II SA/PO 343/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji odmawiającej wydania prawa jazdy kategorii B, uznając, że przepisy wykonawcze rozszerzyły zakres upoważnienia ustawowego i pozbawiono obywatela nabytego uprawnienia bez zastosowania właściwego trybu prawnego.
Sprawa dotyczyła odmowy wydania prawa jazdy kategorii B, mimo że skarżący posiadał je od 31 lat. Organ pierwszej instancji stwierdził brak dokumentów potwierdzających spełnienie warunków do uzyskania tego uprawnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, powołując się na przepisy wykonawcze. WSA w Poznaniu uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność decyzji obu instancji. Sąd wskazał, że przepisy wykonawcze rozszerzyły zakres upoważnienia ustawowego i pozbawiono skarżącego nabytego uprawnienia bez zastosowania właściwego trybu prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę W.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Powiatowego odmawiającą wydania prawa jazdy kategorii B. Organ pierwszej instancji argumentował brak dowodów potwierdzających spełnienie warunków do uzyskania prawa jazdy kategorii B, mimo że skarżący posiadał je od 1971 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało tę decyzję, powołując się na przepisy wykonawcze dotyczące wymiany praw jazdy. Sąd administracyjny uznał jednak skargę za zasadną i stwierdził nieważność obu decyzji. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że przepisy wykonawcze (rozporządzenia Ministra Infrastruktury) rozszerzyły zakres upoważnienia ustawowego, które nie dawało podstaw do pozbawiania nabytych uprawnień do kierowania pojazdami. Sąd podkreślił, że wydane w 1971 roku prawo jazdy jest decyzją administracyjną, a jej zmiana wymaga zastosowania specjalnego trybu przewidzianego w Kodeksie postępowania administracyjnego, czego organy nie uczyniły. W związku z tym, sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy wykonawcze nie mogą rozszerzać zakresu materii przekazanej do uregulowania przez ustawę, a tym bardziej pozbawiać obywatela nabytych uprawnień bez zastosowania właściwego trybu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że upoważnienie ustawowe dla Ministra Infrastruktury nie obejmowało możliwości pozbawiania uprawnień nabytych na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów. Rozporządzenia wykonawcze, odsyłając do innych aktów wykonawczych, rozszerzyły materię przekazaną przez ustawę, co jest niezgodne z Konstytucją RP. Wydane prawo jazdy jest decyzją administracyjną, której zmiana wymaga zastosowania trybów przewidzianych w KPA.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
u.p.r.d. art. 90 § ust. 1 pkt 4
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 97 § ust. 1
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 150 § ust. 2
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wymiany prawa jazdy art. 5 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami art. 7 § ust. 1 pkt 1 lit. d
u.s.k.o. art. 1
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.s.k.o. art. 2
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 92
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa z dnia 27 listopada 1961 r. o bezpieczeństwie i porządku na drogach publicznych
Rozporządzenie Ministra Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych art. 196 § § 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy wykonawcze rozszerzyły zakres upoważnienia ustawowego. Pozbawiono skarżącego nabytego uprawnienia bez zastosowania właściwego trybu prawnego (KPA). Prawo jazdy z 1971 r. jest decyzją administracyjną, której zmiana wymaga specjalnego trybu.
Odrzucone argumenty
Organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił wydania prawa jazdy z powodu braku dokumentów. Postępowanie organów było zgodne z przepisami wykonawczymi.
Godne uwagi sformułowania
Minister Infrastruktury nie otrzymał zatem ustawowego upoważnienia dla określenia warunków cofania nabytych praw jazdy w związku z ich wymianą. Konstytucja zabrania jednak konstrukcji tzw. 'upoważnień kaskadowych' do wydania aktu wykonawczego. Nie można zatem w rozporządzeniu wykonawczym rozszerzać materii przekazanej do uregulowania przez ustawę poprzez odsyłanie do kolejnych aktów wykonawczych. Wydane Skarżącemu w 1971 r. prawo jazdy jest decyzją administracyjną i jej zmiana wymaga specjalnego trybu przewidzianego w Kodeksie postępowania administracyjnego dla wzruszenia decyzji ostatecznych.
Skład orzekający
Jerzy Stankowski
przewodniczący sprawozdawca
Maria Bohdanowicz
sędzia
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozporządzeń wykonawczych, zasady wydawania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami, ochrona praw nabytych w drodze decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej z lat 70. i późniejszych zmian przepisów, ale zasady dotyczące relacji ustawy i rozporządzeń są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wadliwe przepisy wykonawcze mogą naruszać prawa obywateli i jak sąd administracyjny stoi na straży praworządności, chroniąc nabyte uprawnienia.
“Sąd: Nabyte prawo jazdy to nie przelewki! Urzędniczy błąd może kosztować wolność na drodze, ale sąd naprawi niesprawiedliwość.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 343/03 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2005-04-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-02-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Danuta Rzyminiak-Owczarczak Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/ Maria Bohdanowicz Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Sygn. powiązane I OSK 934/05 - Wyrok NSA z 2006-06-20 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie: del. sędzia WSA Maria Bohdanowicz as. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi W.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie prawa jazdy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W.C. kwotę 20 /dwadzieścia/ złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/M. Bohdanowicz /-/J. Stankowski /-/D. Rzyminiak-Owczarczak MW Uzasadnienie 4/II SA/Po 343/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 4, art. 97 ust. 1 i art. 150 ustawy z dnia 20 VI 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 98, poz. 602 ze zm.), § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany prawa jazdy (Dz.U. nr 69, poz. 640 ze zm.), § 2 i § 7 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 XII 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. nr 150, poz. 1680 ze zm.) Naczelnik Wydziału Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego, z upoważnienia Starosty, wydał W.C. prawo jazdy kategorii A, C, C+E, T i odmówił wydania prawa jazdy kategorii B. Organ wskazał, że w aktach ewidencyjnych kierowcy znajdują się jedynie dokumenty dotyczące spełnienia warunków i wydania wnioskodawcy prawa jazdy kat. T i C, lecz brak jest dowodów potwierdzających ubieganie się W.C. o prawo jazdy kat. B. Nazwisko wnioskodawcy nie figuruje również w aktach egzaminacyjnych przechowywanych w Urzędzie Wojewódzkim. W tej sytuacji uznano, że wnioskodawca nie spełnia warunków do uzyskania prawa jazdy kat. B. W odwołaniu od powyższej decyzji W.C. wskazał, iż dnia 28 VII 1971 r. zdawał w T. egzamin na prawo jazdy kat. B i C. Zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami odbył się jeden egzamin teoretyczny i dwa praktyczne z jazdy samochodem ciężarowym marki "Star" i samochodem osobowym "Warszawa". Dnia 31 VII 1971 r. Odwołujący się zdał posiadane wcześniej prawo jazdy kat. A i T oraz odebrał nowe prawo jazdy nr [...] na kat. A, B, C, E i T, którym posługiwał się przez 31 lat. W.C. stwierdził, iż nie może ponosić konsekwencji nierzetelnego przekazywania dokumentów między poszczególnymi urzędami. Decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 X 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium wskazało, że postępowanie organu I instancji było zgodne z postanowieniami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany prawa jazdy oraz z § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 XII 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Kolegium wskazało też, że w decyzji Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] VII 1971 r. nie ma wzmianki o przyznaniu Odwołującemu się prawa jazdy kategorii B. Organ podkreślił, że W.C. nie spełnił w dniu wydania prawa jazdy kat. B warunków określonych w obowiązującej wówczas ustawie z dnia 27 XI 1961 r. o bezpieczeństwie i porządku na drogach publicznych (Dz.U. z 1971 r., nr 53, poz. 295 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 VII 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz.U. nr 27, poz. 18 ze zm.). W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego W.C. podniósł te same zarzuty co w odwołaniu, a nadto zaznaczył, że prawo jazdy kat. B otrzymał po spełnieniu warunku określonego w art. 196 § 3 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 VII 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna, a w sprawie zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty. Ustawowe upoważnienie dla Ministra Infrastruktury zawarte w art. 150 ust. 2 ustawy z dnia 20 VI 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 98, poz. 602 ze zm.) dotyczyło określenia warunków i terminów wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę. Minister Infrastruktury nie otrzymał zatem ustawowego upoważnienia dla określenia warunków cofania nabytych praw jazdy w związku z ich wymianą. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 IV 2002 r. w sprawie wymiany prawa jazdy (Dz.U. nr 69, poz. 640 ze zm.) w § 5 ust. 2 odsyła do zasad i trybu postępowania przy wydawaniu uprawnień do kierowania pojazdami, a więc do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 XII 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. nr 150, poz. 1680 ze zm.), które w sposób nieostry w § 7 ust. 1 lit. d określa zadania organu do badania zasadności danych z ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 92 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w ustawie zasadniczej w celu wykonania ustawy i na podstawie szczegółowego upoważnienia w niej zawartego. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Konstytucja zabrania jednak konstrukcji tzw. "upoważnień kaskadowych" do wydania aktu wykonawczego, zaś samym upoważnieniom ustawowym stawia wysokie wymagania co do precyzji, z jaką powinny określać cechy aktu wykonawczego. Nie można zatem w rozporządzeniu wykonawczym rozszerzać materii przekazanej do uregulowania przez ustawę poprzez odsyłanie do kolejnych aktów wykonawczych (por. wyrok NSA z 15 I 2002 r., II SA 2348/00). Z upoważnienia zawartego w art. 150 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wynika możliwość pozbawiania uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych danej kategorii, nabytych na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów prawa. Należy ponadto zauważyć, że wydane Skarżącemu w 1971 r. prawo jazdy jest decyzją administracyjną i jej zmiana wymaga specjalnego trybu przewidzianego w Kodeksie postępowania administracyjnego dla wzruszenia decyzji ostatecznych. Organ nie zastosował żadnego ze wskazanych w ustawie trybów. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa., orzeczono jak w sentencji. /-/M. Bohdanowicz /-/J. Stankowski /-/D. Rzyminiak Owczarczak MW
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI