II SA/PO 372/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki B. sp. z o.o. sp. k. na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących samowolnie postawionego nośnika reklamowego, uznając go za budowlę trwale związaną z gruntem.
Spółka B. sp. z o.o. sp. k. wniosła skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących wolno stojącego urządzenia reklamowego, twierdząc, że nie jest ono trwale związane z gruntem. Organy nadzoru budowlanego uznały jednak, że nośnik reklamowy o znaczących gabarytach i konstrukcji jest budowlą wymagającą pozwolenia na budowę, a jego postawienie stanowi samowolę budowlaną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i podkreślając, że trwałe związanie z gruntem nie wymaga jedynie wylania fundamentów, a gabaryty i stabilność konstrukcji przesądzają o jej budowlanym charakterze.
Sprawa dotyczyła skargi spółki B. sp. z o.o. sp. k. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących wolno stojącego urządzenia reklamowego. Spółka twierdziła, że urządzenie nie jest trwale związane z gruntem i może być uznane za instalację, na którą nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Organy nadzoru budowlanego, opierając się na przepisach Prawa budowlanego i orzecznictwie, uznały, że nośnik reklamowy o wymiarach 2,05m x 3m i tablicy 3,10m x 6,15m, z instalacją elektryczną, posadowiony na stalowej konstrukcji obciążonej balastem, stanowi budowlę trwale związaną z gruntem. Wzniesienie go bez pozwolenia na budowę uznano za samowolę budowlaną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że kluczowe dla rozróżnienia budowy od instalacji jest trwałe związanie z gruntem, które wynika nie tylko ze sposobu posadowienia, ale także z gabarytów, konstrukcji, przeznaczenia i względów bezpieczeństwa. Sąd uznał, że przedmiotowe urządzenie reklamowe, ze względu na swoje rozmiary, konstrukcję i sposób stabilizacji, spełnia kryteria budowli, a jego wykonanie stanowiło budowę wymagającą pozwolenia na budowę. Argumentacja spółki o lekkości konstrukcji i możliwości przeniesienia została odrzucona jako nieprzystająca do zebranego materiału dowodowego. Sąd potwierdził prawidłowość zastosowania przez organy art. 48 Prawa budowlanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Urządzenie reklamowe o wskazanych gabarytach, konstrukcji i sposobie posadowienia stanowi budowlę trwale związaną z gruntem, wymagającą pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Trwałe związanie z gruntem wynika nie tylko ze sposobu posadowienia, ale także z gabarytów, konstrukcji, przeznaczenia i względów bezpieczeństwa. Urządzenie reklamowe z metalową konstrukcją, obciążone balastem, stabilizujące się, jest obiektem budowlanym, a jego wykonanie stanowi budowę, a nie instalację.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
pr. bud. art. 48 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek wstrzymania budowy obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Pomocnicze
pr. bud. art. 3 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowli, w tym urządzeń budowlanych.
pr. bud. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowy jako wykonania obiektu budowlanego w określonym miejscu.
pr. bud. art. 29 § ust. 3 pkt 3c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wyjątek od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla instalowania tablic i urządzeń reklamowych (z pewnymi wyłączeniami).
pr. bud. art. 48 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Informowanie o możliwości złożenia wniosku o legalizację i opłacie legalizacyjnej w postanowieniu o wstrzymaniu budowy.
pr. bud. art. 48 § ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Możliwość wstrzymania budowy nawet po jej zakończeniu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, jeśli nie ma uzasadnionych podstaw.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Urządzenie reklamowe jest budowlą trwale związaną z gruntem, wymagającą pozwolenia na budowę. Gabaryty, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa przesądzają o trwałym związaniu z gruntem. Samowolne wzniesienie obiektu bez pozwolenia na budowę stanowi naruszenie Prawa budowlanego.
Odrzucone argumenty
Urządzenie reklamowe nie jest trwale związane z gruntem, jest lekką, przestawną konstrukcją. Nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia jako instalacja.
Godne uwagi sformułowania
nie tyle sposób i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. jeżeli w skład nośnika reklamowego (...) wchodzą części typowo budowlane, jak fundament czy konstrukcja nośna (...) ich połączenie w całość, w konkretnym miejscu jest budową, o której mowa w art. 3 pkt. 6 Prawa budowlanego Instalowanie nie dotyczy także wykonywania nowego obiektu budowlanego, lecz wykonania takich robót budowlanych, które są związane z już istniejącym obiektem.
Skład orzekający
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
sprawozdawca
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
przewodniczący
Edyta Podrazik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, czy wolno stojące urządzenia reklamowe o znaczących gabarytach i stabilnej konstrukcji są budowlami wymagającymi pozwolenia na budowę, a nie instalacjami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych gabarytów i sposobu posadowienia urządzenia reklamowego. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego w kontekście samowoli budowlanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej w kontekście reklam, a orzeczenie precyzuje kryteria odróżnienia budowli od instalacji, co jest istotne dla praktyków.
“Czy duża reklama na Twojej działce to budowla czy tylko instalacja? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 372/21 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2022-01-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-05-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz /sprawozdawca/ Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący/ Edyta Podrazik Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1036/22 - Wyrok NSA z 2025-01-14 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1333 art. 3 pkt 6, art. 29 ust. 3 pkt 3c, art. 48, art. 48a Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Dnia 21 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi B. sp. z o.o. sp. komandytowej z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej jako PINB) postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, dalej pr. bud.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej k.p.a.), orzekł : I. Wstrzymać inwestorowi, tj. Big Group Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P., prowadzenie robót budowlanych, polegających na budowie wolno stojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego na nieruchomości przy ul. [...] w P.. II. Poinformował o możliwości złożenia, na podstawie art. 48a ust. 1 pr. bud., wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego, zwanego dalej wnioskiem o legalizację. Wniosek o legalizację może zostać złożony w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. Informuję również o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji ww. obiektu budowlanego. Opłatę tę wymierza organ nadzoru budowlanego w drodze postanowienia, na podstawie art. 49 ust. 2a pr. bud. Ponadto zgodnie z art. 48a ust. 3 pr. bud. jeżeli zostało wniesione zażalenie na niniejsze postanowienie, to termin, o którym mowa powyżej, biegnie od dnia, w którym to postanowienie stanie się ostateczne. III. Wysokość tej opłaty wyliczana jest na podstawie następujących zasad: zgodnie z art. 49 d pr. bud. w przypadku budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę oblicza się ją zgodnie z art. 59 f tej ustawy, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Przepis art. 59 f ust. 1, 2, 3 i 4 w związku z art. 49 d tej ustawy stanowi, że: opłatę legalizacyjną stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) wynosi [...] zł. Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane. W przypadku gdy w skład obiektu budowlanego, z wyjątkiem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, opłatę stanowi suma opłat obliczonych dla różnych kategorii. Uzasadniając rozstrzygnięcie PINB wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2020 r. do tutejszego organu wpłynęło podanie mieszkańca P. z dnia [...] lipca 2020 r., zawierające prośbę o podjęcie przez organ nadzoru budowlanego czynności wyjaśniających legalność powstania wolno stojącego urządzenia reklamowego, posadowionego na nieruchomości przy ul. [...] w P., od strony ul. [...]. Podanie to zawierało informację, iż nośnik związany jest z podmiotem o firmie B. . Na podstawie danych, którymi w formie Systemu Informacji Przestrzennej Geomapa dysponuje Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego [...], organ ustalił, że właścicielami tej posesji są: Pani E. N., Państwo J. i P. S. oraz Pan P. K.. Ustalono ponadto, że na nieruchomości nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W dniu [...] października 2020 r. inspektorzy PINB przeprowadzili czynności kontrolne na posesji przy ul. [...] w P. (działka nr [...], arkusz nr [...], obręb Ł.) i stwierdzili, że na tej nieruchomości, w odległości [...] od ogrodzenia z sąsiednią posesją przy ul. [...] w P., przy ogrodzeniu posesji (w odległości 0,74m od niego), równolegle do chodnika, zlokalizowane jest wolno stojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe o następującej konstrukcji: stalowa konstrukcja, ustawiona na powierzchni gruntu, obciążona balastem (krawężnikami drogowymi), wymiary podstawy tej konstrukcji (ramy) wynoszą 2,05m x 3m, stalowa tablica reklamowa o wymiarach 3,1 Om x 6,15m z instalacją elektryczną (podświetlanie treści reklamowej od wnętrza tablicy), tablica reklamowa zamocowana jest na wysokości l,06m ponad gruntem. Uczestnicząca w kontroli P. E. J. - pełnomocnik Pani E. N. oświadczyła, że inwestorem wybudowania skontrolowanego nośnika reklamowego jest spółka B. Sp. z o.o. sp. k., a prace te zrealizowano w 2015 r., inwestor korzysta z nieruchomości w celach reklamowych na podstawie umowy z Panią N. . Pani J. wskazała dalej, iż z umowy tej wynika, że to na inwestorze spoczywa obowiązek dopełnienia formalności związanych z legalnym posadowieniem spornego urządzenia reklamowego. W dniu [...] grudnia 2020 roku PINB wystąpił do Prezydenta Miasta P. z prośbą o poinformowanie, czy inwestycja związana z wybudowaniem skontrolowanego urządzenia reklamowego została poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę, względnie dokonaniem zgłoszenia. Równocześnie wezwano inwestora do złożenia wyjaśnień w sprawie. Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. (sygn. [...]) Prezydent wskazał, że nie posiada żadnej dokumentacji związanej z przedmiotowym nośnikiem reklamowym. Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. B. Sp. z o.o. sp. k. potwierdziła, że jest inwestorem wybudowania skontrolowanego nośnika reklamowego, który uznaje za obiekt nietrwale związany z gruntem, przestawny, który z tej przyczyny może zostać wzniesiony bez pozwolenia na budowę jak i zgłoszenia. PINB stwierdził, iż skontrolowany w dniu [...] października 2020 r. nośnik reklamowy jest wolno stojącym, trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym, jest tym samym budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 pr. bud., a jego wzniesienie nastąpiło w wyniku budowy, a więc wykonania obiektu budowlanego w określony miejscu (art. 3 pkt 6 pr. bud.). Okolicznością bezsporną jest, że przedmiotowy nośnik reklamowy jest obiektem wolno stojącym. Konstrukcja urządzenia (konstrukcja przestrzenna, stanowiąca budowlaną i techniczno - użytkową całość) nie pozostawia również wątpliwości, iż urządzenie to jest w sposób trwały związane z gruntem. Na podstawie przepisów Prawa budowlanego można wyróżnić urządzenia reklamowe wolnostojące trwale związane z gruntem, o których mowa w art. 3 pkt 3, oraz urządzenia reklamowe, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6, na które składają się również urządzenia wolnostojące niezwiązane trwale z gruntem, które są jednak urządzeniami przenośnymi o małych gabarytach, w skład których nie wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament, konstrukcja nośna. Powstałe na nieruchomości przy ul. [...] w P. urządzenie reklamowe jest obiektem o dość znacznych gabarytach i wysokości. Obiekt składa się również z elementów typowo budowlanych (stalowa konstrukcja obciążona balastem, mocująca tablicę reklamową). Przedmiotowe urządzenie reklamowe posiada konstrukcję na tyle trwałą, że opiera się ona degradującym czynnikom zewnętrznym, o czym świadczy rodzaj użytych materiałów budowlanych i zastosowanych połączeń, a także dość długi okres istnienia urządzenia. Zdaniem organu budowy przedmiotowego urządzenia reklamowego nie można potraktować jako instalacji, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego. Poprzednio, tj. przed dniem [...] września 2020 r. -wyjątek ten wyrażony był w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, stąd też zachowuje aktualność orzecznictwo sądowe, wydane na kanwie stosowania tego przepisu, w którym stwierdzano, że wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, do których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego są budowlami, do których nie ma zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 6. Reasumując powyższe rozważania organ stwierdził, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego i wobec niestosowania art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c tej ustawy wykonywanie robót budowlanych, polegających na budowie wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego na nieruchomości przy ul. [...] w P. wymagało uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Tymczasem przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w sposób samowolny, tj. bez uzyskania wymaganej przepisami prawa decyzji o pozwoleniu na budowę, ale także bez dokonania skutecznego zgłoszenia. Oznacza to, że urządzenie reklamowe stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 pkt 1 pr. bud. Przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 tej ustawy zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do wstrzymania budowy takiego obiektu budowlanego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, także w przypadku gdy budowa została już zakończona, co wynika z art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego. W postanowieniu tym należy poinformować o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego, o konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej w celu wydania decyzji o legalizacji tego obiektu budowlanego, a także o zasadach obliczenia tej opłaty, co uczyniono w pkt II i III sentencji niniejszego postanowienia i zobowiązał do nich inwestora zgodnie z art. 52 ust. 1 pr. bud. Spółka B. sp. z o.o. sp. k. w P. zażaliła się na postanowienie PINB, wnosząc o umorzenie postępowania, wskazując że nie zgadza się z zaprezentowana w postanowieniu argumentacją. Strona wskazała, że istniejąca konstrukcja reklamowa przy nieruchomości przy ul. [...] w P. nie jest trwale związana z gruntem. Żaden z elementów konstrukcji nie jest wkopany w ziemię a wszystkie elementy są lekką konstrukcją, którą z łatwością można przenieść. Zdaniem spółki jest to ewidentnie małe urządzenie, które nie ma jakichkolwiek dużych konstrukcji nośnych, ani wspomnianych w wyroku fundamentów. Jest to lekka konstrukcja obciążona jedynie bloczkami betonowymi i może zostać przeniesiona w ciągu jednego dnia przez jedną osobę bez użycia maszyn czy ciężkiego sprzętu. PINB interpretując w ten sposób, może nawet najmniejszy baner na płocie przestawnym potraktować jako urządzenie reklamowe "trwale związane z gruntem" a więc budowlę. Jest to nadużycie, nadinterpretacja przepisów. Nośnik jest zainstalowany bez wylewania jakichkolwiek fundamentów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej [...]WINB) postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie [...]WINB stwierdził, iż budowy przedmiotowej reklamy nie można potraktować jako tablicy czy instalacji o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c pr. bud. Organ powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wg którego "pojęcie "instalowanie" z art. 29 ust. 2 pkt 6p.b. nie odnosi się do wykonywania wolno stojących urządzeń reklamowych trwale związanych z gruntem. Ponadto o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, decyduje nie tyle sposób i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Zdaniem [...]WINB nie można podzielić poglądu spółki B. , iż przedmiot postępowania administracyjnego nie jest trwale związany z gruntem, z uwagi na gabaryt nośnika reklamowego - wymiary konstrukcji 2,05 x 3 m oraz wymiar stalowej tablicy reklamowej 3,10 x 6,15 m - oraz jego trwałe powiązanie z gruntem w postaci obciążania balastem w postaci krawężników drogowych, które przeciwstawiają się siłom natury, przed przemieszczeniem w/w obiektu w inne miejsce. Zatem, z uwagi na to, iż roboty budowlane związane z realizacją ww. nośnika reklamowany nie zostały wymienione w art. 29 pr. bud., to na ich realizację wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał. W ocenie [...]WINB organ I instancji prawidłowo zastosował art. 48 pr. bud. na gruncie niniejszej sprawy. Wobec czego organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka B. sp. z o.o. sp. k. podała, że decyzja [...]WINB jest jednostronna, krzywdząca, powiela argumentację organu I instancji. Spółka ponownie stwierdziła, że objęte postępowaniem urządzenie nie jest trwale związane z gruntem, jest przykładem przestawnej konstrukcji reklamowej, nie posiada wylewnych fundamentów. Interpretacja przepisów przez [...]WINB sprowadza się do tego, że każde samodzielne i stabilne urządzenie, które jest dociążone stanowi obiekt trwale z gruntem związany. W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, wskazując że podtrzymuje stanowisko zawarte w postanowieniu objętym skargą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Spór w niniejszej sprawie dotyczył tego, czy wolno stojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o stalowej konstrukcji, o wymiarach 2,05 na 3,00 m i powierzchni reklamowej 3,10 m x 6,15 m z instalacją elektryczną stanowi obiekt budowlany, na budowę którego inwestor powinien był uzyskać pozwolenie na budowę, czy też instalacją, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3c, która mogła powstać na podstawie zgłoszenia. Od prawidłowej bowiem kwalifikacji prawnej spornego urządzenia reklamowego zależy ocena poprawności nałożonych przez organ obowiązków w trybie art. 48 pr. bud. Kryterium, pozwalającym na przyjęcie przez organ nadzoru budowlanego prawidłowego trybu postępowania legalizacyjnego w wypadku posadowienia nośnika reklamowego jest więc ustalenie, czy posadowienie to nastąpiło w wyniku budowy, w rozumieniu art. 3 pkt. 6 Pr. bud, czy też instalacji jako tablicy i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym, o których mowa w art. 29 ust. ust. 3 pkt 3c Pr. bud. Istotne jest również to, czy związanie z gruntem miało charakter trwały. Dyspozycja art. w art. 29 ust. ust. 3 pkt 3c sformułowana jest w sposób jasny, nienasuwający prawnych wątpliwości interpretacyjnych. Przepis ten ustanawia wyjątek od zasady, przyjętej w art. 28 pr. bud., stanowiącej, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Należy także podkreślić, że art. 29 ust. ust. 3 pkt 3c Pr. bud. budowlanego dotyczy jedynie tych robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt. 6 tej ustawy (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 2008/16 – CBOSA, na kanwie dawnego przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6, którego brzmienie aktualnie przeniesiono do art. 29 ust. ust. 3 pkt 3c). Odróżnienie wymagającej uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę budowy nośnika reklamowego od instalacji tablicy lub urządzenia reklamowego (wymagającej zgłoszenia) nie powinno powodować trudności nie tylko z uwagi na jasną i wyraźną treść przepisów, bowiem kwestia ta jest od dawna wyjaśniona w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jeżeli więc dla bezpieczeństwa konstrukcji tablicy reklamowej niezbędne jest osadzenie jej na nośniku umocowanym w betonowym fundamencie, to ten fakt powoduje trwałe związanie z gruntem. Za oczywiste uznać należy wówczas, że obiekt powstał w wyniku budowy (por. np. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 2008/16 – CBOSA, w którym Sąd ten słusznie stwierdził ponadto, że jeżeli w skład nośnika reklamowego "(...) wchodzą części typowo budowlane, jak fundament czy konstrukcja nośna" to "ich połączenie w całość, w konkretnym miejscu jest budową, o której mowa w art. 3 pkt. 6 Prawa budowlanego"). Ponadto w orzecznictwie wskazuje się, że o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, decyduje nie tyle sposób i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Parametry techniczne tego obiektu, a zwłaszcza wielkość tego urządzenia, jego masa i sposób związania z gruntem za pomocą betonowego fundamentu powierzchniowego nie pozwala na uznanie, że postawienie tej tablicy stanowić będzie roboty budowlane w postaci instalacji, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy – pr. bud. (zob. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2017 r. sygn. II OSK 2471/15, CBOSA). Podstawowym więc kryterium pozwalającym na ustalenie, czy dany rodzaj robót budowlanych wymaga przed ich rozpoczęciem uzyskania pozwolenia na budowę, czy też można je rozpocząć po dokonaniu jedynie zgłoszenia jest rodzaj wykonywanego obiektu. Jeżeli obiekt jest wolnostojącym urządzeniem, a sposób jego posadowienia na gruncie wskazuje na trwałe z tym gruntem związanie, to jest to obiekt budowlany, powstały w wyniku budowy. Jeżeli natomiast urządzenie reklamowe lub reklama nie jest wolnostojące i nie zostało trwale z gruntem związane, wówczas obiektem budowlanym nie jest, a powstaje w wyniku instalacji, a nie budowy. W orzecznictwie zwraca się również uwagę, że użyte przez ustawodawcę w art. 29 ust. ust. 3 pkt 3c pr. bud. określenie "instalowanie" jest terminem o znaczeniu prawnym; stanowi taki rodzaj robót budowlanych, który zgodnie z art. 3 pkt. 7 Pr. bud., nie jest budową, a pracami polegającymi na montażu obiektu budowlanego. Dlatego też konsekwencją takiego rozróżnienia przez ustawodawcę było uznanie w art. 29 ust. ust. 3 pkt 3c Pr. bud., że tego typu prace nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. "Instalowanie" nie dotyczy także wykonywania nowego obiektu budowlanego, lecz wykonania takich robót budowlanych, które są związane z już istniejącym obiektem. Słusznie uznał WSA w Warszawie w wyroku z dnia [...] lutego 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa [...] (CBOSA), że "jeżeli więc wykonanie jakichś robót budowlanych ma być zakwalifikowane jako instalowanie, to wówczas powinno nastąpić przymocowanie (połączenie, przyłączenie) urządzenia instalowanego do innego obiektu w sposób pozwalający na jego odinstalowanie bez uszkodzenia bądź naruszenia struktury obiektu "podstawowego". Skoro zaś wolno stojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe stanowią budowle, zaliczone do obiektów budowlanych, to przyjąć należy, że wykonanie takiego urządzenia w określonym miejscu stanowi budowę, a nie instalację". W orzecznictwie podkreśla się również, że instalowanie urządzeń reklamowych dotyczy tych robót, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt. 6 Pr. bud. Wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane jak np. fundament, konstrukcja nośna, bez względu na to, jak ten fundament oraz jak konstrukcja nośna zostały wykonane, przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu jako całości w tym miejscu jest budową w rozumieniu art. 3 pkt. 6 Prawa budowlanego (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1293/16 – CBOSA). Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd podzielił ustalenia organów obu instancji, iż spółka wykonała roboty budowlane, w wyniku których powstał obiekt budowlany- urządzenie reklamowe, wolnostojące, trwale związane z gruntem, co zostało potwierdzone materiałem zdjęciowym znajdującym się w aktach sprawy, jak i opisane w protokole nr [...] (k. 12- 16 akt I instancji). Sąd nie podziela argumentacji skarżącej, że o kwalifikacji urządzenia jako instalacji ma decydować jego lekka konstrukcja i łatwość przeniesienia, bowiem zebrany w toku postępowania materiał dowodowy przeczy tym twierdzeniom. Gabaryty przedmiotowego urządzenia reklamowego, metalowa konstrukcja, sposób połączenia z gruntem (obciążenie betonowym balastem), który je stabilizuje, potwierdza wniosek organów, że powstanie nośnika reklamowego nastąpiło w wyniku budowy. Skarżąca błędnie utożsamia trwałe związanie z gruntem z wylaniem fundamentów, czy możliwością rozbiórki tego obiektu z obciążenia, pozwalającą na jego przeniesienie. Obiekt ten nie został zainstalowany na innym obiekcie (np. jak tablica reklamowa zawieszona na elewacji budynku), lecz jest to samodzielny obiekt budowlany, który powstał bez uzyskania pozwolenia na budowę. Brak było podstaw do zakwalifikowania tego urządzenia jako "tymczasowej instalacji reklamowej" czy "lekkiej konstrukcji". W konsekwencji spółka zobowiązana była przed rozpoczęciem prac budowlanych uzyskać pozwolenie na budowę. Wbrew twierdzeniom skargi, sposób posadowienia urządzenia reklamowego na gruncie wskazuje, że powiązany został z gruntem w sposób trwały – zgodnie z ww. przyjętym powszechnie poglądem judykatury. Dlatego też organy obu instancji słusznie przyjęły za podstawę prawną postępowania w sprawie art. 48 Pr. bud. Prawidłowo organy obu instancji uznały w kontrolowanych przez Sąd postanowieniach, że w przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności powinien orzec o wstrzymaniu robót budowlanych oraz umożliwić inwestorowi zalegalizowanie stwierdzonej samowoli budowlanej. Stosownie do art. 48 ust. 3 pr. bud. w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Mając na uwadze powyższe, zarzuty skargi okazały się niezasadne, a wydane w sprawie postanowienia organów nadzoru budowlanego- prawidłowe. Wobec tego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI