie ustawy.
u.d.p. art. 36
Ustawa o drogach publicznych
Nakazy przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego; nowe brzmienie po zmianie ustawy.
u.d.p. art. 43 § ust. 2
Ustawa o drogach publicznych
Wymagana zgoda zarządcy drogi w przypadku legalizacji obiektu.
u.p.b. art. 83
Ustawa Prawo budowlane
Określenie zadań i kompetencji organów nadzoru budowlanego.
Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97
u.p.b. art. 2 § ust. 2
Ustawa Prawo budowlane
Prawo budowlane nie narusza przepisów odrębnych.
u.d.p. art. 34
Ustawa o drogach publicznych
Przepis określający odległość granicy pasa drogowego.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa budowlanego przez organ I instancji. Brak wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących inwestora, nieruchomości i lokalizacji obiektu. Potencjalna niewłaściwość organów nadzoru budowlanego w kontekście ustawy o drogach publicznych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżących dotyczące opieszałości organów i braku pociągnięcia do odpowiedzialności karnej (sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie zastępują organów ścigania).
Godne uwagi sformułowania
kapliczka jest obiektem małej architektury na jej wzniesienie niezbędne jest zgłoszenie nie można było automatycznie zakładać, iż obiekt znajduje się w pasie drogowym zadania i kompetencje organów nadzoru budowlanego określają przepisy żądanie skarżącego by te organy zastępowały organy ścigania jest nieuzasadnione
Skład orzekający
Barbara Drzazga
przewodniczący
Barbara Kamieńska
członek
Grażyna Radzicka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obiektów małej architektury, obowiązków zgłoszenia, właściwości organów nadzoru budowlanego w kontekście ustawy o drogach publicznych oraz wymogów proceduralnych w zakresie ustalania stanu faktycznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie jego wydania, choć wskazuje na potrzebę uwzględnienia późniejszych zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów, a także pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i właściwości organów w postępowaniu administracyjnym.
“Samowolnie postawiona kapliczka na drodze – czy sąd uchyli decyzję urzędników?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 386/03 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2005-02-23 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-02-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Barbara Drzazga /przewodniczący/ Barbara Kamieńska Grażyna Radzicka /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga /spr./ Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia NSA Grażyna Radzicka Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2005r. przy udziale sprawy ze skargi R. i B.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2002r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 10zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/B. Kamieńska /-/B. Drzazga /-/G. Radzicka Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...], na podstawie art. 51 pkt 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. nr 89, poz. 414) nakazał Urzędowi Gminnemu w C. jako właścicielowi drogi gminnej przedłożenie inwentaryzacji geodezyjnej i fotograficznej, wraz z uzyskaniem akceptacji zgłoszenia nowej lokalizacji dla istniejącej kapliczki, przez Starostwo Powiatowe Wydziału Architektury i Budownictwa, na skrzyżowaniu drogi powiatowej nr [...], z drogą gminną do dnia [...] lutego 2003 r. Odwołanie od decyzji złożyli R. i B. D. żądając usunięcia kapliczki ze skrzyżowania oraz wymierzenia kar sprawcom samowoli. Ponadto odwołanie od decyzji złożyła Gmina C., która wniosła o obciążenie obowiązkami określonymi w decyzji inwestora. W wyniku rozpoznania odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie I instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że prawo budowlane zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy nie narusza przepisów odrębnych, a nakazy przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego wydaje na podstawie art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, zarządca drogi. Ponieważ zaskarżona decyzja została wydana w ocenie organu odwoławczego przez niewłaściwy organ, decyzję I instancji należało uchylić, a postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego umorzyć jako bezprzedmiotowe. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli R. i B. D. zarzucając organom administracji opieszałe załatwienie sprawy i brak pociągnięcia do odpowiedzialności karnej sprawców samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona jednak nie z powodów podniesionych w skardze. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego sprawy kapliczka jako obiekt kultu religijnego mieszkańców wsi T. usytuowana była na drzewie w pobliżu skrzyżowania drogi gminnej Gminy C. i drogi powiatowej nr [...]. Ponieważ drzewo ścięto, dla upamiętnienia obiektu kultu religijnego mieszkańcy wykonali w pobliżu skrzyżowania fundamenty betonowe i filarek z cegły klinkierowej, na którym ustawiono wizerunek Matki Boskiej. Winno być niespornym, że kapliczka jest obiektem małej architektury w myśl przepisów art. 3 pkt 4a ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) i na jej wzniesienie niezbędne jest zgłoszenie (art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy prawo budowlane). Takiego zgłoszenia inwestorzy nie dokonali, gdyż zgłoszenie, bez daty podpisania przez J.M. i inne osoby do Starostwa Powiatowego w K. nie zostało złożone (k. 4 i 5). Brak więc było podstaw do wydawania nakazów przez organ I instancji na podstawie przepisów art. 51 pkt 4 ustawy prawo budowlane. W postępowaniu administracyjnym organ I instancji powinien przede wszystkim ustalić: - kto był inwestorem przedmiotowego obiektu; - na czyjej nieruchomości kapliczkę wzniesiono i kiedy; - w jakiej odległości od dróg kapliczka jest usytuowana. Niestaranne szkice i pomiary poczynione w sprawie, wbrew twierdzeniu organu odwoławczego nie przesądzają, iż obiekt znajduje się w pasie drogowym. Ustalenia dokładnego wymaga również, czy droga dojazdowa do gospodarstw kończąca się na linii kolejowej ma przymiot drogi gminnej. Ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 1985r. nr 14, poz. 60 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji określa, że droga lub pas drogowy to wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi... Z kolei art. 34 ustawy stanowił, że odległość granicy pasa drogowego od zewnętrznej krawędzi wykopu, nasypu, rowu lub od innych urządzeń wymienionych w art. 4 pkt 1 i 2 powinna wynosić 0,75m. Tak więc zbędnym było przeprowadzanie wywiadów dotyczące szerokości dróg, a jedynie obiektywne ustalenie czy obiekt posadowiono w pasie drogowym. Należy zauważyć, że organ I instancji czyniąc pobieżne ustalenia opierał się przede wszystkim na stwierdzeniach R. i B. D. Tak ustalony stan faktyczny nie może być podstawą rozstrzygnięcia organów administracji publicznej. Ze zgromadzonego w sprawie materiału nie wynika w jakim charakterze małżonkowie D. uczestniczyli w postępowaniu i czy w ogóle przysługuje im przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Faktu tego nie zbadał również organ odwoławczy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, po ustaleniu niezbędnych danych pozwalających na rozstrzygnięcie sprawy, organ winien mieć na uwadze, stosując określone normy prawne, przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003r. Nr 80, poz. 718) w szczególności nowe brzmienie przepisów art. 48 i 49 prawa budowlanego, a także nowe brzmienie art. 36 zdanie drugie ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy z uwagi na dotychczasowe stanowisko w sprawie prezentowane przez zarządców dróg, w przypadku legalizacji obiektu, niezbędna będzie również zgoda zarządcy bądź zarządców przewidziana w art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Odnosząc się do zarzutów skarżących należy stwierdzić, że zadania i kompetencje organów nadzoru budowlanego określają przepisy art. 83 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Stąd żądanie skarżącego by te organy zastępowały organy ścigania jest nieuzasadnione. W powyższych okolicznościach na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt "a" i "c", art. 134 § 1, art. 200 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/B. Kamieńska /-/B. Drzazga /-/G. Radzicka kk
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI