II SA/PO 370/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2021-11-10
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyrozbiórkabudynek gospodarczygazociągodległościstrefa kontrolnaprojekt zamiennyistotne odstąpienieniezgodność z prawem

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego, który został zrealizowany z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego i naruszał przepisy dotyczące odległości od gazociągu.

Skarżący D. M. i R. M. domagali się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego, argumentując m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących odległości od gazociągu. Budynek został zrealizowany z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegającym na zmianie jego usytuowania względem granicy działki. Organy nadzoru budowlanego nakazały sporządzenie projektu zamiennego, a po jego nieuzupełnieniu zgodnie z przepisami, orzekły rozbiórkę obiektu. Sąd uznał, że budynek naruszał przepisy techniczne dotyczące odległości od gazociągu, a organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, nakazując doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi D. M. i R. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego. Budynek został zrealizowany w latach 2006-2008 na podstawie pozwolenia na budowę, jednak w trakcie budowy zmieniono jego usytuowanie o 0,6 m od granicy działki, co stanowiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Dodatkowo, przez działkę przebiegały trzy gazociągi, a budynek został usytuowany w odległościach mniejszych niż wymagane przepisami, w szczególności od gazociągu [...]. Organy nadzoru budowlanego nakazały inwestorom sporządzenie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany i doprowadzającego obiekt do stanu zgodnego z prawem. Po wielokrotnych wezwaniach i nieuzupełnieniu projektu zgodnie z przepisami, w tym § 110 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, organ I instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że budynek został zrealizowany z naruszeniem przepisów technicznych dotyczących odległości od gazociągu, a organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, nakazując doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące odległości od gazociągów, nawet te obowiązujące w dacie budowy, były naruszone, a późniejsze przepisy, w tym rozporządzenie z 2013 r., również wskazują na konieczność zachowania odpowiednich stref bezpieczeństwa. Sąd odrzucił zarzuty skarżących dotyczące błędnej wykładni przepisów, wadliwości postępowania i nieprecyzyjnych wezwań organów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, budynek zrealizowany z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego, naruszający przepisy techniczne dotyczące odległości od gazociągu, nie może zostać zalegalizowany w ten sposób. W przypadku niewykonania obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego ma prawo nakazać rozbiórkę obiektu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że istotne odstąpienie od projektu budowlanego, polegające na zmianie usytuowania budynku, wymagało uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Ponieważ budynek naruszał również przepisy techniczne dotyczące odległości od gazociągu, organy prawidłowo nakazały sporządzenie projektu zamiennego. Po niespełnieniu tego obowiązku, zasadnie orzeczono rozbiórkę obiektu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

u.p.b. art. 51 § 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

rozp. MG z 26.04.2013 art. 110 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie

Dla gazociągów wybudowanych przed dniem 12 grudnia 2001 r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę, stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Pomocnicze

u.p.b. art. 36a § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.

u.p.b. art. 36a § 5 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Za istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego uznaje się odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu.

rozp. MG z 26.04.2013

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie

Załącznik nr 2, lp 4, rubryka 8: dla wolno stojących budynków niemieszkalnych (stodoły, szopy, garaże) w odniesieniu do sieci gazowych od 300 do 500 mm, szerokość strefy kontrolowanej wynosi 50 m.

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące m.in. zasady praworządności, prawdy obiektywnej, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, obowiązku wysłuchania strony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek gospodarczy został zrealizowany z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego (zmiana usytuowania). Budynek narusza przepisy techniczne dotyczące minimalnych odległości od gazociągu. Skarżący nie wykonali obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego zgodnego z prawem. Naruszenie przepisów technicznych, nawet jeśli dotyczy obiektów wybudowanych przed wejściem w życie określonych rozporządzeń, uzasadnia zastosowanie środków naprawczych w celu zapewnienia bezpieczeństwa.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 7a, 8, 11, 15, 75, 77, 78, 80 K.p.a.) poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nierozważenie interesu strony, pominięcie dowodów. Zarzuty naruszenia art. 107 § 1 pkt 4, pkt 6 oraz § 3 K.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do materiału dowodowego i brak pełnego uzasadnienia. Zarzuty błędnej wykładni art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w związku z § 110 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. poprzez przyjęcie, że nie zachowano minimalnych odległości. Zarzuty błędnego zastosowania art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez nakazanie rozbiórki zamiast doprowadzenia do stanu poprzedniego. Zarzuty błędnego zastosowania art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w związku z art. 35 ust. 3 oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego polegające na braku precyzyjnego określenia w postanowieniach, co powinien zawierać projekt budowlany zamienny.

Godne uwagi sformułowania

zmiana usytuowania przedmiotowego budynku, przesuwając go o 0,6 m od granicy z działką nr [...]. istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. postępowanie naprawcze prowadzone przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, ma na celu doprowadzenie robót budowlanych [...] do stanu zgodnego z przepisami prawa. stosowanie przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w czasie legalizacji jest uzasadnione wówczas, gdy dany obiekt już w dacie realizacji naruszał wymogi techniczne i zachodzi potrzeba doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. nie ma podstaw do przyjęcia, aby racjonalny ustawodawca mógł dopuszczać taką lokalizację obiektów budowlanych względem gazociągów wysokiego ciśnienia, które nawet potencjalnie zagrażałoby bezpieczeństwu ludzi i mienia. każde zbliżenie obiektu naruszające ustanowione normy – niegdyś jako branżowe, a dziś jako techniczno-budowlane – jest stanem powodującym istotne potencjalne niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia.

Skład orzekający

Tomasz Świstak

przewodniczący

Arkadiusz Skomra

sprawozdawca

Wiesława Batorowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących istotnych odstąpień od projektu budowlanego, postępowania naprawczego (art. 50 i 51), stosowania przepisów technicznych (w tym odległości od sieci gazowych) w kontekście intertemporalnym oraz odpowiedzialności inwestora za naruszenie przepisów bezpieczeństwa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów dotyczących odległości od gazociągów, jednak jego wnioski dotyczące procedury naprawczej i stosowania przepisów intertemporalnych mają szersze zastosowanie w sprawach budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje poważne konsekwencje naruszenia przepisów budowlanych dotyczących bezpieczeństwa, w tym odległości od infrastruktury krytycznej jak gazociągi. Pokazuje, jak istotne odstąpienie od projektu może prowadzić do nakazu rozbiórki, nawet po latach.

Budowa zbyt blisko gazociągu grozi rozbiórką. Sąd potwierdza rygorystyczne podejście do bezpieczeństwa.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 370/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 380/22 - Wyrok NSA z 2023-05-22
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2013 poz 640
par. 110
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich  usytuowanie
Dz.U. 2001 nr 97 poz 1055
par. 89
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe.
Dz.U. 1995 nr 139 poz 686
par. 91
Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe.
Dz.U. 1978 nr 21 poz 94
par. 5
Rozporządzenie Ministra Górnictwa z dnia 18 sierpnia 1978 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi D. M. i R. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "Samorządowe [...]WINB" lub "organ"), po rozpatrzeniu odwołania Danuty i R. M., utrzymało w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej jako "PINB") z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...].
Zaskarżona decyzja [...]WINB, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], [...]WINB, przekazał do PINB wniosek G.S. S.A. Oddział w P. (dalej: G.S.) o zbadanie legalności usytuowania budynku gospodarczego na dz. nr ewid. gr. [...] w m. K. K. w gm. C. K..
W wyniku przeprowadzonych dnia [...] czerwca 2018 r. czynności kontrolnych ustalono, że na w/w działce zlokalizowany jest budynek gospodarczy o wymiarach 11,20 m x 6,10 m oraz wiata o wym. 2,7 m x 3,2 m.
Następnie PINB pismem z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...], zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie prawidłowości budowy budynku gospodarczego o wymiarach 11,20 x 6,10 m w m. K. K. (dz. nr [...]) gm. C. K.. Jednocześnie PINB pismem z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...] wezwał D. i R. M. do wskazania kto jest inwestorem w/w budynku oraz w jakich latach w/w obiekt został wybudowany.
Dnia [...] lipca 2018 r. przeprowadzono kolejną kontrolę na przedmiotowej działce, w trakcie której ustalono, że inwestorami budynku gospodarczego są D. i R. M.; obiekt zrealizowany został w latach 2006-2008 na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę. Ponadto ustalono, że w trakcie prowadzonych robót budowlanych dokonano zmiany usytuowania przedmiotowego budynku, przesuwając go o 0,6 m od granicy z działką nr [...]. Przez działkę nr [...] przebiegają trzy gazociągi: [...] relacji [...]; [...] relacji [...] oraz [...] relacji [...]. Przedmiotowy budynek gospodarczy jest usytuowany w odległości 14 m od gazociągu [...] relacji [...]. Nie przedłożono decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę w tym zakresie.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], znak: [...] NG, PINB nałożył na inwestorów D. i R. M. obowiązek sporządzenia i przedłożenia w PINB w terminie do dnia [...] września 2018 r., projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z budową budynku gospodarczego o wym. 11,20 x 6,10 m w m. K. K. (dz. nr [...]), gm. C. K., wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami, decyzjami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi: projekt budowlany zamienny należy opracować zgodnie z obowiązującym prawem, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi, a także zasadami wiedzy technicznej i zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub aktualną decyzją o warunkach zabudowy; winien on być sporządzony przez osobę posiadającą stwierdzone kwalifikacje zawodowe do pełnienia funkcji projektanta w budownictwie, w oparciu o Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r.
Decyzją z dnia [...] września 2018 r. (znak: [...]) Starosta K. uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą D. i R. M. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na dz. nr [...] w m. K.
Z pisma G.S. z dnia [...] września 2018 r. adresowanego do D. M. wynika, że zgodnie z Tabelą nr 1 Załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r. poz. 640 ze zm.) lokalizacja budynku gospodarczego możliwa jest w odległościach: 6 m, mierząc prostopadle, od osi gazociągu [...]; 16,25 m, mierząc prostopadle, od osi gazociągu [...] oraz 25 m, mierząc prostopadle, od osi gazociągu [...].
Decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...] znak: [...], PINB odmówił zmiany decyzji ostatecznej PINB nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r.
Pismem z dnia [...] października 2018 r., znak: [...], PINB wezwał D. i R. M. do przedłożenia projektu zamiennego budynku gospodarczego, zlokalizowanego w m. K. K. (dz. nr [...]), gm. C. K..
W dniu [...] listopada 2018 r., do PINB wpłynął wniosek D. i R. M. o przedłużenie okresu na przedłożenie w/w projektu budowlanego zamiennego.
PINB decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...] odmówił zmiany decyzji ostatecznej PINB nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. w części dotyczącej terminu realizacji nakazanego obowiązku.
Jednocześnie PINB pismem z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...] ponownie wezwał zobowiązanych do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego.
Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...], Wojewoda W. przekazał do PINB wniosek D. i R. M. o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.
PINB pismem z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...], wystąpił z wnioskiem do Ministra Inwestycji i Rozwoju o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.
W odpowiedzi na powyższe Minister Inwestycji i Rozwoju pismem z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...] wskazał, że: "w związku z powyższym oraz toczącym się postępowaniem przed organem nadzoru budowlanego, na tym etapie nie ma możliwości uzyskania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. Jednocześnie, należy stwierdzić, że organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do złożenia wniosku na upoważnienie do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w trybie art. 9 ustawy - Prawo budowlane. ".
PINB decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...] NG, nakazał inwestorom D. i R. M. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego o wym. 11,20 x 6,10 m w m. K. K. (dz. nr [...]), gm. C. K..
Odwołanie od w/w decyzji złożyli D. i R. M. podaniem z dnia [...] kwietnia 2019 r.
Pismem z dnia [...] maja 2019 r. D. i R. M. przedłożyli cztery egzemplarze projektu budowlanego zamiennego.
[...]WINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
PINB postanowieniem z dnia [...] września 2019 r., nr [...] wezwał D. i R. M. do usunięcia, w terminie do [...] grudnia 2019 r., braków stwierdzonych w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym budynku gospodarczego o wym. 11,20 x 6,10 m w m. K. K. (dz. nr [...]), gm. C.-K., który winien być zgodny z § 110 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie - poprzez dostosowanie obiektu budowlanego do obowiązującej strefy kontrolnej wynikającej z załącznika do w/w rozporządzenia.
W dniu [...] marca 2020 r. do PINB wpłynęło pismo pełnomocnika D. i R. M., radcy prawnego J. K., z dnia [...] lutego 2020 r., którym przedłożył 4 egzemplarze dokumentacji projektowej zamiennej budynku gospodarczego o wymiarach 11,20 x 6,10 m położonego w miejscowości K. K. [...] działka nr [...] gmina C. K..
Pismem z dnia [...] marca 2020 r., PINB ponownie wezwał D. i R. M. reprezentowanych przez radcę prawnego P. J. Kłosa do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, sporządzonego zgodnie z wynikającą strefą kontrolną z załącznika nr [...] zgodnie z § 110 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie.
W dniu [...] lipca 2020 r. pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne podczas których został sporządzony protokół kontroli, z którego wynika, że: "Odległość budynku od gazociągu [...] wynosi 17m, od gazociągu [...] wynosi 20,92 i od gazociągu [...] wynosić 28,40 m. ".
PINB ponownie pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak: [...], wezwał do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, sporządzonego zgodnie z § 110 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie - tj. z załącznikiem nr 2 do w/w rozporządzenia o szerokości stref kontrolowanych gazociągów układanych w ziemi o ciśnieniu gazu powyżej 0,4 MPa do 10,0 MPa wybudowanych przed dniem [...] grudnia 2001 r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., znak: [...], PINB nakazał inwestorom, D. i R. M. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego o wym. 11,20 x 6,10 m w m. K. K. (dz. nr [...]), gm. C. K..
Odwołanie w ustawowym terminie, złożyli D. i R. M., zaskarżając w całości decyzję PINB nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., znak: [...] oraz zarzucając przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynika sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie wykonany został w terminie obowiązek, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3, ponieważ nie zostały zachowane minimalne odległości budynku gospodarczego, o czym przesądza pismo z [...] września 2018 r. G.S.. O tak oparte zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o: "zmianę zaskarżonej decyzji w całości polegającej na zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego bądź uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. ".
W dalszej części uzasadnienia [...]WINB wskazał, iż w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez organ I instancji dnia [...] lipca 2018 r. ustalono, że budynek gospodarczy oddalony jest od granicy z działką nr [...] o 0,6 m. Tymczasem zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę projekt budowlany zakładał usytuowanie ww. obiektu w granicy z działką nr [...]. Zgodnie z art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Natomiast przepis art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego za istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego uznaje odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu. PINB ustalił, że D. i R. M. nie występowali o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z uwagi na fakt, że przy w/w obiekcie budowlanym nie były prowadzone, żadne roboty budowlane, to należy wskazać, iż wstrzymanie robót budowlanych w oparciu o przepisy art. 50 Prawa budowlanego, w niniejszej sprawie byłoby bezprzedmiotowe w związku z faktem, że prace te zostały zakończone przed wszczęciem postępowania administracyjnego przez PINB.
Dalej [...]WINB wyjaśnił, iż w przedmiotowym postępowaniu dyspozycja art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego odsyła do zapisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, który w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, nakłada określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, który uwzględnia zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby określa wykonanie czynności lub robót budowlanych mające na celu doprowadzenie wykonanych robót budo walnych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego).
Wskazać należy, że postępowanie prowadzone przez organ administracji publicznej w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego ma za zadanie doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa. Zgodność z przepisami prawa, organ nadzoru budowlanego powinien stwierdzać nie tylko na podstawie Prawa budowlanego, ale także przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i aktów o charakterze wykonawczym - np. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 1065;) czy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 640;).
Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. (znak: [...]) PINB nałożył na D. i R. M. obowiązek przedłożenia do dnia [...] września 2018 r. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany w dotychczas wykonanych robotach budowlanych związanych z budową budynku gospodarczego o wym. 11,20 m x 6,10 m w m. K. K. w gm. C. K. wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami, decyzjami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi.
W związku z nieuzupełnieniem projektu budowlanego zamiennego - postanowienie nr [...] z dnia [...] września 2019 r. (znak: [...]) oraz wezwaniu z dnia [...] marca 2020 r. (znak: [...]) oraz wezwaniu z dnia [...] sierpnia 2020 r. (znak: [...]) do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., znak: [...], którą nakazał inwestorom D. i R. M. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego o wym. 11,20 m x 6,10 m w m. K. K. (dz. nr ewid. gr. [...]) w gm. C. K..
Z akt sprawy wynika, że przez działkę nr [...] przechodzą trzy gazociągi: [...], [...] i [...] Z pisma Spółki z dnia [...] września 2018 r. adresowanego do D. M. wynika, że zgodnie z Tabelą nr 1 Załącznika nr 2 do Rozporządzenia, lokalizacja budynku gospodarczego możliwa jest w odległościach: 6 m, mierząc prostopadle, od osi gazociągu [...]; 16,25 m, mierząc prostopadle, od osi gazociągu [...] oraz 25 m, mierząc prostopadle, od osi gazociągu [...] Na mapie do celów projektowych w skali 1:500 aktualnie południowo-zachodni narożnik przedmiotowego budynku oddalony jest od osi gazociągu [...] o 20 m. Tymczasem po przeprowadzeniu proponowanych przez Skarżących robotach budowlanych, które w istocie doprowadziłyby do przybliżenia budynku gospodarczego do osi gazociągu, znajdowałby się on od tego gazociągu w odległości 19,5 m, co również będzie stanowiło naruszenie strefy kontrolowanej tego gazociągu.
W związku z powyższym organ powiatowy kilkukrotnie wzywał inwestorów do przedłożenia projektu budowlanego sporządzonego zgodnie z § 110 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie.
Organ podkreślił, iż sam fakt przedłożenia przez zobowiązanych projektu budowlanego zamiennego nie prowadzi do zalegalizowania wykonanych robót budowlanych. Obowiązkiem organu jest sprawdzenie przedłożonego projektu zamiennego w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w przypadku braku formalnych wniosku lub braków w przedłożonym projekcie budowlanym lub nieuzupełnieniu projektu budowlanego zamiennego organ administracji publicznej jest zobowiązany do zastosowania art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli D. i R. M. zarzucając jej naruszenie:
1. przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy , a mianowicie:
- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm. - dalej jako: "K.p.a.") , art. 7a K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 11 K.p.a. oraz art. 15 K.p.a. w związku z art. 78 Konstytucji RP poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nierozważenie i nieuwzględnienie słusznego interesu strony i naruszenie zasady zaufania obywateli do organów Państwa, a także art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 78 § 1 K.p.a. i art.80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące i niezgodne z procedurą zebranie materiału dowodowego, celowe pominięcie ważnych w sprawie dowodów, nierozważnie całego materiału dowodowego i zupełnie dowolne a zarazem błędne ustalenia, które nie pozwalały na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcie sprawy, co doprowadziło do błędnego zastosowania Tabeli 1 załącznika nr 2 zgodnie z § 110 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie,
- art.107 § 1 pkt 4, pkt 6 oraz § 3 K.p.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i brak pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, a także niewskazania jako podstawy prawnej właściwego przepisu regulującego minimalne odległości od budynku gospodarczego do gazociągu [...], oraz posługiwanie się niezdefiniowanym pojęciem "strefy kontrolnej" gazociągu,
2. przepisów prawa materialnego:
- art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w związku z § 110 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie został wykonany w terminie obowiązek, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3, ponieważ "rzekomo" nie zostały zachowanie minimalne odległości budynku gospodarczego, z uwagi na kolizję przepisów prawa z przepisami które dotyczą strefy kontrolnej gazociągu, co w konsekwencji doprowadziło do nakazania doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego, zamiast prawidłowo zastosowania § 9 ust. 6 pkt 1 rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe,
- art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie polegające nakazaniu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego poprzez wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego, gdyż prawidłowo organ stwierdza bądź obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego bądź obowiązek wykonania w całości lub części rozbiórki obiektu budowlanego,
- art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w związku z art. 35 ust. 3 oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego polegającym na błędnym zastosowaniu polegającym na tym, że brak precyzyjnego określenia w sentencji postanowienia z dnia [...] września 2019 nr [...] i z dnia [...] stycznia 2020 nr [...], co powinien zawierać projekt budowlany zamienny nie stanowi samoistną przesłanki do stwierdzenia wadliwości przedmiotowej decyzji.
Wskazując na powyższe Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i w tym zakresie rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez zatwierdzenie projektu zamiennego w całości bądź uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz Skarżących kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazali, iż organ I instancji wzywając do przedstawienia projektu budowlanego zamiennego jest zobowiązany, określić szczegółowo co powinien zawierać projekt budowlany zamienny, gdyż brak taki stanowi samoistną przesłankę do stwierdzenia wadliwości decyzji. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] września 2019 nr [...] ( także z dnia [...] stycznia 2020 nr [...]), wezwał Skarżących do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, sporządzonego zgodnie z wynikającą strefą kontrolną z załącznika nr 2 tabela nr 1 zgodnie z § 110 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie.
Skarżący podnieśli, iż [...]WINB na wszelkie argumenty podnoszone przez pełnomocnika Skarżących na wszystkich etapach postępowania a dotyczące właściwego rozumienia przepisu § 110 Rozporządzenia stwierdził tylko w jednym zdaniu, iż "Natomiast odnośnie zarzutu pełnomocnika Odwołujących dotyczących sytuowania "gazociągów wobec budynków i budowli a nie odwrotnie " należy wskazać, iż powyższą kwestię reguluje rozporządzenie MG — a szczególnie § 110 w/w rozporządzenia oraz załącznik nr [...] rozporządzenia MG, który stanowi integralną jego część". Zatem trudno uznać, że skoro w niniejszej sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, to że organ te wątpliwości rozstrzygnął na korzyść strony.
Organ bezzasadnie i bez podstawy prawnej żądał przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, sporządzonego zgodnie z wynikającą strefą kontrolną z Tabeli 1 załącznika nr 2 zgodnie z § 110 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie.
Skarżący podkreślili, iż organy nie ustaliły dlaczego ta odległość musi wynosić 25 m (gazociąg [...]). Można pod pewnymi warunkami przyjąć zmniejszoną szerokość strefy w stosunku do szerokości stref kontrolowanych poprzez zastosowanie zmniejszenie naprężenia zredukowanego w ściance rury i to obecnie powinny ustalić organy ( oczywiście przy założeniu że podstawa wyznaczenia strefy kontrolowanej jest Tabela 1 załącznika nr 2 zgodnie z § 110 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. z czym Skarżący się nie zgadzają).
Ponadto organ II instancji błędnie stwierdził, że pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne, gdyż faktycznie pomiarów dokonywali pracownicy Gaz Systemu z pomocą ich urządzenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania [...] G.S. sp. akcyjna z siedzibą w W. wniosła o jej oddalenie wskazując, iż zgodnie z rozporządzaniem Ministra Gospodarki z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych (Dz. U. 2013, poz. 432) wszelkie prace w strefach kontrolowanych mogą być prowadzone tylko po wcześniejszym uzgodnieniu sposobu ich wykonania z właściwym operatorem sieci gazowej. Powyższe przepisy powinny stanowić podstawę do nałożenia na Skarżącego obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie zatem z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (ust. 3).
Na mocy powołanego wyżej art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej Skarżącym doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez wykonanie rozbiórki.
Kontrolowane rozstrzygnięcie podjęto po przeprowadzeniu postępowania na podstawie przepisów art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zwanej dalej Prawem budowlanym.
W tym miejscu wyjaśnić należy, iż w dniu [...] września 2020 r., zaczęło obowiązywać nowe brzmienie ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471 z późn. zm.).: "Do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. ".
Tym samym na gruncie niniejszej sprawy zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe (tj. przepisy obowiązujące przed [...] września 2020 r.).
Zgodnie z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu mającym zastosowanie do niniejszego postępowania wszczętego w dniu [...] czerwca 2018 r., W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Natomiast w myśl art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Ponadto w myśl art. 51 ust 1a Prawa budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od projektu budowlanego z naruszeniem art. 36a ust. 1a, przepisy ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.
Z powyższych przepisów wynika, że postępowanie naprawcze prowadzone przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, ma na celu doprowadzenie robót budowlanych, które są wykonywane bądź zostały już wykonane w warunkach, o jakich mowa w art. 50 ust. 1, do stanu zgodnego z przepisami prawa.
W orzecznictwie sądowym i w doktrynie przyjęto pogląd, iż doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu ww. przepisów oznacza, doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego. Niewątpliwie do stanu zgodności z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego należy zaliczyć zgodność wykonanych robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi, z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu zgodność z postanowieniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W niniejszej sprawie przedmiotowy budynek gospodarczy zrealizowany został w latach 2006-2008 na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę. Ponadto, co istotne w niniejszej sprawie i której to okoliczności nie kwestionują Skarżący, w trakcie prowadzonych robót budowlanych dokonano zmiany usytuowania przedmiotowego budynku, przesuwając go o 0,6 m od granicy z działką nr [...]. Wyjaśnić należy, iż zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę (decyzja nr [...] Starosty [...] z dnia [...] listopada 2006 r.) projekt budowlany zakładał usytuowanie ww. obiektu w granicy z działką nr [...].
W tym miejscu wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Natomiast przepis art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego za istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego uznaje odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu.
Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż zmiana usytuowania budynku na działce stanowi odstąpienie od projektu budowlanego w zakresie projektu zagospodarowania działki, a co za tym idzie jest to istotne odstąpienie od projektu budowlanego wymagające uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
Jak wynika z akt sprawy Skarżący nie występowali, na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę.
Tym samym organ mając na uwadze art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zasadnie decyzją nr [...], znak: [...], nałożył na inwestorów D. i R. M. obowiązek sporządzenia i przedłożenia w PINB w terminie do dnia [...] września 2018 r., projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z budową budynku gospodarczego o wym. 11,20 x 6,10 m w m. K. K. (dz. nr [...]), gm. C. K., wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami, decyzjami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi.
Wydanie powyższej decyzji obligowało zaś organ administracji architektoniczno-budowlanej do uchylenia na mocy art. 38a ust. 2 Prawa budowlanego udzielonego pozwolenia na budowę, co w niniejszej sprawie Starosta zrealizował decyzją z dnia [...] września 2018 r. (znak: [...]) uchylając decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r.
W tym miejscu wskazać należy, iż obie decyzje nie były zaskarżone przez inwestorów, co zaś oznacza, iż są one ostateczne.
Skarżący, wykonując zobowiązanie organu, przedłożyli projekt budowlany zamienny, który w ocenie organu winien być zgodny z § 110 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. Z tych też względów postanowieniem dnia [...] września 2019 r. PINB wezwał Skarżących do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym poprzez dostosowanie obiektu budowlanego do obowiązującej strefy kontrolnej wynikającej z załącznika do w/w rozporządzenia.
Wobec powyższego w niniejszej sprawie, w szczególności w świetle zarzutów skargi rozstrzygnąć należy, czy § 110 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie.
Powyższe rozważania należy rozpocząć od kwestii, iż przez działkę nr [...] przebiegają trzy gazociągi: [...] relacji [...]; [...] relacji [...] oraz [...] relacji [...]. Jak wynika z akt sprawy gazociąg [...] został zrealizowany w [...] r., a gazociąg [...] w [...] r. (patrz. k. 144 akt administracyjnych). Natomiast przedmiotowy budynek gospodarczy został zrealizowany w lakach 2006 -2008 r. , a więc organ w pierwszej kolejności winien zbadać czy przedmiotowy budynek zrealizowany został zgodnie z przepisami, w tym techniczno budowlanymi, obowiązującymi w dacie realizacji inwestycji.
W tym miejscu wskazać należy, iż w orzecznictwie wskazuje się, że stosowanie przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w czasie legalizacji jest uzasadnione wówczas, gdy dany obiekt już w dacie realizacji naruszał wymogi techniczne i zachodzi potrzeba doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Trudno bowiem przyjąć, aby w ramach legalizacji organ nadzoru budowlanego nakazywał właścicielowi budynku dostosowanie do współczesnych wymogów techniczno-budowlanych w sytuacji, gdy został on wybudowany zgodnie z przepisami technicznymi obowiązującymi na etapie jego budowy, ale bez uprzedniego pozwolenia na budowę (por. wyroki z dnia: 14 października 2014 r., sygn. akt II OSK 804/13; 4 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 517/14; 13 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 531/14; 3 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1057/15; 24 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 242/17; 13 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 676/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec powyższego wskazać należy, iż rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie znalazłoby zastosowanie w sytuacji w której, realizacja budowy niezgodna była z ówcześnie obowiązującymi przepisami.
W tym miejscu wskazać należy, iż w dacie realizacji inwestycji obowiązywalo rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 97, poz. 1055). Jednakże zgodnie § 89 ww. rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. przepisów rozporządzenia nie stosuje się do gazociągów, stacji gazowych, punktów redukcyjnych, tłoczni i magazynów gazu wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia i dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę.
W niniejszej sprawie co wskazano wyżej gazociąg wybudowany został w latach 70, co prowadzi do wniosku, iż przepisy tego rozporządzenia, wbrew zarzutom skargi, nie znajdowały zastosowania w sprawie.
Również w rozporządzeniu Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 1995 r. Nr 139, poz. 686) określono odległość gazociągów wysokiego ciśnienia. Również i to rozporządzenie w § 91 stanowiło, iż jego przepisów nie stosuje się do gazociągów, stacji gazowych, punktów redukcyjnych i tłoczni wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, a także gazociągów, stacji gazowych, punktów redukcyjnych i tłoczni dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę.
Identyczną regulację zawierało także rozporządzenie Ministra P. z dnia [...] czerwca 1989 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 1989 r. Nr 45, poz. 243), które w § 52 wskazywało, że przepisy rozporządzenia nie dotyczą sieci gazowych wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, a także sieci gazowych, dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę.
W tym miejscu warto wskazać, iż normy odległościowe po raz pierwszy w formie prawa powszechnie obowiązującego wprowadzono właśnie w rozporządzeniu Ministra Przemysłu z dnia 24 czerwca 1989 r..
Na mocy § 53 omawianego rozporządzenia Ministra Przemysłu z dnia 24 czerwca 1989 r. utraciło moc rozporządzanie Ministra Górnictwa z dnia 18 sierpnia 1978 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 21, poz. 94).
Przepisy rozporządzenia Ministra Górnictwa z dnia 18 sierpnia 1978 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 21, poz. 94) nie precyzowało wymaganych odległości gazociągów od obiektów budowlanych, odsyłając w tym zakresie do odrębnych przepisów.
Zgodnie z § 5 tegoż rozporządzenia minimalne odległości sieci gazowych od obiektów terenowych, zapewniające bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz warunki, jakie powinny być zachowane w stosunku do obiektów terenowych, określały odrębne przepisy, co w praktyce oznaczało normy branżowe tj. normy [...] oraz późniejszej [...] pod nazwą "Odległości bezpieczne gazociągów wysokiego ciśnienia od obiektów terenowych".
Od [...] października 1971 r. obowiązywała norma branżowa określająca odległości bezpieczne, dotyczące lokalizacji różnych obiektów, nie związanych z siecią gazową, względem gazociągów i stacji gazowych, ustanowiona przez Ministra Górnictwa i Energetyki w dniu 18 marca 1971 r. (M. P. z 1971 r. Nr 30, poz. 193) – norma 71/8976/31 - "Odległości bezpieczne gazociągów wysokiego ciśnienia ułożonych w ziemi".
Co prawda normy branżowe z uwagi na art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 listopada 1961 r. o normalizacji (Dz.U. nr 53, poz. 298 ze zm.) obowiązywała jedynie w zakresie określonej branży (dziedziny gospodarki) niezależnie od organizacyjnego podporządkowania zakładu pracy, to jednakże nie można uznać, że należało je całkowicie pomijać przy budowie obiektów w pobliżu gazociągów.
Jak wskazuje się w orzecznictwie inwestor "spoza określonej branży" nie był zwolniony od przestrzegania jakichkolwiek norm, skoro – jak zostało wyżej wskazane - obiekty budowlane (bez względu na osobę inwestora) powinny być projektowane m. in. zgodnie z normami.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że odesłanie do norm nienależących do systemu prawa jest wiążące dla podmiotu stosującego prawo, gdy taki nakaz formułuje przepis prawa powszechnie obowiązującego zawierający odesłanie. Taki rodzaj odesłania zawierał m.in. art. 5 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. Powyższe prowadzi do konstatacji, że norma branżowa BN-71/9876-31 określająca "Odległości bezpieczne gazociągów wysokiego ciśnienia ułożonych w ziemi" opublikowana w Monitorze Polskim Nr 30/1971, poz. 193 stanowiła część obowiązującego porządku prawnego. Powyższa norma o tyle była elementem obowiązującego porządku prawnego, że stanowiła realizację dyspozycji zawartej w cyt. wyżej art. 5 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. (zob. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2013r., o sygn. akt II OSK 1971/11 ).
Ponadto jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w prawomocnym wyroku z dnia [...] sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...] zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o normalizacji norma branżowa obowiązywała w zakresie określonej branży (dziedziny gospodarki), jednak w tej sprawie istnienie gazociągu jest właśnie związane z dziedziną gospodarki należącą do działu dotyczącego transportu – transportu rurociągowego gazu ziemnego, co jest niezwykle istotne z punktu widzenia interesów Państwa (bezpieczeństwo energetyczne). Nie sposób więc w sposób racjonalny uznać, że określone normy bezpieczeństwa w tym zakresie nie obowiązywałyby także inwestorów prywatnych. Tak samo bowiem jak z powodów bezpieczeństwa niedopuszczalna jest budowa gazociągu w bliskości budynków osób trzecich, tak z tych samych powodów nie można sobie wyobrazić, aby osoby trzecie mogły realizować inwestycje przy funkcjonującym gazociągu. Działanie takie rażąco naruszałoby normy bezpieczeństwa, które dotyczą tej właśnie konkretnej branży z dziedziny gospodarki narodowej jaką jest transport.
W wyroku tym Sąd wyraził pogląd, który skład orzekający w pełni podziela, iż nie ma podstaw do przyjęcia, aby racjonalny ustawodawca mógł dopuszczać taką lokalizację obiektów budowlanych względem gazociągów wysokiego ciśnienia, które nawet potencjalnie zagrażałoby bezpieczeństwu ludzi i mienia. Przyjęcie przeciwnego poglądu oznaczałoby, że ustawodawca miałby się godzić na powstanie takiego zagrożenia i uzależnić je wyłącznie od woli prywatnego inwestora. Taka wykładnia stałaby w oczywistej sprzeczności z podstawowym celem przepisów prawa budowlanego, które przede wszystkim mają służyć realizacji obiektów budowlanych w sposób, który nie będzie zagrażał bezpieczeństwu ludzi i mienia. Tylko w szczególnych wypadkach takie wartości mogą ulec poświęceniu dla innych wyższych celów, dlatego realizacja budynku gospodarczego na pewno nie stanowi powodu, dla którego tak doniosłe wartości jak bezpieczeństwo ludzi i mienia mogłyby doznać uszczerbku.
W ocenie Sądu jedynie taka wykładnia brzmienia przepisów intertemporalnych kolejnych rozporządzeń daje się pogodzić z racją dyktowaną względami bezpieczeństwa, zważywszy no okoliczność wcześniejszego realizowania sieci gazowych przy daleko bardziej niedoskonałych materiałach, technologiach, niższych standardach obowiązujących wykonawców.
W tym miejscu wskazać należy, iż stosownie do normy BN-80 8976-31, tak jak i współcześnie, dla gazociągów wysokiego ciśnienia o średnicy powyżej 300 do 500 mm wymagane było zachowanie strefy bezpieczeństwa względem obiektów terenowych wynoszącej 25 m (w tym przypadku była to odległość "na jedną stronę", co jest tożsame z współcześnie określoną odległością 50 m dla całej strefy kontrolowanej). Norma BN-80/8976-31, podobnie jak poprzednia BN-71/ 8976-31, dopuszczały również stosowanie odległości zmniejszonej i takowa – zgodnie z planem realizacyjnym – została przyjęta dla gazociągu [...] przechodzącego przez działkę [...] (dla [...] – 16,25 m, dla [...] – 25 m).
W toku czynności kontrolnych pracownicy PINB ustalili, że odległość budynku od gazociągu [...] wynosi 17m, od gazociągu [...] wynosi 20,92 i od gazociągu [...] wynosić 28,40 m. ".
W tym miejscu odnosząc się do zarzutów skargi, iż pomioru nie dokonali pracownicy PINB, a pracownicy G.S. wskazać należy, że bez znaczenia jest fakt wykonania pomiaru przez osoby trzeciej w sytuacji gdy odbywało się to w obecności pracowników PINB. Ponadto strona skarżąca na żadnym etapie postepowania nie wskazywała, iż w niniejszej sprawie zostały zachowane odległości tj. iż budynek gospodarczy znajduje się w odległości większej niż 25 m od gazociągu [...]
Dodać można, że w przypadku obiektów usytuowanych w pobliżu gazociągów wysokiego ciśnienia w orzecznictwie przyjmuje się, że usytuowanie obiektu względem gazociągu wysokiego ciśnienia w odległościach mniejszych niż wynikających z przepisów prawa uzasadnia przyjęcie, że zachodzi podstawa do rozbiórki ze względu na niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2015 r., II OSK 1782/13 oraz 14 maja 2019 r., II OSK 1569/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszym składzie nie ma podstaw do przyjęcia poglądu o jakiejkolwiek gradacji wpływu istnienia budynku w nienormatywnej odległości od gazociągów. Każde zbliżenie obiektu naruszające ustanowione normy – niegdyś jako branżowe, a dziś jako techniczno-budowlane – jest stanem powodującym istotne potencjalne niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Sąd oczywiście zdaje sobie sprawę, że przesadą byłoby stwierdzenie, iż każde istnienie obiektu budowlanego przy gazociągu automatycznie i niechybnie prowadzi do katastrofy. Nie o to jednak chodzi. Wprowadzenie norm bezpieczeństwa ma na celu utrzymanie określonych standardów zachowań i ograniczenie ludzkiej aktywności przy niezwykle niebezpiecznej (w przypadku awarii) infrastrukturze gazowej. Można przypomnieć w tym miejscu skutki prowadzenia robót budowlanych w pobliżu gazociągu, które w ostatnich latach prowadziły do głośnych w całej Polsce katastrof o ogromnych rozmiarach (Janków Przygodzki w 2013 r.).
Zatem skoro przedmiotowy budynek zrealizowany został niezgodnie z przepisami technicznymi, które obowiązywały w dniu realizacji inwestycji tj. ze wskazanymi wyżej normami branżowymi, to zasadnie organ w niniejszej sprawie analizując kwestię doprowadzenia budynku do stanu zgodności z prawem stosował przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie.
Z tych też względów zarzuty skargi niezasadnego zastosowania w niniejszej sprawie ww. rozporządzenia nie znajdują uzasadnienia.
Zgodnie z § 110 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. dla gazociągów wybudowanych:
1. przed dniem 12 grudnia 2001 r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę,
2. w okresie od dnia 12 grudnia 2001 r. do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia lub dla których w tym okresie wydano pozwolenie na budowę
- stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Zgodnie z załącznikiem nr 2 (lp 4, rubryka 8) w przypadku wolno stojących budynków niemieszkalnych (stodoły, szopy, garaże) w odniesieni sieci gazowych od 300 do 500 mm szerokość strefy kontrolowanej winna wynosić 50 m.
W niniejszej sprawie, jak wskazano wyżej, budynek gospodarczy znajduje się w strefie kontrolowanej.
Tym samym zasadnie organ wezwał inwestora do doprowadzenia projektu budowlanego zamiennego (postanowienie nr [...] z dnia [...] września 2019 r. oraz wezwaniu z dnia [...] marca 2020 r. i wezwaniu z dnia [...] sierpnia 2020 r. ) do zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2013 r. , a wobec nie wykonania nałożonego obowiązki stosownie do art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego.
Zgodnie z tym przepisem w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
W tym miejscu podkreślić należy, iż samo niewykonanie obowiązku należy rozumieć szeroko, bowiem obejmuje ono zarówno stan obiektywnej bierności adresata w wykonaniu decyzji wydanej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jak i stan, w którym nie można było zatwierdzić przedstawionego projektu budowlanego ze względu na jego sprzeczność z przepisami prawa.
W tym miejscu odnosząc się do zarzutów skargi naruszenia art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie polegające nakazaniu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego poprzez wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego wskazać należy, iż organ wydając decyzję nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez jego rozbiórkę w istocie naruszył powyższy przepis ale powyższe nie miało wpływu na wynika sprawy.
W tym miejscu Sąd wskazuje, iż na mocy art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego organ może nakazać rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Powyższe zaś oznacza, iż organ nie może jednocześnie orzec nakazu rozbiórki i doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.
Jednakże jak wskazano już wyżej powyższe uchybienie organu nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ z samej treści rozstrzygnięcia wspartego uzasadnieniem jednoznacznie wynik, iż zamiarem organu było orzeczenie rozbiórki. Natomiast niefortunne sformułowanie treści rozstrzygnięcia nie może być kwalifikowane jako naruszenie dające podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w związku z art. 35 ust. 3 oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego polegającym na błędnym zastosowaniu polegającym na tym, że brak precyzyjnego określenia w sentencji postanowienia z dnia [...] września 2019 nr [...] i z dnia [...] stycznia 2020 nr [...], co powinien zawierać projekt budowlany zamienny.
Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, iż w postanowieniu tym precyzyjnie określono na czym polega wadliwość przedłożonego projektu zamiennego. Natomiast nie można oczekiwać od organu, iż ten w treści postanowienia wskaże konkretne rozwiązania projektowe wykonując tym samym obowiązki projektanta.
Ponadto w tym miejscu wskazać należy, iż inwestorzy byli świadomi o jakie sprzeczności z przepisami chodzi na co jednoznacznie wskazuje ich wniosek o wyrażenie zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych (k. 189 akta administracyjnych).
Za niezasadne Sąd uznał również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Wbrew zarzutom skargi organy zebrały kompletny materiał dowodowy oraz poddały go ocenie z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego, logicznie oceniając poszczególne dowody zarówno względem siebie jak i całościowo. Na podstawie zebranego materiału dowodowego wyprowadziły prawidłowe wnioski.
Na marginesie Sąd wskazuje, iż działania organów architektoniczno- budowlanych w niniejszej sprawie może budzić wątpliwość ze względu na zatwierdzenie projektu budowlanego przewidującego realizację inwestycji w odległości od gazociągu niezgodnej z przepisami, to jednakże należy podkreślić, iż Skarżący na skutek podjętych działań tj. realizacji inwestycji z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego, pozbawili się ochrony płynącej z ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI