II SA/Łd 422/23

II SA/Łd 422/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-06-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Piotr Mikołajczyk /przewodniczący/
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 2136/23 - Wyrok NSA z 2024-09-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1967
art.24
Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 6,art. 7, art. 1., art. 15, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Dnia 14 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) Protokolant Starszy asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi K. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 6 marca 2023 roku nr SKO.4146.87.23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Pajęczna z dnia 30 grudnia 2022 roku, nr MGOPS.545.1633.190.2022. ał
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 6 marca 2023 r., nr SKO.4146.87.23 wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: D.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) - dalej: k.p.a; art. 24 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 5a, ust. 7 i ust. 26 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1967 ze zm.) – dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach (...); Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Pajęczna z dnia 30 grudnia 2022 r., nr MGOPS.545.1633.190.2022 o odmowie przyznania K.H. dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła.
Z akt sprawy wynika, że z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia skarżący wystąpił w dniu 2 listopada 2022 r. Z treści wniosku wynika, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe pod adresem [...], [...] P., dla którego ogrzania wykorzystuje kocioł na paliwo stałe zasilany peletem drzewnym.
Decyzją z dnia 30 grudnia 2022 r. Burmistrz Pajęczna odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia. Wskazując na przesłanki uzasadniające wypłatę przedmiotowego dodatku, uregulowane w art. 24 o szczególnych rozwiązaniach (...), podkreślił, iż zgodnie z ust. 7 przepisu dodatek dla gospodarstw domowych nie przysługuje gospodarstwom domowym objętym pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. W rozpoznawanej sprawie, z posiadanych przez organ danych, w dniu 21 października 2022 r., na wskazany we wniosku adres został wypłacony dodatek węglowy.
W odwołaniu od powyższej decyzji K.H. wnosząc o pozytywne jego rozpatrzenie wyjaśniał, że mieszka w osobnym lokalu, ogrzewanym odrębnym kotłem na pelet.
Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia 6 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest: 1) kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy, albo 2) kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG, albo 3) kocioł olejowy
- zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576 i 1967), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy W przypadku, gdy wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest przyznawany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 4 i 5 do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z ust. 1 (art. 24 ust. 5a ustawy). Dodatek dla gospodarstw domowych nie przysługuje gospodarstwom domowym objętym pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (art. 24 ust. 7 ustawy).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Kolegium, w oparciu o dokonane w sprawie ustalenia faktyczne stwierdziło, iż pod adresem [...] P. zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa domowe, skarżącego oraz odrębne gospodarstwo domowe, któremu organ pomocowy wypłacił w dniu 21 października 2022 dodatek węglowy. Jednocześnie jak wynika z akt sprawy podejmowane przez skarżącego kroki prawne celem nadania odrębnego numeru porządkowego dla lokalu, w którym prowadzi swoje gospodarstwo domowe, po pierwsze zainicjowane zostały po dniu 30 listopada 2022 r., a po drugie okazały się bezskuteczne. Tym samym w ocenie organu odwoławczego nie zostały spełnione ustawowe przesłanki umożliwiające przyznanie dodatków odrębnym gospodarstwom zamieszkałym pod tym samym adresem.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K.H. podnosił, iż w dacie składania przez niego wniosku o wypłatę przedmiotowego dodatku nie został poinformowany o konieczności wyodrębnienia lokalu, czy też obowiązku przedłożenia jakiegokolwiek dokumentu w tym zakresie. Organ rozpatrujący jego żądanie wiedział, że pod tym adresem znajdują się dwa odrębne źródła ciepła, zgodnie z posiadanymi deklaracjami. Podkreślił, że rozpatrując wniosek pierwszej rodziny, jego babci, pracownik organu jedynie telefonicznie zwracał się do niej telefonicznie, w celu potwierdzenia istnienia dwóch źródeł ciepła pod tym adresem. Rozpatrując wniosek skarżącego nie została przeprowadzona jakakolwiek kontrola. Wyjaśnił, że o konieczności wyodrębnienia lokalu dowiedział się dopiero w dniu 2 stycznia 2023 r., kiedy po upływie 60 dni od daty złożenia wniosku skontaktował się z organem, gdzie poinformowano go o jego negatywnym rozstrzygnięciu. W tym samym dniu złożył stosowny wniosek w tym przedmiocie. Decyzja została mu natomiast doręczona w dniu 5 stycznia 2023 r. W ocenie skarżącego spełnia wszystkie ustawowe przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia i wnosi o pozytywne rozpatrzenie skargi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 259) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W rozpoznawanej sprawie, jak już wcześniej wskazano K.H. przedmiotem skargi uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 6 marca 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Pajęczna z dnia 30 grudnia 2022 r., o odmowie przyznania skarżącemu dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła.
Podstawę̨ materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1967 ze zm.) – dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach (...), w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 listopada 2022 r.
Warunki i zasady wypłaty dodatku dla gospodarstw domowych określa przepis art. 24 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...), który jak wynika z ust. 1 przywołanego przepisu przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku, gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest: 1) kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy, albo 2) kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG, albo 3) kocioł olejowy
- zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576 i 1967), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Wskazać również należy, iż zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem.
Podkreślić również należy, iż w wyniku przeprowadzonej nowelizacji przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) dokonanej ustawą z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku (Dz.U. z 2022 r. poz. 2243), od wskazanej wyżej zasady ustawodawca wprowadził wyjątek, dodając między innymi przepis art. 24 ust. 5a ustawy, który stanowi, iż w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 4 i 5 do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z ust. 1. W takim przypadku, zgodnie z treścią art. 24 ust. 5b ustawy wójt, burmistrz albo prezydent przyznaje dodatek dla gospodarstw domowych w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ciepła wpisanego lub zgłoszonego do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z ust. 1.
Jednocześnie w art. 24 ust. 7 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) ustawodawca wprowadził zastrzeżenie, że dodatek dla gospodarstw domowych nie przysługuje gospodarstwom domowym objętym pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym.
W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu podejmując kwestionowaną skargą decyzję wskazywało, iż z ustalonego w sprawie stanu faktycznego bezspornie wynika, że pod adresem [...] P., wskazanym we wniosku skarżącego z dnia 2 listopada 2022 r., zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa domowe, gospodarstwo skarżącego oraz gospodarstwo domowe, któremu organ pomocowy wypłacił w dniu 21 października 2022 dodatek węglowy (art. 24 ust. 7 ustawy). Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, że ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji wynika, że skarżący nie spełnił ustawowego warunku otrzymania świadczenia, wynikającego z art. 24 ust. 5a ustawy, gdyż w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie podjął jakichkolwiek działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu dla lokalu, w którym prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Tym samym Kolegium stwierdziło, iż negatywne rozstrzygnięcie organu I instancji odpowiada prawu.
W ocenie Sądu powyższe stwierdzenie, w świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) oraz dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, uznać należy za nieprawidłowe, a co najmniej przedwczesne.
Wskazać na wstępie należy, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, iż wprowadzając regulacje prawne z szeroko pojętego zabezpieczenia energetycznego, w tym rozwiązań przewidzianych w znajdującej zastosowanie w sprawie ustawie o szczególnych rozwiązaniach (...), intencją ustawodawcy było objęcie pomocą finansową jak największą liczbę gospodarstw domowych poprzez uprawnienie, a jednocześnie zobligowanie organów gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) do wnikliwego, wszechstronnego zbadania sytuacji faktycznej w zakresie źródeł ciepła lub źródeł spalania paliw w gospodarstwach domowych i to nie tylko tych, co do których wpłynął wniosek o wypłatę dodatku węglowego lub dodatku dla gospodarstw domowych, ale także w tych gospodarstwach domowych, co do których organ jest w posiadaniu informacji wskazujących na to, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę jednego z powyższych dodatków, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy. Przy czym co wymaga podkreślenia weryfikacja wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła ma charakter wszechstronny i nie polega jedynie na sprawdzeniu danych widniejących w ewidencji emisyjności budynków, gdyż w tym zakresie ustawodawca wyposażył organy w szereg uprawnień procesowych, przykładowo wymienionych w art. 24 ust. 21 i ust. 22 ustawy (por. wyrok WSA w Poznaniu z 25 maja 2023 r., IV SA/Po 184/23; wyrok WSA w Krakowie z 17 kwietnia 2023 r., II SA/Kr 139/23; www.orzeczenia.nsagov.pl). Jednocześnie jak wynika z art. 27 ust. 1 ustawy, w sprawach nieuregulowanych ustawodawca wprowadził zasadę uzupełniającego stosowania przepisów k.p.a.
Przypomnieć w tym miejscu również należy, że istotą kontroli sądowoadministracyjnej sprawowanej przez sąd administracyjny jest zbadanie, czy objęta skargą decyzja odpowiada mającym zastosowanie w sprawie przepisom prawa materialnego i czy została wydana w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 6 k.p.a organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Z wyrażonej w powołanym przepisie zasady praworządności (legalizmu) wywodzi się obowiązek organów administracji działania na podstawie przepisów prawa i stosowania przez organ przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji, przy czym odstępstwa od tej reguły mogą zostać wprowadzone przepisami przejściowymi (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 kwietnia 2022 r., II SA/Po 897/21; wyrok WSA we Wrocławiu z 9 lutego 2023 r., II SA/Wr 668/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W toku postępowania organy administracji, z urzędu jak i na wniosek, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) oraz są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), oceniając na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Jednocześnie zgodnie z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, organy administracji publicznej są obowiązane wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy. Jedną z konsekwencji powyższej zasady jest ciążący na organie odwoławczym obowiązek wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania. Jak wynika bowiem z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zadaniem uzasadnienia decyzji jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia i przekonanie strony, że jej stanowisko zostało należycie rozważone, a jeżeli zapadło odmienne rozstrzygniecie, to nastąpiło to z innych przyczyn. Inaczej mówiąc treść uzasadnienia rozstrzygnięcia organu administracji winna wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie, jak również zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie z jednej strony umożliwia bowiem stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ podejmując wydaną decyzję, z drugiej zaś jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. Zaniechanie obowiązkowi uzasadnienia decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w wyżej wskazanych przepisach, skutkuje wadliwością, z uwagi na naruszenie dyspozycji art. 77, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 28 sierpnia 2014 r., II SA/Go 441/14; WSA w Olsztynie z 6 maja 2014 r., II SA/Ol 257/14; WSA w Warszawie z 13 marca 2013 r., II SA/Wa 1757/12; WSA w Kielcach z 28 lutego 2013 r., II SA/Ke 56/13; WSA w Poznaniu z 13 lutego 2013 r., IV SA/Po 1039/12; WSA we Wrocławiu z 15 marca 2012 r., III SA/Wr 693/11; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przywołaną wyżej zasadą przekonywania ściśle się wiąże wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z tą zasadą rolą organu odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy już uprzednio rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Z chwilą zainicjowania postępowania przed organem drugiej instancji, w wyniku skutecznego wniesienia środka odwoławczego, powstaje zatem obowiązek powtórnego rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Wniesienie odwołania przenosi bowiem na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania oraz merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie, a przy tym obliguje organ odwoławczy także do rozpatrzenia zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu. Dlatego też do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarczy stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia organów różnych stopni. Konieczne natomiast jest, aby wydanie tych rozstrzygnięć zostało poprzedzone ustaleniem stanu faktycznego sprawy i dokonaniem wszechstronnej jego oceny przez każdy z organów postępowania. Niezrealizowanie obowiązku w tym zakresie powoduje uchybienie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 17 maja 2011 r., II OSK 672/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu procedujące w sprawie organy administracji obu instancji powyższym wymogom nie zadośćuczyniły.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji podstawę negatywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 2 listopada 2022 r. stanowiła przesłanka z art. 24 ust. 7 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) to jest okoliczność wcześniejszej wypłaty dla gospodarstwa domowego prowadzonego pod adresem [...], [...] P. dodatku węglowego. Przy czym, co wymaga podkreślenia, zarówno z uzasadnienia decyzji z dnia 30 grudnia 2022 r., jak i z akt sprawy nie wynika kto pod w/w adresem prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, jak również kto był beneficjentem powyższego świadczenia. W aktach sprawy, poza dwoma deklaracjami dotyczącymi źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, z dnia 17 listopada 2021 r. złożoną przez E.P., oraz z dnia 19 kwietnia 2022 r. złożoną przez skarżącego, brak jest jakichkolwiek ustaleń potwierdzających stwierdzenie organu, zgodnie z którym pod wskazanym adresem zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa domowe. Brak jest również jakichkolwiek innych ustaleń w zakresie, co do spełnienia przez wnioskodawcę warunków przyznania żądanego dodatku.
Sąd stwierdza, iż podejmując decyzję z dnia 30 grudnia 2022 r. organ I instancji pominął także obowiązującą od dnia 4 listopada 2022 r. zmianę stanu prawnego, polegającą na wprowadzeniu przez ustawodawcę wyjątku od zasady "jeden dodatek na jeden adres", umożliwiającej przyznanie przedmiotowego świadczenia więcej niż jednemu gospodarstwu domowemu, zamieszkującym pod tym samym adresem, w sytuacji przewidzianej ustawą. Co prawda nowelizacja znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów nastąpiła już po wniesieniu przez skarżącego wniosku z dnia 2 listopada 2022 r., niemniej jednak zmieniony stan prawny obowiązywał w dacie podjęcia rozstrzygnięcia organu I instancji, a przepisy przejściowe ustawy nowelizującej (art. 46) nie wyłączały jego zastosowania do postępowań wszczętych przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...). Tym samym, pomimo podnoszonej przez Burmistrza Pajęczna okoliczności wcześniejszej wypłaty dodatku węglowego dla gospodarstwa zamieszkującego pod wskazanym adresem, organ winien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w zakresie, czy spełnione zostały ustawowe przesłanki do wypłaty wnioskowanego przez stronę dodatku. Ta kwestia została całkowicie pominięta przez organ I instancji.
Powyższe uchybienie uszło także uwadze Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Sieradzu, które rozpatrując odwołanie skarżącego, zamiast uchylić kwestionowaną nim decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, rozpoznało sprawę merytorycznie, przyjmując za zasadne stanowisko organu I instancji, co do wystąpienia negatywnej przesłanki z art. 24 ust. 7 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...), a co więcej przywołując dodatkową, nową przesłankę uniemożliwiającą przyznanie skarżącemu wnioskowanego dodatku, która to przesłanka nie była przedmiotem postępowania przed organem I instancji. Tym samym ocena możliwości przyznania skarżącemu przedmiotowego dodatku, w oparciu o wyjątek przewidziany w art. 24 ust. 5a ustawy była procedowana jedynie w jednej instancji, co w ocenie Sądu stanowiło naruszenie wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, nie przesądzając kwestii spełnienia przez skarżącego warunku z art. 24 ust. 5a ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...), co na obecnym etapie sprawy byłoby zdaniem Sądu przedwczesne, że z treści powołanego przepisu wprost nie wynika obowiązek, czy też konieczność podjęcia przez stronę wnioskującą o przyznanie przedmiotowego świadczenia, działań zmierzających do ustalenia odrębnego adresu dla prowadzonego przez stronę gospodarstwa domowego. Natomiast jak wynika z art. 79a § 1 i § 2 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony (a do takich należy przedmiotowe postępowanie, co wprost wynika z art. 24 ust. 3 ustawy) informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1.
Z załączonych do niniejszej skargi akt administracyjnych sprawy nie wynika, że przed upływem określonego ustawą zawitego terminu, to jest 30 listopada 2022 r., strona skarżąca została pouczona o konieczności podjęcia działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu, jako warunku przyznania wnioskowanego świadczenia, wynikającego zdaniem organu z treści powołanego wyżej art. 24 ust. 5a ustawy. Wręcz przeciwnie, z argumentacji skargi wynika, że o powyższym strona powzięła wiedzę już po dacie wydania decyzji organu I instancji, a przed jej doręczeniem, to jest w dniu 2 stycznia 2023 r., co potwierdza złożony przez nią w tej dacie wniosek o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego.
Reasumując Sąd stwierdza, iż wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji podjęte zostały z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego, to jest art. 24 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...), jak i wskazanych przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 6, art. 7, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 79a i art. 107 § 3 k.p.a., co obligowało Sąd do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Rozpatrując sprawę ponownie organy administracji zobligowane będą do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, przy pomocy wszelkich przewidzianych prawem narzędzi procesowych, w szczególności, co do faktu zamieszkania pod wskazanym adresem odrębnych gospodarstw domowych, spełnienia przez skarżącego ustawowych warunków do otrzymania wnioskowanego świadczenia, z uwzględnieniem zarówno celu ustawy z 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach (...), jak i intencji jakie przyświecały ustawodawcy przy uchwalaniu tej ustawy, a nadto rozważenia, czy wobec treści art. 24 ust. 5a ustawy wnioskodawca winien wiedzieć, iż dla przyznania przedmiotowego dodatku, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, niezbędnym było podjęcie w zakreślonym prawem terminie, działań zmierzających do ustalenia odrębnego adresu dla prowadzonego przez skarżącego gospodarstwa domowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Pajęczna z dnia 30 grudnia 2022 r.
k.ż.