II SA/Po 346/23

II SA/Po 346/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-10-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Edyta Podrazik
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 48 ust. 1, ust. 1a, art. 49e
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 13 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2023 roku sprawy ze skargi M. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej PINB) decyzją z dnia 17 stycznia 2023 r. nr [...], działając na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm. dalej pr.bud.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. dalej k.p.a.) nakazał M. G. (dalej jako skarżąca lub strona) rozbiórkę wiaty przy istniejącym budynku gastronomiczno - rozrywkowym na działce ozn. nr ewid. gruntów [...], [...] i [...] w obręb ewid. G. , gmina W..
Motywując decyzję organ wskazał, że w dniu 19 maja 2021 r. z urzędu wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy ww. wiaty, której inwestorem jest skarżąca.
W toku prowadzonego postępowania w dniu 19 maja 2021 r. przeprowadzono kontrolę ww. nieruchomości przy udziale pełnomocnika skarżącej- Pana M. G.. Podczas kontroli stwierdzono, że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się wiata przy istniejącym budynku gastronomiczno - rozrywkowym. Wiata konstrukcji drewnianej, składająca się z konstrukcji wsporczej, stanowiących słupy zakotwione w betonowych stopach fundamentowych i podciągów oraz konstrukcji dachu stanowiącej zamocowane krokwie do konstrukcji wsporczej. Dach jednospadowy w kierunku drogi D. w całości pokryty płytami typu "plexi".
Wg oświadczenia pełnomocników skarżącej przedmiotowa wiata powstała w dwóch etapach. Od strony frontowej działek (I etap) znajduje się wiata o szer. 45 m, dł. 15,96 m i wys. 4,30/3,49 m. Od tyłu działki znajduje się wiata stanowiąca przedłużenie wiaty położonej od frontu działki. Konstrukcja dachu tej części pokryta jest płytami typu "Plexi" o szer. 9,01 m, dł. 4,63m wys. 3,40/3,24m. Wiata od granicy z działka sąsiednią ozn. nr [...] obudowana jest ścianą do 2/3 wysokości płytą OSB i fragmentarycznie ścianą od jej frontu. Wg oświadczenia pełnomocników wiata została zbudowana w kwietniu 2019 roku. Na działce ozn. nr ewid. gruntu [...] (II etap) również istnieje kontynuacja wiaty o szer. 4,00 m, dł. 24,96 m i wys. 4,30/3,40 m. W tej części działki wiatę wykonano na przełomie marca - kwietnia 2021 r. Wiata stanowi jednolitą całość konstrukcyjną.
Podczas kontroli pełnomocnik skarżącej oświadczył, że budowa wiaty nie została poprzedzona uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszeniem.
Organ stwierdził, że na budowę ww. obiektów, zgodnie z art. 28 pr. bud. wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Wobec tego PINB postanowieniem wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego (art. 48 ust 3 pr. bud.) wraz z koniecznością wniesienia opłaty celem uzyskania decyzji o legalizacji.
Na niniejsze postanowienie wniósł w dniu 20 lipca 2021 r. zażalenie Pan M. G..
Postanowieniem z dnia 25 października 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej informacji o możliwości i sposobie legalizacji, a w pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
Na powyższe postanowienie M. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, która postanowieniem z dnia 17 marca 2022 r. sygn. II SA/Po [...] została odrzucona.
Następnie PINB zawiadomieniem z dnia 24 listopada 2022 r., poinformował uczestników postępowania o terminie przeprowadzenia kontroli w dniu 20 grudnia 2022 r. na działce ozn. nr ewid. gruntów [...], [...] i [...] w obręb ewid. G., gmina W.. Zawiadomienie to zostało skutecznie doręczone stronom postępowania. Kontrola miała na celu sprawdzenie stanu faktycznego zabudowy ww. działek, ze względu na dość odległy czas od przeprowadzenia ostatniej kontroli w dniu 19 maja 2021 r. W kontroli nie uczestniczył pełnomocnik inwestora, natomiast uczestniczyły strony postępowania administracyjnego. Kontrola odbyła się poza granicami działek objętych postępowaniem. Z naocznych oględzin stwierdzono, że od dnia ostatniej kontroli tj. przeprowadzonej w dniu 19 maja 2021 r. do dnia kontroli w dniu 20 grudnia 2022 r. przedmiot prowadzonego przez PINB postępowania dotyczącego legalności budowy wiaty nie uległ zmianie.
Postanowienie WINB w P. utrzymujące w mocy postanowienie PINB [...] o wstrzymaniu budowy adresowane do pełnomocnika skarżącej zostało odebrane w dniu 27 października 2021 r., zatem trzydziestodniowy termin na złożenie wniosku o legalizację upłynął w dniu 26 listopada 2021 r. W wyznaczonym terminie inwestorka nie złożyła wniosku o legalizację. Zatem zgodnie z art. 49e pkt 1 pr. bud. PINB nakazał rozbiórkę przedmiotowego budynku.
Od powyższej decyzji M. G. wniosła odwołanie, zaskarżając decyzję w całości i zarzucając jej naruszenie:
1) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez naruszenie podstawowych zasad praworządności i zasad prowadzenia postępowania dowodowego polegających na:
a) całkowicie dowolnym i błędnym przyjęciu daty wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, a tym samym pominięciu wytycznych w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy jakie w decyzji z dnia 18 czerwca 2020 r. Znak: [...] zalecił WINB;
b) dowolnej i nieuprawnionej zmianie przedmiotu postępowania poprzez rozszerzenie go o działkę nr [...] bez uzasadnienia tego faktu;
c) braku podjęcia czynności mających na celu ustalenie kręgu stron postępowania w związku objęciem postępowaniem także działki nr [...];
d) braku wyjaśnienia czy rozbiórka wiaty będącej rozbudową budynku gastronomiczno - rozrywkowego może mieć wpływ na ten budynek (wytyczna WINB);
e) braku ustalenia czy wiata jest budynkiem czy obiektem tymczasowym (wytyczna WINB);
f) brak ustalenia czy wiata od strony działki nr [...] jest tym samym obiektem jaki istniał w 2003 r. (wytyczna WINB), co uniemożliwia ocenę, czy w stosunku do tego obiektu organ I instancji zastosował odpowiedni tryb postępowania;
g) w aktach brak informacji, kto jest właścicielem poszczególnych nieruchomości (wytyczna WINB), co uniemożliwia ustalenie kręgu stron postępowania;
2. art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez jego pominięcie i nie zastosowanie w sprawie
3. art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału w sprawie Skarżącej, w szczególności pozbawieniu jej prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym i nie umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji
4. art. 36 §1 k.p.a. polegającym na zaniechaniu informowania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i wskazania planowanego terminu jej zakończenia
5. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia niezawierającego istotnych elementów
6. art. 8 i 11 k.p.a. poprzez ich pominięcie i niezastosowanie w sprawie.
W odwołaniu skarżąca wskazała, że po raz kolejny organ prowadząc postępowanie narusza przepisy k.p.a., w szczególności poprzez pominięcie wytycznych WINB z poprzedniej decyzji kasatoryjnej (którą uchylono poprzednią decyzję o rozbiórce z 20 marca 2020 r.). Ponadto postępowanie w ocenie skarżącej zostało wszczęte w 2019 r. bo wszelkie zawiadomienia o kontroli w 2021 r. organ kierował już do pełnomocnika skarżącej. Obecnie toczące postępowanie stanowi więc kontynuację poprzedniego, a organ nie może po raz kolejny wszcząć toczącego już się postępowania. Zdaniem strony postępowanie nie zostało prawidłowo rozszerzone względem działki [...] ani nie wiadomo jak organ ustalił krąg stron postępowania. Skarżąca zwróciła uwagę, że w poprzedniej decyzji kasatoryjnej WINB wskazał na następujące kwestie:
1. czy rozbiórka części wiaty będącej rozbudową budynku gastronomiczno - rozrywkowego, może mieć wpływ na ten budynek (dot. wiaty od strony działki [...]) - tymczasem w zaskarżonej decyzji brak takiego ustalenia i odniesienia do tego zarzutu
2. czy obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej o funkcji gastronomicznej jest budynkiem, czy obiektem tymczasowym - w zaskarżonej decyzji brak takiego ustalenia i odniesienia do tego zarzutu
3. kiedy powstał obiekt gastronomiczny i czy obecny jego kształt był wynikiem rozbudowy, czy został rozebrany i powstał nowy obiekt oraz czy na pierwotną bryłę inwestor uzyskał pozwolenie na budowę. Brak takiego ustalenia oznacza brak możliwości oceny czy organ zastosował właściwy tryb postępowania - tymczasem w zaskarżonej decyzji brak takiego ustalenia i odniesienia do tego zarzutu.
Skarżąca zakwestionowała również wyniki kontroli z 20 grudnia 2022 r., którą przeprowadzono bez wchodzenia na teren nieruchomości. W jej ocenie naoczne oględziny nie pozwalają na ustalenie wymiarów wiaty.
W ocenie strony organ naruszył także 10 k.p.a. ponieważ nie umożliwił jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Ponadto organ nie poinformował o niezałatwieniu sprawy w terminie (art. 36 § 1 k.p.a.). Wydana w sprawie decyzja zawiera lakoniczne uzasadnienie.
W ocenie skarżącej organ nie zawiadomił jej o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o legalizację, czego wymagały przepisy art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) decyzją z 13 marca 2023 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, oraz art. 104 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ wyjaśnił, że postępowanie w którym WINB wydał decyzję znak: [...], dotyczyło "postępowania w sprawie legalności zabudowy w B. - letnisku na dz. nr [...] i [...] (znak: [...]) ". WINB uchylił zaskarżoną decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, z uwagi na potwierdzenie w trakcie kontroli istnienia na dz. nr [...] i [...], także innych obiektów (prawdopodobnie nielegalnych), a zawiadomienie znak: [...], o wszczęciu dotyczyło legalności zabudowy w B. - letnisku na dz. nr [...] i [...], PINB winien określić jednoznacznie przedmiot niniejszego postępowania prowadzonego pod znak: [...], tym bardziej że znak [...] widniejący w zawiadomienia jest taki sam jak w zaskarżonej decyzji a zawiadomienie o wszczęciu dotyczy także garażu, w którego sprawie organ prowadzi odrębne postępowanie.
W przypadku obiektu gastronomicznego PINB winien ustalić czy obiekt jest budynkiem czy obiektem tymczasowym, określić czy pierwotny obiekt został rozbudowany i czy na wcześniejszy obiekt nie było pozwolenia na budowę. Czy wiata stanowi rozbudowę (jako całość konstrukcyjna) budynku gastronomiczno-rozrywkowego i jaki wpływ na konstrukcję tego budynku miałaby rozbiórka wiaty. Określić także czy postępowanie w sprawie tych obiektów może być prowadzone pod jedną sygnaturą. W tym także określić jaki wpływ na działki sąsiednie mają oba obiekty i na tej podstawie określić krąg stron postępowania. Winien także wyjaśnić czy i jakie postępowania będą prowadzone w stosunku do innych obiektów na tych nieruchomościach.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie zabudowy na ww. działkach PINB wszczął nowe postępowanie znak: [...], które dotyczy wiaty przy istniejącym budynku gastronomiczno-rozrywkowym na dz. nr [...], [...], [...] obręb G., gm. W.. Sprawa ta została formalnie wszczęta przez PINB w dniu 19 maja 2021 r. Zatem zastosowanie do niej mają przepisy ustawy Prawo budowlane, które weszły w życie po 19 września 2020 r.
Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie PINB stwierdził wybudowanie wiaty (o łącznej powierzchni 859,75 m2, tj. podstawowa bryła o powierzchni 718,2m2, część o powierzchni 41,71m2, część o powierzchni 99,84m2), na nieruchomości w B. - letnisku przy ul. [...] na dz. nr [...], [...] i [...]. Ustalono, że wiata była realizowana etapami, najpierw powstała część frontowa o największej powierzchni, potem zrealizowano dwie dobudowy, które stanowią całość konstrukcyjną z wiatą frontową (pierwszy etap powstał w 2019r., drugi w 2021r.).
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 pr. bud. budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki - nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast wymaga dokonania zgłoszenia.
Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 pr. bud. - zgłoszenia ani pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000m2 powierzchni działki. W niniejszym przypadku z uwagi na wielkość zrealizowanej wiaty - 859,75m2, na jej postawienie inwestor winien był uzyskać decyzję pozwolenia na budowę.
WINB wskazał, że w razie braku wymaganego pozwolenia na budowę, w odniesieniu do wybudowanego obiektu budowlanego, zastosowanie znajduje tryb określony w przepisach art. 48-49 Prawa budowlanego.
PINB kierując się art. 48 pr. bud. w dniu 30 czerwca 2021r. wydał postanowienie znak: [...] [...] WINB postanowił po dokonaniu korekty w zakresie informacji o zasadach legalizacji i wnoszenia opłaty legalizacyjnej, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W postępowaniu tym WINB jednoznacznie podkreślił, że PINB prawidłowo zastosował art. 48 ust. 1 i art. 48 ust 3 pr. bud. i wydał postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych obejmującej budowę wiaty przy istniejącym budynku gastronomiczno-rozrywkowym na nieruchomości w B. - letnisku przy ul. [...] na dz. nr [...],[...] i [...].
Zwrócono uwagę, że skarżąca była informowana zarówno przez PINB, jak i organ odwoławczy, że zgodnie z art. 48a ust. 1 pr. bud. - w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek legalizację. Brak złożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie stanowi podstawę do orzeczenia rozbiórki (art. 49e pkt 1 pr. bud.).
WINB wyjaśnił skarżącej, iż w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.; dalej ustawa covidowa) dotyczące szczególnych zasad postępowania w przypadku uchybienia przez stronę terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego. Wynika to stąd, że - w art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy covidowej, który wskazywał na konieczność poinformowania strony o złożeniu podania (w tym przypadku wniosku) z uchybieniem terminu i umożliwienia stronie wystąpienia o przywrócenie terminu, miał zastosowanie w "okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19", który z dniem 16.05.2022r. przestał obowiązywać na terenie Rzeczypospolitej Polskiej (Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12.05.2022r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 1027). Tym bardziej, że postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 17 marca 2022r. sygn. II SA/Po [...], które zapadło w sprawie stało się prawomocne dopiero w dniu 24 maja 2022r.
WINB wskazał, iż organ powiatowy naruszył zasadę określoną w art. 36 § 1 k.p.a. i nie informował stron o zwłoce w załatwieniu sprawy (mimo, że postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 17 marca 2022r. sygn. II SA/Po [...] wraz z aktami sprawy otrzymał w dniu 23 czerwca 2022r. to dopiero w dniu 24 listopada 2022r. podjął czynności w sprawie). Zatem zarzut skarżącej w tym zakresie jest uzasadniony, niemniej jednak uchybienie tej zasadzie nie może być podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zdaniem organu odwoławczego zarzut naruszenia zasady określonej w art. 10 K.p.a, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, gdyż PINB przed wydaniem zaskarżonej decyzji zawiadomił skarżącą o możliwości zapoznania się z aktami, z czego skorzystał pełnomocnik skarżącej.
WINB podkreślił, że przepisy określone w art. 48 pr. bud., nie wymagają od organów nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji na podstawie art. 49e Pr. bud. przeprowadzenia kontroli/ oględzin obecnego stanu inwestycji. Oznacza to, iż przeprowadzenie po raz kolejny kontroli na przedmiotowej nieruchomości nie było konieczne, jak i nie zmieniło faktu, iż skarżąca nie złożyła odpowiedniego wniosku i nie przystąpiła do czynności mających na celu legalizację obiektu.
Także zarzut, iż PINB w ostatnim rozstrzygnięciu dodał dz. nr [...] bez informowania stron o tym fakcie, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. PINB w dniu 09 czerwca 2021r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie legalizacji budowy wiaty przy istniejącym budynku gastronomiczno-rozrywkowym na nieruchomości w B. - letnisku przy ul. [...] na dz. nr [...], [...] i [...]. Zatem od początku sprawa dotyczyła obiektu na tych trzech działkach.
Wyjaśniono, iż WINB w postanowieniu z dnia 25 października 2021r. znak: [...], nie wskazywał aby przed wydaniem kolejnego rozstrzygnięcia PINB miał wyjaśnić jakieś istotne kwestie mogące wpłynąć na przedmiot czy podstawę prawną postępowania. Informował jedynie skarżącą o procedurze związanej z potencjalną legalizacją samowoli budowlanej, którą wykonała.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. G. podała, że zaskarża w całości decyzję WINB z 13 marca 2023 r., wnosi o jej uchylenie jak i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie skarzącej decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem:
1) art. 7 i 77 Kpa poprzez naruszenie podstawowych zasad praworządności i zasad prowadzenia postępowania dowodowego polegających na:
a) całkowicie dowolnym i błędnym przyjęciu daty wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, a tym samym pominięciu wytycznych w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy jakie w decyzji z dnia 18 czerwca 2020r. Znak: [...] zalecił Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego (dalej WINB)
b) dowolnej i nieuprawnionej zmianie przedmiotu postępowania poprzez rozszerzenie go o działkę nr [...] bez uzasadnienia tego faktu
c) braku podjęcia czynności mających na celu ustalenie kręgu stron postępowania w związku objęciem postępowaniem także działki nr [...]
d) braku wyjaśnienia czy rozbiórka wiaty będącej rozbudową budynku gastronomiczno - rozrywkowego może mieć wpływ na ten budynek
e) braku ustalenia czy wiata jest budynkiem czy obiektem tymczasowym (wytyczna WINB)
f) brak ustalenia czy wiata od strony działki nr [...] jest tym samym obiektem jaki istniał w 2003 r., co uniemożliwia ocenę, czy w stosunku do tego obiektu organ I instancji zastosował odpowiedni tryb postępowania
g) w aktach brak informacji, kto jest właścicielem poszczególnych nieruchomości, co uniemożliwia ustalenie kręgu stron postępowania
2) art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału w sprawie Skarżącej, w szczególności pozbawieniu jej prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym i nie umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji,
3) art. 36 §1 k.p.a. polegającym na zaniechaniu informowania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i wskazania planowanego terminu jej zakończenia
4) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia niezawierającego istotnych elementów
5) art. 8 i 11 k.p.a. poprzez ich pominięcie i nie zastosowanie w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jednocześnie po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną., jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jak też rozstrzygnięcie organu I instancji nie naruszają prawa.
Stosownie do treści art. 28 ust. 1 pr. bud. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepis art. 29 ww. ustawy wymienia przypadki, w których pozwolenie na budowę nie jest wymagane, a przepis art. 30 określa, kiedy wymagane jest dokonanie zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych właściwemu organowi. Wykonywanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia stanowi tzw. samowolę budowlaną, której skutkiem jest zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego trybu przewidzianego w przepisach art. 48-51 tej ustawy.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 pr. bud. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
W myśl art. 48a ust. 1 w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację.
W myśl art. 49e pkt 1 pr.bud. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że decyzja w przedmiocie rozbiórki ma w takim przypadku charakter związany co oznacza, że ziszczenie się okoliczności wskazanej w przytoczonym przepisie powoduje po stronie organu obowiązek wydania decyzji o określonej treści.
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że PINB postanowieniem z dnia 30 czerwca 2021r. znak: [...] wstrzymał roboty budowlane prowadzone w związku z inwestycją skarżącej oraz poinformował o możliwości i terminie na złożenie wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego. Postanowieniem z dnia 25 października 2021 r. WINB uchylił to postanowienie w części dotyczącej informacji o możliwości i sposobie legalizacji i w tym zakresie orzekł zgodnie z wymogami art. 48 ust. 3 pr. bud. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 17 marca 2022 r. sygn. II SA/Po [...] odrzucił skargę M. G. na postanowienie WINB z dnia 25 października 2021 r. Postanowienie Sądu jest prawomocne od 24 maja 2022 r.
Prawidłowo organ nadzoru budowlanego orzekł o wstrzymaniu robót budowlanych oraz poinformował o możliwości ich legalizacji. Nakaz rozbiórki powinien być bowiem poprzedzony ustaleniem, czy budowa obiektu budowlanego może podlegać zalegalizowaniu. Dodać trzeba, że skarżąca w toku postępowania nie kwestionowała, że budowa wiaty znajdującej się przy istniejącym budynku gastronomiczno-rozrywkowym (klub "X" w B., z uwagi na swoją powierzchnię i konstrukcję wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na budowę jest samowolą budowlaną, której skutki mogą być usunięte w toku postępowania legalizacyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego.
Bezsporne w sprawie jest to, że skarżąca nie skorzystała z możliwości wszczęcia postępowania legalizacyjnego. W takiej sytuacji PINB, bo bezskutecznym upływie terminu ustawowego na złożenie wniosku o legalizację, był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki wiaty na podstawie art. 49e pkt 1 pr. bud.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Sąd wskazuje, że nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów prawa procesowego. W szczególności wbrew zarzutom strony nie było konieczności przeprowadzenia drugiej kontroli obiektu, bowiem jego wymiary ustalone zostały podczas pierwszej kontroli z maja 2021 r. (zob. k. [...]). Przed wydaniem rozstrzygnięć organy ustaliły, że wymiary obiektu nie zmieniły się. Kontrola przeprowadzona w 2022 r. nie wymagała więc od organu kolejnego wymiarowania wiaty. Sąd nie miał też wątpliwości co do tego, że organy precyzyjnie ustaliły jakiego obiektu dotyczy postępowanie oraz na jakich działkach się znajduje. Zawiadomienie z dnia 9 czerwca 2021 r. nie stanowi wbrew zarzutom skarżącej nieuprawnionej zmiany przedmiotu postępowania.
Zdaniem Sądu wydane w sprawie decyzje zostały również odpowiednio umotywowane i zawierają wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 § 1 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 8 i 11 k.p.a. W ocenie Sądu organy obu instancji dochowały zasad postępowania administracyjnego i nie dopuściły się naruszenia przepisów art. 7,art. 8 , art., 11, art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Sąd nie doszukał się także innych uchybień przepisów postępowania skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB.
Odnośnie zarzutu nieustalenia kręgu stron postępowania należy wskazać, że zarzut ten może być postawiony skutecznie tylko wówczas, gdy danemu podmiotowi rzeczywiście przysługiwał status strony. Pozbawienie podmiotu statusu strony może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, lecz na zarzut ten powoływać się może tylko strona która została w sposób nieuprawniony pominięta.
Z kolei skuteczność zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może mieć miejsce jedynie, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżąca takich okoliczności nie przywołała, a analiza akt postępowania organów nadzoru budowlanego wskazuje, że skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu.
Reasumując Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organy umożliwiły stronie zalegalizowanie popełnionej przez nią samowoli budowlanej, z której jednak skarżąca nie skorzystała. Musiała więc liczyć się z tym, że skutkiem niezłożenia wniosku o legalizację jest nakaz rozbiórki wykonanej samowoli. Działanie organów nadzoru budowlanego miało charakter związany.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.