II SA/Po 3815/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-05-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckieMilicja ObywatelskaII wojna światowapostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiKarta Kombatantarepresje wojenne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich z powodu niewłaściwego postępowania organu, który nie zbadał wszystkich okoliczności faktycznych.

Skarżący J.K. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej, która nie jest uznawana za służbę zmilitaryzowaną. Skarżący odwoływał się, wskazując na inne okoliczności, w tym działalność w organizacji podziemnej w czasie okupacji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie zbadał wszystkich istotnych faktów i naruszył zasady postępowania administracyjnego.

Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych J. K. został pozbawiony uprawnień kombatanckich przyznanych za działalność w okresie walki o utrwalenie władzy ludowej, ponieważ pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej, która nie jest uznawana za służbę zmilitaryzowaną. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, argumentując, że brał udział w walce zbrojnej przeciwko Wehrwolfowi oraz że Milicja Obywatelska nie była służbą niemilitaryzowaną. Kierownik Urzędu utrzymał swoją poprzednią decyzję. W skardze do sądu administracyjnego skarżący powtórzył swoje argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd zgodził się z organem, że służba w Milicji Obywatelskiej nie daje uprawnień kombatanckich. Jednakże, sąd uznał, że organ nie zbadał wszystkich okoliczności podnoszonych przez skarżącego, w szczególności jego twierdzeń o służbie w polskiej organizacji podziemnej w czasie okupacji niemieckiej. Sąd podkreślił, że organ jest zobowiązany do wszechstronnego zbadania sprawy i wyjaśnienia wszystkich istotnych faktów, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, co w tym przypadku nie zostało uczynione, naruszając tym samym art. 7 i 77 kpa oraz art. 107 § 3 kpa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Milicja Obywatelska nie jest uznawana za służbę zmilitaryzowaną w rozumieniu ustawy o kombatantach, zatem sama służba w MO nie rodzi uprawnień kombatanckich.

Uzasadnienie

Sąd powołuje się na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym Milicja Obywatelska nie jest służbą zmilitaryzowaną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

ustawa kombatancka art. 25 § ust. 2 pkt. 2

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Pozbawienie uprawnień kombatanckich następuje m.in. w przypadku, gdy uprawnienia zostały przyznane z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej, a osoba pełniła służbę w organach Milicji Obywatelskiej.

p.op.p.sa art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

Pomocnicze

ustawa kombatancka art. 25 § ust. 2 pkt. 1

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Wskazuje na okoliczności, o których mowa w art. 21 ust. 2, które mogą wpływać na zachowanie uprawnień.

ustawa kombatancka art. 21 § ust. 2

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Określa przesłanki, które mogą prowadzić do utraty uprawnień.

ustawa o NSA art. 97 § § 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Reguluje przekazanie spraw do rozpoznania przez wojewódzkie sądy administracyjne w związku z reformą sądownictwa administracyjnego.

p.op.p.sa art. 107 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg szczegółowego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji.

p.op.p.sa art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez sąd w przypadku naruszenia przepisów.

p.op.p.sa art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzekł w trybie tego przepisu z uwagi na treść art. 26 ustawy o kombatantach.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organu na podstawie przepisów prawa i prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie zbadał wszystkich okoliczności faktycznych podnoszonych przez skarżącego, w tym dotyczących służby w organizacji podziemnej w czasie okupacji. Organ naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że służba w Milicji Obywatelskiej może być podstawą do przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich (sąd uznał ten argument za niezasadny).

Godne uwagi sformułowania

Milicja Obywatelska nie jest uznawana za zmilitaryzowaną służbę państwową w rozumieniu Ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach... organ jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do ustalenia, czy zachodzą przesłanki powodujące zachowanie posiadanych uprawnień także ze względu na uzyskanie uprawnień z tytułów określonych w Ustawie nie będąc przy tym zwolniony z obowiązku przeprowadzenia tego postępowania zgodnie ze standardami postępowania administracyjnego, wyznaczonymi między innymi przez art. 7 i 77 kpa

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Makosz-Frymus

sędzia

Edyta Podrazik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące prawidłowego prowadzenia postępowań weryfikacyjnych w sprawach kombatanckich, podkreślające obowiązek organu do wszechstronnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych i przestrzegania zasad procedury administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o kombatantach i służbą w Milicji Obywatelskiej; ogólne zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii uprawnień kombatanckich i prawidłowego prowadzenia postępowań administracyjnych, co jest istotne dla prawników procesowych i osób zainteresowanych prawami kombatanckimi.

Czy służba w MO pozbawia uprawnień kombatanckich? Sąd wskazuje na kluczowe błędy organu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 3815/01 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-05-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik
Ewa Makosz-Frymus
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski(spr) Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus As. Sąd. Edyta Podrazik Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie : pozbawienia uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, /-/E.Podrazik /-/P.Miładowski /-/E.Makosz-Frymus
Uzasadnienie
4/II SA/Po 3815/01
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazując na art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego (t.j. Dz. U z 1997 r. Nr 142 poz. 950 z późn. zm.) pozbawił J. K. syna J. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w P. decyzją z [...] r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od [...] r. do [...] r.
W uzasadnieniu podnoszono, że w okresie zaliczonym przez b. ZBoWiD jako działalność kombatancka J. K. pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej. Milicja Obywatelska nie była służbą zmilitaryzowaną i jakiekolwiek zadania wykonywane podczas zatrudnienia w MO nie mogą być uznane za działalność kombatancką. Zatem wyłączną przyczyną uzyskania przedmiotowych uprawnień kombatanckich była działalność w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" co w konsekwencji prowadzi zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy kombatanckiej do pozbawienia uprawnień kombatanckich.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył J. K., polemizując z poglądem organu, iż Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną, a nadto, że brał udział w walce z bronią przeciwko Wehrwolfowi.
Rozpoznając ów wniosek Kierownik Urzędu..... zaskarżoną decyzją orzekł o utrzymaniu decyzji własnej z [...] r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich w istocie nawiązując w swych wywodach do naprowadzonej wcześniej argumentacji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący odwoływał się do argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie prawy, dodatkowo je wzmacniając informacjami o posiadanych odznaczeniach i aktualnym złym stanem zdrowia oraz osiągnięciami w pracy, w Milicji Obywatelskiej.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie.
Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z powodów w niej przytoczonych. Ma bowiem rację Kierownik Urzędu....., że w świetle orzecznictwa tak Sądu Najwyższego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego Milicja Obywatelska nie jest uznawana za zmilitaryzowaną służbę państwową w rozumieniu Ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Zatem prawidłowo Kierownik urzędu wywiódł, że jakakolwiek działalność w organach MO nie rodzi uprawnień kombatanckich i nie prowadzi do ich zachowania. Tym niemniej w toku postępowania weryfikacyjnego skarżący wskazywał na okoliczności, których prawdziwości Kierownik Urzędu nie zweryfikował, a które mogą stanowić podstawę do nabycia uprawnień kombatanckich z tytułów przewidzianych w Ustawie. Tymczasem zgodnie z postanowieniami omawianej ustawy i utrwalonym orzecznictwem sądowym w toku postępowania weryfikacyjnego Kierownik Urzędu...... jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do ustalenia, czy zachodzą przesłanki powodujące zachowanie posiadanych uprawnień także ze względu na uzyskanie uprawnień z tytułów określonych w Ustawie; nie będąc przy tym zwolniony z obowiązku przeprowadzenia tego postępowania zgodnie ze standardami postępowania administracyjnego, wyznaczonymi między innymi przez art. 7 i 77 kpa (por. wyroki NSA: z 2.08.2001 r. w sprawie V SA 3588/00 oraz z dnia 31.07.2001, V SA 3531/00).
Wbrew tym obowiązkom Kierownik Urzędu w tym postępowaniu omawianych okoliczności nie zbadał. Takie postępowanie narusza podstawowe zasady procedury administracyjnej powodując konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji zgodnie z hipotezą art. 145 par. 1 pkt 1 lit. C Ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
W szczególności organ orzekający nie zweryfikował i nie omówił w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia naruszając nadto normę zawartą w art. 107 § 3 kpa twierdzenia skarżącego o służbie w czasie okupacji niemieckiej w podziemnej organizacji.
Według treści pisma skarżącego z [...] r. złożył on przysięgę i roznosił ulotki (małe paczki) z informacjami z nasłuchu radia BBC. Miało to miejsce we wsi T., gm. W..
Ewentualne pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach w okresie wojny 1939 - 1945 może mieć znaczenie do zachowania uprawnień kombatanckich. Posiadanie prawa do uprawnień kombatanckich również z innych tytułów niż utrwalanie władzy ludowej powoduje zachowanie tych uprawnień pod warunkiem, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 21 ust. 2 omawianej ustawy o kombatantach. O kontaktach z bliżej nie określoną podziemną organizacją skarżący wskazał zarówno w życiorysie z [...] r. jak i w piśmie z [...] r. złożonego w odpowiedzi na zawiadomienie organu o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego.
Mimo tych sygnałów Kierownik Urzędu w tej kwestii nie wypowiedział się ani w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ani decyzji ją poprzedzającej, ani w odpowiedzi na skargę.
Zważyć przy tym należy, że osoba ubiegająca się o uprawnienia kombatanckie bądź o zachowanie takich uprawnień może posiadać jedno prawo podmiotowe stwarzające możność uzyskania uprawnień kombatanckich opartych nawet na kilku tytułach.
Stąd w postępowaniu administracyjnym, wszczętym w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich, w razie twierdzenia osoby takim postępowaniem objętej, że przysługują jej inne tytuły niż utrwalanie władzy ludowej organ orzekający przed wydaniem decyzji winien przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe i wyjaśnić, czy rzeczywiście te inne tytuły istnieją i uzasadniają uprawnienia kombatanckie, a stanowisko swoje w tym zakresie szczegółowo i wyczerpująco uzasadnić (por. np. wyrok NSA z 4.04.2000 r. V SA 2172/99).
Skoro Kierownik Urzędu tego nie uczynił to w myśl w/w przepisów a nadto art. 200 ustawy z 30.08.2002 r p.op.p.sa należało orzec jak w sentencji.
Sąd przy tym orzekł w trybie art. 152 w/w ustawy p.op.p.sa z uwagi na wyraźnie sformułowanie zawarte w art. 26 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach.
/-/E.Podrazik /-/P.Miładowski /-/E.Makosz-Frymus
KB/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI