II SA/Po 261/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2020-09-10
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneroboty budowlaneurządzenie reklamowesamowola budowlanapozwolenie na budowęzgłoszenie budowynadzór budowlanypostanowienieskarga administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących urządzenia reklamowego, uznając je za samowolę budowlaną.

Spółka złożyła skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących urządzenia reklamowego i nakazaniu przedłożenia dokumentów. Spółka twierdziła, że reklama powstała legalnie w 2002 r. na podstawie zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego oraz WSA uznały jednak, że obecne urządzenie reklamowe jest nowym obiektem, trwale związanym z gruntem, stanowiącym budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, wzniesionym bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd uznał, że materiał dowodowy, w tym zdjęcia lotnicze, jednoznacznie wyklucza możliwość uznania obecnej reklamy za legalną na podstawie dokumentacji z 2002 r.

Spółka [...] Sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego, które wstrzymało prowadzenie robót budowlanych dotyczących wolno stojącego urządzenia reklamowego i nakazało przedłożenie dokumentów niezbędnych do legalizacji. Organ pierwszej instancji ustalił, że urządzenie jest budowlą wzniesioną bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowiącą samowolę budowlaną. Spółka twierdziła, że reklama powstała w 2002 r. na podstawie zgłoszenia i kwestionowała wartość dowodową zdjęć lotniczych. Organ odwoławczy uchylił postanowienie w części dotyczącej terminu, ale utrzymał je w mocy co do istoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podzielając ustalenia organów. Sąd uznał, że obecne urządzenie reklamowe jest nowym obiektem, trwale związanym z gruntem, stanowiącym budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, a jego wzniesienie wymagało pozwolenia na budowę. Materiał dowodowy, w tym zdjęcia lotnicze z różnych lat oraz dokumentacja z 2001-2002 r., jednoznacznie wykazał, że obecna reklama nie jest tą samą, która powstała w 2002 r. na podstawie zgłoszenia. Sąd uznał również, że zbędne było przesłuchanie świadków, gdyż zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wyjaśnienia sprawy. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Urządzenie reklamowe stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a jego wzniesienie wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ nie można go uznać za instalację reklamową, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że konstrukcja urządzenia, w tym żelbetowa stopa fundamentowa, świadczy o jego trwałym związku z gruntem i charakterze budowli. Nie spełnia ono przesłanek do uznania go za instalację reklamową w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.b. art. 28 § ust.1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.

u.p.b. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub bez wymaganego zgłoszenia.

u.p.b. art. 48 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku budowy bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i ustala wymagania dotyczące zabezpieczeń oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów.

u.p.b. art. 48 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 48 § ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m.in. wolnostojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe.

u.p.b. art. 3 § pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu.

u.p.b. art. 29 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pozwolenia na budowę nie wymagają roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków oraz reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obecne urządzenie reklamowe jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego, a nie instalacją reklamową. Budowa urządzenia reklamowego wymagała pozwolenia na budowę. Obecne urządzenie reklamowe nie jest tożsame z urządzeniem z 2002 r. powstałym na podstawie zgłoszenia. Materiały dowodowe, w tym zdjęcia lotnicze, jednoznacznie potwierdzają samowolę budowlaną. Odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków była uzasadniona ze względu na wystarczający materiał dowodowy.

Odrzucone argumenty

Urządzenie reklamowe powstało w 2002 r. na podstawie zgłoszenia i jest legalne. Zdjęcia lotnicze mają jedynie charakter informacyjny i nie mogą stanowić dowodu. Konieczne jest przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków w celu weryfikacji stanu faktycznego. Wyznaczenie nierealnego terminu na przedłożenie dokumentów.

Godne uwagi sformułowania

urządzenie reklamowe jest wolno stojącym trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym, jest tym samym budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego budowa przedmiotowego urządzenia reklamowego nie można potraktować jako instalacji, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego zdjęcia lotnicze mogą mieć charakter wyłącznie informacyjny - i nie mogą stanowić dowodu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotowa budowla została zrealizowana w sposób samowolny

Skład orzekający

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

przewodniczący sprawozdawca

Elwira Brychcy

członek

Wiesława Batorowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących definicji budowli i instalacji reklamowych, ocena materiału dowodowego (zdjęcia lotnicze) w sprawach samowoli budowlanej, zasady prowadzenia postępowania legalizacyjnego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego urządzenia reklamowego i jego związku z gruntem. Interpretacja przepisów może być stosowana do podobnych obiektów budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej w kontekście urządzeń reklamowych, co jest istotne dla branży budowlanej i reklamowej. Sąd szczegółowo analizuje dowody i przepisy.

Czy Twoja reklama jest legalna? Sąd rozstrzyga o samowoli budowlanej przy urządzeniu reklamowym.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 261/20 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2020-09-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-04-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący sprawozdawca/
Elwira Brychcy
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 3330/20 - Wyrok NSA z 2023-09-07
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 3 pkt 3, pkt 6, art. 28 ust.1, art. 29 ust. 2pkt 6, art. 48 ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2020 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowalnych i nakazania przedłożenia dokumentów oddala skargę
Uzasadnienie
[...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nakazania przedłożenia określonej dokumentacji. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
Postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. o nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej: PINB) :
I. Wstrzymał inwestorowi, t.j. [...] Sp. z o.o., prowadzenie robót budowlanych, polegających na wybudowaniu wolno stojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego znajdującego się na nieruchomości przy al. [...] w [...] (działka nr [...] oraz nr [...], arkusz nr [...], obręb [...]).
II. Nałożył na wyżej wymienionego inwestora obowiązek dostarczenia następujących dokumentów w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia:
a) czterech egzemplarzy projektu budowlanego opisanego wyżej urządzenia reklamowego, opracowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i wykazującą się przynależnością do właściwego samorządu zawodowego, sprawdzonego zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wraz z ważnym w dniu sporządzenia ww. projektu zaświadczeniem potwierdzającym przynależność autora projektu do właściwej izby samorządu zawodowego;
b) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w formie określonej w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę, zgłoszenia budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę (Dz. U. z 2016 r., poz. 1493),
c) zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że w toku czynności kontrolnych na działkach nr [...] oraz nr [...], arkusz nr [...], obręb [...], leżących przy al. [...] w [...], w odległości 9,70 m od krawędzi jezdni al. [...], zlokalizowane jest wolno stojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o następującej konstrukcji:
- prefabrykowana, żelbetowa stopa fundamentowa, ustawiona na powierzchni gruntu, o wymiarach 3,30m x 2,30m i wysokości 33cm,
- słup stalowy obudowany blachą o wymiarach 1m x 0,4 m i wysokości do spodu tablicy reklamowej wynoszącej 4m, zamocowany do ww. stopy fundamentowej,
- dwie tablice reklamowe, o wymiarach około 6m x 3m, zamocowane do ww. słupa wraz z oświetleniem na wysięgnikach u góry tablic oraz dwoma pomostami roboczymi u dołu tablic.
Dalej wskazano, iż z ustaleń dokonanych przez organ wynika, iż wykonawcą (Inwestorem) skontrolowanego nośnika reklamowego jest [...] Sp. z o.o. W kontroli uczestniczyli także przedstawiciele [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...], którzy oświadczyli, że inwestorem wybudowania nośnika była [...] Sp. z o.o., a nośnik ten powstał na podstawie zgłoszenia, o którym mowa w piśmie Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...] z [...] grudnia 2002 r. ([...]).
PINB ustalił, że akta o sygn. [...] dotyczą innego urządzenia reklamowego, który poprzednio istniało na nieruchomości, a które widoczne jest jeszcze na zdjęciach lotniczych nieruchomości z roku 2006. W aktach tych znajduje się fotografia tego nośnika reklamowego, jak i mapa ukazująca jego usytuowanie, które potwierdzają, że nie dotyczą one nośnika skontrolowanego w dniu [...] lipca 2019 r., lecz poprzedniego urządzenia, które zostało rozebrane. Wyjaśniono, iż podczas kontroli ujawniono, że pozostałości (fragmenty dwóch stóp fundamentowych) po tym rozebranym nośniku znajdują się nieopodal istniejącego urządzenia reklamowego. Zdaniem organu poza sporem jest zatem, że nośnik obecnie istniejący to inny obiekt, niż ten opisany w piśmie [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. W związku z powyższym uznano za wiarygodne oświadczenie pełnomocnika inwestora , że nośnik został wybudowany przez [...] Sp. z o.o.
W dalszej kolejności PINB wyjaśnił, że skontrolowany w dniu [...] lipca 2019 r. nośnik reklamowy jest wolno stojącym trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym, jest tym samym budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a jego wzniesienie nastąpiło w wyniku budowy, a więc wykonania obiektu budowlanego w określonym miejscu (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Okolicznością bezsporną jest, że przedmiotowy nośnik reklamowy jest obiektem wolnostojącym. Konstrukcja tego urządzenia (konstrukcja przestrzenna, stanowiąca budowlaną i techniczno - użytkową całość) nie pozostawia również wątpliwości, iż urządzenie to jest w sposób trwały związane z gruntem. Przedmiotowe urządzenie reklamowe posiada konstrukcję na tyle trwałą, że opiera się ona degradującym czynnikom zewnętrznym, o czym świadczy rodzaj użytych materiałów budowlanych i zastosowanych połączeń (stopa fundamentowa, kotwy śrubowe), a także kilkunastoletni okres istnienia urządzenia. Zdaniem organu budowy przedmiotowego urządzenia reklamowego nie można potraktować jako instalacji, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Tym samym budowa tego obiektu wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Nieuzyskanie wymaganego przez konkretny przepis Prawa budowlanego pozwolenia na budowę oznacza, że urządzenie reklamowe objęte niniejszym postanowieniem stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Ponieważ PINB nie stwierdził przewidzianych w art. 48 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego przesłanek do wydania bezwzględnego nakazu rozbiórki (w szczególności dla nieruchomości nie uchwalono dotąd miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), przystąpił do rozważenia możliwości zalegalizowania powstałej samowoli budowlanej. W związku z powyższym za konieczne uznano wydanie przedmiotowego postanowienia i nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania i dostarczenia do PINB wymienionych w sentencji postanowienia dokumentów.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik [...] Sp. z o.o., zarzucając wyznaczenie nierealnego terminu na wykonanie przewidzianych prawem obowiązków, a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 i 2 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez uznanie, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty nie pozwalają na uznanie, że urządzenie reklamowe powstało w 2002r., na podstawie zgłoszenia.
Inspektor Nadzoru Budowlanego ([...]WINB) ww. postanowieniem z [...] lutego 2020 r. o nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i w to miejsce orzekł, że wykonanie nałożonych obowiązków winno nastąpić w terminie 120 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż urządzenie reklamowe zlokalizowane na nieruchomości przy al. [...] w [...] (dz. nr ew. [...] oraz dz. nr ew. [...], arkusz nr [...], obręb [...]) zostało wykonane bez pozwolenia na budowa lub zgłoszenia. Organ ten zauważył, że na działce nr ew. [...] znajdowało się urządzenie reklamowe, na które zostało wydane pozwolenie na budowę, jednakże nie jest to ta sama tablica, co wynika z porównania zdjęć lotniczych znajdujących się w aktach sprawy. Wskazane zdjęcia lotnicze obrazują stan ww. działki z 2006 r., 2008 r., 2010 r., 2012 r., 2014 r., 2016 r. i 2018 r. Na ww. zdjęciach lotniczych widoczne jest, iż na przedmiotowej działce funkcjonowały inne urządzenia reklamowe, które znajdowały się w podobnej lokalizacji, jednakże w różnych odległościach. Na zdjęciach lotniczych z okresu 2008 r.-2018 r. widoczne jest urządzenie reklamowe zlokalizowane na granicy działek nr ew. [...] i nr ew. [...], natomiast na zdjęciu lotniczym z 2006 r. widoczne jest urządzenie reklamowe zlokalizowane wyłącznie na działce nr ew. [...]. Zatem, wbrew twierdzeniom pełnomocnika odwołującej się Spółki, powyższe porównanie zdjęć lotniczych potwierdza fakt, iż przedmiotowe urządzenie reklamowe nie jest tym samym urządzeniem reklamowym, które powstało w 2002 r., na podstawie zgłoszenia
[...]WINB nie miał też wątpliwości, że przedmiotowy obiekt budowlany jest budowlą, trwale związaną z gruntem.
Zauważono, iż zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29- 31". Natomiast w świetle z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymagają roboty budowlane polegające na "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym". Natomiast, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, budowa takich obiektów wymaga zgłoszenia. Zdaniem [...]WINB przedmiotowa reklama nie podlega ww. wyłączeniu, gdyż w świetle prawa budowlanego oraz orzecznictwa jest ona budowlą, a nie urządzeniem reklamowym wymienionym w art. 29 ust. 2 pkt 6.
[...]WINB stwierdził również, iż poza sporem pozostaje, że inwestorem przedmiotowego obiektu jest [...] sp. z o.o., który jest również najemcą terenu, na którym zlokalizowano przedmiotową budowlę.
Następnie zauważono, że zebrany przez organ powiatowy materiał dowodowy był wystarczający do wyjaśnienia sprawy, a wskazywany w zażaleniu dowód z zeznań świadków K. K. i B. B. prowadziłby do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania. Osoby te złożyły już oświadczenia podczas przeprowadzonej kontroli, zatem przeprowadzenie wnioskowanego dowodu byłoby bezcelowe.
Organ wyjaśnił, iż przychylił się do wniosku strony i przedłużył termin wyznaczony inwestorowi na przedłożenie dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka [...] Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na skarżone rozstrzygnięcie - art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 par. 1 i 2 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 par. 3 k.p.a. - poprzez uznanie, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty nie pozwalają na uznanie, że urządzenie reklamowe powstało w 2002r. na podstawie zgłoszenia oraz bezpodstawne pominięcie zgłoszonego dowodu z zeznań świadków.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż skarżąca nie może się zgodzić ze stanowiskiem, że zdjęcia lotnicze przekreślają możliwość uznania tablicy reklamowej za legalną na podstawie dokumentacji pochodzącej z 2002r. Zdjęcia lotnicze mogą mieć charakter wyłącznie informacyjny - i nie mogą stanowić dowodu, ponieważ zdjęcie lotnicze, a także to co jest na zdjęciu przedstawione, różni się w zależności od dnia, pory roku, rodzaju i kąta nasłonecznienia. Skarżąca kwestionuje możliwość dokonywania jakichkolwiek ustaleń na podstawie zdjęć lotniczych oraz kwestionuje ich wartość dowodową. Podkreślono, że obecnie funkcjonująca reklama jest tą samą reklamą, która powstała w 2002r. - i której inwestorem była właśnie [...] Sp. z o.o. ([...] to poprzednia nazwa tej spółki). Tym samym wydanie przedmiotowego postanowienia było przedwczesne, ponieważ organ nie przeprowadził pełnego postępowania dowodowego i oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na dokumentacji lotniczej o charakterze informacyjnym. Ponadto podniesiono, że pominięto wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków K. K. oraz B. B.. Świadkowie ci są pracownikami Spółdzielni Mieszkaniowej, a stanowisko przedstawione przez świadków stoi w sprzeczności ze zdjęcia lotniczymi, które mają charakter wyłącznie informacyjny i poglądowy. Konieczne jest zweryfikowanie prawidłowości zdjęć lotniczych z zeznaniami świadków, ponieważ zeznania świadków mają większe znaczenie dowodowe, niż zdjęcie lotnicze o charakterze wyłącznie pomocniczym. Pominięcie dowodu z przesłuchania świadków stanowiło rażące naruszenie przepisów postępowania oraz miało wpływ na przedwczesne wydanie postanowienia utrzymującego w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.
Odpowiadając na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie organu nadzoru budowlanego wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z 7 lipca 1994. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2020.1186) w trybie legalizacji samowoli budowlanej.
Zgodnej z treścią art. 48 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Niemniej nakaz rozbiórki nie jest bezwzględny i jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 48 ust. 2 Prawa budowalnego). Zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego w postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.
Konsekwencją niewykonania, w wyznaczonym terminie, obowiązków o których mowa w art. 48 ust. 3, jest nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Z kolei przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona – art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego.
Zastosowanie powyższych przepisów wymaga ustalenia, iż dany obiekt budowlany wykonany został samowolnie.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie, organy prawidłowo ustaliły, że doszło do budowy obiektu budowlanego, tj. budowli, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Wykonano wolnostojący, trwale związany z gruntem nośnik reklamowy, składający się z prefabrykowanej, żelbetowej stopy fundamentowej, ustawionej na powierzchni gruntu, o wymiarach 3,30m x 2,30m i wysokości 33cm, słupa stalowego obudowanego blachą o wymiarach 1m x 0,4cm i wysokości do spodu tablicy reklamowej wynoszącej 4m, zamocowany do ww. stopy fundamentowej, dwóch tablic reklamowych, o wymiarach około 6m x 3m, zamocowanych do ww. słupa wraz z oświetleniem na wysięgnikach u góry tablic oraz dwoma pomostami roboczymi u dołu tablic. Obiekt ten znajduje się na nieruchomości przy al. [...] (dana ul. [...]) w [...] - działka nr [...] oraz nr [...], arkusz nr [...], obręb [...]. Zgodnie z przywołanym przepisem art. 3 pkt 3 przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m.in. wolnostojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe. Z protokołu kontroli dokonanej w dniu [...] lipca 2019 r. wraz z wykonaną dokumentacją fotograficzną wynika natomiast, że sporna tablica reklamowa jest obiektem budowlanym wolnostojącym i trwale związanym z gruntem.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, że o tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce. Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce (por. wyrok NSA z 20 lutego 2020 r. o sygn. akt II OSK 989/18 – dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przedmiotowy nośnik reklamowy, jak słusznie zauważyły organy obu instancji, nie mógł zostać uznany za urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 kwietnia 2019 r o sygn. akt II OSK 1491/17 (dostępnym na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) pojęcie instalacji nie zostało zdefiniowane w ustawie Prawo budowlane wśród prac określających roboty budowlane (art. 3 pkt 7). Ustawodawca posługuje się nim, tworząc katalog robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 6, 14, 15). W odniesieniu do części z nich (pkt. 14, 15 art. 29 ust. 2), wskazano wyraźnie, że roboty polegające na instalowaniu wykonywane są na obiektach budowlanych. To doprecyzowanie, szczególnie w odniesieniu do instalowania urządzeń (pkt 15) nakazuje przyjąć, że analizowany zwrot dotyczy robót budowlanych wykonywanych na istniejących już obiektach, które służą za nośnik do owej instalacji urządzeń i na których mają one być zamontowane. W rozpoznawanej sprawie bezspornie doszło do budowy. Wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament, konstrukcja nośna, bez względu na to gdzie ten fundament oraz konstrukcja nośna zostały wykonane (wyprodukowane) przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu, jako całości w tym miejscu, jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2019 r. o sygn. akt II OSK 1275/17 – dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego wykonanie robót budowlanych polegających na budowie spornego urządzenia reklamowego wymagało więc uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak już wskazano, w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 tej ustawy w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 wprowadzający wymóg zgłoszenia zamiaru instalacji tablic i urządzeń reklamowych.
Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej dotyczących wykonania przedmiotowego urządzenia reklamowego na podstawie zgłoszenia z 2002 r. Sąd podziela ustalenia organów, iż ze znajdującej się w aktach sprawy o nr [...] mapy sytuacyjnej z naniesioną lokalizacją tego nośnika reklamowego oraz ze znajdującego się w tych aktach zdjęcia wynika, że pierwotny nośnik reklamowy składał się z dwóch betonowych stóp fundamentowych oraz dwóch słupów, na których zainstalowana była tablica reklamowa. Z kolei zdjęcia lotnicze, wykonane w roku 2010, 2012, 2014, 2016 i 2018, przedstawiają nośnik reklamowy, który znajduje się obok widocznych pozostałości po poprzednim nośniku (k. 6 – 8 akt adm. organu I instancji). Pozostałości stóp fundamentowych po poprzednim nośniku reklamowym są również widoczne na zdjęciach wykonanych podczas kontroli w dniu [...] lipca 2019 r. (k 32 i 23 akt adm. organu I instancji). Natomiast konstrukcja nowego nośnika składa się z jednej stopy fundamentowej, która jest znacznie większych rozmiarów od położonych obok dwóch betonowych stóp fundamentowych (k. 33 akt adm. organu I instancji). Swoim położeniem dwie mniejsze stopy fundamentowe odpowiadają płytom naniesionym na mapę sytuacyjną załączoną do dokumentacji budowlanej z lat 2001-2002. Jedynie ubocznie można też dodać, że termin ekspozycji nośnika reklamowego, o którym mowa w piśmie z dnia [...] grudnia 2002 r., upływał w dniu [...] grudnia 2004 r. (zob. pismo z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...], dotyczące tablicy reklamowej wykonanej zgodnie z zezwoleniem Zarządu Dróg Miejskich z [...] lutego 2001 r. [...])
Zdaniem Sądu z uwagi na powyższe ustalenia zbędne było przesłuchanie K. K. oraz B. B. "na okoliczność ustalenia, czy tablica reklamowa, której legalność jest przedmiotem postępowania, istnieje na nieruchomości nieprzerwanie od 2002 r." Zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wyklucza bowiem taki scenariusz. Ponadto, osoby te były obecne podczas kontroli dokonanej w dniu [...] lipca 2019 r. i wskazały, że sporny nośnik powstał na podstawie zgłoszenia, o którym mowa w piśmie [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., co znajduje odzwierciedlenie w treści protokołu (k. 52 akt adm. organu I instancji). Nie było więc podstaw, aby wzywać te osoby do złożenia zeznań w sprawie, skoro wypowiedziały się one w kwestii legalności spornego nośnika reklamowego podczas dokonanej kontroli.
Jak wynika z art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, zatem organy rozstrzygające w sprawie mogły przy tym przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy posłużyć się zdjęciami lotniczymi. Zarzuty skarżącej w tym zakresie również nie zasługują na uwzględnienie. Włączone w poczet materiału dowodowego zdjęcia lotnicze wraz z dokumentacją z lat 2001 – 2002 dotyczącą tablicy reklamowej, posadowionej zgodnie z zezwoleniem z dnia [...] lutego 2001 r. (zdjęcie tego nośnika reklamowego, mapa sytuacyjna) stanowią natomiast niezbite dowody potwierdzające, że sporny nośnik reklamowy nie jest tablicą reklamową, o której mowa w piśmie z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...]
Reasumując, zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotowa budowla została zrealizowana w sposób samowolny, tj. bez uzyskania wymaganej przepisami prawa decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy zasadnie więc prowadziły postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego, albowiem hipotezą tej normy prawnej objęte są właśnie przypadki samowolnej budowy obiektu budowlanego.
Ponadto organy zgodnie z podstawowymi standardami procedury administracyjnej zakreślonymi regulacjami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w należyty sposób zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się przy wydawaniu kontrolowanych postanowień naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, względnie stwierdzenia ich wydania z naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ) oddalił skargę.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI