II SA/Po 346/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów obu instancji odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej, wskazując na niedostateczne uzasadnienie i brak analizy wpływu inwestycji na grunty rolne.
Spółka C. S.A. zaskarżyła postanowienia organów administracji odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy elektrowni fotowoltaicznej na gruntach rolnych klasy IVa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienia, uznając je za przedwczesne i wydane z naruszeniem przepisów postępowania. Sąd wskazał na brak wystarczającej analizy wpływu inwestycji na grunty rolne oraz na ogólnikowość argumentacji organów, które nie wykazały, dlaczego wykorzystanie tych konkretnych gruntów na cele nierolnicze jest niedopuszczalne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę spółki C. S.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla elektrowni fotowoltaicznej, uchylił zaskarżone postanowienia. Spółka domagała się uzgodnienia projektu decyzji dotyczącej budowy farmy fotowoltaicznej o mocy do 3 MW na działkach stanowiących grunty orne klasy IVa. Organy administracji odmówiły uzgodnienia, powołując się na ochronę gruntów rolnych i leśnych oraz rolniczy charakter obszaru. Sąd uznał jednak, że postanowienia organów były przedwczesne i wydane z naruszeniem przepisów K.p.a., w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3. Wskazano na ogólnikowość argumentacji organów, które nie przeprowadziły wystarczającej analizy wpływu planowanej inwestycji na grunty rolne, nie zbadały istnienia gruntów o niższej przydatności produkcyjnej ani nie oceniły wpływu inwestycji na otoczenie rolnicze. Sąd podkreślił, że uznanie administracyjne nie może oznaczać dowolności, a organ musi wszechstronnie rozważyć materiał dowodowy i wyważyć interesy. Dodatkowo, organ I instancji uznał załącznik graficzny projektu za nieczytelny, a w aktach sprawy brakowało mapy ewidencyjnej, co wskazywało na niekompletny materiał dowodowy. W konsekwencji, Sąd uchylił postanowienia obu instancji i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa uzgodnienia jest nieuzasadniona, jeśli organy opierają się na ogólnikowych stwierdzeniach, nie badają istnienia gruntów o niższej przydatności produkcyjnej ani nie analizują wpływu inwestycji na rolniczy charakter otoczenia.
Uzasadnienie
Organy administracji odmówiły uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej na gruntach rolnych, opierając się na ogólnych stwierdzeniach o ochronie gruntów rolnych. Sąd uznał, że brakowało pogłębionej analizy faktycznej, w tym zbadania alternatywnych gruntów, wpływu inwestycji na otoczenie rolnicze oraz charakterystyki samej inwestycji, co czyniło odmowę przedwczesną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 106 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 6
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.o.g.r. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 106 § par. 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 106 § par. 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 53 § ust. 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 60 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 64 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.o.g.r. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 7 K.p.a. przez błędne ustalenia faktyczne i nieuwzględnienie interesów inwestora. Naruszenie art. 8 K.p.a. przez wydanie decyzji bez analizy wszystkich aspektów. Naruszenie art. 7 u.o.g.r. przez niewłaściwą interpretację. Naruszenie art. 61 u.p.z.p. przez odmowę uzgodnienia projektu. Naruszenie art. 7b, 8 i 9 K.p.a. przez wydanie rozstrzygnięcia przy niepełnym materiale dowodowym. Naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. przez brak odniesienia się do argumentów skarżącej. Ogólnikowość i brak pogłębionej analizy organów co do wpływu inwestycji na grunty rolne. Brak zbadania istnienia gruntów o niższej przydatności produkcyjnej. Niekompletność materiału dowodowego (brak mapy ewidencyjnej).
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie w sprawie ma charakter pomocniczy wobec postępowania w sprawie głównej, jak i uznaniowy organ dokonując oceny możliwości wyłączenia takich gruntów z produkcji rolnej powinien ją szczegółowo uzasadnić gleby orne czwartej klasy – RIVa – "gleby orne średniej jakości lepsze" wszelkie wywody dotyczące szeroko pojętej polityki planistycznej, czy ładu przestrzennego są nieuzasadnione i nie mogą być podstawą rozstrzygnięcia organ uzgadniający działając w oparciu o uznanie administracyjne nie może zatem wydać dowolnego postanowienia, lecz postanowienie, które będzie wynikiem wyważenia sprzecznych interesów i uwzględnienia obowiązującego prawa materialnego twierdzenia organów mające przemawiać za negatywnym dla skarżącej spółki rozstrzygnięciem w zdecydowanej części mają charakter na tyle ogólny, że mogłyby stanowić podstawę odmowy uzgodnienia w niemal każdej innej sprawie organ I instancji zupełnie arbitralnie wskazał, że grunty te zostaną bezpowrotnie utracone jako grunty rolne ochrona, o której mowa w art. 3 ust. 1 u.o.g.r., dotyczy wszystkich gruntów rolnych ocena organów ma na tyle ogólny charakter, że w istocie wkracza ona w problematykę zagospodarowania przestrzennego, czy jak próbują to ująć organy w ochronę rolniczego ładu przestrzennego, abstrahując od wartości wyrażonych w art. 3 ust. 1 u.o.g.r.
Skład orzekający
Tomasz Świstak
przewodniczący sprawozdawca
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
sędzia
Paweł Daniel
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji na gruntach rolnych, konieczność pogłębionej analizy wpływu inwestycji na środowisko rolne i otoczenie, znaczenie kompletnego materiału dowodowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w kontekście ochrony gruntów rolnych. Interpretacja przepisów K.p.a. i u.o.g.r. w kontekście uznania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem energetyki odnawialnej a ochroną gruntów rolnych, co jest aktualnym tematem społecznym i gospodarczym. Pokazuje, jak ważne jest dokładne uzasadnienie decyzji administracyjnych.
“Farme fotowoltaiczne kontra grunty rolne: Sąd wyjaśnia, jak urzędy mają uzasadniać odmowy zgody.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 346/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-08-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Danuta Rzyminiak-Owczarczak Paweł Daniel Tomasz Świstak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 119 pkt 3, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2023 poz 775 art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 106 par. 1, art. 106 par. 4, art. 106 par. 5, art. 107 par. 3, art. 126 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 977 art. 53 ust. 4 pkt 6, art. 53 ust. 5 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Dz.U. 2024 poz 82 art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych Sentencja Dnia 21 sierpnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 sierpnia 2024 roku sprawy ze skargi C. S.A. z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 marca 2024 r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia 31 stycznia 2024 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") postanowieniem z 25 marca 2024 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia spółki C. SA (dalej: "spółka", "C. ") na postanowienie Starosty [...] (dalej: "Starosta") z 31 stycznia 2024 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Pismem z 17 stycznia 2024 r. Wójt Gminy [...] zwrócił się do Starosty z wnioskiem o uzgodnienie w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych projektu decyzji ustalającej na rzecz spółki warunki zabudowy polegającej na budowie elektrowni fotowoltaicznej "Ł. o mocy do 3MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną dla działek położonych w obrębie Ł., nr ewid. [...] i [...]. Starosta postanowieniem z 31 stycznia 2024 r., nr [...], na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6, ust. 5 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 977 ze zm., dalej: "u.p.z.p.") oraz art. 106, art. 124 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 82, dalej: "u.o.g.r."), odmówił uzgodnienia powyższego projektu decyzji o warunkach zabudowy. Kolegium, w uzasadnieniu podanego na wstępie postanowienia, wskazało, że rozstrzygniecie w sprawie ma charakter pomocniczy wobec postępowania w sprawie głównej, jak i uznaniowy. Nie ma bowiem ścisłych wytycznych co do tego, jakiego rodzaju grunty rolne i w jakich okolicznościach mogą zostać przeznaczone na cele nierolnicze. Oznacza to, że organ dokonując oceny możliwości wyłączenia takich gruntów z produkcji rolnej powinien ją szczegółowo uzasadnić, wskazując w oparciu o jakie dane zajął stanowisko. W dalszej kolejności organ II instancji przywołał art. 3 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.o.g.r. i podał, że działki nr [...] i [...] według ewidencji gruntów i budynków stanowią grunty orne czwartej klasy – RIVa. Planowane zamierzenie dotyczy działek obejmujących grunty orne czwartej klasy, oznaczone symbolem RIVa, czyli zgodnie z klasyfikacją określoną w rozporządzeniu Rady Ministrów z 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1246) – "gleby orne średniej jakości lepsze". Według wspomnianego rozporządzenia w przypadku gdy gleby tej klasy są utrzymywane w wysokiej kulturze rolnej i dobrych warunkach wilgotnościowych nadają się pod uprawę jęczmienia, a nawet pszenicy i owsa, a buraki pastewne dają plony zadowalające. Gleby tej klasy nadają się pod zakładanie sadów. Z akt sprawy i uzasadnienia kwestionowanego rozstrzygnięcia wynika, że obręb Ł. ma charakter rolniczy. W strukturze obszarowej użytki rolne stanowią 85,76% w stosunku do wszystkich gruntów ogółem. Nadto rola klasy IVa to 23,48% użytków rolnych ogółem. Nieruchomości objęte wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy znajdują się zatem na terenie typowo rolniczym, który zgodnie z u.o.g.r. podlega ochronie przez ograniczenie przeznaczenia na cele nierolnicze, o czym stanowi art. 3 ust. 1 u.o.g.r. Kolegium uznało za przekonującą argumentację organu I instancji odnoszącą się do rolniczego charakteru obszaru. Przedmiotowa inwestycja stanowić będzie ingerencję w środowisko i będzie generowała konieczność wyłączenia z produkcji rolniczej części działek i wydzielenia z dotychczasowego zwartego kompleksu o charakterze rolnym spornego fragmentu ze szkodą dla dotychczasowej jego funkcji. W skardze do tut. Sądu spółka zarzuciła naruszenie: 1. art. 7 K.p.a. przez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, jak również nieuwzględnienie istotnych interesów inwestora, 2. art. 8 K.p.a. przez wydanie decyzji bez dokonania analizy wszystkich aspektów postępowania, 3. art. 7 u.o.g.r. przez niewłaściwą interpretację, 4. art. 61 u.p.z.p. przez odmowę uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji, 5. art. 7b, 8 i 9 K.p.a. przez wydanie rozstrzygnięcia mimo posiadania niepełnego materiału dowodowego, 6. art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. przez nieodniesienie się do argumentów podnoszonych przez skarżącą. W uzasadnieniu skargi C. podniosła, że wszelkie wywody dotyczące szeroko pojętej polityki planistycznej, czy ładu przestrzennego są nieuzasadnione i nie mogą być podstawą rozstrzygnięcia. Mimo że spółka sygnalizowała tę kwestię w zażaleniu, Kolegium nie odniosło się w żaden sposób do jakiegokolwiek podnoszonego argumentu. Już tylko z tych powodów zaskarżone postanowienie obarczone jest wadami, które powodują, że powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Następnie skarżąca wskazała, że planowana inwestycja zlokalizowana będzie na najsłabszych ziemiach, co powinno być uwzględnione jako fakt pozytywny. Skoro obszar rolny stanowi ok. 86% powierzchni gruntów ogółem, co należy uznać za wartość wysoką, wyłączenie z produkcji niewielkiej części w żaden sposób nie zaburzy rolnego charakteru gruntów sąsiednich. Sąsiedztwo obecnie dla przedmiotowej inwestycji w ogóle nie może być zresztą badane. Niezrozumiałe dla spółki ponadto pozostaje skąd organy powzięły informacje, aby grunty pod panelami fotowoltaicznymi przestały być biologicznie czynne. Skarżąca nie zgodziła się także z tym, aby zaskarżone postanowienie miało charakter uznaniowy. Ewentualna uznaniowość nie może oznaczać dowolności, a organ powinien w należyty sposób uzasadnić swoje stanowisko. Wyłączenie zaś nieistotnej części gruntów na terenach typowo rolnych spełnia warunek z art. 3 ust. 1 u.o.g.r. Na koniec spółka podniosła, że zadać trzeba pytanie, w jaki sposób wydano rozstrzygnięcie, skoro rzekomo nie posiadano danych w postaci czytelnego załącznika graficznego będącego częścią projektu decyzji o warunkach zabudowy. Takim działaniem istotnie naruszono podstawowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została w postępowaniu uproszczonym. Jak przewidziano w art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Jako że przedmiotem skargi spółka uczyniła postanowienie wydane na skutek uprzednio złożonego zażalenia, zaistniały podstawy do zastosowania przywołanej regulacji. Stosownie do art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stanowi to odstępstwo od zasady jawnego rozpoznawania spraw, przewidzianej w art. 10 P.p.s.a. Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 25 marca 2024 r., nr [...], jak i poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z 31 stycznia 2024 r., nr [...], wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. oznacza konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Postanowienia te zapadły w wyniku wystąpienia przez Wójta Gminy [...] o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni fotowoltaicznej "Ł." o mocy do 3 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach nr [...], [...], obręb Ł., gmina K., stanowiących rolę klasy RIVa, o pow. odpowiednio 0,3000 ha i 1,4500 ha. Zgodnie z art. 106 § 1 K.p.a. jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Przepisami szczególnymi, które w rozpatrywanym przypadku wymagają zajęcia takiego stanowiska, są art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 60 ust. 1 i art. 64 ust. 1 u.p.z.p. Przewidują one, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych – w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami. Uzgodnienia tego dokonuje się w trybie art. 106 K.p.a., z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie – uzgodnienie uważa się za dokonane (art. 53 ust. 5 u.p.z.p.). Jak stanowi zaś art. 106 § 4 K.p.a. organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 106 § 5 K.p.a.). Szczegółowe kryteria oceny zasadności zmiany przeznaczenia gruntów rolnych wyrażone zostały w u.o.g.r. Przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy wyznacza kierunki ochrony gruntów rolnych stanowiąc, że ochrona ta polega m.in. na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne (pkt 1) i zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodom w produkcji rolniczej, powstającym wskutek działalności nierolniczej i ruchów masowych ziemi (pkt 2). Z regulacjami tymi koresponduje art. 6 ust. 1 u.o.g.r., który przewiduje, że na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczyć przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku – inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Postanowienie uzgodnieniowe, o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p., wydawane jest w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że do organu należy wybór jednego z możliwych w tym względzie sposobów rozstrzygnięcia. Na organie tym spoczywa przy tym obowiązek wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, z uwzględnieniem przeprowadzenia – w razie potrzeby – własnego postępowania wyjaśniającego, celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a następnie wyważenia interesu publicznego oraz słusznego interesu strony. Organ uzgadniający działając w oparciu o uznanie administracyjne nie może zatem wydać dowolnego postanowienia, lecz postanowienie, które będzie wynikiem wyważenia sprzecznych interesów i uwzględnienia obowiązującego prawa materialnego. Granice tego uznania wyznaczają przy tym normy zadaniowe wynikające z Konstytucji, u.p.z.p. oraz u.o.g.r. Zagadnienie zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na grunty inwestycyjne jest jednym z fundamentów polityki przestrzennej państwa, która musi uwzględniać wyrażoną w art. 5 Konstytucji RP zasadę zrównoważonego rozwoju. Z przepisów prawa nie wynika generalny zakaz wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji na terenie o przeznaczeniu rolnym. Niemniej jednak warunkiem koniecznym do tego jest brak kolizji z tymi przepisami. Właściciel gruntu rolnego w razie braku planu miejscowego może dążyć do zmiany społeczno-gospodarczego przeznaczenia swego prawa własności, jednak tylko w takich granicach, w jakich prawa własności do tego gruntu nie ograniczają ustawy. Ograniczenia takie w odniesieniu do gruntów rolnych przewiduje natomiast tak u.p.z.p., jak i u.o.g.r. Z kolei organ uzgadniający, wyrażając wiążące w sprawie stanowisko, nie może tracić z pola widzenia przedmiotu i celu uzgodnienia, który z jednej strony wyznaczają przepisy kompetencyjne, z drugiej zaś przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie będącej przedmiotem wniosku inwestora, a także posiadana przez ten organ wiedza urzędowa. Dokonywana przez starostę w ramach uzgodnienia ocena stanu faktycznego, wynikającego z ustaleń sprawy głównej, nie opiera się jedynie na przepisach prawa, lecz również na stanie wiedzy zawartej np. w prowadzonych ewidencjach i innej dokumentacji, którą dysponuje ten organ w ramach przyznanych mu kompetencji (por. wyroki NSA z 6 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 113/08, z 13 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 528/18, z 12 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1357/21, dostępne w CBOSA na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). O ile organ I, jak i II instancji właściwie wskazały, że działają w zakresie uznania administracyjnego i w sposób prawidłowy zdefiniowały jego granice, powołując się w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć zwłaszcza na regulacje art. 3 i art. 6 ust. 1 u.o.g.r., to już w niedostateczny sposób zidentyfikowały i rozważyły okoliczności faktyczne sprawy, w konsekwencji czego wydane w ten sposób rozstrzygnięcia sprowadzające się do odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy – jako naruszające art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 106 § 4 i art. 126 K.p.a. – uznać trzeba co najmniej za przedwczesne. W tym miejscu zauważyć zwłaszcza trzeba, że twierdzenia organów mające przemawiać za negatywnym dla skarżącej spółki rozstrzygnięciem w zdecydowanej części mają charakter na tyle ogólny, że mogłyby stanowić podstawę odmowy uzgodnienia w niemal każdej innej sprawie. Argumentacja organów sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że odmowa uzgodnienia następuje ze względu na to, że skarżąca planuje wykorzystać grunty rolne na cele nierolnicze. Brakuje już natomiast bardziej pogłębionej analizy zmierzającej do wykazania dlaczego wykorzystanie tych konkretnie gruntów na cele nierolnicze jest niedopuszczalne, przede wszystkim z perspektywy wartości, jakie mają podlegać ochronie zgodnie z przepisami u.o.g.r. Pomimo tego, że organy prawidłowo powołują się na art. 3 i art. 6 ust. 1 u.o.g.r. nie rozważyły już tego, jak przepisy te mają się do okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy. Dość zauważyć, że ustalenia faktyczne organów ograniczają się w tym względzie do stwierdzenia, jaka jest klasyfikacja działek, na których powstać ma inwestycja, jaki jest procentowy udział gruntów rolnych w obrębie Ł., a także jaki jest w tym zakresie procentowy udział gruntów tej samej klasy, co teren inwestycji. Ustalenia te w żadnym razie nie mogą być uznane za wystarczające na tle przywołanych powyżej regulacji. W świetle art. 6 ust. 1 u.o.g.r. znaczenie trzeba przede wszystkim nadać temu, czy istnieją grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a jeżeli gruntów takich brak – czy istnieją inne grunty o niższej przydatności produkcyjnej, które mogłoby być przeznaczone na cele nierolnicze i nieleśne. Tymczasem ustaleń takich organy w kontrolowanej sprawie w ogóle nie poczyniły. Wprawdzie w przekazanych do tut. Sądu aktach administracyjnych znaleźć można zestawienie rodzaju gruntów w obrębie Ł., jednak brak jest podstaw do twierdzenia, by był on przedmiotem dostatecznie pogłębionych analiz ze strony organów, skoro nie został on poddany dostatecznej w tym względzie ocenie w uzasadnieniu rozstrzygnięć. Nie jest przy tym rolą sądu administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej i poszukiwanie za te organy argumentacji, która mogłaby przemawiać za prawidłowością wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Organy nie rozważyły także w należyty sposób, jaki będzie wpływ planowanej inwestycji na rolnicze wykorzystanie działek, na których ma ona powstać. Organ I instancji zupełnie arbitralnie wskazał, że grunty te zostaną bezpowrotnie utracone jako grunty rolne. O arbitralności tej oceny świadczy chociażby to, iż oparta została ona na twierdzeniu, jakoby budowa naziemnych instalacji fotowoltaicznych wymagała – w większości wypadków – znacznej ingerencji w grunt, użytkowanie takich instalacji miałoby trwać od 15 do 30 lat, i nie zostaną one przywrócone do pierwotnego stanu. Organ ten nie podjął zatem nawet próby wykazania z jaką ingerencją w grunt wiązać się będzie realizacja tej inwestycji, która objęta została projektem decyzji poddanej uzgodnieniu, uwzględniając choćby wynikającą z tego projektu charakterystykę tejże, lecz poprzestał na nieprzejrzystych i niepoddających się jakiejkolwiek weryfikacji twierdzeniach odnoszących się do "większości przypadków". Organ odwoławczy do problematyki tej w ogóle się natomiast nie ustosunkował, choć była ona przedmiotem części zarzutów zawartych w zażaleniu spółki. Także konstatacja odnosząca się do otoczenia spornych w sprawie gruntów nie może być uznana za wystarczającą. Ochrona, o której mowa w art. 3 ust. 1 u.o.g.r., dotyczy wszystkich gruntów rolnych, o których stanowi art. 2 ust. 1 tej ustawy. Celem uzgodnienia z art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. jest ochrona rolnego charakteru gruntów, która nie ogranicza się wyłącznie do samego terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Realizacja przedsięwzięcia nie może bowiem prowadzić do naruszenia wartości chronionych przepisami ustawy szczególnej. Wymaga to ustalenia, że planowana inwestycja będzie służyć rolniczemu wykorzystaniu terenu lub że pomimo odmiennego charakteru da się pogodzić z rolnym przeznaczeniem gruntu (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 528/18). W tym względzie organy także poprzestały jednak na bardzo ogólnikowych twierdzeniach prowadzących do konstatacji, wedle której realizacja inwestycji prowadzić będzie do wydzielenia z dotychczasowego zwartego kompleksu o charakterze rolnym jego fragmentu ze szkodą dla dotychczasowej funkcji tego terenu. Organ I instancji stwierdził wręcz, że istnienie spornego obszaru w niezmienionej formie ma znaczenie dla funkcjonowania gruntów sąsiednich. Choć z argumentacji tego organu wynika jednocześnie, że grunty w sąsiedztwie działek objętych projektem decyzji poddanej uzgodnieniu stanowią tereny w użytkowaniu rolniczym, brak w tym względzie bardziej pogłębionych ustaleń i rozważań, które miałyby na względzie choćby klasyfikację tych gruntów i rzeczywisty lub choćby potencjalny wpływ planowanej inwestycji na ich rolnicze wykorzystanie. W tym kontekście za trafną uznać trzeba argumentację skarżącej spółki, bowiem ocena organów ma na tyle ogólny charakter, że w istocie wkracza ona w problematykę zagospodarowania przestrzennego, czy jak próbują to ująć organy w ochronę rolniczego ładu przestrzennego, abstrahując od wartości wyrażonych w art. 3 ust. 1 u.o.g.r. Nie bez znaczenia pozostaje i to, że organ I instancji za nieczytelny uznał załącznik graficzny będący częścią projektu decyzji o warunkach zabudowy. Skoro nie stanowiło to podstawy odmowy uzgodnienia tego projektu, a organ zdecydował o przeprowadzeniu w tym zakresie własnych czynności wyjaśniających, to wynik tych czynności powinien bezwzględnie znajdować odzwierciedlenie w materiale dowodowym. Zresztą organ I instancji sam wskazał, iż do wydanego postanowienia została załączona mapa ewidencyjna. Tymczasem w przesłanych do tut. Sądu aktach administracyjnych brak jest jakiejkolwiek mapy ewidencyjnej, która służyła czynionym przez organy ustaleniom. Pozwala to przyjąć, że ustalenia te poczynione zostały na niekompletnym materiale dowodowym, która to niekompletność wprost wynika z uzasadnienia wydanych w sprawie rozstrzygnięć. W powyższym stanie rzeczy wydane postanowienia, jako istotnie naruszające przepisy postępowania, uznać trzeba co najmniej za przedwczesne. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt I. sentencji wyroku. O kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. postanowiono w pkt II. sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI